III SA/Wa 3604/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-17
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracji może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wystawienia tytułu wykonawczego, wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego lub braku wymagalności obowiązku?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną w administracji (art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) służy wyłącznie do zaskarżenia czynności o charakterze technicznym i wykonawczym, pod kątem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest dopuszczalne podnoszenie w niej zarzutów dotyczących zasadności wystawienia tytułu wykonawczego, wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego lub braku wymagalności obowiązku, gdyż te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań, takich jak postępowanie w sprawie zarzutów (art. 33 u.p.e.a.) lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podnoszenie takich zarzutów w skardze na czynność egzekucyjną stanowi obejście prawa i narusza zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki G. S.K.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego. Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji oraz skargę na czynność zajęcia rachunku bankowego, podnosząc m.in. naruszenie przepisów dotyczących sposobu dokonania zajęcia, brak wymagalności obowiązku oraz wykonanie obowiązku przed wszczęciem egzekucji. Organy administracji uznały zarzuty za nieuzasadnione, a skargę na czynność egzekucyjną za niedopuszczalną w zakresie podnoszonych kwestii merytorycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi G. S.K.A. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (zwany dalej: "organem egzekucyjnym") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec G.S.K.A. z siedzibą w P. (zwanej dalej: "Skarżącą") na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r., w kwocie należności głównej 75.337 zł wraz z należnymi odsetkami. W celu realizacji należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącej w [...] Bank S.A. Wskazane zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 27 kwietnia 2017 r., natomiast Skarżącej wraz z przedmiotowym tytułem wykonawczym w dniu 15 maja 2017 r. W odpowiedzi na dokonane zajęcie [...] Bank S.A. przekazał w dniu 28 kwietnia 2017 r. na rzecz organu egzekucyjnego kwotę 200,95 zł.
Pismem z dnia 22 maja 2017 r. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie ww. tytułu wykonawczego, podnosząc na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.e.a.", zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku z innego powodu.
Następnie pismem z dnia 29 maja 2017 r. Skarżąca wniosła również skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia jej rachunku bankowego w [...] Bank S.A. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała na naruszenie przez organ egzekucyjny art. 80 § 1 u.p.e.a., z uwagi na fakt, że przedmiotowe zajęcie zostało skierowanie do centrali ww. Banku, zamiast do właściwego oddziału, co powoduje, że nie będzie ono mogło zostać zrealizowane. Skarżąca zarzuciła też, że przedmiotowe zajęcie nie zawiera informacji wskazującej, iż blokada wypłat jest ograniczona do wysokości zajętej wierzytelności, co powoduje bezskuteczność dokonanego zajęcia. Ponadto Skarżąca powołując się na przepisy art. 59 oraz art. 76 i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – zwanej dalej: "O.p." podniosła, że prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone, gdyż zwrot podatku wykazany w deklaracji winien zostać zaliczony na poczet wskazanych przez nią zobowiązań podatkowych. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca wskazała, że zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, co uzasadnia uchylenie wadliwej czynności egzekucyjnej i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W następstwie wniesionych przez Skarżącą zarzutów organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. organ egzekucyjny uznał za nieuzasadnione zarzuty Skarżącej wniesione pismem z dnia 22 maja 2017 r.
Natomiast postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną w postaci w postaci zajęcia rachunku bankowego Skarżącej w [...] Bank S.A. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że zajęcie rachunku bankowego Skarżącej w [...] Bank S.A. pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. zostało dokonane na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., który w obecnym brzmieniu stanowi, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Biorąc pod uwagę treść powołanego przepisu organ egzekucyjny uznał, że nie wynika z niego, aby zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego należało przesłać do właściwego oddziału banku, w którym spółka posiada rachunek bankowy. Ponadto organ egzekucyjny dokonując analizy przepisów regulujących sposób i formę dokonanych czynności nie stwierdził nieprawidłowości w czynności egzekucyjnej dokonanej wspomnianym zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r.
Skarżąca wniosła następnie pismem z dnia 10 lipca 2017 r. zażalenie na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
1) art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 2 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji administracyjnej, pomimo niespełnienia wymogów w tytule wykonawczym,
2) art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., z uwagi na wykonanie obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,
3) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na brak wymagalności obowiązku.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w swojej skardze z dnia 29 maja 2017 r. Ponadto powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej podniósła, że obowiązek został wykonany przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, a w konsekwencji nie jest on wymagalny. Skarżąca zauważyła też, że jest ona spółką osobową, zaś tytuł wykonawczy na podstawie którego prowadzona jest egzekucja nie zawiera wymogów uregulowanych w art. 27 u.p.e.a., z uwagi na niewskazanie w nim danych wspólników. Powyższe powoduje, że postępowanie egzekucyjne nie powinno zostać wszczęte, a prowadzona egzekucja jest niedopuszczalna i powinna zostać umorzona. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem nadzoru") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. oddalił powyższą skargę. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, że skarga o której mowa w art. 54 u.p.e.a. wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Z tego względu strona korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, w złożonej skardze może podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny lub egzekutora w odniesieniu do przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Nie bada się w nim zatem zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są bowiem przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Organ nadzoru następnie, że rozpatrując zażalenie Skarżącej nie może ograniczyć się do wyłącznie do kontroli prawidłowości wydanego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionej przez Skarżącą skargi na czynności egzekucyjne, lecz rozpoznając zażalenie, winien również dokonać ponownego rozpoznania sprawy. Wobec powyższego w niniejszej sprawie, zbadaniu pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami podlegają czynności faktyczne podjęte przez organ egzekucyjny, polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank S.A. dokonane przez organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. Następnie organ nadzoru powołał się na treść przepisów art. 80 § 1-3 u.p.e.a. regulujących tryb dokonania zajęcia wierzytelnosci z rachunku bankowego. Organ nadzoru dodał też, że zgodnie z art. 67 § 1a zdanie 1 u.p.e.a., zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Natomiast zgodnie z art. 67 § 2b u.p.e.a., w przypadkach, o których mowa w § 1a, organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu. Doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia.
Zdaniem organu nadzoru, mając na uwadze brzmienie powołanych przepisów regulujących tryb przeprowadzenia egzekucji z rachunku bankowego, jak również stan faktyczny niniejszej sprawy, organ egzekucyjny zastosował wskazany środek egzekucyjny zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, że przedmiotowe zawiadomienie zostało przekazane do dłużnika zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego O. w dniu 27 kwietnia 2017 r., natomiast Skarżącej doręczone za pośrednictwem operatora pocztowego, wraz z przedmiotowym tytułem wykonawczym, w dniu 15 maja 2017 r. W konsekwencji należy w ocenie organu nadzoru uznać, że organ egzekucyjny dokonał powyższych czynności egzekucyjnych zgodnie z art. 80 u.p.e.a. Zatem zaskarżone przez Skarżącą postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 26 czerwca 2017 r. oddalające skargę na czynność zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank S.A., dokonaną zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r., należy uznać za prawidłowe.
Skarżąca zaskarżyła następnie powyższe postanowienie organu nadzoru wnosząc skargę w piśmie z dnia 27 września 2017 r., w której zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
1) art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 2 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji administracyjnej, pomimo niespełnienia wymogów w tytule wykonawczym,
2) art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., z uwagi na wykonanie obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,
3) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na brak wymagalności obowiązku.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w swojej skardze o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu nadzoru oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] czerwca 2017 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu nadzoru, zgodnie z którym zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zostało dokonane w niniejszej sprawie zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., zaś twierdzenie tego organu, iż "(...) wezwano dłużnika, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności (...)" nie ma pokrycia w dokumentacji sprawy. Skarżąca zauważyła, że zawiadomienie posiada pouczenie o następującej treści: "(...) wzywa się bank aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego". W konsekwencji, w ocenie Skarżącej, należy stwierdzić, iż w przedmiotowym zawiadomieniu brak jest informacji, że blokada wypłat jest ograniczona do wysokości zajętej wierzytelności. Skarżąca wskazała również, że zastosowany w stosunku do niej środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, gdyż w niniejszej sprawie w dniu 26 lipca 2016 r. wpłynęły do organu podatkowego wnioski Skarżącej w sprawie zaliczenia zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług wynikającego z deklaracji VAT-7 za miesiąc maj 2016 r., w kwocie 609.247 zł, na poczet jej zobowiązania wynikającego ze złożonej deklaracji CIT-8 za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec 2016 r. oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł w deklaracji PIT-8 za czerwiec 2016 r. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca uznała, że sosownie do reści przepisu art. 59 § 1 O.p. zobowiązanie wygasło wskutek zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku. Skarżąca zauważyła również, że zgodnie z art. 3 pkt 7 O.p. za zwrot podatku uznaje się zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a także inne formy zwrotu podatku przewidziane w przepisach prawa podatkowego. W konsekwencji stosownie do treści art. 76 i nast. O.p., nadpłata z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości 609.247 zł, wykazana przez Skarżącą w deklaracji za miesiąc maj 2016 r. winna zostać zaliczona z mocy prawa, na poczet jej zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za miesiące maj oraz czerwiec 2016 r. oraz na poczet zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł – PIT-8 za czerwiec 2016 r. W ocenie Skarżącej obowiązek, na który powołuje się organ egzekucyjny został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wobec czego stał się niewymagalny. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca uznała, że organ egzekucyjny naruszył przepisy art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a., co nakazywało organowi nadzoru uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. zważając na rażące naruszenie przedmiotowego przepisu.
Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu nadzoru, zgodnie z którym instytucja skargi na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżeniu czynności o charakterze technicznym i wykonawczym i nie może dotyczyć kwestii istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a także niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych przepisami u.p.e.a. Zdaniem Skarżącej w niniejszej sprawie w związku z tym, iż zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R., to w momencie wystawienia tytułów wykonawczych był on obowiązany do weryfikacji stanu faktycznego sprawy. Skoro więc na mocy przepisów Ordynacji podatkowej zaległości podatkowe zostały uregulowane z dniem złożenia deklaracji VAT - 7 za miesiąc maj 2016 r., to organ egzekucyjny nie był uprawniony do wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego, bowiem nie było żadnych podstaw prawnych do wszczęcia egzekucji. Ponadto Skarżąca zarzuciła, że przedmiotowy tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a., bowiem dotyczy spółki nie posiadającej osobowości prawnej i zgodnie z art. 27 § 2 u.p.e.a. w takim przypadku w tytule wykonawczym podaje się również imiona i nazwiska oraz adres wspólników.
Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie Sąd zauważa, że przedmiotem sądowej kontroli legalności aktu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 29017r. na podstawie którego utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] czerwca 2017r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego w [...] Bank S.A., dokonaną zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 20107r. nr [...].
Powyższa konstatacja jest o tyle istotna, że dokonując w skarżonym postanowieniu oceny czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie regulacji zawartych w przepisie art. 80 u.p.e.a., Organ nie mógł naruszyć przepisów wskazywanych w skardze, tj. art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 2 u.p.e.a.. poprzez przystąpienie do egzekucji administracyjnej pomimo niespełnienia wymogów w tytule wykonawczym oraz art. 59 § 1 u.p.e.a. z powodu wykonania przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego obowiazku, a także art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez wzgląd na brak wymagalności obowiązku, gdyż podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowi instytucja skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., a która służy zasakrżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. Oznacza to, że w ramach instytucji skargi na czynności dopuszczalne jest podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, natomiast podnoszone zarzuty nie mogą dotyczyć tych ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, które uregulowane są w innych przepisach ustawy egzekucyjnej. Podkreślić przy tym należy, że jak jednolicie podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie można skutecznie wnieść skargi w trybie art. 54 u.p.e.a.. kiedy sformułowana jest ona w oparciu o podstawy dotyczące umorzenia postępowania, albo zarzutów, unormowanych w art. 33 u.p.e.a.
Prawidłowość zakwalifikowania przez Organ sprawy jako skargi na czynności egzekucyjne potwierdza nie tylko zatytułowanie pisma Strony z dnia 29.05.2017r. jako "skarga na czynności egzekucyjne", ale też treść tego pisma, w którym podniesiono w szczególności, że "zawiadomienie o zajęciu z dnia [...].04.2017r. nr [...] zostało przesłane do centrali banku, zamiast do właściwego oddziału banku, w którym spółka posiada rachunek bankowy (...)" – co w ocenie Skarżącej "stanowi naruszenie treści art. 80 § 1 u.p.e.a.". (por. k. 17-19 akt sprawy).
W tym stanie rzeczy Organ prawidłowo uznał, będąc związany wnioskiem Strony, że przedmiotem zarzutów była ocena pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami czynności podjętych przez organ egzekucyjny polegających na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonanych zawiadomieniem z dnia [...].04.2017r. nr [...] w [...] Bank S.A.
Przy tak zakreślonych zarzutach i granicach skargi, a więc w trybie art. 54 u.p.e.a., w ocenie Sądu Dyrektor IAS prawidłowo przyjął, że nie bada się zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są bowiem przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez Zobowiązanego zarzutów czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Jak już bowiem wskazano wyżej, w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny bada jedynie prawidłowość dokonanej czynności.
Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54).
Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13).
Sąd zauważa, że Skarżąca była o takim trybie poinformowana, gdyż z zawiadomienia z dnia [...] .04.2017r. nr [...] wynika, iż zobowiązany został pouczony, że skarga nie zastępuje innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że "w dokumentacji sprawy nie ma pokrycia okoliczności, o której mowa w art. 80 § 1 u.p.e.a.. tj. wezwania dłużnika, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności" Sąd uznaje zarzut ten za oczywiście.
Odwołując się ponownie do przywołanego wcześniej zawiadomienia z dnia [...].04.2017r. Sąd stwierdza, w jego treści została wskazana zarówno kwota główna wraz z należnymi odsetkami i stopą tych odsetek, kwota kosztów egzekucyjnych i kwota kosztów upomnienia, a nadto informacja, że odsetki naliczono na dzień [...].04.2017r., a za każdy następny dzień należy naliczać odsetki według w/w stawek lub wskazanych przez organ w terminie późniejszym. Tak więc uznać należy, że organ egzekucyjny w przedmiotowym zawiadomieniu zawarł wszystkie niezbędne dane dotyczące kwoty egzekwowanej należności wraz z kosztami egzekucyjnymi oraz, w ocenie Sądu, dochował też należytej staranności odnośnie określenia wysokości należności, co do której bank bez zgody organu egzekucyjnego nie może dokonywać wypłat (tj., że zakaz wypłat z rachunku bankowego nie może przekroczyć wysokości zajętej wierzytelności), gdyż wynika to z końcowej wzmianki i zawartego w tym zawiadomieniu pouczenia, aby bank bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego poprzez sformułowanie, że "kwoty uzyskane w wyniku zajęcia wyżej określonej należy wpłacać na rachunek bankowy (...) – por. k. 6 akt sprawy.
Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu zarzuty skargi okazały się bezpodstawne.
Ponadto Sąd nie znalazł powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znalazł też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło