III SA/Wa 2261/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-24

Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Waldemar Śledzik, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy coroczne wpłaty na działalność statutową Fundacji, do których fundator zobowiązał się w akcie ustanowienia Fundacji, mogą być uznane za darowizny podlegające odliczeniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że coroczne wpłaty na działalność statutową Fundacji, do których fundator zobowiązał się w akcie ustanowienia, mogą być uznane za darowizny podlegające odliczeniu od podstawy opodatkowania. Organ podatkowy błędnie uznał, że zobowiązanie do dokonania wpłat w akcie założycielskim niweczy bezpłatny charakter świadczenia. Brak wskazania przez organ jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego ze strony Fundacji uniemożliwia przyjęcie, że wpłaty nie są bezpłatne.
Stan faktyczny
Podatkowa Grupa Kapitałowa (PGK) złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków związanych z ustanowieniem Fundacji. PGK zobowiązała się w akcie notarialnym do wniesienia środków na fundusz założycielski oraz do dokonywania przez 10 lat corocznych wpłat na działalność statutową Fundacji. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) uznał, że ani wpłaty na fundusz założycielski, ani coroczne wpłaty na działalność statutową nie stanowią darowizn podlegających odliczeniu, ponieważ wynikają ze zobowiązania fundatora. PGK zaskarżyła interpretację w części dotyczącej corocznych wpłat na działalność statutową.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądzono od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz P. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant st. sekr. sąd. Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2017 r. nr 1462-IPPB5.4510.13.2017.1.JC w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz P. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Podatkowa Grupa Kapitałowa P. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, wnioskodawca, P. lub PGK) w dniu 5 stycznia 2017 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy wydatki spółki wynikające z § 7 i § 8 aktu ustanowienia Fundacji będą podlegały odliczeniu od podstawy opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2016 poz. 1888, ze zm.) dalej ustawa o PDOP, łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7a ust. 1 ustawy. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe. W dniu 30 października 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dokonał w drodze decyzji rejestracji umowy o utworzenie Podatkowej Grupy Kapitałowej pod nazwą "P.", zawartej 18 września 2014 r. pomiędzy P. Spółka Akcyjna (dalej: P. SA, Spółka), P. Spółka Akcyjna, P. Spółka Akcyjna, P. Spółka Akcyjna, P. Spółka Akcyjna, P. Spółka Akcyjna, P. Spółka Akcyjna, P. Spółka Akcyjna oraz pozostałymi 24 spółkami zależnymi od P. S.A. Zgodnie z Umową: P. S.A. została wyznaczona na spółkę reprezentującą PGK w zakresie obowiązków wynikających z ustawy o PDOP oraz z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60. dalej: Ordynacja Podatkowa), podstawa opodatkowania PGK jest obliczana zgodnie z art. 7a ustawy o PDOP, w związku z art. 7 ust. 1-3 ustawy o PDOP. Aktem notarialnym z 16 listopada 2016 r. została ustanowiona P. (dalej również: Fundacja), której jednym z fundatorów jest P. S.A. Celami Fundacji są: 1. promocja i ochrona wizerunku Rzeczpospolitej Polskiej oraz polskiej gospodarki; 2. inspirowanie oraz współtworzenie warunków do budowy wartości i rozwoju spółek z udziałem Skarbu Państwa oraz polskiej przedsiębiorczości; 3. promocja spółek z udziałem Skarbu Państwa i polskiej przedsiębiorczości; 4. kształtowanie pozytywnego odbioru społecznego inwestycji prowadzonych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa; 5. wspieranie działań budujących dobre praktyki rynkowe; 6. wspieranie podnoszenia kwalifikacji zawodowych kadry zarządzającej i pracowników polskich przedsiębiorstw, w tym spółek z udziałem Skarbu Państwa; 7. integrowanie środowiska naukowo-badawczego oraz kadry zarządzającej polskich przedsiębiorstw, w tym spółek z udziałem Skarbu Państwa; 8. promowanie nowoczesnych metod i narzędzi zarządzania w tym trendów i doświadczeń międzynarodowych, nowoczesnej organizacji pracy oraz restrukturyzacji przedsiębiorstw; 9. wspieranie działalności na rzecz rozwoju gospodarczego, w tym przedsiębiorczości, promocji wiedzy z zakresu ekonomii i zarządzania; 10. wspieranie rozwoju i promocja polskiego rynku finansowego, w szczególności przez promocję inwestowania na rynku kapitałowym: 11. wspieranie działalności z dziedziny edukacji, szkolnictwa oraz ochrony zdrowia; 12. wspieranie działalności na rzecz rozwoju techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej: 13. wspieranie działalności z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego; 14. promocja wiedzy o historii, gospodarce i kulturze polskiej oraz postaw patriotycznych; 15. wspieranie działalności z zakresu ochrony środowiska, ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego; 16. wspieranie działalności mających na celu promocję oraz realizację zasad biznesu społecznie odpowiedzialnego. Fundacja realizuje swoje cele przez prowadzenie odpłatnej oraz nieodpłatnej działalności w następującym zakresie: 1. organizowania i finansowania konferencji, w tym gospodarczych, naukowych i badawczych; 2. inicjowania, organizowania oraz finansowania lub dofinansowywania badań naukowych; 3. prowadzenia lub zlecania opracowań i analiz w zakresie ekonomicznym, prawnym lub społecznym; 4. organizowania i finansowania prowadzenia kampanii promocyjnych, edukacyjnych i informacyjnych; 5. organizowania i finansowania inicjatyw społecznych; 6. przyznawania nagród i wyróżnień za osiągnięcia odpowiadające realizacji celów Fundacji; 7. organizowania współpracy między jednostkami naukowymi, naukowo-badawczymi oraz polskimi przedsiębiorcami, w tym spółkami z udziałem Skarbu Państwa; 8. wspierania i dofinansowania inicjatyw wydawniczych, publikacji elektronicznych i audiowizualnych; 9. opiniowania i konsultacji zmian legislacyjnych mających znaczenie ze względu na cele Fundacji; 10. współpracy ze społecznościami lokalnymi oraz organizacjami społecznymi i gospodarczymi. Stosownie do § 7 aktu notarialnego ustanawiającego Fundację, Majątek Fundacji stanowi Fundusz Założycielski, na który składają się środki finansowe wniesione przez Fundatorów do dnia 30 grudnia 2016 roku w określonych w § 7 aktu kwotach. Stosownie do § 8 aktu, każdy z Fundatorów zobowiązuje się do dokonywania przez 10 lat począwszy od 2017 r. corocznych wpłat na działalność statutową Fundacji, w terminie do 30 stycznia każdego roku kalendarzowego w kwotach określonych w § 8 aktu. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie. Czy wydatki spółki wynikające z § 7 i § 8 aktu ustanowienia Fundacji będą podlegały odliczeniu od podstawy opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7a ust. 1 tejże ustawy? Wnioskodawca przedstawiając własne stanowisko, wskazał że wskazane w pytaniu wydatki będą spełniały przesłanki odliczenia od podstawy opodatkowania z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP, ponieważ będą miały charakter darowizn, cele przekazanych darowizny będą zgodne z celami określonymi w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2016 r. poz. 1817, z późn. zm.), dalej ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz będą przekazane organizacji (Fundacji), o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, prowadzącej działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej wydatki spółki wynikające z § 7 i § 8 aktu ustanowienia Fundacji będą podlegały odliczeniu od podstawy opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o który mowa w art. 7a ust. 1 ustawy o PDOP. W interpretacji indywidualnej z 4 kwietnia 2017 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS) uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. DKIS wskazał, że w świetle polskiego prawa podatkowego podatkowa grupa kapitałowa traktowana jest jako podmiot podatku dochodowego od osób prawnych pomimo, że nie posiada ona osobowości prawnej, to zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nadany jej został status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. W ocenie organu podatkowego z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP wynika, że aby można było dokonać odliczenia od dochodu darowizny, musi ona spełniać następujące warunki: – obdarowanym musi być organizacja określona w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, prowadząca działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, – być przekazana na cele określone w art. 4 tej ustawy. Sfera zadań publicznych, o której mowa w art. 3 ust. 1 ww. ustawy została określona w art. 4 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. DKIS wskazał, że pod pojęciem darowizny należy, zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459), rozumieć umowę, na podstawie której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Zatem umowa darowizny ma charakter umowy zobowiązującej (konsensualnej) - do zawarcia umowy dochodzi z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia woli - i jednostronnej, jako nieprzynoszącej darczyńcy żadnej opłaty. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli przez obie strony Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Nie stanowią natomiast darowizny bezpłatne przysporzenia w wypadkach, gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu (art. 889 pkt 1 Kodeksu cywilnego). DKIS powołując się na art. 1, art. 3 oraz art. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. z 2016 r. poz. 40), dalej: ustawa o Fundacjach, wskazał że akt fundacyjny towarzyszący powołaniu każdej fundacji jest jednostronną czynnością prawną o charakterze zobowiązującym. Wskazanie w akcie fundacyjnym składników majątkowych rodzi zobowiązanie po stronie fundatora do przeniesienia ich na rzecz fundacji z chwilą zarejestrowania. Z kolei stając się podmiotem majątku określonego w akcie fundacyjnym, fundacja uzyskuje roszczenie o jego wydanie. Zdaniem DKIS, wydatki spółki wynikające z § 7 i § 8 aktu ustanowienia Fundacji, mają na celu wypełnienie przyjętego przez spółkę zobowiązania wynikającego ze złożonego oświadczenia woli w akcie fundacyjnym, ujętego w statucie Fundacji. Tym samym nie są świadczeniem nieekwiwalentnym, gdyż mają na celu wykonanie pierwotnego świadczenia. DKIS zaznaczył, że darowizna uregulowana przepisami Kodeksu cywilnego ma na celu przysporzenie majątkowe bez ekwiwalentu (nieodpłatnie) i podlega najczęściej na przesunięciu dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Daną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy darowizny, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego, pod warunkiem, że czynność ta nie została wymieniona w treści art. 889 Kodeksu cywilnego. DKIS stwierdził, że wniesienie przez Fundatora środków pieniężnych, które stanowią fundusz założycielski oraz zobowiązanie Fundatora do dokonywania corocznych wpłat i są wnoszone przez niego w wykonaniu zobowiązania wynikającego z aktu ustanowienia Fundacji nie może być uznane za darowiznę podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP. Środki finansowe przekazane przez spółkę na fundusz założycielski Fundacji oraz wpłaty do których dokonywania zobowiązuje się Fundator, mają na celu wypełnienie przyjętego przez spółkę zobowiązania wynikającego ze złożonego oświadczenia woli w akcie fundacyjnym, ujętego w statucie Fundacji. Tym samym wpłaty nie są świadczeniem nieekwiwalentnym, gdyż mają na celu wykonania pierwotnego świadczenia. W konsekwencji nie mogą być uznane za darowiznę podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP. DKIS podkreślił, że akt fundacyjny towarzyszący powołaniu każdej fundacji jest jednostronną czynnością prawną o charakterze zobowiązującym. Wskazanie w akcie fundacyjnym składników majątkowych rodzi zobowiązanie po stronie fundatora do przeniesienia ich na rzecz fundacji z chwilą zarejestrowania. Z kolei stając się podmiotem majątku określonego w akcie fundacyjnym fundacja uzyskuje roszczenie o jego wydanie. Z tej przyczyny, majątek wniesiony do fundacji nie może być uznany za darowiznę w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji w części dotyczącej uznania stanowiska strony za nieprawidłowe w zakresie pytania czy wydatki spółki wynikające § 8 aktu ustanowienia Fundacji (dalej również akt) będą podlegały odliczeniu od podstawy opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7a ust. 1 tejże ustawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W dalszej części skargi, Spółka wniosła o zmianę wydanej Interpretacji we wskazanym zakresie przez uznanie za prawidłowe stanowiska wnioskodawcy, zgodnie z którym P. jest uprawniona do odliczenia od podstawy opodatkowania ustalonej zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP wydatków wynikających z § 8 aktu ustanowienia Fundacji. Wydatki te będą podlegały odliczeniu od podstawy opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7a ust. 1 tejże ustawy. Skarżąca nie kwestionowała stanowiska DKIS, w zakresie odliczeń wydatków przeznaczonych na Fundusz Założycielski Fundacji, tj. na podstawie § 7 aktu ustanowienia Fundacji. Zaskarżonej interpretacji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP poprzez uznanie, że wydatki poniesione stosownie do § 8 aktu (zgodnie z którym każdy z Fundatorów zobowiązuje się do dokonywania przez 10 lat począwszy od 2017 r. corocznych wpłat na działalność statutową Fundacji, w terminie do 30 stycznia każdego roku kalendarzowego w kwotach określonych w § 8 aktu) nie podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o PDOP. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. 1. Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej domagała się potwierdzenia, że wydatki Spółki wynikające z § 7 i § 8 aktu ustanowienia Fundacji będą podlegały odliczeniu od podstawy opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7a ust. 1 tejże ustawy. Stanowisko organu w obu kwestiach było negatywne. 2. W skardze do Sądu spółka nie kwestionuje stanowiska organu co do braku możliwości odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków, o których mowa w § 7 aktu założycielskiego Fundacji, tj. wpłat na fundusz założycielski Fundacji. Wobec braku zarzutów odnoszących się do tej kwestii, Sąd się do niej nie odnosi, jako że na mocy art. 57a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.), jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym wypadku, zarówno deklarowane przez Skarżącą "odstąpienie od sporu", jak też brak zarzutu - pozostawia daną kwestię poza kontrolą sądu. 3. Sąd poddał kontroli zaskarżoną interpretację pod kątem zarzutów odnoszących się do kwestii prawa do odliczenia wydatków, jakich spółka ma zamiar dokonywać na rzecz Fundacji przez okres kolejnych 10 lat, zgodnie z postanowieniami § 8 aktu ustanowienia Fundacji. 4. Zacząć należy od tego, że ani sądowi, ani organowi wydającemu interpretację (jak wynika z akt) nie jest znany dokument aktu ustanowienia fundacji – akt notarialny, na który powołano się we wniosku o wydanie interpretacji. Sąd wie o nim tyle, ile Skarżąca podała we wniosku o wydanie interpretacji. Podobnie, Sądowi nie jest znana treść statutu Fundacji. Sąd będzie się posługiwał terminami zaczerpniętymi z wniosku, należało jednak dla porządku zastrzec, że cała wiedza Sądu o akcie ustanowienia Fundacji oraz o jej statucie ma źródło wyłącznie w treści wniosku o wydanie interpretacji – tak, jak go Skarżąca sformułowała. Wniosek ten znajduje się w aktach sprawy. 5. Sąd odnosi się do spornych świadczeń biorąc pod uwagę to, jak je scharakteryzował Wnioskodawca. We wniosku o wydanie interpretacji podano, że stosownie do § 8 aktu notarialnego – aktu założycielskiego Fundacji, oraz odpowiednio do par. 4 ust. 2 statutu, każdy z Fundatorów zobowiązuje się do dokonywania przez 10 lat począwszy od 2017 r. corocznych wpłat na działalność statutową Fundacji, w terminie do 30 stycznia każdego roku kalendarzowego w kwotach określonych w § 8 aktu. Co prawda, wbrew twierdzeniu skargi, we wniosku o wydanie interpretacji nie zastrzeżono expressis verbis, że te wpłaty nie są wpłatami na Fundusz Założycielski Fundacji, jednak w ocenie Sądu, mimo wszystko wyraźnie wynika to z treści wniosku. O wpłatach dokonywanych na podstawie par. 7 (których skarga nie obejmuje) we wniosku napisano bowiem wyraźnie, że są dokonywane na majątek Fundacji, tj. na Fundusz Założycielski, a o wpłatach dokonywanych na podstawie par. 8 (czyli tych, których dotyczy spór) napisano, że są to "doroczne wpłaty na działalność statutową Fundacji". Sąd dostrzega zatem, że wnioskodawca rozróżnił dwa rodzaje wpłat w zależności od ich przeznaczenia (na fundusz założycielski lub na działalność statutową) i o spornych corocznych wpłatach napisał, że są przeznaczone na działalność statutową, co Sąd rozumie jako przeciwstawienie drugiemu rodzajowi jednorazowej, pierwotnej wpłaty – na Fundusz Założycielski, tj. na majątek Fundacji. Porządkująco Sąd zauważa, że organ nie powołuje się na to, aby sporne coroczne wpłaty miały być wpłatami na Fundusz Założycielski. Nie kwestionuje też tego, że będą dokonywane na działalność statutową. Wnioskodawca deklaruje, że wpłaty dokonywane będą sukcesywnie na działalność statutową zgodną z kierunkami określonymi w art. 18 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. i ta okoliczność, jako wynikająca z wniosku, jest przez Sąd uznawana za element bezdyskusyjny. To nie może być przez organ kwestionowane, i w istocie nie jest kwestionowane. Spełniony jest zatem jeden z warunków zwolnienia przewidzianego w art. 18 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., a mianowicie to, na jaki cel są przeznaczone wpłacane środki. 6. Sporne jest wyłącznie to, czy wpłaty te mają charakter darowizn. Organ twierdzi, że nie. Organ słusznie dostrzega konieczność sięgnięcia do definicji darowizny z art. 888 k.c. i dalszych przepisów k.c. dotyczących darowizny. Zgodnie z art. 888 § 1 k.c. "Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku". Organ w niniejszej sprawie kwestionuje – jak wynika z interpretacji – element "bezpłatności". 9. We wniosku Wnioskodawca podał: "Stosownie do § 8 aktu, każdy z Fundatorów zobowiązuje się do dokonywania przez 10 lat począwszy od 2017 r. corocznych wpłat na działalność statutową Fundacji, w terminie do 30 stycznia każdego roku kalendarzowego w kwotach określonych w § 8 aktu". Sąd nie widzi podstaw do tego, aby tym przyszłym wpłatom odmówić charakteru darowizn, i na tej podstawie stwierdzić, że będą stanowiły podstawy do odliczenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Stanowisko organu, że kwoty te nie będą mogły być uznane za darowizny, ponieważ Wnioskodawca zobowiązał się do takich wpłat już w akcie powołania Fundacji, nie znajduje zdaniem Sądu uzasadnienia prawnego. 10. Organ pisze, że coroczne przyszłe wydatki Spółki wynikające z § 8 aktu ustanowienia Fundacji nie mogą być uznane za darowiznę, bo "mają na celu wypełnienie przyjętego przez Spółkę zobowiązania wynikającego ze złożonego oświadczenia woli w akcie fundacyjnym, ujętego w statucie Fundacji". I organ konkluduje: "Tym samym nie są świadczeniem nieekwiwalentnym, gdyż mają na celu wykonania pierwotnego świadczenia". Sąd nie widzi związku pomiędzy tym, że Wnioskodawca zobowiązywał się do corocznego dokonywania wpłat na działalność statutową Fundacji, konkluzją, że wobec tego wpłaty nie są świadczeniem nieekwiwalentnym. 11. Zdaniem Sądu organ słusznie stoi na stanowisku, że za darowiznę może być uznane tylko takie świadczenie, za które nie otrzymuje się ekwiwalentu. Precyzyjniej mówiąc, Kodeks cywilny w art. 888 § 1 stanowi, że darowizną jest "bezpłatne" świadczenie na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Organ nie wskazuje jednak, jakiego rodzaju ekwiwalent ma otrzymać Spółka, co w relacji Spółka - Fundacja wskazuje na to, że dokonywane przez spółkę coroczne wpłaty na działalność statutową Fundacji nie będą "bezpłatne". Zdaniem Sądu nic takiego (tj. nic co niweczyłoby "bezpłatny" charakter świadczeń) nie wynika z opisu przedstawionego we wniosku i nie da się jakiejkolwiek "odpłatności" – zdaniem Sądu – z tego wniosku wyinterpretować. To, że spółka zobowiązała się do określonych świadczeń – nie oznacza, że przez to przestają one być "bezpłatne". 12. W zaskarżonej interpretacji przeplatają się oceny organu odnoszące się do wpłat na fundusz założycielski Fundacji oraz oceny odnoszące się do przyszłych corocznych wpłat na działalność statutową. Sąd oceniając zaskarżoną interpretację przez pryzmat sformułowanych w skardze zarzutów precyzyjnie jednak te kwestie oddziela i stwierdza, że co do corocznych wpłat na działalność statutową organ nie przedstawił przekonujących argumentów, które pozwalałyby zgodzić się z jego stanowiskiem, że nie będą miały one charakteru darowizn, bo nie będą "nieekwiwalentne". 13. Rację ma organ w tej sprawie, że "darowizna uregulowana przepisami Kodeksu cywilnego ma na celu przysporzenie majątkowe bez ekwiwalentu (nieodpłatnie) i podlega najczęściej na przesunięciu dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego". Słusznie organ zauważa, że warunkiem uznania za darowiznę jest też to, aby "czynność ta nie została wymieniona w treści art. 889 Kodeksu cywilnego", czyli – aby w szczególności nie było to zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia, które "wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu". Organ nie może zatem twierdzić, że charakter darowizny jest przekreślony przez to, że spółka zobowiązała się do dokonywania wpłat już w akcie ustanowienia Fundacji – gdyż z art. 889 k.c. nie da się wywieść takiego skutku. To, że spółka już w akcie założycielskim zobowiązała się do corocznych wpłat na działalność statutową – nie oznacza, że zaciągnęła zobowiązanie wynikające z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu. Dla porządku Sąd zauważa, że kodeks cywilny nie reguluje zagadnienia powoływania Fundacji, ani tym bardziej czegoś takiego jak "umowa fundacji". Nie może być zatem mowy o wyłączeniu przewidzianym w art. 889 pkt 1 k.c. Organ nie wskazał zresztą, aby jego zdaniem uznanie stanowiska Skarżącej za nieprawidłowe znajdowało oparcie w art. 889 k.c. Organ zresztą kwestionuje "nieekwiwalentność" świadczenia Spółki na rzecz Fundacji, czyli – posługując się terminologią kodeksu cywilnego – bezpłatny charakter świadczenia. Nie powołuje się na wyłączenia wynikające z art. 889 k.c. 14. Organ pisze, że "wniesienie przez Fundatora środków pieniężnych, które stanowią fundusz założycielski oraz zobowiązanie Fundatora do dokonywania corocznych wpłat i są wnoszone przez Niego w wykonaniu zobowiązania wynikającego z aktu ustanowienia Fundacji nie może być uznane za darowiznę podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 updop". Pomijając niesporną kwestię wpłat na fundusz założycielski, to co do drugiej kwestii (corocznych wpłat) - stanowisko organu jest niezasadne. Organ nie ma racji co do tego, że "wpłaty nie są świadczeniem nieekwiwalentnym, gdyż mają na celu wykonania pierwotnego świadczenia. W konsekwencji nie mogą być uznane za darowiznę podlegającą odliczeniu od podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 updop". Zresztą, precyzyjniej mówiąc, organ powinien był brać pod uwagę raczej nie cechę "nieekwiwalentności", lecz "bezpłatność", bo to tym terminem posługuje się art. 888§ k.c. definiując darowiznę. Zdaniem Sądu "bezpłatność" nie jest zniweczona przez to, że spółka zobowiązała się do dokonywania wpłat w akcie założycielskim. Nie wskazano, jakie świadczenie wzajemne spółka miałaby otrzymać, organ nie miał zatem podstaw do przyjęcia, że świadczenia nie będą bezpłatne. 15. Świadczenie należy uznać za bezpłatne, gdy po stronie obdarowanego (beneficjenta) brak jest zobowiązania do "jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Nieodpłatność ta oznacza, że darczyńca, dokonując na rzecz drugiej strony przysporzenia, nie może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili dokonania umowy darowizny, ani też w przyszłości" (tak Z.Gawlik, Komentarz do art. 888 Kodeksu cywilnego, LEX Omega). Zdaniem Sądu o bezpłatnym charakterze świadczenia (tak, jak należy to rozumieć na gruncie art.888 k.c.) należy mówić, gdy dokonujący świadczenia nic w zamian nie otrzymuje ani nie ma nic w zamian otrzymać. I tak właśnie zdaniem Sądu jest w niniejszej sprawie – ponieważ nic we wniosku o wydanie interpretacji ani w rozumowaniu organu nie wskazuje na to, aby spółka miała coś otrzymać od Fundacji w zamian za coroczne wpłaty. 16. W konsekwencji uznać zatem należało, że w wydanej interpretacji organ naruszył art. 18 ust. 1 pkt 1 updop, gdyż nie miał podstaw do przyjęcia, że coroczne wpłaty dokonywane przez spółkę na działalność statutową Fundacji, tak jak je przedstawiono we wniosku, będą pozbawione charakteru darowizn ze względu na to, że spółka zobowiązała się do ich dokonywania w akcie założycielskim Fundacji. 17. Końcowo Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę pragnie podkreślić, że podziela stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jakie na tle podobnego problemu przedstawiono w prawomocnym wyroku z dnia 18 listopada 2009 r., I SA/Wr 1365/09. 18. Ustosunkowując się ponownie do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej organ będzie zobowiązany wziąć pod uwagę powyższe stanowisko sądu. 19. Reasumując, z przedstawionych wyżej powodów zaskarżoną interpretację należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 146 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205§2 i §4 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się równowartość uiszczonego przez Skarżącą wpisu (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego doradcą podatkowym (240 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło