I SA/Łd 176/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] roku w przedmiocie wykreślenia Spółki z rejestru podatników podatku VAT postanawia odrzucić skargę. I SA/Łd 176/18 UZASADNIENIE A Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka) w dniu 2 lutego 2018 r. wiosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. w przedmiocie wykreślenia Spółki z rejestru podatników podatku VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. 2017, poz. 1221 z późn. zm. – dalej; u.p.t.u.) Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 53 § 2 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) zaskarżonej czynności zarzucono: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1) art. 96 ust. 9 pkt 3 u.p.t.u. polegające na niewłaściwym zastosowaniu i bezpodstawnym przyjęciu, że dane zgłoszone w zgłoszeniu rejestracyjnym są fikcyjne w związku z brakiem przebywania przedstawicieli Spółki w siedzibie i czasowe problemy z odbieraniem korespondencji, 2) art. 213, 214 i 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. poprzez wykreślenie z rejestru podatników VAT na podstawie subiektywnego przekonania o braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w siedzibie Spółki, 3) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zastosowanie sankcji niewspółmiernych do skali naruszeń, tj. z powodu braku przebywania przedstawicieli Spółki w siedzibie oraz pojedynczych przypadków doręczenia zastępczego wyciągnięto wnioski o braku funkcjonowania Spółki w obrocie prawnym oraz zgłoszeniu fałszywych danych przy rejestracji. – naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art 120 w zw. z art 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. Z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) poprzez działanie nie na podstawie przepisów prawa w sytuacji, gdy organ nie był uprawniony do wykreślenia z rejestru VAT na podstawie subiektywnego przekonania co do warunków prowadzenia działalności w miejscu wskazanym jako siedziba Spółki. Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o uchylenie czynności polegającej na wykreśleniu jej z rejestru podatników VAT oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą, składa deklaracje VAT, posiada siedzibę i oddział, a jej księgi prowadzone są przez biuro rachunkowe w Z.. Dodatkowo Spółka dysponuje tytułem prawnym do lokalu swojej siedziby. Natomiast organ nie badał w ogóle okoliczności prowadzenia działalności, czy prawidłowości transakcji dokonanych przez Spółkę, a tezy o fikcyjności Spółki wysnuł jedynie na podstawie oględzin siedziby. Zdaniem Spółki organ podatkowy nie posiada w ogóle uprawnienia do stwierdzenia fikcyjności adresu siedziby wskazanego w dokumentach rejestracyjnych, a stwierdzony przez organ w toku oględzin brak przebywania przedstawicieli Spółki w siedzibie i subiektywna ocena co do braku możliwości podejmowania kluczowych decyzji we wskazanej siedzibie Spółki, jak również subiektywna ocena co do braku możliwości przechowywania ksiąg w siedzibie (bezprzedmiotowa gdyż księgi przechowywane są w Biurze Rachunkowym w Z. przy ul. A 1) nie są wystarczającą przesłanką do wykreślenia z rejestru VAT na podstawie art 96 ust. 9 pkt 3 u.p.t.u. Odpowiadając na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wniósł o odrzucenie skargi z powodu niedochowania terminu do jej wniesienia, a w razie braku przesłanek do odrzucenia - o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. wydaną na podstawie art. 8c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, uchylony został nr NIP nadany Spółce, z powodu posługiwania się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi siedziby i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzja nie została odebrana przez Spółkę. Konsekwencją ustalenia, że dane adresowe siedziby podane w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R zostały uznane za niezgodne z prawdą, było wykreślenie Spółki w dniu [...] r. z rejestru podatników VAT czynnych na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 u.p.t.u. W dniu 2 stycznia 2018 r. Spółka złożyła wniosek o natychmiastowe przywrócenie do rejestru podatników VAT czynnych na podstawie art. 96 ust. 9h u.p.t.u. W tym dniu Spółka złożyła również wezwanie do natychmiastowego usunięcia naruszenia prawa. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wyjaśnił, że w okresie od sierpnia 2017 r. do stycznia 2018 r. pracownicy organu kilkakrotnie przeprowadzali czynności sprawdzające w miejscu wskazanym przez Spółkę jako siedziba oraz miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (K. ul. B 7). Zdaniem organu pod wskazanym adresem znajduje się jedynie wirtualna siedziba, niemająca nic wspólnego z jakąkolwiek faktyczną działalnością gospodarczą, nie funkcjonuje również zarząd Spółki. Pismem z dnia 24 stycznia 2018 r. doręczonym spółce 30 stycznia 2018 r. organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i przywrócenie Spółki do rejestru podatników VAT. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. nie miało miejsca naruszenie prawa oraz brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku Spółki i przywrócenia do rejestru VAT w trybie art. 96 ust. 9h u.p.t.u. W dniu 7 marca 2018 r. Spółka złożyła pismo stanowiące uzupełnienie skargi wraz z załącznikiem w postaci wydruku z KRS wg stanu na dzień 7 marca 2018 r. W kolejnym uzupełnieniu skargi z dnia 16 kwietnia 2018 r., Spółka odnosząc się do argumentacji odpowiedzi na skargę, podniosła, że przedsiębiorcy aby uzyskać przychód nie mogą biernie przebywać w lokalu siedziby, a muszą aktywnie pozyskiwać klientów, czy w różnych lokalizacjach wykonywać usługi będące przedmiotem ich działalności. Jednocześnie na podstawie art 106 § 3 P.p.s.a. Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie uchylenia Spółce numeru NIP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Od 1 czerwca 2017 r. zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 53 § 2 jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Przedmiotem skargi jest czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (pismo z dnia 28 listopada 2017 r.) w przedmiocie wykreślenia Spółki z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 u.p.t.u. Przepis ten stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą. Na gruncie przytoczonej regulacji prawnej wykreślenie z rejestru podatników VAT nie wymaga przeprowadzenia postępowania podatkowego i wydania decyzji, lecz wystarczające są czynności sprawdzające. Jest to zatem czynność z zakresu administracji publicznej inna niż decyzja lub postanowienie, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Powyższe oznacza, że termin do wniesienia skargi na taką czynność określa cytowany wyżej art. 53 § 2 P.p.s.a. Z akt administracyjnych sprawy, a także z treści samej skargi nie wynika w jakim dniu Spółka dowiedziała się o podjęciu przez organ przedmiotowej czynności, na pewno jednak nie nastąpiło to później niż 2 stycznia 2018 r., gdyż w tej dacie Spółka złożyła wniosek o natychmiastowe przywrócenie do rejestru podatników VAT czynnych na podstawie art. 96 ust. 9h u.p.t.u. oraz wezwanie do natychmiastowego usunięcia naruszenia prawa. Natomiast skarga do WSA w Łodzi została sporządzona i nadana w urzędzie pocztowym w dniu 2 lutego 2018 r., a więc po upływie trzydziestu dni od dnia, w którym Spółka dowiedziała się o wykreśleniu jej z rejestru podatników VAT. W skardze skarżąca sama zresztą przyznaje, że od dnia dowiedzenia się o podjęciu zaskarżonej czynności upłynęło już 30 dni, powołuje się jednak na zmianę przepisów od 1 czerwca 2017 r., brak profesjonalnego pełnomocnika oraz brak pouczenia o trybie odwoławczym. W ocenie Sądu okoliczności te nie przekonują, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Spółka jest osobą prawną, która prowadzi działalność gospodarczą od 11 maja 2015 r. Jest to zatem podmiot, który powinien być odpowiednio zorganizowany w celu realizacji określonych zadań, wymagających również niekiedy wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Nieznajomość prawa, a także niezapewnienie sobie pomocy prawnej co najmniej w okolicznościach, które mają istotne znaczenie dla prowadzonej działalności gospodarczej, nie mogą uwalniać od negatywnych skutków uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r., I FZ 522/11, LEX nr 1115932). W omawianej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Należy zauważyć przy tym, że w momencie wniesienia skargi, nowa treść art. 53 § 2 P.p.s.a. obowiązywała już od 8 miesięcy. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. P.C.