II OSK 1556/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-16
Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jest zobowiązany do ustalenia bezpośrednich przyczyn wadliwego stanu technicznego, a także czy elementy konstrukcyjne balkonu, takie jak izolacja przeciwwodna i obróbki blacharskie, stanowią część wspólną nieruchomości, za której utrzymanie odpowiada zarządca nieruchomości (spółdzielnia mieszkaniowa)?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nie jest zobowiązany do ustalania bezpośrednich przyczyn wadliwego stanu technicznego obiektu budowlanego, a jedynie do stwierdzenia jego wystąpienia. Elementy konstrukcyjne balkonu, w tym izolacja przeciwwodna, obróbki blacharskie i odprowadzenie wody, które wpływają na stan techniczny całego budynku i chronią inne lokale, stanowią część wspólną nieruchomości, za której utrzymanie odpowiada zarządca (spółdzielnia mieszkaniowa), a nie właściciel lokalu.Stan faktyczny
W sprawie stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] oraz lokalu nr [...], w tym zacieki, odparzenia elewacji, zły stan obróbek blacharskich i brak odprowadzania wód opadowych. Organ pierwszej instancji nakazał spółdzielni mieszkaniowej usunięcie tych nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność jednoznacznego ustalenia adresata decyzji i przyczyn wad stanu technicznego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółdzielni, zarzucając sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, zasądził od [...] z siedzibą w W. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1252/15 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od [...] z siedzibą w W. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa po rozpoznaniu skargi [...] z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, uchylił zaskarżoną decyzję.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że podczas kontroli przez pracownika PINB dla m. st. Warszawy lokalu nr [...] oraz przynależnego balkonu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w W., stwierdzono silne zacieki w pokoju dziennym na wysokości nadproża okna balkonowego, obejmujące prawie całą długość nadproża. Ponadto, stwierdzono odparzenia elewacji budynku po wschodniej stronie balkonu (w jego górnej części oraz wzdłuż nadproża) oraz zły stan obróbek blacharskich ww. balkonu.
Kontrola balkonu przynależnego do lokalu nr [...] wykazała natomiast zły stan techniczny obróbek blacharskich oraz płytek posadzkowych wraz z cokołem. Nie stwierdzono wykonania odprowadzania wód opadowych z wybudowanego tarasu w trakcie realizacji inwestycji. Nie stwierdzono występowania zawilgoceń ścian zewnętrznych.
PINB dla m.st. Warszawy wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] oraz stanu technicznego (usytuowanego pod w/w balkonem) lokalu mieszkalnego nr [...] i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nałożył na [...] obowiązek wykonania oceny technicznej balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] oraz lokalu mieszkalnego nr [...], ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn powstania zawilgocenia lokalu nr [...].
Z uwagi na fakt, że w wyznaczonym terminie Spółdzielnia nie dostarczyła wymaganych dokumentów, postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. zobowiązano Spółdzielnię do wpłacenia 7.000,00 zł zaliczki na poczet wykonania zastępczego oceny technicznej. W odpowiedzi na powyższe Spółdzielnia przy piśmie z dnia 8 grudnia 2014 r., przesłała "Ocenę techniczną balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] oraz lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W.", sporządzoną przez inż. L. M..
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. PINB dla m.st. Warszawy nakazał [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położnym przy ul. [...] w W., poprzez:
- zerwanie płytek ceramicznych oraz skucie szlichty cementowej,
- wykonanie szlichty spadkowej o spadku min. 1%,
- wykonanie izolacji przeciwwodnej z papy termozgrzewalnej w układzie trzywarstwowym z wywinięciem na ściany, na wysokości minimum 20 cm,
- wykonanie obróbek blacharskich, wklejonych między warstwami papy oraz wykonanie orynnowania z odprowadzeniem do znajdującej się przy balkonie rury spustowej poprzez wstawienie trójnika,
- wykonanie szlichty cementowej grubości 5 cm z dodatkami wodoszczelnymi zbrojoną siatką zgrzewaną z prętów o śr. 3 mm,
- ułożenie płytek mrozoodpornych.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z przedłożonej oceny technicznej wynika, że: "W celu wykonania prawidłowej izolacji przeciwwodnej balkonu z papy termozgrzewalnej w układzie warstwowym należy zerwać ułożone płytki ceramiczne częściowo już odparzone, skuć szlichtę cementową (...), wykonać szlichtę spadkową o spadku min. 1%, wykonać izolację przeciwwodną z papy termozgrzewalnej w układzie trzywarstwowym z wywinięciem na ściany, na wysokości minimum 20 cm, wykonać obróbki blacharskie, wklejone między warstwy papy oraz wykonać orynnowanie z odprowadzeniem do znajdującej się przy balkonie rury spustowej poprzez wstawienie trójnika, następnie wykonać szlichtę cementową grubości 5 cm z dodatkami wodoszczelnymi zbrojoną siatką zgrzewaną z prętów o średnicy 3 mm. Po osiągnięciu przez szlichtę wymaganej wytrzymałości, zagruntować szlichtę podkładem gruntującym do betonu i ułożyć płytki gresowe mrozoodporne na klej wodo i mrozoodporny. Spoiny między płytkami wypełnić fugą silikonową. Po wykonaniu warstw posadzkowych balkonu w następnym etapie należy naprawić zalane, zmurszałe i odparzone tynki wewnętrzne oraz tynki elewacji".
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] lutego 2015 r., nakazującej [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w W., poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu dowodowym w sposób bezsporny wykazano, że stan techniczny balkonu lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w W. jest nieodpowiedni. Również strona skarżąca nie podważała ustaleń organu powiatowego co do nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego balkonu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że balkon lub taras w zależności od położenia w budynku i funkcji określonej w koncepcji architektonicznej może stanowić zarówno część wspólną budynku, jak i część składową lokalu do którego przylega. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt III CZP 10/08 wydatki na remonty i bieżącą konserwację części budynku, które są elementami konstrukcji balkonu trwale połączonymi z budynkiem, obciążają właścicieli budynku (w tym przypadku [...]). Elementy architektoniczne konstrukcji balkonu, które są trwale połączone z bryłą budynku i na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób zajmujących lokal, uznać należy za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu. Części te powinny być kwalifikowane jako stanowiące część wspólną nieruchomości.
Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzone przez organ powiatowy nieprawidłowości dotyczą braku właściwej izolacji przeciwwodnej balkonu z prawidłowo wykonanymi obróbkami blacharskimi oraz odprowadzeniem wody opadowej systemem rynnowym do znajdującej się przy balkonie rury spustowej odprowadzającej wodę z dachu budynku. Zdaniem organu nie są to elementy służące korzystaniu jedynie przez właściciela lokalu z przedmiotowego balkonu, a stanowią elementy konstrukcji budynku, które mają bezpośredni wpływ również na zachowanie właściwego stanu technicznego innych jego elementów oraz właściwe odprowadzenie wód opadowych, co wpływa na stan budynku jako całości. Organ odwoławczy zauważył, że część obiektu stanowiąca balkon jest również stropem/zadaszeniem innego balkonu znajdującego się poniżej, a stropy jako przegrody poziome stanowią część wspólną obiektu i podlegają utrzymaniu przez ogół właścicieli lokali.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jedynie demontaż i ponowny montaż wierzchniej posadzki balkonowej nie należy do obowiązków związanych z częściami wspólnymi obiektu, za które jest odpowiedzialna Spółdzielnia. Mając jednakże na względzie fakt, że roboty te wiążą się integralnie z pozostałymi nakazanymi pracami zarówno pod względem technicznym, jak i chronologicznym, nie byłoby zasadne w ocenie organu odwoławczego rozdzielanie ich na dwa różne podmioty w dwóch różnych rozstrzygnięciach administracyjnych. Ewentualne rozliczenia nakładów pomiędzy spółdzielnią a właścicielem lokalu, do którego przynależy balkon powinny być rozliczane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Skargę na powyższą decyzję złożyła [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i stwierdził, że prawidłowe wskazanie adresata decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości wymagało ustalenia, komu przysługuje prawo własności tej części obiektu budowlanego. Jeśli prace nakazane decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego będą dotykać konstrukcji budynku, a zatem części wspólnej nieruchomości, w tym elewacji zewnętrznej i obróbek blacharskich, wykonania orynnowania, to jako dotyczące części wspólnych budynku powinny być skierowane do Spółdzielni. Dlatego, zdaniem Sądu, organ powinien jednoznacznie wyjaśnić, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, co stanowi bezpośrednią przyczynę zawilgoceń i zacieków wywołanych wadliwym stanem technicznym przedmiotowego balkonu. Ma to szczególne znaczenie dla prawidłowego ustalenia adresata decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższa decyzja jest adresowana do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na których stosownie do treści art. 61 ww. ustawy ciąży obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym. W przypadku ustalenia, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, że przyczyną zalewania i zwilgocenia jest – nieodpowiedni stan techniczny części obiektu budowlanego stanowiącego część wspólną wszystkich właścicieli wyodrębnionych lokali tej nieruchomości (strop, rynny, rury) itp., wówczas adresatem decyzji będzie Spółdzielnia Mieszkaniowa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego, a mianowicie art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.) poprzez błędną wykładnię w stanie faktycznym niniejszej sprawy polegającą na przyjęciu, że organy nadzoru budowlanego przy rozpoznawaniu sprawy w trybie art. 66 Prawa budowlanego są obowiązane do ustalenia bezpośrednich przyczyn powodujących wadliwy stan techniczny przedmiotowego balkonu; podczas gdy orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie posiada uprawnień do badania przyczyn jego nieodpowiedniego użytkowania, jak również do badania kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej P.u.s.a.), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej P.p.s.a.), w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do dokonania ustaleń dotyczących przyczyn zalewania i zawilgocenia przedmiotu postępowania,
- art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez wskazanie, że organ nadzoru budowlanego nie ustalił komu przysługuje prawo własności balkonu, tj. części obiektu budowlanego objętego rozstrzygnięciami organów nadzoru budowlanego, a tym samym nie ustalił prawidłowo adresata decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości,
- w konsekwencji naruszenia ww. prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżony wyrok został również wydany z naruszeniem przepisu art. 141 § 4 w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wadliwego wskazania co do dalszego trybu postępowania, pomimo tego, że istniały przesłanki do oddalenia skargi [...] w W..
Skarżacy kasacyjnie organ nie może zgodzić się ze stanowiskiem sądu, że organ nadzoru budowlanego nie dokonał ustaleń komu przysługuje prawo własności balkonu, tj. części obiektu budowlanego objętego rozstrzygnięciami organów nadzoru budowlanego, a tym samym nie ustalił prawidłowo adresata decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że właścicielem budynku jest [...] oraz że nie jest ona właścicielem lokalu nr [...] do którego przynależy omawiany balkon.
W przedmiotowej sprawie stwierdzone nieprawidłowości dotyczą braku właściwej izolacji przeciwwodnej balkonu z prawidłowo wykonanymi obróbkami blacharskimi oraz odprowadzeniem wody opadowej systemem rynnowym do znajdującej się przy balkonie rury spustowej odprowadzającej wodę z dachu budynku. Nie są to elementy służące korzystaniu jedynie przez właściciela lokalu z przedmiotowego balkonu, a stanowią elementy konstrukcji budynku, które mają bezpośredni wpływ również na zachowanie właściwego stanu technicznego innych jego elementów oraz właściwe odprowadzenie wód opadowych, co wpływa na stan budynku jako całości. Warto zauważyć, że część obiektu stanowiąca balkon jest również stropem/zadaszeniem innego balkonu znajdującego się poniżej. Stropy jako przegrody poziome stanowią część wspólną obiektu i podlegają utrzymaniu przez ogół właścicieli lokali. Należy również zauważyć, że do elementów konstrukcyjnych budynku należą: przegrody budowlane poziome (płyta fundamentowa, strop, dach, stropodach, płyta balkonowa, płyta spocznikowa), przegrody budowlane pionowe (fundament, ściany nośne, ściany samonośnej) oraz inne elementy konstrukcyjne (podpora, belka, słup, podciąg, rygiel i wspornik). Omawiany przedmiot postępowania mieści się w zakresie elementów konstrukcyjnych budynku. Jakkolwiek demontaż i ponowny montaż wierzchniej posadzki balkonowej nie należy do obowiązków związanych z częściami wspólnymi obiektu, za które jest odpowiedzialna spółdzielnia. Mając jednakże na względzie fakt, że roboty te wiążą się integralnie z pozostałymi nakazanymi pracami zarówno pod względem technicznym, jak i chronologicznym, jak również aby usunąć nieprawidłowości w części konstrukcyjnej balkonu (tarasu) w pierwszej kolejności należy zdemontować posadzkę, zasadnym jest nałożenie również tych obowiązków na spółdzielnie. Ewentualne rozliczenia nakładów pomiędzy spółdzielnią a właścicielem lokalu, do którego przynależy balkon powinny być rozliczane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Jak zasadnie podniósł skarżący kasacyjnie organ Sąd pierwszej instancji naruszył art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organy nadzoru budowlanego przed wydaniem na podstawie tego przepisu nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości są obowiązane do uprzedniego ustalenia bezpośrednich przyczyn powodujących wadliwy stan techniczny budynku. Tymczasem jak jednoznacznie wynika z art. 66 Prawa budowlanego, nakaz ten organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać, jeżeli ustali wystąpienie przynajmniej jednej z przesłanek wymienionych w ust. 1, w tym tak jak w rozpoznawanej sprawie - stwierdzi, że budynek albo jego część jest w nieodpowiednim stanie technicznych. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest natomiast jakie są przyczyny wadliwego stanu technicznego budynku. Wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kwestia ta nie ma również żadnego znaczenia dla prawidłowego ustalenia adresata decyzji. Zgodnie bowiem z art. 61 Prawa budowlanego adresatem decyzji nie jest osoba odpowiedzialna za wystąpienie przyczyn wadliwego stanu technicznego budynku, ale właściciel lub zarządca obiektu budowlanego lub jego części zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego.
W postępowaniu administracyjnym organy ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, że nieprawidłowości w przedmiotowym budynku wielorodzinnym dotyczą braku właściwej izolacji przeciwwodnej balkonu z prawidłowo wykonanymi obróbkami blacharskimi oraz odprowadzeniem wody opadowej systemem rynnowym do znajdującej się przy balkonie rury spustowej odprowadzającej wodę z dachu budynku. Przy czym w trakcie kontroli balkonu przynależnego do lokalu nr [...] stwierdzono niewykonanie odprowadzania wód opadowych z wybudowanego tarasu jeszcze w trakcie realizacji inwestycji. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że nie są to elementy służące korzystaniu z przedmiotowego balkonu jedynie przez właściciela odrębnego lokalu, a stanowią elementy konstrukcji budynku, które mają bezpośredni wpływ również na zachowanie właściwego stanu technicznego innych jego elementów oraz właściwe odprowadzenie wód opadowych, co wpływa na stan budynku jako całości. Część obiektu stanowiąca balkon jest również stropem/zadaszeniem innego balkonu znajdującego się poniżej, a stropy jako przegrody poziome stanowią część wspólną obiektu i podlegają utrzymaniu przez zarządzającego nieruchomością wspólną.
W rozpatrywanej sprawie problem sprowadza się do tego, kto powinien wykonać roboty budowlane dotyczące warstw izolacyjnych tarasu, będącego jednocześnie stropodachem nad lokalem mieszkalnym usytuowanym bezpośrednio pod tym tarasem. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokalu, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że warstwy zabezpieczające, izolacyjne, należą do części wspólnych budynku, bo ich zadaniem jest ochrona nie tylko tarasu, ale również innego lokalu niż lokal, do którego należy przedmiotowy taras, to jest lokalu znajdującego się pod stropodachem. Konieczność zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi lokali znajdujących się w budynku należy zatem do zarządzającej nieruchomością wspólną spółdzielni mieszkaniowej, a nie właścicieli poszczególnych wyodrębnionych lokali. Części wspólne, to w szczególności ściany i stropy budynku. (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1193/16 i z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2404/15).
Prawo własności przysługujące właścicielom poszczególnych lokali obejmuje jedynie wierzchnią warstwę wykończeniową tarasu oraz przestrzeń wykorzystywaną do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez właścicieli lokalu. W wyroku z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1929/15, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w sytuacji, gdy tarasy stanowią jednocześnie stropodach, to płyta podłogowa (stropowa) stanowi element konstrukcyjny budynku służący do ogólnego użytku i stanowi element, za którego stan nie ponosi odpowiedzialności właściciel odrębnego lokalu. W wyroku tym NSA podkreślił, że skoro z ekspertyzy technicznej wynika, iż powstawanie zacieków od strony wewnętrznej ścian w poziomie tarasów spowodowane jest niewłaściwie wykonanym spadkiem tych tarasów, brakiem prawidłowej izolacji przeciwwodnej poziomej, niezapewnieniem właściwego przepływu wód z powierzchni tarasów przez przewody, to nie można przyjąć, by obowiązki dotyczące tarasów dotyczyły tych ich części, które wykorzystywane są tylko do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalach do których te tarasy przynależą. Są to bowiem elementy konstrukcji architektonicznej budynku, które powinny być zakwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną.
W przedmiotowej sprawie stwierdzone w sporządzonej ekspertyzie technicznej nieprawidłowości dotyczą braku właściwej izolacji przeciwwodnej balkonu z prawidłowo wykonanymi obróbkami blacharskimi oraz odprowadzeniem wody opadowej systemem rynnowym do znajdującej się przy balkonie rury spustowej odprowadzającej wodę z dachu budynku. Trafnie zauważono w skardze kasacyjnej, że do elementów konstrukcyjnych budynku należą: przegrody budowlane poziome (płyta fundamentowa, strop, dach, stropodach, płyta balkonowa, płyta spocznikowa), przegrody budowlane pionowe (fundament, ściany nośne, ściany samonośne) oraz inne elementy konstrukcyjne (podpora, belka, słup, podciąg, rygiel i wspornik). Omawiany przedmiot postępowania mieści się w zakresie elementów konstrukcyjnych budynku. Wrawdzie demontaż i ponowny montaż wierzchniej posadzki balkonowej nie należy do obowiązków związanych z częściami wspólnymi obiektu, należy mieć jednak na uwadze fakt, że roboty te wiążą się integralnie z pozostałymi nakazanymi pracami zarówno pod względem technicznym, jak i kolejności wykonania. Aby usunąć nieprawidłowości w części konstrukcyjnej balkonu (tarasu) w pierwszej kolejności należy zdemontować posadzkę. W pełni uzasadnione było zatem nałożenie wykonania również tych obowiązków na spółdzielnię mieszkaniową a nie właściciela loklalu. Ewentualne spory co do rozliczenia nakładów pomiędzy spółdzielnią a właścicielem odrębnego lokalu, do którego przynależy balkon, mogą być rozstrzygane jedynie przez sądy powszechne.
W konsekwencji powyższych ustaleń za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c, w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez wskazanie, że organ nie ustalił prawidłowo adresata decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości, a w konsekwencji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyropku wadliwe wskazania co do dalszego postępowania pomimo tego, że sprawa została wyjaśniona w stopniu uzasadniającym oddalenie skargi.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło