II SA/Op 104/18
WyrokWSA w Opolu2018-05-17
Skład orzekający: Ewa Janowska, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstawienie w otwory w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego przeszklenia o klasie odporności ogniowej EI 30, które posiada cechy okna (możliwość otwierania), stanowi prawidłowe wykonanie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie tych otworów luksferami lub innym przeszkleniem zapewniającym klasę odporności ogniowej EI 30?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ponieważ skarżąca nie wykonała nałożonego obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworów luksferami lub innym przeszkleniem. Wstawienie przeszklenia o cechach okna, mimo spełnienia wymogu odporności ogniowej, nie jest równoznaczne z "zamurowaniem" otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego. "Zamurowanie" oznacza stworzenie zwartej całości ze ścianą, a nie wstawienie elementu, który nadal pełni funkcję okna, naruszając tym samym przepisy dotyczące odległości od granicy działki i ochrony interesów osób trzecich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej skarżącej Spółce A Sp. z o.o. doprowadzenie budynku biurowego do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych luksferami zapewniającymi klasę odporności ogniowej EI 30. Spółka wstawiała w otwory okna o wymiarach 150x180 cm, które spełniały wymóg odporności ogniowej EI 30, ale posiadały cechy okna (możliwość otwierania). Organy nadzoru budowlanego uznały, że takie działanie nie jest zgodne z nałożonym obowiązkiem "zamurowania" otworów i utrzymano w mocy decyzję nakazującą zamurowanie luksferami. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że inne przeszklenie o odpowiedniej klasie odporności ogniowej również spełnia wymogi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zwaną dalej również skarżącą lub Spółką, jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej w skrócie: OWINB) z dnia 18 grudnia 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim (dalej w skrócie: PINB) z dnia 17 października 2017 r., nr [...], którą nałożono na skarżącą obowiązek doprowadzenia obiektu – budynku biurowego położonego w [...] przy ul. [...], nr ewidencyjny gruntów a do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych luksferami zapewniającymi klasę odporności ogniowej EI 30.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:
W dniu 5 stycznia 2017 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy budynku biurowego położonego na nieruchomości w [...] przy ul. [...] zrealizowanego w oparciu o decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z 20 września 2012 r., nr [...], zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i przebudowę oraz nadbudowę budynku gospodarczego na budynek biurowy, który na podstawie decyzji z 2 października 2013 r. nr [...] został przyjęty do użytkowania. Podczas przeprowadzonych 27 stycznia 2017 r. oględzin organ ustalił, że na parterze budynku w ścianie zewnętrznej od strony nieruchomości o nr ewid. b znajdują się dwa otwory okienne o wymiarach 150 x 180 cm, które zgodnie z oświadczeniem inwestora zostały wykonane w kwietniu 2014 r. w celu oświetlenia pomieszczeń biurowych. M. M., działająca w imieniu strony postępowania poinformowała organ, że w budynku nigdy nie było luksferów, a okna istnieją od początku wybudowania budynku.
Ostateczną decyzją z dnia 7 czerwca 2017 r., nr [...], OWINB uchylił w całości decyzję PINB z dnia 28 marca 2017 r., nr [...], nakazującą doprowadzenie budynku biurowego położonego w [...] przy ul. [...] do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworów okiennych pustakami szklanymi lub innymi materiałami budowlanymi i działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał skarżącej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót przy wymianie luksferów na okna w budynku biurowym położonym w [...] przy ul. [...] poprzez ich zamurowanie materiałami spełniającymi warunki ochrony przeciwpożarowej: luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie o klasie odporności ogniowej wypełnień nie niższej niż EI 30 w terminie do 31 lipca 2017 r.
Pismem z 9 sierpnia 2017 r. skarżąca poinformowała o tym, że zgodnie z nakazem organu, zlikwidowała okna i zastąpiła je innym przeszkleniem o klasie odporności ogniowej wypełnień nie niższej niż EI 30.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. PINB zawiadomił strony postępowania o zamiarze przeprowadzenia w dniu 6 września 2017 r. kontroli wykonania nałożonych na Spółkę obowiązków.
Po przeprowadzonej w obiekcie w dniu 6 września 2017 r. kontroli organ ustalił, że w dwóch otworach okiennych o wymiarach 150x180 znajdujących się na parterze budynku od strony nieruchomości o nr ewid. b zamontowano przeszklenia o klasie odporności E I30, które znajdują się w otwieranych ramach. Na przeszkleniach oraz ramach widnieją wygrawerowane znaki oraz tabliczki znamionowe.
Decyzją z 17 października 2017 r., nr [...], PINB w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał doprowadzenie obiektu – budynku biurowego położonego w [...] przy ul. [...], nr ewidencyjny gruntów a, do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych luksferami zapewniającymi klasę odporności ogniowej EI 30. Organ wyjaśnił, że w dwóch otworach okiennych o wymiarach 150 x 180 cm na parterze budynku biurowego od strony nieruchomości nr b zamontowano inne przeszklenia o klasie odporności ogniowej EI 30. Zastosowany wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych w Prawie budowlanym i w rozporządzeniu.
Odwołanie od decyzji wniosła skarżąca zarzucając PINB naruszenie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie w wyniku uznania, że skarżąca nie wykonała obowiązku nałożonego na nią decyzją OWINB i poprzez nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych luksferami zapewniającymi klasę odporności EI 30. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, a także naruszenie § 232 ust. 6 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację przez weryfikację wymogów wyrobu budowlanego zastosowanego przez skarżącą w oparciu o inne kryteria niż wskazane w powyższym rozporządzeniu, tj. w oparciu o potoczne pojęcie otworów okiennych. Dodatkowo wskazała, że PINB naruszył § 12 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie do stanu faktycznego, w którym mamy do czynienia z wypełnieniem otworów przeszkleniem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, a także § 232 ust. 6 rozporządzenia poprzez nakazanie zamurowania otworów luksferami, podczas gdy przepis ten dopuszcza ich wypełnienie luksferami, cegłą szklaną lub innym przeszkleniem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej. Skarżąca podniosła również, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie K.p.a.) W związku z tym, skarżąca domagała się uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 grudnia 2017 r. OWINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego i omówieniu przepisów mających zastosowanie w sprawie, organ stwierdził, że wstawienie przez skarżącą dwóch okien o wymiarach 150 x 180 cm należało zakwalifikować jako roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, które wymagały pozwolenia na budowę. Skarżąca dokonała przebudowy budynku, albowiem zmianie uległy charakterystyczne cechy obiektu, czyli cechy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego, które zaprojektowane luksfery miały zapewnić. Na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia organ uznał, że przedmiotem sprawy jest budynek istniejący, umiejscowiony w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią, który do 2012-2013 r. nie posiadał otworów okiennych. W związku z uzyskanym pozwoleniem na budowę, w pomieszczeniach biurowych projektant przewidział otwory wypełnione luksferami, które miały na celu zapewnić dopływ światła oraz zachowanie należytej ochrony przeciwpożarowej. Wstawienie w miejsce luksferów zwykłych okien takiej ochrony nie zapewniło, stąd organ zastosował § 232 ust. 6 rozporządzenia. OWINB stwierdził, że w sprawie należy zastosować art. 50-51 Prawa budowlanego i zgodził się ze stanowiskiem PINB, który uznał, że skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Nie można uznać, że wypełnienie otworu oznacza jakiekolwiek wstawienie materiałów zapewniających ochronę przeciwpożarową, także poprzez zastosowanie okna otwieranego. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia otworu i otworu okiennego, jednakże na gruncie przepisów § 12 i § 232 rozporządzenia wyraźnie te dwa pojęcia rozróżnił. Wyraźnie wskazano w jakich okolicznościach otwór może być otworem okiennym, a w jakich jedynie otworem w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego. Stąd w rozumieniu § 12 rozporządzenia nie można mówić o możliwości wstawienia w zaprojektowane otwory okien, które posiadają możliwość otwierania, a jedynie o prawidłowym zabezpieczeniu przeciwpożarowym w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego po myśli § 232 ust. 6 rozporządzenia. Uznanie, że wypełnienie otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego oknem otwieralnym stanowi realizację § 232 ust. 6 rozporządzenia jest nieuzasadnionym nadużyciem przyznanych tam uprawnień, zatem decyzja PINB była prawidłowa. Dodatkowo OWINB zauważył, że w aktach brak jest jednoznacznych dowodów potwierdzających, że sporne okno posiada odpowiednią klasę odporności ogniowej, ponieważ żadna z przywołanych przez skarżącą danych nie dotyczyła okna.
Skarżąca nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Ponadto wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego tj.:
– art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego przez jego zastosowanie w wyniku uznania, że skarżąca nie wykonała obowiązku nałożonego na nią decyzją OWINB nr [...] i przez uznanie, że nakazanie przez organ I instancji przywrócenia stanu poprzedniego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych luksferami zapewniającymi klasę odporności ogniowej EI 30 było prawidłowe;
– art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie;
– § 232 ust. 6 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację przez weryfikację wymogów wyrobu budowlanego zastosowanego przez skarżąca w oparciu o inne kryteria niż wskazane w tym przepisie, tj. o potoczne pojęcie otworów okiennych oraz przez uznanie, że organ I instancji prawidłowo nakazał zamurowanie otworu luksferami podczas gdyż powołany przepis stanowi o dopuszczeniu wypełnienia luksferami cegłą szklana lub innym przeszkleniem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej;
– § 12 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie do stanu faktycznego w którym mamy do czynienie z wypełnieniem otworów przeszkleniem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej;
Nadto sformułowała zarzut naruszenia przepisów postępowania, mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym art. 7, art. 8 K.p.a. poprzez nałożenie na stronę obowiązku niewspółmiernego do celu jaki ma być osiągnięty i nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie i uznanie, że brak w aktach jednoznacznych dowodów potwierdzających, iż otwory zostały wypełnione przeszkleniem o odpowiedniej klasie odpornościowej oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. , gdyż organ w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całokształtu materiału dowodowego bowiem uznał, że jedyną możliwością realizacji decyzji OWINB nr [...] jest zamurowanie istniejących otworów okiennych luksferami zapewniającymi klasę odporności ogniowej EI 30.
W motywach skargi skarżąca podniosła, że § 232 ust. 6 rozporządzenia stanowi o wypełnieniu otworów innym przeszkleniem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, a nie o ich zamurowaniu, które jest pojęciem węższym od wypełnienia, zaś organ I instancji nakazał zamurowanie otworu luksferami. Skarżąca wstawiła w miejsce luksferów inne przeszklenie o odpowiedniej klasie odporności ogniowej (nie zaś zwykłe okno), które zapewniło ochronę przeciwpożarową, takie wypełnienie niekoniecznie musi polegać na zamurowaniu. Organy obu instancji powinny sprawdzać wymagania wyrobów budowalnych w oparciu o § 232 ust. 6 rozporządzenie. Nieprawidłowe jest posługiwanie się przez organ potocznym znaczeniem otworu okiennego, w przypadku, gdy § 232 ust. 6 rozporządzenia nie stanowi o otworach okiennych, a o otworach. W związku z wypełnieniem otworu przeszkleniem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, ścianę należy traktować jako ścianę pełną. Skarżąca podniosła, że w budynku biurowym pracują ludzie, wobec tego wykonanie nakazu wynikającego z decyzji nr [...] naruszy warunki techniczne określone w § 57 rozporządzenia dotyczące oświetlenia dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych dla pobytu ludzi. Przeszklenie spełnia wymogi określone w § 232 ust. 6 rozporządzenia, na działce sąsiedniej nie ma możliwości zabudowy, więc nie ma zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Z dokumentacji jednoznacznie wynika, że przeszklenia, którymi został wypełniony otwór, spełniają warunek klasy odporności ogniowej EI 30. Decyzja, w której nakazano przywrócenie stanu poprzedniego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych luksferami zapewniającymi klasę odporności ogniowej EI 30 cechuje się nadmiernym rygoryzmem.
W odpowiedzi na skargę OWINB wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji OWINB z dnia 18 grudnia 2017 r., nr [...], i oddalił wniosek o wstrzymanie decyzji PINB z dnia 17 października 2017 r., nr [...].
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę. Uczestnik postępowania M. M. wniosła o oddalenie skargi. Zarzuciła, że w skardze podane są nieprawdziwe informacje i nie zgodziła się z zawartą w niej argumentacją. Uczestnik postępowania Z. M. poparł stanowisko małżonki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U z 2017 r. poz. 2188, ze zm. -zwanej dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz. 1369, ze zm. - dalej jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli jest decyzja OWINB z dnia 18 grudnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 17 października 2017 r., którą nałożono na skarżącą obowiązek doprowadzenia obiektu – budynku biurowego do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych luksferami zapewniającymi klasę odporności ogniowej EI 30. Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie nie mogła być decyzja OWINB z dnia 7 czerwca 2017 r., nr [...], wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ani kwestie dotyczące prawidłowości nakazu nałożonego tą decyzją w celu doprowadzenia spornych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ponieważ wykraczałoby to poza granice niniejszej sprawy.
Kwestią sporną pomiędzy skarżącą a organami pozostaje ocena, czy istniejące otwory w ścianie budynku należy traktować jako otwory okienne i czy wobec powyższego spełniają wymagania przepisów rozporządzenia. Ponadto w sprawie sporne jest czy wypełnienie otworu okiennego innym przeszkleniem o wymaganej odporności ogniowej, które pozwala na jego otwieranie i zamykanie stanowi prawidłowe wykonanie obowiązku nałożonego przez organ w decyzji [...] z 18 grudnia 2017 r.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm. – zwanej dalej ustawą lub Prawem budowlanym) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 – zwanego dalej rozporządzeniem).
Wskazać należy również, że pomimo pojawienia się w skardze zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm. – nadal jako K.p.a.) nie były kwestionowane w sprawie poczynione ustalenia w zakresie stanu faktycznego. W badanej sprawie poza sporem pozostawało, że w 2014 r. w budynku doszło do wykonania robót budowlanych w postaci wstawienia w dwóch otworach odpowiadających zaprojektowanym luksferom, okien o wymiarach 150x180. Wątpliwości w sprawie nie budziło również i to, że sporny budynek jest posadowiony w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką, która nie jest działką drogową, a co jednoznacznie obrazują zdjęcia z przeprowadzonej kontroli oraz, że w obrocie prawnym pozostaje ww. decyzja OWIN z dnia 7 czerwca 2017 r. Zgodzić należy się z organami procedującymi w sprawie, że wobec faktu, iż położenie budynku, ani odległości od sąsiedniej działki nie uległy zmianie od 20 ponad lat, a sporna ściana zarówno w czasie budowy, jak i przebudowy budynku zaprojektowana była jako ściana pełna, to należy mówić jedynie o prawidłowym zabezpieczeniu przeciwpożarowym w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, a nie o projektowaniu budynku zgodnie z odległościami, o których stanowi § 12 ust. 1 rozporządzenia.
Dokonując oceny legalności zapadłych w sprawie decyzji za błędne uznał Sąd stanowisko skarżącej, zgodnie z którym wypełnienie otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego jakimkolwiek przeszkleniem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej spełnia przesłanki z § 232 ust. 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Zgodnie z § 232 ust. 6 rozporządzenia w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż wskazana w tabeli, tj. EI 30 dla klasy odporności ogniowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego R E I 60.
Znaczenia wyrażeń "otwory", "otwory okienne" i "okna" użyte w § 12 ust. 3 i ust. 6 oraz w art. 57 ust. 2 rozporządzenia należy interpretować zgodnie z dyrektywami interpretacyjnymi wykładni językowej, tzn. że gdy w tekście aktu normatywnego nie ma definicji legalnej, interpretowanym zwrotom prawnym nie należy nadawać znaczenia odmiennego od potocznego, chyba że istnieją dostateczne racje przypisania im odmiennego znaczenia, a także, że bez umotywowanych racji nie należy identycznym sformułowaniom w tym samym akcie prawnym nadawać różnych znaczeń. (zob. wyrok NSA z 17 lutego 2011 r., II OSK 284/10). W języku potocznym za otwór okienny uznaje się otwór w ścianie budynku umożliwiający dostęp światła do wnętrza budynku, jak również widok na zewnątrz budynku. Taką samą funkcję pełni wypełnienie otworu okiennego w postaci okna, chroniąc dodatkowo wnętrze budynku przed czynnikami atmosferycznymi. Stąd okno i otwór okienny zapewniają dostęp do światła i widoku, jednakże otwór okienny nie musi być zabudowany oknem (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 749/14).
Zauważyć należy, że w § 232 rozporządzenia mowa jest o "otworze" a nie o "otworze okiennym", o którym mowa w § 12 rozporządzenia. Organ nie nakazał wymiany okna na inne okno o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, lecz nałożył na skarżącą obowiązek wypełnienia otworu, w który nielegalnie wstawiono okna, odpowiednimi materiałami spełniającymi wymogi ochrony przeciwpożarowej. Wobec tego organ nakazał wypełnienie otworu rozumianego jako ściana a nie otworu okiennego. W § 12 ust.1 rozporządzenia ustawodawca posługuje się pojęciem "otwory okienne", natomiast w treści przepisów dotyczących oświetlenia pomieszczeń, używa określenia "okna". Wskazane pojęcia należy od siebie odróżnić, gdyż okna służą doświetleniu pomieszczeń, natomiast otwory okienne to elementy konstrukcyjne w których mogą, ale nie muszą być umieszczone okna.
Po myśli § 232 ust. 6 rozporządzenia sformułowanie "wypełnienie" należy interpretować w ten sposób, że ma ono wiązać się ze zlikwidowaniem otworów okiennych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, zaś nie może polegać na pozostawieniu otworów i wstawienia przeszklenia, które spełnia jedynie odpowiednią klasę odporności ogniowej, zatem organy w takim znaczeniu w decyzji użyły słowa "zamurować". Z racji tego, że wypełniony otwór okienny ma tworzyć z pozostałą ścianą zwartą całość, to wyrób budowlany, którym wypełnia się otwór w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego powinien być podobny do materiału budowlanego z którego została wybudowana pozostała ściana, przy czym wyrób ten musi posiadać dodatkową funkcję jaką stanowi przepuszczanie światła.
Zgodnie z wolą ustawodawcy, w pierwszej kolejności do wypełnienia otworów trzeba wykorzystać luksfery lub cegłę szklaną albowiem nie tylko przepuszczają światło, ale posiadają cechy podstawowego budulca, z którego buduje się ścianę. Następnie ustawodawca wskazał na inne przeszklenie, które należy rozumieć jako materiał budowlany, który ma cechy tożsame z luksferami lub cegłą szklaną. Ściana wypełniona luksferami jest traktowana jako ściana pełna, ponieważ jest to materiał budowlany wykonany ze szkła, służący do wypełnienia konstrukcji ściennych lub stropowych. Innymi słowy luksfery uważane są za element konstrukcyjny budynku, nie zaś za otwór okienny (zob. wyrok NSA z dnia 17.02.2011 r., sygn. II OSK 284/10, wyrok NSA z dnia 02.10.2015 r., sygn. akt II OSK 409/14). Sąd w pełni podziela stanowisko, że przeszklenie wykonane z luksferów jest częścią ściany, a nie oknem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ścianę z przeszkleniami traktować należy jako ścianę bez otworów okiennych, podobnie jak ścianę wybudowaną z luksferów, które pełnią funkcję doświetlającą, ale nie są oknem (wyrok NSA z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3093/13, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 1275/05, wszystkie publikowane na Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pomimo tego, że luksfery pełnią funkcję doświetlającą, bezspornie nie są oknami. Zatem ścianę, w której znajdują się przeszklenia wykonane z luksferów należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Luksfery należy traktować jako przemurowanie ścian, a nie jako rodzaj wypełnienia okna.
W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga fakt, że wykonane przeszklenie spełnia cechę odporności ogniowej, niemniej jednak nadal posiada cechy okna. Podstawowymi funkcjami które spełnia okno są jego otwieranie w celu przewietrzenia pomieszczenia, dopuszczenie światła do pomieszczenia i zapewnienie widoku na zewnątrz. Zastosowane przez skarżącą przeszklenie w otworze w istocie pełni funkcję okna, a nie ściany. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż organ trafnie przyjął, że skarżąca nie wykonała nakazu, którego przedmiotem było zamurowanie otworu, nie zaś wykonanie przeszkleń do otworu okiennego. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że wypełnienie otworu oznacza wbudowanie jakichkolwiek materiałów, które mają odpowiednią cechę odporności przeciwpożarowej. Użyte materiały podobnie jak luksfery nie powinny posiadać cech przezroczystości i możliwości obserwacji, zatem nie jest właściwy pogląd, że wypełnienie otworu oddzielenia przeciwpożarowego może nastąpić także oknem, które się otwiera.
Dostrzec należy, iż § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zakazuje umieszczania otworów okiennych w ścianach znajdujących się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Zakaz umieszczania otworów okiennych w ścianie budynku, w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną oznacza również zakaz umieszczania w takich otworach okien. Nie jest natomiast objęte takim zakazem użycie przezroczystych kształtek budowlanych (luksferów), których użycie, z konstrukcyjnego punktu widzenia, jest uznawane za cześć ściany, przy zastrzeżeniu jednak, że pomieszczenia doświetlane w taki sposób wymagają oświetlenia za pośrednictwem okien zgodnie z § 57 ust. 2 rozporządzenia (zob. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 284/10). W niniejszej sprawie sporny budynek usytuowany jest w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią, jak wynika z projektu budowlanego, ściana ta została wykonana jako pełna, następnie w związku ze zmianą użytkowania obiektu zaprojektowano doświetlenie pomieszczeń na parterze budynku w postaci luksferów. Z racji tego, że położenie ani granice budynku nie uległy zmianie, to z uwagi na § 12 rozporządzenia nie ma możliwości wstawienia w zaprojektowane otwory przeszkleń spełniających w istocie funkcję okna. Można jedynie mówić o prawidłowym zabezpieczeniu przeciwpożarowym w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego. Stąd użycie do wypełnienia takiego otworu przeszklenia, które będzie pełniło funkcję okna jest bezwzględnym naruszeniem wyżej wskazano przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 326/16, stwierdził, iż brak możliwości sytuowania ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m ma na celu nie tylko zapewnienie ochrony przeciwpożarowej, ale także zapewnienie ochrony interesów osób trzecich. Toteż zakaz sytuowania budynków zwróconych ścianą z otworami okiennymi w kierunku granicy działki sąsiedniej gwarantuje ochronę interesów osób trzecich i nie jest wynikiem wyłącznie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela zaprezentowane stanowisko. Dodatkowo zauważa, że wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego ochrona interesów osób trzecich nie może dotyczyć tylko i wyłącznie nowo projektowanych obiektów, ale winna obejmować również obiekty już istniejące, w których wykonywana są roboty budowlane w postaci przebudowy, odbudowy czy też nadbudowy. Przypomnieć bowiem należy, że na sąsiedniej działce posadowiony jest budynek mieszkalny, co dokumentują także zdjęcia z przeprowadzonych kontroli, a zamontowane w spornej ścianie przeszklenia pełniące funkcję okien, z wszystkimi możliwościami jakie dają (otwieranie, zamykanie, obserwowanie otoczenia, immisje), narusza uzasadnione interesy właścicieli sąsiedniej nieruchomości, w tym nie tylko z uwagi na naruszenie warunków technicznych i przeciwpożarowych, ale także związanych z ochroną prywatności i oddziaływaniem immisji pośrednich na sąsiedni grunt.
W odniesieniu do zarzutu skarżącej, że wypełnienie otworu luksferami naruszy warunki techniczne z § 57 rozporządzenia, należy zauważyć, iż pierwotnie w zatwierdzonym projekcie budowlanym przewidziano luksfery, stąd projektant winien uwzględnić w projekcie przewidywany sposób użytkowania danego pomieszczenia, a więc okoliczność, że pomieszczenia wyposażone w luksfery nie będą spełniały warunków do przeznaczenia na pobyt ludzi z § 57 rozporządzenia. Brak uwzględnienia powyższej okoliczności oznacza, że z założenia pomieszczenia te nie były przeznaczone na pobyt ludzi i tylko w wyniku nielegalnego wstawienia okien doszło do zmiany ich przeznaczenia.
Uwzględniając powyższe, za prawidłową należy uznać ocenę organów w zakresie nałożenia obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w aspekcie warunków techniczno-budowlanych. Zamiana luksferów na inne przeszklenie pełniące funkcję okna (otwieranego) wpłynęła na zmianę parametrów użytkowych i technicznych obiektu budowlanego, a co za tym idzie wykonane roboty budowlane stanowiły przebudowę, do której organy prawidłowo zastosowały art. 50-51 Prawa budowlanego. Art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi bowiem, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Mając powyższe na uwadze Sąd przyjął, że zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zdaniem Sądu, zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy na podstawie art. 7 i 8 K.p.a. należycie wyjaśniły stan faktyczny sprawy. Stosownie do art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. organy wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i prawidłowo przyjęły, że nie jest właściwe zamurowanie otworów innym przeszkleniem zapewniającym klasę odporności ogniowej EI 30. Ustalenia organów znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym m.in. w postaci protokołów kontroli z dnia 29 listopada 2016 r. i 6 września 2017 r. wraz z załącznikami i protokołu oględzin z dnia 25 stycznia 2017 r. Ocena organów co do stwierdzonego naruszenia § 12 rozporządzenia nie nosi cechy dowolności, ponieważ znajduje podstawy w materiale dokumentacyjnym sprawy. Wydanie decyzji nakładającej na skarżącą obowiązek wykonania określonych robót budowlanych poprzedziło ustalenie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia. W decyzji organy wyjaśniły w szczególności zajęte w sprawie stanowisko oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia. Sąd podziela argumentację organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem. Skarżący nie mógł skutecznie podnosić zarzutów dotyczących ostatecznej decyzji OWINB z dnia 7 czerwca 2017 r., nr [...], wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ wykraczałoby to poza granice niniejszej sprawy.
W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło