II OZ 962/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 422/18 o odrzuceniu skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że wniesiona do Sądu skarga zawierała brak formalny w postaci braku dostatecznej liczby odpisów tego pisma procesowego. Do skargi dołączono bowiem 2 odpisy skargi, podczas gdy uczestników postępowania jest siedmiu. Dlatego też pismem z dnia 20 kwietnia 2018 r. skarżący został wezwany o nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. W wezwaniu zawarto pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W terminie otwartym do uzupełnienia powyższego braku formalnego strona skarżąca przedłożyła do akt sprawy 5 egzemplarzy pisma procesowego zatytułowanego "skarga". Każdy egzemplarz został własnoręcznie podpisany przez skarżącego. Treść przedłożonych pism nie jest jednak tożsama z treścią skargi, a wręcz znacząco się od niej różni. W oryginalnej skardze brak jest wyodrębnionych zarzutów, a strona od razu przechodzi do uzasadnienia, natomiast w przesłanym na wezwanie piśmie wyodrębnionych jest 7 zarzutów oraz wnioski, a dopiero później znajduje się uzasadnienie. Uzasadnienie również różni się w obu omawianych pismach. Sąd Wojewódzki podkreślił, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Dostarczone przez stronę skarżącą pisma procesowe nie stanowią odpisów skargi. Nie ma bowiem tożsamości treści tych pism oraz wniesionej wcześniej skargi. Oczywiście w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego jego strony mogą wnosić pisma procesowe i przedstawiać nowe argumenty na poparcie swojego stanowiska, jednakże pismo, którego treść jest bogatsza niż treść skargi, które zawiera fragmenty nieistniejące w skardze nie może zostać uznane za odpis skargi. W tych okolicznościach Sąd Wojewódzki uznał, że strona skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi, a zatem skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. K. G. pismem z dnia 4 czerwca 2018 r. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 14 maja 2018 r. W uzasadnieniu wskazał, że w wezwaniu było napisane "wzywa do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania braków formalnych skargi". Skarżący przyjął więc, że skarga jako pismo procesowe miała braki formalne dlatego napisał pismo zgodnie z wymogami procesowymi i złożył je w 5 egzemplarzach. Zaznaczył też, że nie został poinformowany ile jest stron postępowania. Przypuszczał, że gdyby nie zmienił treści skargi, to wówczas skarga byłaby odrzucona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku nieuzupełnienie braków skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie podlega ona odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przyczyną odrzucenia skargi było to, że skarżący wezwany do nadesłania 5 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych złożył do akt sprawy w wyznaczonym terminie 5 egzemplarzy własnoręcznie podpisanych pism zatytułowanych "skarga", jednak o treści rozbudowanej w stosunku do pierwotnej skargi. Mianowicie skarżący w przesłanych skargach wyodrębnił zarzuty oraz wnioski, a także zmodyfikował uzasadnienie. W takiej sytuacji Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że nadesłane egzemplarze skargi nie odpowiadają wymogom odpisu skargi w rozumieniu art. 47 § 1 p.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, str. 274). W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki niewłaściwego wykonania zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skargi nie powinno automatycznie skutkować zastosowaniem rygoru w postaci odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Trzeba bowiem rozróżnić sytuację kiedy strona w ogóle nie wykonuje zarządzenia wzywającego do usunięcia braków formalnych pisma procesowego i przypadek polegający na tym, że strona w wyznaczonym terminie podejmuje czynność procesową, w jej przekonaniu właściwą, jednak obiektywnie nie odpowiada ona w pełni wymogom procesowym. Niewłaściwe wykonanie wezwania sądowego, zwłaszcza gdy strona działa w postępowaniu osobiście, może w okolicznościach konkretnej sprawy stwarzać potrzebę ponownego wezwania strony o uzupełnienie lub poprawienie pisma procesowego w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 6 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. W piśmiennictwie zwraca się uwagę na praktykę orzeczniczą, zgodnie z którą w pewnych sytuacjach występuje konieczność ponownego wezwania strony do usunięcia braków formalnych pisma (por. Metodyka pracy w sądach administracyjnych, red. R.Hauser, J.Drachal, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, str. 255 i powołane tam orzecznictwo NSA). Z tych względów za przedwczesne należało uznać wydane przez Sąd Wojewódzki postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.