I SA/Go 55/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-05-24
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zadeklarowanie do płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) działek, które w rzeczywistości nie znajdują się na takich obszarach, może być uznane za "oczywisty błąd" w rozumieniu art. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, który można skorygować po terminie?Ratio decidendi
Błąd polegający na zadeklarowaniu do płatności działek położonych poza obszarami ONW nie może być uznany za "oczywisty błąd" w rozumieniu art. 4 Rozporządzenia 809/2014, ponieważ nie da się go wykryć na podstawie samego wniosku, lecz wymaga wnikliwej merytorycznej kontroli jego położenia geograficznego. Taka weryfikacja wykracza poza ramy "ogólnej oceny danego przypadku" i nie może być od organu oczekiwana w ramach kontroli formalnej wniosku. W związku z tym, że błąd nie był oczywisty, zastosowanie miały przepisy o odmowie przyznania płatności i nałożeniu sankcji z powodu przekroczenia dopuszczalnego progu przedeklarowania powierzchni.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015. W trakcie kontroli administracyjnej ustalono, że część zadeklarowanych działek nie leży na obszarach ONW, a w przypadku innych zadeklarowano większą powierzchnię niż kwalifikującą się do płatności. W konsekwencji organ I instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję z powodu przedeklarowania powierzchni przekraczającego 50%. Skarżący w odwołaniu i skardze domagał się uznania zadeklarowania działek niepołożonych na terenach ONW za oczywistą omyłkę, która mogłaby być skorygowana. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że błąd ten nie był oczywisty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r . sprawy ze skargi D.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 oddala skargę.
1. Decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR, organ I instancji) z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania D.R. (Skarżącemu) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015 oraz o nałożeniu na Skarżącego sankcji w wysokości 4.541,23 zł.
Za podstawę prawną swojej decyzji organ odwoławczy przywołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), § 2 ust. 1 i ust. 2, § 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze zm. dalej: rozporządzenie ONW), art. 19 ust. 2 i ust. 3 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L. 2014.181.48, dalej: rozporządzenie 640/2014), art. 70 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L nr 347 z 20 grudnia 2013 r. str. 549 ze zm., zwanego dalej Rozporządzeniem 1306/2013) w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 r.
Z uzasadnienia decyzji Dyrektora OR ARiMR wynikał następujący stan sprawy.
1.1. Skarżący 15 czerwca 2015 r. złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015 (dalej: płatności ONW). Łączny obszar zadeklarowany we wniosku wynosił 44,16 ha. Do wniosku dołączono załączniki graficzne, na których zaznaczone zostały działki rolne deklarowane do płatności. Wraz z wnioskiem o przyznanie płatności ONW Skarżący złożył oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW od poprzedniego posiadacza – R.W.. Powyższe oświadczenie dotyczyło działek nr: [...] (0,9 ha), [...] (0,65 ha), [...] (0,80 ha), [...] (6,37 ha), [...] (4,70 ha), [...] (11,49 ha), [...] (1,87 ha), [...] (1,00 ha), [...] (2,25 ha), [...] (1,05 ha), [...] (1,00 ha), [...] (3,80 ha), [...] (1,47 ha), które były objęte zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329 ze zm., powoływane dalej jako Rozporządzenie ONW 2009).
W złożonym oświadczeniu Skarżący zobowiązał się jednocześnie do kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem ONW podjętym przez R.W. poprzedniego posiadacza działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW.
Mając na względzie złożone przez Skarżącego oświadczenie oraz wiedzę o toczącym się postępowaniu sądowym dotyczącym płatności ONW z lat 2013 i 2014 R.W. Kierownik BP ARiMR 29 kwietnia 2016 r. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego.
Zawieszone uprzednio postępowanie zostało podjęte [...] sierpnia 2017 r. Organ I instancji stwierdził ustanie przyczyny zawieszenia, gdyż ustalił, że zakończyła się sprawa tocząca się przed Sądem Okręgowym sygn. akt [...], od rozstrzygnięcia której zależała dalsza obsługa spraw R.W. mająca wpływ na postępowanie związane z przejęciem zobowiązań przez Skarżącego.
W następstwie powyższego sprawy o przyznanie płatności na rzecz R.W. z lat 2013 i 2014 zostały zakończone, a płatności ONW nie zostały przyznane. Powyższe miało miejsce jako następstwo wyroków Sądu Okręgowego Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt. [...] oraz Sądu Apelacyjnego Wydział Karny z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt. [...], gdzie orzeczono, że wnioskodawca - przekazujący (R.W.) był tylko figurantem i nie miał nic wspólnego z użytkowaniem rolniczym działek i nie jest on producentem rolnym.
Kierownik BP ARiMR uznał przejęcie zobowiązań ONW przez Skarżącego za nieskuteczne, a następnie poddał wniosek Skarżącego kontroli administracyjnej w ramach której ustalił, że:
- na działce [...], powierzchnia zadeklarowana wyniosła 0,90 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW ustalona w granicach ww. działki ewidencyjnej podczas kontroli administracyjnej wyniosła 0,61 ha,
- na działce [...], powierzchnia zadeklarowana wyniosła 0,80 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW ustalona w granicach ww. działki ewidencyjnej: podczas kontroli administracyjnej wyniosła 0,35 ha,
- na działce [...], powierzchnia zadeklarowana wyniosła 6,37 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW ustalona w granicach ww. działki ewidencyjnej podczas kontroli administracyjnej wyniosła 6,05 ha,
- na działce [...], powierzchnia zadeklarowana wyniosła 4,13 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW ustalona w granicach ww. działki ewidencyjnej podczas kontroli administracyjnej wyniosła 3,89 ha,
- na działce [...], powierzchnia zadeklarowana wyniosła 3,05 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW ustalona w granicach ww. działki ewidencyjnej podczas kontroli administracyjnej wyniosła 2,95 ha,
- na działce [...], powierzchnia zadeklarowana wyniosła 2,50 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW ustalona w granicach ww. działki ewidencyjnej podczas kontroli administracyjnej wyniosła 2,45 ha.
W przypadku ww. działek ewidencyjnych jako kwalifikujący się do płatności ONW uwzględniono maksymalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b Rozporządzenia nr 640/2014.
Z kolei w zakresie działek ewidencyjnych - nr [...] (działka rolna "D"), nr [...] (działka rolna "E") położone w [...] oraz działki - nr [...] (działka rolna "I"), nr [...] (działka rolna "K"), nr [...], (działka rolna "KA"), nr [...] (działka rolna "L") położone w [...], Kierownik w trakcie kontroli administracyjnej ustalił, iż nie leżą one na obszarach, o których mowa w § 2 pkt 2 Rozporządzenia ONW. W związku z powyższym działki rolne "D", "E", "I", "K", "KA", "L" w trakcie kontroli administracyjnej zostały wykluczone z płatności ONW.
W następstwie ustaleń pokontrolnych Kierownik BP ARiMR stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (44,16 ha) a powierzchnią kwalifikującą do płatności ONW (18,42 ha) wynoszącą 25,74 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie powyżej 50%. W konsekwencji Kierownik BP ARiMR wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r., w której w odniesieniu do wniosku o płatność ONW złożonego przez Skarżącego zastosował przepis art. 19 ust. 2 i 3 Rozporządzenia 640/2014, odmówił przyznania płatności do obszaru ONW strefa nizinna I wymierzył karę w wysokości 4.541,23 zł, która została wyliczona z uwzględnieniem stawki płatności do 1 ha zgodnie z Rozporządzeniem ONW.
1.2. Skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł zarzut naruszenia art. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE z dnia 31 lipca 2014 r. L 2014.227.69, dalej: Rozporządzenie nr 809/2014) poprzez nieuznanie jako błąd oczywisty deklaracji w zintegrowanym wniosku także do płatności ONW tych działek, które w ogóle nie znajdują się na obszarach ONW wymienionych w krajowym rozporządzeniu. Na poparcie swojej argumentacji Skarżący powołał wyroki sądów administracyjnych interpretujące pojęcie oczywistej omyłki. Skarżący zarzucił organowi I instancji, że w niewłaściwy sposób ustalił stosunek przedeklarowania powierzchni, gdyż w jego ocenie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną 19,87 ha a stwierdzoną 18,42 ha powinna wynosić 1,45 ha, a przedeklarowanie winno być na poziomie 7,87 % powierzchni stwierdzonej. Zdaniem Skarżącego powierzchnie, które zostały wskazane przez niego we wniosku ONW, a które nie leżą w ogóle na obszarach ONW, nie powinny brać również udziału w wyliczeniach przedeklarowania.
1.3. Dyrektor OR ARiMR motywując w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2017 r. utrzymanie w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji ocenił, że postępowanie Kierownika BP ARiMR było prawidłowe, a wydana decyzja z prawem.
Odnosząc się do zarzutu odwołania organ odwoławczy podniósł, że z treści wniosku Skarżącego o przyznanie płatności ONW na 2015 r. wynikało, że Skarżący domagał się przyznania płatności ONW do działki rolnej "D" (nr [...]), "E" (nr [...]), "I" (nr [...]), "K" (nr [...]), "KA" ([...]), "L" ([...]), gdyż w kolumnie nr 6 w sekcji VIII "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych", w sposób jednoznaczny zadeklarował powierzchnię w ha określoną jako "powierzchnia deklarowana do płatności ONW na ww. działkach w granicach działki ewidencyjnej".
Mając na względzie brzmienie art. 4 Rozporządzenia 809/2014 , którego naruszenie zarzucił organowi I instancji Skarżący, organ odwoławczy wskazał, że właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku i dołączonych do niego wymaganych dokumentów. W ocenie organu II instancji to rolnik powinien wykazać, że błąd jest oczywisty.
Po szerokim omówieniu pojęcia "błędu oczywistego" w odniesieniu również do wykładni tego pojęcia zawartej w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych Dyrektor OR ARiMR wskazał, że zadeklarowanie do płatności ONW działki, która nie jest położona na obszarach określonych w załączniku o którym mowa w § 3 ust. 7 Rozporządzenia ONW, nie może być uznane za pomyłkę oczywistą. Wniosek skarżącego był spójny, a organ w celu ustalenia prawa do wnioskowanej pomocy w zakresie działek rolnych "D", "E", "I", "K", "KA" i "L" był zobowiązany sięgnąć do dodatkowych dokumentów (wykaz obszarów ONW) w celu weryfikacji, czy działki te faktycznie są położone na obszarach ONW.
2.1. Pismem z [...] grudnia 2017 r. Skarżący wniósł do tutejszego Sadu skargę na decyzję Dyrektora OR ARiMR.
Podniósł w niej zarzut rażącego naruszenia art. 4 Rozporządzenia 809/2014 w zw. z art. 59ust. 6, art. 64 ust. 2 lit. b Rozporządzenia 1306/2013.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwy organ.
W uzasadnieniu polemizując ze stanowiskiem organów obu instancji, ponowił motywy odwołania od decyzji organu I instancji w zakresie wskazania, że zadeklarowanie obszarów nie położonych na terenach ONW, miało charakter oczywistej omyłki. Skarżący podniósł, że trudno jest sądzić, że organ miał podstawy domniemać, że rzeczywistą wolą strony, było otrzymanie płatności do działek w ogóle nie położonych na terenach ONW, a więc takich, które z mocy prawa nie mogą być uwzględniane przy przyznawaniu tego typu płatności.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który jednak dotyczy kognicji sądu w sprawach ze skarg na interpretacje podatkowe, a zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach kognicji, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
3.2. Decyzją tą Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR odmawiającą Skarżącemu przyznania płatności ONW na rok 2015 oraz nakładającą nań, na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 sankcję w wysokości 4.541,23 zł.
U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, iż łączna powierzchnia stwierdzona i kwalifikująca się do wnioskowanej płatności jest o ponad 50% niższa od powierzchni deklarowanej, co zgodnie z wymienionym przepisem rozporządzenia skutkowało odmową przyznania jakiejkolwiek pomocy oraz nałożeniem sankcji w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Ustalona różnica wynikała z: po pierwsze zadeklarowania przez Skarżącego do płatności 6 działek znajdujących poza terenami określonymi w załączniku do rozporządzenia ONW, po wtóre zaś z uwagi na zadeklarowanie w przypadku innych 6 działek powierzchni większej niż kwalifikująca się do płatności.
Skarżący natomiast nie kwestionował ustaleń co do powierzchni działek zakwalifikowanych do płatności, lecz żądał stwierdzenia, iż zadeklarowanie działek lezących poza terenami ONW należy traktować jako oczywisty błąd w rozumieniu art. rozporządzenia nr 809/2014, który mógł być przez niego skorygowany w każdym czasie.
3.3. Należy zatem przyjąć, iż stan faktyczny w zakresie powierzchni działek kwalifikujących się do płatności ONW nie był pomiędzy stronami sporny. Strony różniła jedynie ocena czy błąd dotyczący zgłoszenia działek w ogóle niekwalifikujących się do płatności mógł być uznany za oczywisty i skorygowany.
Sąd zatem, bez szczegółowego przytaczania argumentów, które zaważyły na takiej ocenie, stwierdza, że ustalenia te uznał za niewadliwe ponieważ oparte o prawidłowo zgromadzony, kompletny i niewadliwie oceniony materiał dowodowy i jako takie przyjmuje za własne oraz czyni podstawą swych dalszych rozważań. Organy ARiMR ustaliły w sposób niewątpliwy, iż:
- na działce [...], powierzchnia zadeklarowana wyniosła 0,90 ha, a kwalifikująca się do płatności ONW ustalona w granicach w/w działki ewidencyjnej podczas kontroli administracyjnej wyniosła 0,61 ha, na pozostałych działkach było to odpowiednio: na działce [...] - 0,80 ha i 0,35 ha, na działce [...] - 6,37 ha i 6,05 ha, na działce [...] - 4,13 ha i 3,89 ha, na działce [...] - 3,05 ha i 2,95 ha, na działce [...] - 2,50 ha i 2,45 ha.
- 2 działki położone w [...] (działki nr [...] i nr [...]) oraz 4 działki położone w [...] (działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]) - w obu przypadkach poza terenami określonymi w załączniku do rozporządzenia ONW 2009
- łącznie powierzchnia deklarowana do płatności wyniosła 44,16 ha, natomiast kwalifikującą się do płatności 18,42 ha
3.4. Zdaniem Sądu organy w tak ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowały niewadliwie zinterpretowane przepisy prawa materialnego.
3.5. Przede wszystkim prawidłowo przyjęły, iż niedopuszczalne jest przyznanie wnioskowanej płatności do działek nieznajdujących się na obszarach ONW. Warunek taki określony jest bowiem w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW. Zgodnie z § 3 ust. 7 tego rozporządzenia wykaz obszarów ONW zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329). Treść tego załącznika potwierdza, iż wśród obszarów ONW nie zawarto:
- gminy [...] (zawarto tylko gminę wiejską [...] - kod obrębu 0022 oraz obręb [...] - kod obrębu 0031)
- gminy [...] (zawarto tylko gminę wiejską [...] - kod gminy 0805035)
3.6. Organy ARiMR zasadnie uznały jednocześnie, iż zaszły przesłanki odmowy przyznania wsparcia oraz wymierzenia kary na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Zgodnie z tym przepisem w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy ani wsparcia sektorowego jeżeli różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym do danego systemu pomocy lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony o ponad 50%, a nadto beneficjent podlega karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszony a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18 rozporządzenia.
Wbrew ocenie Skarżącego zasadnie uznano, iż różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym a kwalifikującym się do przyznania płatności obejmuje również powierzchnię zadeklarowaną działek znajdujących się poza terenami ONW. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż tereny te nie kwalifikują się do płatności, a zostały zadeklarowane we wniosku do płatności. Tym samym deklaracja Skarżącego o ich kwalifikowalności była wadliwa.
3.7. Organy zasadnie przyjęły wreszcie, iż błędu takiej wady wniosku nie można zakwalifikować jako "oczywistego błędu" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia 809/2014.
Zgodnie z tym przepisem wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, ze beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.
Choć przepis ten z uwagi na jego względnie niedawne wejście w życie nie doczekał się, jak dotąd, ugruntowanej wykładni sądowej, był bowiem przedmiotem rozważań w stosunkowo nielicznych orzeczeniach, lecz z uwagi na jego podobieństwo z przepisem art. 21 nieobowiązującego już rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 316 str. 65), uzasadnione jest odwołanie się do wykładni pojęcia "oczywisty błąd" formułowanej w orzeczeń zapadłych na gruncie tego przepisu.
Kierując się wskazówkami interpretacyjnymi wynikającymi z tych orzeczeń należy podkreślić, iż że podobnie jak w art. 21 rozporządzenia 1122/2009 również w art. 4 rozporządzenia 809/2014 mowa jest o "oczywistym błędzie wniosku" nie zaś np. o "oczywistej omyłce pisarskiej lub rachunkowej". O zakwalifikowaniu danego błędu jako błędu oczywistego decydować musi łatwość jego wykrycia. Przyjąć należy, iż błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie (por. wyr. NSA: z 15.10.2013 r., II GSK 942/12, z 27.03.2014 r. II GSK 71/13, z 28.03.2017 r. II GSK 1670/15 zob. też wyr. WSA z 14.12.2016 r. II SA/Lu 624/16 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl - w skrócie: "CBOSA").
W ocenie Sądu przepis zawiera pojemną formułę pozwalającą na kwalifikowanie jako "oczywiste błędy" również innych uchybień popełnionych przy wypełnianiu wniosku. Za oczywisty błąd - obok omyłek pisarskich - można uznać również niespójności, sprzeczności czy przeoczenia. Zasadniczym warunkiem jest to by błąd dało się ustalić na podstawie samego wniosku o przyznanie płatności oraz złożonych wraz z nim dokumentów oraz by nie można było stronie przypisać złej wiary (zob. wyr. WSA w Bydgoszczy z 28.02.2017 r. II SA/Bd 1078/16, CBOSA).
Popełniony przez Skarżącego błąd polegający na zakwalifikowaniu działek położonych poza terenami ONW nie może być uznany za błąd oczywisty w świetle przytoczonych powyżej wskazówek interpretacyjnych. Nie dało się go bowiem wykryć na podstawie samego wniosku lecz mógł być ujawniony dopiero po jego wnikliwej merytorycznej kontroli. Nie był zatem widoczny "prima facie", a tylko taki jego charakter mógłby uzasadniać forsowaną przez Skarżącego kwalifikację uprawniającą do ewentualnej korekty wniosku. Obiektywnie bowiem nie można od organu oczekiwać, iż w ramach ogólnej kontroli formalnej wniosku będzie w stanie ocenić, czy deklarowane do płatności działki do płatności się w ogóle kwalifikują, w tym również analizować ich geograficznego położenia. Tego rodzaju weryfikacja wykracza poza ramy "ogólnej oceny danego przypadku" o której mowa w art. 4 rozporządzenia 809/2014.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zresztą wyczerpująco i ze wskazaniem na miarodajne i reprezentatywne przykłady wyjaśniono rozumienie pojęcia "oczywistego błędu" (str. 19 decyzji Dyrektora OR ARiMR), trafnie akcentując, iż kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego błędu wniosku jako błędu oczywistego jest - obok jego bezdyskusyjnego charakteru - również łatwość wykrycia niewymagająca wnikliwej weryfikacji merytorycznej wniosku.
Dlatego Sąd uznał, iż zasadnie uznano, że w sprawie nie miał zastosowania art. 4 rozporządzenia 809/2014.
3.8. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło