II OSK 1780/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-15
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Jerzy Stelmasiak, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbycie nieruchomości po wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki, a przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny, pozbawia zbywcę statusu strony postępowania?Ratio decidendi
Zbycie nieruchomości po wydaniu decyzji administracyjnej, ale przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny, nie pozbawia zbywcy statusu strony postępowania, jeśli decyzje zostały wydane w czasie, gdy zbywca był właścicielem. Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji na podstawie stanu prawnego i faktycznego z chwili jej wydania. Nabywca nieruchomości powinien uzyskać od zbywcy informację o toczących się postępowaniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej dzwonnicy, która była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po wydaniu decyzji przez organy nadzoru budowlanego i utrzymaniu jej w mocy przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora. Skarżący kasacyjnie zarzucił m.in. naruszenie przepisów dotyczących statusu strony w postępowaniu, wskazując na zbycie nieruchomości po wydaniu decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 153/17 w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2014 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 153/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – p.p.s.a.) oddalił skargę P. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku dzwonnicy.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej decyzją z [...] lipca 2014 r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), orzekł o nakazie rozbiórki budynku dzwonnicy 18 dzwonkowej z kurantami, o konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,05 m x 8,1 m i wys. 10 m na działce nr [...] w G., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 23 kwietnia 2014 r. przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...] w G. W trakcie kontroli stwierdzono, że na ww. działce jest realizowana dzwonnica konstrukcji drewnianej na fundamencie betonowym o wymiarach 3. 05 m x 8,10 m i wysokości ok. 10 m, kryta gontem. W toku postępowania organ I instancji pozyskał od Burmistrza Makowa Podhalańskiego informację, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] w G. znajduje się w jednostce strukturalnej "ZN" – tereny zieleni nieurządzonej, a budynek dzwonnicy nie jest zgodny z ustaleniami planu. W dniu 30 czerwca 2014 r. PINB przeprowadził kolejne oględziny na działce nr [...] w G., w trakcie których stwierdzono, że na ww. działce zrealizowany jest obiekt budowlany – dzwonnica konstrukcji drewnianej, na fundamencie betonowo-kamiennym, o wym. 8,10 m x 3,05 m, wysokość ok. 10 m, dach czterospadowy kryty gontem. Biorący udział w oględzinach P. N. oświadczył, że przedmiotowy obiekt powstał w okresie kwiecień–maj 2014 r., bez pozwolenia lub zgłoszenia i pełni funkcję sakralną. Do protokołu oględzin dołączono szkic sytuacyjny i dokumentację fotograficzną.
Organ I instancji wskazał, że dzwonnica z kurantami nie jest obiektem małej architektury, zatem konieczne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na jej budowę. W sprawie nie zachodzą przesłanki, umożliwiające na zasadzie art. 48 ust. 2 Pr.bud. odstąpienie od nakazu rozbiórki, bowiem zrealizowany bez pozwolenia obiekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego M. W zakresie ustalenia kręgu stron postępowania organ I instancji podał, że odległość obiektu od granic z działkami innych podmiotów jest na tyle duża, że nie narusza zasady oddziaływania inwestycji, a jedynie w przypadku działki nr [...] wynosi 1,8 m, jednakże ze względu na fakt, że jej właścicielem jest inwestor, za stronę postępowania został uznany wyłącznie P.N.
Od powyższej decyzji odwołał się P. N., zarzucając wydanej decyzji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu, art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie pełnego stanu faktycznego sprawy, w szczególności kręgu stron, wobec czego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji.
Decyzją nr [...] z [...] października 2014 r. znak [...], Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 Pr.bud. utrzymał w mocy decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał ustalenia PINB-u co do okoliczności stanu faktycznego oraz oceny prawnej. Możliwość wszczęcia procedury legalizacyjnej jest w niniejszej sprawie wykluczona z powodu niezgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym. Działka nr [...] znajduje się zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Grzechynia (uchwała nr XXIV/243/05 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z 27 kwietnia 2005 r. – Dz.Urz. Woj. Małopol. Nr 447, poz. 3351 z 11 sierpnia 2005 r. i uchwała nr XXX/308/06 Rady Miejskiej z 22 lutego 2006 r. – Dz.Urz. Woj. Małopol. Nr 203, poz. 1423 z 26 kwietnia 2006 r.) w jednostce strukturalnej "ZN" – tereny zieleni nieurządzonej. Ww. plan co do zasady nie przewiduje możliwości zabudowy terenów zlokalizowanych w jednostce strukturalnej ZN, wskazując, iż w obszarze tym zlokalizowane są tereny otwarte trawiaste, zespoły zadrzewień, niewielkie zalesienia i zakrzewienia śródpolne pełniące funkcję izolacyjną od intensywnego zagospodarowania, a także tereny częściowo użytkowane rolniczo (pola uprawne, łąki, pastwiska). Plan ten dopuszcza jedynie budowę obiektów niekubaturowych (np. szlaki turystyczne, ścieżki rowerowe, pola kempingowe), obiektów małej architektury oraz urządzeń infrastruktury technicznej. Organ odwoławczy podniósł, że kwestię oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednie należy oceniać w aspekcie jego rozbiórki, a nie dalszego funkcjonowania, dlatego bez znaczenia pozostaje fakt wydawania przez dzwonnicę dźwięków w różnych tonacjach.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. N., zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a, poprzez brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu, art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie pełnego stanu faktycznego sprawy, a także naruszenie zasady dwuinstancyjności ze względu na lakoniczność uzasadnienia i brak własnych ustaleń organu II instancji.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 lutego 2015 r., sygn. II SA/Kr 1792/14 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję I instancji. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej w wyroku z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1431/15 uchylił wyrok z dnia 19 lutego 2015 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
NSA wskazał, że uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 lit. a/ Pr.bud. przez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że nakaz rozbiórki budynku dzwonnicy nie obejmuje zamontowanych w nim instalacji elektrycznej oraz dźwiękowej. W sytuacji gdy dzwonnica stanowi budynek, a instalacje i urządzenia techniczne pozostające z nim w związku funkcjonalnym, nakierowanym na realizację podstawowego zadania, wchodzą w jego skład, w rozstrzygnięciu organu nakazującego rozbiórkę tego budynku zbędne jest dodatkowe wyszczególnianie instalacji elektrycznej oraz dźwiękowej. NSA stwierdził również, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 28 ust. 2 Pr.bud. poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten odnoszący się do ustalenia kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę ma zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzono jednoznacznie, że krąg stron postępowania dotyczącego samowoli budowlanej ustala się na podstawie art. 28 k.p.a. Tym samym błędne było nałożenie na organ pierwszej instancji przez Sąd pierwszej instancji obowiązku ustalenia dla przedmiotowej inwestycji (dzwonnicy) obszaru oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud., z uwzględnieniem faktu, że w obiekcie tym znajduje się instalacja, emitująca dźwięki w różnych tonacjach.
NSA zarzucił, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał także przepisu prawa materialnego, z którego można byłoby wyprowadzić interes prawny osób trzecich w rozumieniu art. 28 k.p.a., uprawniający do uznania ich za stronę prowadzonego w trybie art. 48 Prawa budowlanego postępowania legalizacyjnego. Do takich ustaleń nie prowadzi ogólnikowe odwołanie się do ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) i zawartej w niej zasady ochrony przed hałasem. Sąd pierwszej instancji nie ustalił chociażby prawdopodobieństwa wystąpienia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawną powołanej ustawy a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że decyzja administracyjna wydana w prowadzonym postępowaniu może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Interes takiego podmiotu nie może być hipotetyczny lecz bezpośredni, konkretny, realny i musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Nie wiadomo na jakiej podstawie uznano, że hałas wywoływany przez zamontowaną w budynku dzwonnicy instalację dźwiękową stanowi podstawę do uznania, że właściciele nieruchomości znajdujących się w zasięgu określonego poziomu dźwięku dzwonów będą stronami postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a żadna z osób trzecich nie zgłosiła akcesu uczestniczenia w nim jako strona. Organy orzekające stwierdziły brak występującego naruszenia warunków technicznych i brak ograniczeń w zagospodarowaniu sąsiednich terenów co uzasadniało przyjęcie, że uwzględniono wszystkie strony posiadające interes prawny w postępowaniu. Nie bez znaczenia jest również, że przeznaczenie terenów okalających budynek dzwonnicy określone jest jako tereny otwarte, trawiaste, zespoły zadrzewień, niewielkie zalesienia i zakrzewienia śródpolne, a także tereny częściowo użytkowane rolniczo. Kwestia ewentualnego wyznaczenia przez radę powiatu, w drodze uchwały, obszarów cichych w aglomeracji lub obszarów cichych poza aglomeracją, mogła być natomiast ustalona w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
Po ponownym rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r. oddalił skargę P. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2014 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd powołując się na art. 153 p.p.s.a. podniósł, że w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie nakaz rozbiórki o jakim stanowi przepis art. 48 ust. 1 Pr.bud. Nakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z ww. przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. A zatem samo stwierdzenie, że obiekt budowlany został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę nie jest równoznaczne z obowiązkiem orzeczenia nakazu jego rozbiórki, ponieważ organ ma obowiązek w pierwszym rzędzie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Sąd podkreślił, że zgodnie z prawidłowymi ustaleniami organów nadzoru budowlanego dokonywanych podczas kilkukrotnych oględzin (w dniach: 23 kwietnia 2014 r. i 30 czerwca 2014 r.) na działce nr ewid. [...] w G. została wykonana przez inwestora przedmiotowa dzwonnica. W oparciu o oświadczenie inwestora została ona wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nieruchomość, na której znajduje przedmiotowy obiekt stanowi własność skarżącego inwestora. W sprawie nie ulega wątpliwości, że na przedmiotową rozbudowę wymagane było uzyskanie pozwolenie na budowę, a zatem została ona zrealizowana samowolnie. W sprawie istotne jest, że jak ustaliły organy przedmiotowa dzwonnica została wykonana na działce, która zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Grzechynia, przyjętego uchwałą nr XXIV/243/05 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z 27 kwietnia 2005 r. (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego Nr 203, poz. 1423 ) znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem "ZN" – tereny zieleni nieurządzonej. Sąd wskazał, że zgodnie z ustaleniami przedmiotowego planu teren ten nie podlega zabudowie, stanowi otwarte tereny trawiaste, zespoły zadrzewień, niewielkie zalesienia i zakrzewienia śródpolne pełniące funkcję izolacyjną od intensywnego zagospodarowania, a także tereny częściowo użytkowane rolniczo. Na tym terenie plan dopuszcza jedynie budowę obiektów niekubaturowych (np. szlaki turystyczne, ścieżki rowerowe, pola kempingowe), obiektów małej architektury oraz urządzeń infrastruktury technicznej. Należy wskazać, że przedmiotowy obiekt nie stanowi obiektu, który jest dopuszczony do wzniesienia w ww. terenie.
W ocenie Sądu ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy obu instancji zostały prawidłowo dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także prawidłowo uzasadnione. Podmiot naruszający obowiązujące prawo, w tym art. 28 ust. 1 Pr.bud., zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29–31, ponosi ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. Z tego względu w obowiązującym stanie prawnym istnieje zasada, zgodnie z którą nakaz rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego poprzedzony zostaje oceną możliwości jego legalizacji, jednakże po dwukrotnym ustaleniu, że budowa przedmiotowej dzwonnicy jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i narusza postanowienia ww. m.p.z.p. wsi G. – nie istnieje możliwość jej legalizacji – co organy prawidłowo wykazały. A zatem nakaz rozbiórki jest prawidłowy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Sąd podniósł, iż jest on również chybiony gdyż skarżący był zawiadamiany o wszystkich czynnościach dowodowych i brał udział w kontrolach przeprowadzonych w dniach 23 kwietnia 2014 r. i 30 czerwca 2014 r., a także został zawiadomiony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia z aktami sprawy i wniesieniu ewentualnych wniosków i zastrzeżeń w przedmiotowej sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. N., zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 oraz 2 p.p.s.a. zarzucając naruszenie:
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 30 § 4 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie przez Sąd I instancji, że pomimo zbycia prawa własności nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie, skarżący nie będąc już właścicielem nieruchomości ani nie posiadając prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane od dnia 24 września 2015 r. nadal pozostaje stroną postępowania;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę Sądu I instancji, iż organy administracji publicznej dokonały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, podczas gdy organy nadzoru budowlanego nie odniosły się do gabarytów zabudowań sąsiednich, a także do stosunku powierzchni zajętej pod zabudowę wobec powierzchni gruntu, co w konsekwencji spowodowało błędne przyjęcie, iż obiekt przedmiotowej dzwonnicy stanowi obiekt budowlany, który nie jest obiektem małej architektury;
– § 16 ust. 3 pkt 4 uchwały Nr XXIV/243/05 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 27 kwietnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego wieś G. w Gminie Maków Podhalański poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd I instancji, iż organ administracji publicznej w sposób prawidłowy ustalił, iż obiekt budowlany, będący przedmiotem postępowania administracyjnego jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie o rozpoznanie skargi i orzeczenie o uchyleniu decyzji organ II jak i I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu dotyczącego statusu skarżącego, jako strony postępowania administracyjnego i sądowego. Według skarżącego kasacyjnie w sytuacji gdy zbył prawo własności nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki, to nie powinien być już stroną niniejszego postępowania. Tak sformułowany zarzut w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 30 § 4 i 138 § 2 k.p.a. okazał się całkowicie niezasadny. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że fakt dokonania w dniu 24 września 2015 r. darowizny nieruchomości zabudowanej spornym obiektem nie mógł mieć żadnego wpływu na kontrolowane decyzje w przedmiocie rozbiórki w sytuacji, gdy zostały one wydane w dniach [...] lipca 2014 r. i [...] października 2014 r., a więc w czasie gdy skarżący będący inwestorem dysponował jeszcze tytułem własności do nieruchomości. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sąd administracyjny pod względem zgodności z prawem, przy czym stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, co oznacza, że ocena legalności zaskarżonych decyzji dokonywana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w czasie orzekania przez organy administracji w danej instancji. Wobec powyższego podniesiony zarzut jest nieadekwatny do stanu przedmiotowej sprawy, a wskazany w podstawie kasacyjnej przepis art. 30 § 4 k.p.a., regulujący następstwo procesowe w postępowaniu administracyjnym, nie miał w ogóle zastosowania. Ponadto trzeba zauważyć, że po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi z 27 listopada 2014 r. skarżący nie informował o zawartej umowie darowizny z [...] września 2015 r., w następstwie której zmienił się właściciel nieruchomości, na której – według twierdzenia skargi kasacyjnej – znajduje się budynek podlegający rozbiórce. Co znamienne również do skargi kasacyjnej nie zostały dołączone żadne dokumenty potwierdzające tą okoliczność. Odnosząc się jednak do zarzutu kasacyjnego należy stwierdzić, że A. N. nie wstąpiła "z mocy prawa" do niniejszego postępowania.
Po pierwsze, postępowanie administracyjne toczyło się wyłącznie z udziałem skarżącego, który stał się adresatem decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki spornego obiektu. Na mocy art. 32 p.p.s.a. skarżący stał się stroną postępowania sądowoadministracyjnego, obok Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, którego decyzja została zaskarżona. Wobec tego, że oprócz skarżącego inne osoby nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, nikt nie uzyskał statusu uczestnika na podstawie art. 33 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Z akt sprawy wynika, że żaden podmiot, w tym wskazywana w skardze kasacyjnej A. N. nie złożyła wniosku o dopuszczenie jej do udziału w przedmiotowej sprawie. Wobec braku jakiejkolwiek informacji o zbyciu nieruchomości przez skarżącego Sąd Wojewódzki nie miał możliwości poinformowania nowego właściciela o możliwości wstąpienia do toczącego się postępowania sądowego. Podkreślić należy, że przepisy procedury sądowej nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku podejmowania z urzędu czynności związanych z wstąpieniem do sprawy potencjalnych uczestników w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. Zastrzec jednocześnie należy, że nabywca nieruchomości powinien uzyskać od zbywcy informację o jej stanie prawnym, a w szczególności o toczących się postępowaniach administracyjnych lub sądowych, dotyczących nabytej rzeczy. W przypadku gdy do zmiany właściciela nieruchomości dochodzi wskutek czynności cywilnoprawnej, to strony umowy powinny podjąć działania związane z ochroną swojego interesu prawnego. W sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu żadnych informacji dotyczących zbycia nieruchomości, jak też nie podjął czynności nakierowanych na wstąpienie do sprawy nowego właściciela, to formułowanie zarzutu kasacyjnego w tym zakresie nie mogło być skuteczne. Ponadto trzeba dodać, że również z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł żadnych uchybień w postępowaniu sądowym, które mogłyby być uwzględnione na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Całkowicie niezasadny okazał się również zarzut dotyczący kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu, który według strony skarżącej powinien być uznany za obiekt małej architektury. Odnosząc się do tego zagadnienia trzeba podkreślić, że w poprzednim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko akceptujące zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu jako budynku w rozumieniu art. 9 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2016 r. II OSK 1431/15 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że: "W sytuacji zatem gdy dzwonnica stanowi budynek, a instalacje i urządzenia techniczne pozostające z nim w związku funkcjonalnym, nakierowanym na realizację podstawowego zadania, wchodzą w jego skład, w rozstrzygnięciu organu nakazującego rozbiórkę tego budynku zbędne jest dodatkowe wyszczególnienie instalacji elektrycznej oraz dźwiękowej". W świetle przytoczonego wywodu zasadne było stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku, że w zakresie prawnej kwalifikacji spornego obiektu był on związany treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro w wymienionym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny weryfikował kwalifikację prawną obiektu objętego nakazem rozbiórki to oznacza, że jednocześnie zaakceptował ustalenia faktyczne dotyczące charakterystyki obiektu, w tym wszystkich parametrów istotnych dla jego zdefiniowania na podstawie kryteriów wynikających z przepisów Prawa budowlanego. W takim stanie sprawy zarzut kasacyjny dotyczący przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. nie mógł być skuteczny. W konsekwencji niezasadny stał się również zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia § 16 ust. 3 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji gdy niepodważona została ocena co do tego, że wybudowany samowolnie obiekt budowlany nie jest obiektem małej architektury, to zawarty w planie miejscowym zakaz lokalizowania obiektów kubaturowych na terenie przeznaczonym pod zieleń nieurządzoną musiał skutkować stwierdzeniem o niedopuszczalności legalizacji spornego budynku.
Z tych względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło