II SAB/Rz 45/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-05-23
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia danych adresowych świadków zdarzenia, zgłoszone na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych, może być traktowane jako wniosek o udzielenie informacji publicznej, a w przypadku odmowy lub braku odpowiedzi, czy organ pozostaje w bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia danych adresowych konkretnych osób fizycznych, które nie pełnią funkcji publicznych, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli zostało złożone przez profesjonalnego pełnomocnika i powołano się na przepisy dotyczące ochrony danych osobowych. Dostęp do takich danych jest ograniczony przepisami procedury karnej (Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia i Kodeks postępowania karnego) i nie można go realizować w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym organ nie pozostawał w bezczynności.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zwróciła się do Komendanta Komisariatu Policji o udostępnienie danych adresowych uczestników zgromadzenia, powołując się na ustawę o ochronie danych osobowych i potrzebę realizacji prawa do samodzielnego wniesienia wniosku o ukaranie. Komendant Policji odmówił udostępnienia danych, wskazując na przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia i informując, że dane te zostaną przekazane sądowi wraz z aktami sprawy. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd rozpoznał sprawę, analizując charakter żądanych danych i właściwy tryb ich udostępniania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -skargę oddala-
Przedmiotem skargi jest bezczynność Komendanta Komisariatu w przedmiocie udostępnienia danych adresowych uczestników zgromadzenia, które odbyło się dnia 10 października 2017 r. w miejscowości M. tj.:
- J.M.,
- W. M.,
- H.M.,
- A. S.,
-W. D.,
-J.M.,
- M. B.
Występując z tym wnioskiem w dniu 2 listopada 2018 r. A. sp. z o.o. powołało się na treść art 23 pkt 1 ppkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 922, dalej u.o.d.o.). Wskazało, że na podstawie art 27 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia przysługuje mu prawo do samodzielnego wniesienia wniosku o ukaranie jako oskarżycielowi posiłkowemu. W świetle powyższego żądane informacje są konieczne do realizacji przysługującego mu prawa.
W odpowiedzi, udzielonej pismem z dnia 3 listopada 2018 r., Komendant Komisariatu Policji wskazał, że na podstawie art 57 § 5 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia z dnia 24 sierpnia 2001 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 475, dalej K.p.w) – w razie wniesienia wniosku o ukaranie przez pokrzywdzonego, prezes Sądu przesyłając właściwemu oskarżycielowi publicznemu zawiadomienie, o którym mowa w art 27 § 4 K.p.w. wzywa go do nadesłania w terminie 7 dni materiału dowodowego, w razie nie wniesienia przez niego wniosku o ukaranie. Braki formalne wniosku, na podstawie art 59§ 3 K.p.w., rozstrzyga się, po przekazaniu przez oskarżyciela publicznego materiału dowodowego lub oświadczenia, o którym mowa w art 57 § 5 K.p.w.
W skardze skarżący zarzucił naruszenie art 13 ust. 1, art 13 ust. 2, art 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nie udzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem i w związku z tym wniósł:
- o zobowiązanie Komendanta Komisariatu Policji do udzielenia żądanej informacji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
- na podstawie art 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w zw. z art 149 P.p.s.a. o orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- wymierzenie organowi grzywny na podstawie art 149 §2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art 154 § 6 P.p.s.a. oraz o
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na wniosek. Wyjaśnił również, że pismem z dnia 26 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy Wydział II Karny zwrócił się o nadesłanie w terminie 7 dni akt postępowania nr [...] w związku ze złożeniem wniosku o ukaranie przez "A.: Sp. z o.o. przeciwko obwinionej. W dniu 3 marca 2018 r. Komisariat Policji przesłał akta.
Dodatkowo organ podkreślił, że wniosek dotyczył danych adresowych wymienionych w nich osób, a wnioskodawca nie powołał się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Komendant Komisariatu Policji udzielając odpowiedzi na wniosek oparł się na przepisach Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Wyjaśnił przy tym, że nie jest zobowiązany do udostępnienia danych adresowych osób, które były wylegitymowane podczas interwencji Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta, o czym stanowi § 2 ww. przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca bezczynność Komendantowi Policji w zakresie nieudzielenia danych adresowych uczestników zgromadzenia, które odbyło się 10 października 2017 r. w miejscowości M..
Przebieg postępowania w sprawie był następujący. W dniu 10 października 2017 r. funkcjonariusze Komisariatu Policji interweniowali w M., w związku ze zgłoszeniem, dotyczącym blokowania drogi do firmy "A". Z podjętej na miejscu interwencji funkcjonariusze sporządzili dokumentację i zainicjowali czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenie. W kolejnych dniach do Komisariatu Policji wpłynęło zawiadomienie "A." Sp. z o.o. z [....] reprezentowanego przez radcę prawnego D. B., Kancelaria Prawna D. B. ul. [...] w K. o możliwości popełnienia wykroczenia określonego w przepisie art. 52 § 2 pkt 2 kw i art. 52 § 2 pkt 4 kw.
Zebrany, w tej sprawie materiał dowodowy nie dał podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie. W dniu 17 października 2017 r. funkcjonariusze sporządzili wniosek o odstąpienie od skierowania wniosku o ukaranie do Sadu Rejonowego po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających przeciwko n/n sprawcy ze względu na okoliczność, że czyn nie zawiera znamion wykroczenia.
Działając na podstawie, art. 54 § 2 K.p.w., Komisariat Policji zawiadomił pokrzywdzonego i pełnomocnika o fakcie zakończenia czynności wyjaśniających [...], [...] a także o niewniesieniu wniosku o ukaranie do sądu. Jednocześnie pouczając pokrzywdzonego o treści art. 27 § 2 K.p.w., tj. o przysługującym mu prawie do samodzielnego wniesienia wniosku o ukaranie jako oskarżycielowi posiłkowemu a także o treści art. 54 § 2 K.p.w., to jest możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym uzyskanym w toku czynności wyjaśniających oraz sporządzania odpisów i kopii.
Skarżący skorzystał z tego prawa i w dniu 18 października 2017 r., działając na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego złożył wniosek o wgląd w dokumentację czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie [...]. W dniu 27 października 2017 r. adwokat wykonał fotokopie wskazanych we wniosku dokumentów.
Pismem z dnia 30 października 2017 r. Skarżący wystąpił do Komisariatu Policji z wnioskiem, działając na podstawie przepisu art. 23 pkt 1 ppkt 2) ustawy o ochronie danych osobowych - o udostępnienie danych adresowych uczestników zgromadzenia, które odbyło się dnia 10 października 2017 roku w miejscowości M., tj. J.M., W. M., H.M., A. S., W. D., J.M., M. B.. Pismo wpłynęło do Komisariatu Policji w dniu 2 listopada 2017 roku. W dniu 3 listopada 2017 roku Komisariat Policji , odpowiedział na ten wniosek i poinformował Skarżącego o treści art. 57§ 5 K.p.w. - to jest, że w przypadku wniesienia wniosku o ukaranie przez pokrzywdzonego, prezes sądu przesyłając właściwemu oskarżycielowi publicznemu zawiadomienie, o którym mowa w art. 27 § 4 K.p.w., wzywa go jednocześnie do nadesłania w terminie 7 dni materiału dowodowego w razie niewniesienia wniosku o ukaranie przez oskarżyciela publicznego. Jednocześnie w razie braków formalnych we wniosku sporządzonym przez oskarżyciela posiłkowego, na podstawie art. 59 § 3 K.p.w., w przedmiocie wszczęcia rozstrzyga się po przekazaniu przez oskarżyciela publicznego materiału dowodowego i oświadczenia, o którym mowa w art. 57 § 5 K.p.w.. W związku z tym wskazane dane adresowe uczestników zdarzenia z dnia 10 października 2017 r. zostaną wysłane wraz ź całymi materiałami do miejscowo właściwego sądu, na wniosek prezesa. Pismo zostało przesłane przez nadawcę, tj. Komisariat Policji za Pokwitowaniem z dnia 03-11-2017 dla przesyłek zwykłych (dokument w załączonych materiałach).
Podkreślić należy, że pismem z dnia 26 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy II Wydział Karny zwrócił się o nadesłanie w terminie 7 dni akt postępowania nr [...] w związku ze złożeniem wniosku o ukaranie przez "A." Sp.z o.o przeciwko obwinionej. W dniu 3 marca 2018 r. na wezwanie prezesa sądu Komisariat Policji przesłał akta wyżej wymienionych czynności wyjaśniających.
Na podkreślenie zasługuje fakt, że wniosek, który wpłynął w dniu 2 listopada 2017 r. do Komisariatu Policji dotyczył danych adresowych osób uczestniczących w zdarzeniu w dniu 10 października 2017 r. Skarżący, jako podstawę prawną udzielenia informacji wskazał art. 23 pkt 1 ppkt 2) ustawy o ochronie danych osobowych, a w uzasadnieniu do wniosku wskazał przepisy kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenie. Skarżący skorzystał ze swoich praw w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających. Natomiast Komisariat Policji działając bez zbędnej zwłoki w dniu następnym tj. 3.11.2017 r. udzielił odpowiedzi Skarżącemu na jego wniosek.
Komendant Komisariatu Policji w odpowiedzi na skargę stwierdził, że nie pozostawał w bezczynności a tryb i sposób odpowiedzi na wniosek oparł wprost na przepisach kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, w konsekwencji przyjmując ten tryb udzielenia informacji. Skarżący, w swoim wniosku nie powołał się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem Sądu na wstępie niniejszych rozważań należało ustalić, czy w ogóle został złożony w sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej. Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista. Skarżąca zażądał bowiem od organu udostępnienia danych osobowych konkretnych osób z powołaniem się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Wniosek został złożony, co istotne, przez fachowego pełnomocnika. Można więc bronić stanowiska, że nie był on wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, a wnioskiem z art. 23 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 pkt 2 u.o.d.o. W związku z odmową udzielenia danych osobowych skarżącej służyłby wniosek do Generalnego Inspektora Danych Osobowych o nakazanie udostępnienia jej tych danych (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 208 r., I OSK 454/16). Istotna jest jednak okoliczność, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może w swojej treści zawierać żądanie udostępnienia danych osobowych konkretnych osób, które mogą podlegać ochronie z uwagi na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., I OSK 39/17).
Rozstrzygając ten problem Sąd stanął na stanowisku, że zarówno sformułowanie żądania wniosku – udostępnienie danych osobowych, jak i wskazanie jako jego podstawy prawnej przepisów u.o.d.o., nie wyklucza możliwości kwalifikowania go jako wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Tak więc wzorcem normatywnym kontroli legalności działań Komendanta Komisariatu Policji w przedmiotowej sprawie jest ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznych są szeroko pojęte władze publiczne, a także podmioty dysponujące majątkiem publicznym oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie ulega wątpliwości, że Komendant Komisariatu Policji mieści się w zakresie podmiotowym stosowania u.d.i.p. i jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobligowanym do udostępniania posiadanych informacji mających charakter informacji publicznych.
Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem ustalenie, czy żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej.
Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy "nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi". Według art. 2 u.o.d.o. określa ona zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych. Zgodnie z art. 7 pkt 2 u.o.d.o., przetwarzanie danych to jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Ustawa o ochronie danych osobowych określa zatem zasady postępowania przy m.in. udostępnianiu danych osobowych.
Dane osobowe stanowią informację (art. 6 ust. 1 u.o.d.o.). Jest to informacja dotycząca zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Informacja ta ma charakter informacji publicznej o ile jest informacją o osobach sprawujących funkcje w podmiotach określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., tj. w podmiotach wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.). W tym zakresie ustawa o dostępie do informacji publicznej nie narusza przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Nie oznacza to jednak, że ustawa o ochronie danych osobowych wyłącza w tym zakresie stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sytuacja taka miałaby miejsce wówczas, gdyby ustawa o ochronie danych osobowych określała odmienne zasady i tryb dostępu do informacji o osobach sprawujących funkcje w podmiotach wykonujących zadania publiczne. Tymczasem analiza regulacji obydwu ustaw wykazuje, że są one w omawianym zakresie skorelowane. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest obowiązkiem podmiotów wykonujących zadania publiczne wynikającym z przepisów prawa, w tym zwłaszcza z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 u.d.i.p. i publicznym prawem podmiotowym wynikającym z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 2 ust. 1 u.d.i.p.. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.d.o., każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych, a według art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 tej ustawy przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy "jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa", a także gdy "jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego", co oznacza, że zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych, udostępnianie informacji publicznej jest dopuszczalne według zasad określonych w tej ustawie, tj. z poszanowaniem konstytucyjnego prawa do prywatności. Jednocześnie art. 5 ust. 2 zdanie 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej. Pierwszeństwo prawa do prywatności wobec prawa dostępu do informacji publicznej wynika zatem z obydwu omawianych ustaw. Jednocześnie ustawa o ochronie danych osobowych nie zawiera odrębnej regulacji w zakresie zasad i trybu dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Określone w tej ustawie zasady postępowania przy m.in. udostępnianiu danych osobowych są uniwersalne w stosunku do wszystkich informacji, jakimi są dane osobowe, a w ich ramach odnoszą się również do informacji o osobach sprawujących funkcje w podmiotach wykonujących zadania publiczne. Na tle tej ramowej regulacji ustawy o ochronie danych osobowych unormowania zawarte w innych ustawach a dotyczące prawa do prywatności w aspekcie dostępu do informacji publicznej należałoby traktować jako regulację szczególną. Unormowanie takie ustawodawca zamieścił w art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. stanowiącym, że ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji.
Dane osobowe mieszczą się w zakresie pojęcia "prywatności". W orzecznictwie podkreśla się, że celem ustawy o ochronie danych osobowych jest ochrona prywatności w rozumieniu art. 47 Konstytucji RP (wyrok NSA z dnia 30 marca 2006 r., I OSK 628/05, LEX nr 198299; wyrok NSA w składzie 7 sędziów z dnia 6 czerwca 2005 r., I OPS 2/05, LEX nr 157167), zgodnie z którym każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Skoro zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, tj. osoby, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne, to nie ulega wątpliwości, że takie dane, jak imię i nazwisko osoby fizycznej są danymi osobowymi i dotyczą sfery prywatności tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2009 r., I OSK 667/09, LEX nr 588798; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2008 r., I OSK 1365/06, LEX nr 453453).
W interesie osób fizycznych leży udostępnianie tych danych o tyle, o ile taka jest ich wola, chyba że ustawodawca realizując inne jeszcze wartości przesądza o udostępnianiu tych danych niezależnie od woli tych osób stanowiąc tym samym w konkretnym przypadku o pierwszeństwie wartości związanych z interesem publicznym nad wartościami powiązanymi z interesami indywidualnymi. Trybunał Konstytucyjny przyznaje podstawowe znaczenie woli osoby, której dotyczą informacje i dane stwierdzając m.in., że "istota autonomii informacyjnej każdego człowieka sprowadza się do pozostawienia każdej osobie swobody w określeniu sfery dostępności dla innych wiedzy o sobie. Zasadą powszechnie przyjmowaną wedle takiego ujęcia jest ochrona każdej informacji osobowej i przyznanie podstawowego znaczenia przesłance zgody osoby zainteresowanej na udostępnienie informacji" (wyrok TK z dnia 12 listopada 2002 r., SK 40/02, OTK-A 2002, nr 6, poz. 81). Określenie zakresu ochrony danych osobowych należy do ustawodawcy , przy czym – zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji – "ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw". Podstawy do ingerencji w prywatność osoby fizycznej muszą być zatem wyraźnie określone w akcie rangi ustawowej i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Uwzględniając to, że prawo do prywatności jest wartością chronioną konstytucyjnie, przyjąć należy, że w odniesieniu do osoby fizycznej udostępnienie danych osobowych powinno się ograniczyć tylko do tego co z mocy ustawy będzie uznane za jawne" (wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2011 r., I OSK 1845/11). Przyjmuje się również, że "jeżeli informacja publiczna zawiera dane osobowe, a nie wchodzi w grę art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nie można uznać, że zaistniała przesłanka legalizująca udostępnienie danych osobowych, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o.. Pierwszeństwo w ochronie mają wówczas dane osobowe, a tym samym wykonanie obowiązku informacyjnego nie stanowi przesłanki legalizującej ich udostępnienie. (...) Dane osobowe, takie jak imię, nazwisko, wiek, wykonywany zawód stanowią sferę prywatności, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.", zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 4 u.o.d.o. "przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego. Przesłanka ta zazębia się z wcześniej podaną, tą, która pozwala na przetwarzanie danych osobowych, gdy jest niezbędne dla spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Zadaniem publicznym, w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 4, jest udostępnienie informacji publicznej" (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011 r., I OSK 440/10, LEX nr 952041). W wyroku z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 620/12, LEX nr 1339638 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 3 Konstytucji wynika, że ustawodawca kreując prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, jako dobro nadrzędne nad prawem dostępu do informacji usytuował ochronę prywatności osób fizycznych – "jeżeli celem dostępu do informacji publicznej jest przejrzystość działalności organów władzy publicznej, przy jednoczesnym zachowaniu prawa do prywatności osób fizycznych (art. 5 ust. 2) to cel informacyjny jest spełniony także wówczas gdy informacja publiczna pomija dane osobowe skarżącego".
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie udostępnienia danych osobowych, chyba że chodzi informację o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadek, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2499/13).
Wniosek w kontrolowanej sprawie w istocie dotykał w sposób bezpośredni sfery ad personam (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10, a którym zakwestionowano publiczny charakter informacji ad personam). Jego przedmiotem były dane osobowe konkretnych osób w stosunku do których podjęła skarżąca kroki prawne lub zamierzała je podjąć. Żądanie ujawnienia prywatnych danych osób będących świadkami w postępowaniu wyjaśniającym nie jest tożsame z żądaniem niespersonifikowanej informacji o przebiegu postepowania (por. NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1380/17).
Należy więc uznać, że żądana informacja o adresach konkretnych świadków bez ich zgody w oczywisty sposób nie pełniących funkcji publicznej w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie jest informacją publiczną, a jeśli tak to żądanie w tym zakresie nie mogło być rozpoznane w trybie wskazanym w ustawie o dostępie do informacji publicznej (podobnie co do uznania, że miejsce zamieszkania sędziego nie jest informacja publiczną NSA w wyroku z dnia 21 kwietnia 2017 r. I OSK 1953/15) . Jeśli wniosek strony nie dotyczy informacji publicznej, to jedyną dopuszczalną formą odniesienia się podmiotu, do którego wniosek został złożony, jest zawiadomienie wnioskodawcy, iż żądana informacja nie jest informacją publiczną, co w tej sprawie uczyniono (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1323/15).
Niezależnie od powyższego, wobec zalegania żądanych danych w aktach postepowania wyjaśniającego, dostęp do nich limitowany jest treścią art. 38 k.p.w. Zgodnie z art. 38 § 1 K.p.w. do czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu w sprawach o wykroczenie stosuje się odpowiednio m. in. art. 156 § 1-5 i 6 K.p.k. Art. 156 § 5 i § 5a k.p.k. przewiduje zasady, tryb i formę udostępnienia akt postępowania przygotowawczego. Ma tu zatem miejsce odmienne uregulowanie kwestii udostępniania określonych informacji publicznych, tj. zawartych w aktach spraw prowadzonych przez prokuraturę. I tak w myśl art. 156 § 5 k.p.k., zasadą jest, że w toku postępowania przygotowawczego, tylko stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów i kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. Jedynie za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione także innym osobom. Jeżeli postępowanie karne nie jest zakończone, to wgląd do akt sprawy w toku postępowania przygotowawczego podlega rygorom art. 156 § 5 k.p.k. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 9 grudnia 2013r., sygn. akt I OPS 7/13 przyjął, iż żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p.. W zakresie zaś możliwości dostępu do akt trwającego postępowania karnego, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w uzasadnieniu tej uchwały pogląd, że: "przepis art. 156 § 1. 5 i 5a k.p.k. oraz art. 525 K.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej".
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że jeżeli we wniosku o udostępnienie informacji publicznej zostaną wskazane konkretne informacje publiczne, zawarte w określonych dokumentach urzędowych znajdujących się w aktach zakończonego postępowania karnego, wówczas informacje takie winny być udostępnione przez podmiot zobowiązany (vide: wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013r. sygn. akt I OSK 2662/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2014r. sygn. akt VIII SAB/Wa 72/13,www.orzeczenia.nsa.gov.pl) (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2677/17).
W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej został złożony po zawiadomieniu pełnomocnika skarżącej o braku podstaw do złożenia wniosku o ukaranie i udostępnienie mu dokumentów z akt postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 54 § 2 K.p.w., a przed złożeniem przezeń do Sądu Rejonowego wniosku o ukaranie w trybie art. 27 § 2 K.p.w. w zw. z art. 54 § 2 K.p.w. W tej sytuacji nie można zasadnie twierdzić, że postępowanie w sprawie o wykroczenie zakończyło się prawomocnie. Akta postępowania wyjaśniającego zawierające żądane informacje są aktualnie w Sądzie Rejonowym (sygn. akt [....]) i dostęp do nich limitowany jest treścią art. 38 § 1 K.p.k. w zw z art. 156 § 1 pkt 1 – 5 i 6 K.p.k.. Ich dysponentem jest aktualnie Sąd. Z uwagi na powyższe udostępnienie żądanych informacji w trybie u.d.i.p. było nie możliwe.
Wniosek z dnia 30 października 2017 r. dotyczył wniosku o udostępnienie dokumentów ze sprawy o wykroczenia, w której wnioskodawcy przysługiwał status pokrzywdzonego. Dotyczył więc sprawy indywidualnej. Prawa wnioskodawcy jako pokrzywdzonego (strony) w sprawie o wykroczenie są zabezpieczone z uwagi na brzmienie art. 27 § 1 i § 2 K.p.w. w zw. z art. 60 § 1 pkt 6 i art. 38 § 1 K.p.w.
Na podstawie art. 60 § 1 pkt 6 K.p.w. w zw. z art. 55 K.p.w.: Po złożeniu wniosku o ukaranie przez oskarżyciela posiłkowego Policja przedkłada zebrane w toku postępowania wyjaśniającego dowody i przekazuje zebrane informacje, bądź też na polecenie Sądu wykonuje czynności wyjaśniające. Oskarżyciel posiłkowy/pokrzywdzony mogą po złożeniu wniosku o ukaranie zapoznać się również z czynnościami wyjaśniającymi podjętymi przez Policję.
Zgodnie ze stanowiskiem judykatury żądanie realizacji określonych wniosków w sprawach indywidualnych nie może zostać uznane za żądanie udzielenia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie w sprawie indywidualnej nie posiada przymiotu sprawy publicznej w odniesieniu do strony tego postępowania, ponieważ prawa strony w takim postępowaniu są zabezpieczone przepisami odpowiedniej procedury. (vide: m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r. I OSK 771/2011, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2009 r. II SAB/Wa 18/2009).
Reasumując informacja o adresach konkretnych prywatnych osób fizycznych, świadków ze sprawy o wykroczenie nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a dostęp do niej limitowany jest w okolicznościach sprawy w/w przepisami k.p.w. i k.p.k.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że dane te są konieczne do złożenia wniosku o ukaranie z uwagi na treść art. 57 § 2 pkt 1 K.p.w., a to z uwagi na obowiązek organu przekazania całości akt Sądowi, wraz z danymi tych osób przez organ na podstawie art. 60 § 1 pkt 6 K.p.w. w zw. z art. 55 K.p.w., co w niniejszej sprawie uczyniono.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło