III OSK 481/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-04-16

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Małgorzata Borowiec, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie przesłanki "ważnego interesu służby" (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) wymaga wykazania konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających taką ocenę, a jeśli tak, to czy sąd administracyjny może badać celowość takiego zwolnienia?
Ratio decidendi
Przesłanka "ważnego interesu służby" jest pojęciem nieostrym, wymagającym skonkretyzowania w każdej indywidualnej sprawie poprzez wskazanie okoliczności faktycznych. Zwolnienie policjanta ze służby na tej podstawie ma charakter fakultatywny i mieści się w ramach uznania administracyjnego. Kontrola sądowa ogranicza się do badania zgodności z prawem, nie wnikając w celowość decyzji, chyba że nosi ona znamiona dowolności lub została podjęta z naruszeniem przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
Policjant został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu ważnego interesu służby, co zostało potwierdzone przez Komendanta Głównego Policji. Zwolnienie miało związek z incydentem użycia tasera wobec zatrzymanego, który został opisany w mediach i stał się przedmiotem śledztwa prokuratorskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację i zastosowały przepis. Policjant wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1973/17 w sprawie ze skargi M.W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...]października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1973/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.W. (dalej: skarżący) na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...]października 2017 r. nr [...]w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 z późn. zm.), w dniu [...]sierpnia 2016 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił skarżącego ze służby z dniem 30 sierpnia 2017 r. Odwołanie od powyższego rozkazu personalnego wniósł skarżący. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w dniu 2 października 2017 r. r. wydał rozkaz personalny, którym utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że rolą organu prowadzącego postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny czy w ustalonym stanie faktycznym pozostawienie policjanta w służbie narusza jej ważny interes. Następnie podał, iż bezspornym w niniejszej sprawie jest, że w dniu 2 grudnia 2016 r. Prokuratura Rejonowa w [...]wszczęła śledztwo m. in. w sprawie przekroczenia w dniu [...]lipca w [...]przez funkcjonariuszy publicznych w osobach policjantów pełniących służbę w Komendzie Powiatowej Policji w [...], swoich uprawnień, polegających na nieuzasadnionym i bezprawnym użyciu wobec K. Ś. środka przymusu bezpośredniego w postaci przedmiotu przeznaczonego do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej, spowodowania u niego w ten sposób łącznie 17 oparzeń termicznych okolicy podłopatkowej prawej i okolicy lędźwiowej kręgosłupa po stronie lewej i prawej, naruszających czynności narządu jego ciała trwające nie dłużej niż 7 dni. Wydruk z pamięci pozostającego na wyposażeniu skarżącego tasera X2 wskazuje, że w nocy z 17 na 18 lipca był on używany jedenastokrotnie, przy czym część odczytów obejmuje czas przypadający na interwencję wobec K. Ś. w parku, część na czas, gdy przebywał on w komendzie, zaś część na czas, gdy inna załoga dowoziła go na badania lekarskie. W tygodniku [...]ukazał się artykuł pt. "[...]", zawierający opis zdarzenia odpowiadający niniejszej sprawie. W ocenie organu, postawa policjanta w trakcie zdarzenia stanowi zachowanie, które nie może być tolerowane w Policji i świadczy o tym, że funkcjonariusz nie wywiązał się z przyjętych na siebie zobowiązań wynikających z roty złożonego ślubowania. Szczególna funkcja Policji i jej zhierarchizowana struktura wymagają, aby służbę w niej pełniły wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii, bezwzględnie przestrzegające prawa i zasad współżycia społecznego. Policjant powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Pozostawienie policjanta w służbie jest niemożliwe, bowiem mogłoby pozbawić formację wiarygodności w oczach opinii publicznej oraz wpłynąć demoralizująco na innych policjantów. Funkcjonariusz Policji ma służyć społeczeństwu. Specyfika tej służby powoduje, że policjant w służbie oraz poza nią powinien zawsze być gotowy do niesienia pomocy w celu zapobieżenia czy zminimalizowania skutków wszelkich zachowań i zdarzeń wymierzonych przeciwko obywatelom. Policjant zachowujący obojętność wobec zachowań czy zdarzeń niosących ze sobą niebezpieczeństwo dla ludzi, to funkcjonariusz pozbawiony cech niezbędnych do zachowania statusu funkcjonariusza. Zdaniem organu, okoliczności sprawy, przedstawione w niniejszym rozkazie personalnym uzasadniają przedłożenie ważnego interesu służby nad interes strony i w tej sytuacji organ pierwszej instancji zasadnie swojemu rozstrzygnięciu nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...]października 2017 r. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie powyżej przytoczonego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą sądowoadministracyjną, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ Policji uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia sygn. akt I OSK 440/13; LEX nr 1574670). Użyte w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji określenie "ważny interes służby" jest pojęciem nieostrym, niezdefiniowanym w ustawie o Policji. Jednak w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce przyjęto, że na podstawie cytowanego przepisu można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, ale nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Jednakże, co już wielokrotnie podkreślono w judykaturze, przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 553/07, LEX nr 447276). Choć ustawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "ważny interes służby" jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie - może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99 (publ. LEX nr 47389) wyraził pogląd, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. W ocenie Sądu I instancji, przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby, została w sposób wystarczający wykazana. Zdaniem Sądu, ustalając stan faktyczny sprawy organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy Policji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podał, iż w sprawie bezspornym jest, że skarżący uczestniczył w zdarzeniu opisanym w części wstępnej uzasadnienia wyroku. Organy prowadzące postępowanie zakończone zaskarżonym rozkazem personalnym trafnie zwróciły uwagę również na skutki opisanej sytuacji zwłaszcza dla całej Policji. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że opisane zdarzenie, w którym brał udział skarżący miało wpływ na jej wizerunek i postrzeganie przez opinie publiczną. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organy Policji zasadnie przyjęły, że zachodziła potrzeba skorzystania z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i zwolnienie na jego podstawie skarżącego ze służby w Policji. Żadne bowiem fakty nie przemawiały za tym, aby w ustalonym stanie faktycznym sprawy, interes skarżącego był ważniejszy od dobra formacji, której był on funkcjonariuszem. W związku z powyższym, Sąd uznał zarzuty skarżącego podniesione w skardze za nieuzasadnione. Organy obu instancji przestrzegały bowiem zasad postępowania administracyjnego i z należytą starannością zebrały w sprawie niezbędny materiał dowodowy, który umożliwił podjęcie decyzji o charakterze uznaniowym o zwolnieniu skarżącego ze służby ze względu na jej ważny interes. Sąd I instancji podkreślił również, że związek zawodowy policjantów nie wyraził zgody na zwolnienie skarżącego ze służby, jednakże opinia ta nie jest dla organu wiążąca. Natomiast, w ocenie Sądu, stanowisko związku jest, co najmniej zaskakujące w sytuacji, gdy opisane zdarzenie, w którym uczestniczył skarżący miało tak drastyczny przebieg i z całą pewnością rzutowało na wizerunek formacji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wydanie wyroku oddalającego skargę, przez uznanie, że skarżący wyczerpał swoim postępowaniem dyspozycję normy art. 4l ust. 2 pkt 5 ustawy, gdy tymczasem z zebranych w toku postępowania administracyjnego dokumentów (również tych znanych organowi z urzędu) oraz ustalonych faktów brak było podstaw do wyciągania negatywnych wniosków co do decyzji w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, przy jednoczesnym istnieniu szeregu okoliczności, które przemawiały za pozostawieniem skarżącego w służbie. Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z art. 7, 8 i 10 § 1 oraz w zw. z art. 81 k.p.a., polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., poprzez niewłaściwą ocenę i przyjęcie przez Sąd, że organy administracji nie przekroczyły ram uznania administracyjnego wynikających z możliwości zastosowania wobec skarżącego trybu zwolnienia ze służby opartego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji niewątpliwie naruszyły szereg przepisów o postępowaniu, a które to naruszenia w sposób istotny wpłynęły na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie i w konsekwencji czego uznanie przez Sąd, że organ nie uchybił normom prawnym ujętym w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdy tymczasem zgromadzony materiał dowodowy w sprawie został oceniony przez organ dowolnie prowadząc do wydania zaskarżonych decyzji jedynie na domniemaniach, z jednoczesną rażącą dyskwalifikacją tych dowodów, które przemawiały za pozostawieniem skarżącego w służbie, jego zasług dla Policji, świadczących o dotychczasowej nienagannej służbie oraz szeregu z tym związanych wyróżnień, co doprowadziło do rozpoznania sprawy z pominięciem istotnych dowodów, których istnienie mogło mieć wpływ na ostateczny jej wynik; 2) art. 125 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania sądowego, gdy tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz okoliczności, które przemawiały za słusznością wniosku w przedmiocie zawieszenia postępowania wynikało wprost, że Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na faktach, które obecnie stanowią przedmiot toczącego się postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w [...]; 3) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów i argumentów skarżącego, przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy w sposób wybiórczy, a które to braki uniemożliwiają kontrolę prawidłowości procesu sądowego przeprowadzonego przez WSA w Warszawie. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w oparciu o art. 188 P.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżony wyrok wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej (z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania), które wyznaczone są przez zarzuty składające się na podstawy skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego wniesioną skargę kasacyjną oparł na zarzutach naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7,8, 10 § 1 i 81 K.p.a. , art. 125 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. i art. 141 § 4 P. p.s.a. W ramach podstawy przewidzianej w art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przez Sąd I instancji art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2016r. poz. 1782 ze zm. ). Przystępując do oceny tak postawionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sposób sformułowania zarzutu opisanego w pkt. II ppkt. 1 skargi kasacyjnej pozostaje w sprzeczności z brzmieniem art. 174 pkt. 2 P.p.s.a., który to przepis określa formy w jakich możliwe jest naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji. Wymieniony przepis wskazuje, że podstawę skargi kasacyjnej może stanowić naruszenie przepisów postępowania, o ile uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego opisany w pkt. II skargi kasacyjnej sposób naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. nie mieści się w dyspozycji art. 174 pkt. 2 P.p.s.a. Naruszenia wymienionego przepisu nie można upatrywać w niewłaściwej ocenie przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, w sytuacji niepowołania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji konkretnych przepisów P.p.s.a. Skarga kasacyjna nie wskazuje jakie przepisy P.p.s.a. naruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku czego nieprawidłowo uznał że podejmując zaskarżoną decyzję, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewskazanie w skardze kasacyjnej na czym polegało naruszenie przepisów K.p.a. i odwołanie się w tej mierze do skargi, nie spełnia warunków jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna, której sporządzenie zostało powierzone profesjonalnemu pełnomocnikowi. To samo dotyczy wykazania wpływu wytkniętych uchybień na wynik sprawy. W tym zakresie pełnomocnik również odwołuje się do skargi, która została sporządzona przez skarżącego. Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnienie uzasadnienia skargi kasacyjnej w drodze odwołania się do uzasadnienia skargi jest niedopuszczalne i jako takie nieskuteczne. Oznacza to, że skarga kasacyjna ostatecznie nie wskazuje na czym polegały zarzucane uchybienia i czy mogły mieć one wpływ i to wpływ istotny na wynik sprawy. Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. Jak wynika z treści wymienionego przepisu zawieszenie na jego podstawie postępowania ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu Sądu I instancji. W każdym przypadku Sąd powinien rozważyć, czy wstrzymanie biegu postępowania sadowoadministarcyjnego jest konieczne i uzasadnione. W sytuacji gdy Sąd nie ma ustawowego obowiązku zawieszenia postępowania, nie można zarzucić mu naruszenia art. 125 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. ( por. wyroki NSA z dnia 10 listopada 2017r. II FSK 2875/15 LEX 2436148, z dnia 29 czerwca 2018r. II FSK1929/16 LEX 25211338). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego częściowo uzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone ogólnikowo, dotknięte jest brakami, nie zawiera odniesienia się do zarzutów skargi oraz pogłębionych rozważań prawnych poczynionych przez Sąd I instancji na tle stanu faktycznego sprawy, co powoduje, że należy ocenić je jako sporządzone niestarannie. Wbrew jednak zarzutom skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o tak negatywnie ocenione uzasadnienie miał możliwość dokonania kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku i wypowiedzenia się co do prawidłowości rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw, albo pomimo błędnego uzasadnienia orzeczenie ostatecznie odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie zaskarżony wyrok, pomimo mankamentów jego uzasadnienia ostatecznie odpowiada prawu. Nieskuteczny okazał się też zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji. Przede wszystkim argumenty zawarte w tym zarzucie, jak uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnoszą się do kwestii niewłaściwego odniesienia się przez Sąd I instancji do stanu faktycznego sprawy i jego oceny, a więc naruszenia prawa procesowego. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zakwestionowania sądowej oceny uchybień procesowych organu w zakresie ustaleń faktycznych sprawy. W sytuacji, gdy - jak wskazano wyżej przy odniesieniu się do zarzutów dotyczących prawa procesowego – oceny tej skutecznie nie podważono, zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego nie może być uznany za usprawiedliwiony jedynie na skutek dokonania przez autora rozpoznawanej skargi kasacyjnej odmiennej od przyjętej przez Sąd I instancji kwalifikacji dowodów i wysnucie na tej podstawie innych wniosków co do stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2005r., sygn. akt OSK 832/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc jednak do oceny tego zarzutu zauważyć trzeba, że zasadniczo koncentruje się on na próbie wykazania naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, przez oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach nie mających potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Zgodnie z wymienionym przepisem rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego może nastąpić z uwagi na ważny interes służby. Rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Przesłanka "ważnego interesu służby" jest tak zwanym zwrotem szacunkowym, czyli rodzajem klauzuli generalnej, której sens, znaczenie i sposób zastosowania należy do organu stosującego ten przepis w kontekście danej sprawy. Odwołanie się w powołanym przepisie do ważnego interesu służby oznacza w istocie, że organ Policji musi dokonać analizy stanu faktycznego, który legł u podstaw wszczęcia postępowania w sprawie i ocenić czy zdarzenia związane ze służbą danego policjanta, kwalifikowane ujemnie w świetle przepisów prawa a także zasad deontologii zawodu policjanta i etosu służby w Policji, nie zawsze zawinione przez policjanta, uzasadniają rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 40/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma zaś ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny kontroluje zatem zaskarżoną decyzję wyłącznie pod względem jej zgodności z prawem, a nie w aspekcie celowości czy słuszności zawartego w niej rozstrzygnięcia. W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów oraz ingerować w prowadzoną przez nie politykę kadrową, przesądzając o tym, czy dana osoba powinna nadal pozostać policjantem, czy też słuszne było wykluczenie jej z grona funkcjonariuszy Policji (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1806/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych warunkach, dokonując oceny wypełnienia przesłanki wyrażonej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. "ważnego interesu służby" należy za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 2557/16 (CBOSA) podkreślić, że kwestia ta musi być rozważana na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie jednej, realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Dokonując oceny zaistnienia omawianych warunków należy zgodzić się z Sądem I instancji, że ustalenia poczynione w sprawie, a związane z zachowaniem skarżącego w dniach [...]lipca 2016r. wobec K.Ś. świadczą o nadużyciu przez policjanta przysługujących mu uprawnień i były nieadekwatne do zachowania zatrzymanego. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że obowiązkiem Policji jest nie tylko podejmowanie działań w celu usunięcia naruszenia prawa, ale też godne i etyczne zachowanie przy wykonywaniu powierzonych zadań służbowych. Policja stoi bowiem również na straży praw obywateli, co oznacza że nieuzasadnione naruszenie przez policjanta praw obywatelskich może być postrzegane i oceniane w kategoriach utraty przez policjanta warunków do dalszego pełnienia służby. Policji ustawodawca przyznał szerokie uprawnienia w celu przeciwdziałania naruszeniom prawa. Korzystanie z tych uprawnień musi być jednak każdorazowo dostosowane do rodzaju naruszenia prawa i nie może wykraczać poza granice konieczne do uzyskania stanu zgodnego z prawem. W przeciwnym razie Policja naraża się na słuszny zarzut nadużycia prawa, czyli działania bezprawnego do eliminacji którego została m.in. powołana. Takie działanie daje właściwym przełożonym prawo skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło