II SAB/Gl 50/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie wypłacenia odsetek za opóźnienie od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta Z. do wypłacenia skarżącemu odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, 2) orzeka, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze do sądu administracyjnego z dnia 26 września 2017 r. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. reprezentowany przez radcę prawnego M. Z. zarzucił temu organowi naruszenie przepisów art. 35 § 1, 2 i 3 Kpa w zw. z art. 12 Kpa oraz art. 36 § 1 i 2 Kpa polegające na bezczynności w rozpoznaniu złożonego w dniu 5 maja 2017 r. wniosku o wypłatę odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania ustalonego na jego rzecz ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...]. Wniósł o: 1. wyznaczenie Prezydentowi Miasta Z. miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej w sprawie tego wniosku, 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie od Prezydenta Miasta Z. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, nadto na podstawie przepisu art. 119 pkt 4 p.p.s.a wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazał, że odszkodowanie zostało przyznane ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...]. W związku z jego niewypłaceniem o wypłatę należnych z tego tytułu odsetek zwrócił się wnioskiem z dnia 5 maja 2017 r. Następnie pismem z dnia 24 lipca 2017 r. ponaglił Prezydenta Miasta Z., aby niezwłocznie podjął czynności w przedmiocie wypłaty należnych odsetek i zakończył w tej sprawie postępowanie. Do chwili wniesienia skargi organ nie podejmuje czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia przedmiotowej sprawy w drodze decyzji, w tym nie poinformował go o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, choć organ dysponuje kompletną dokumentacją. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Z. stwierdził, że w drodze samokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a uwzględnił skargę w całości, wypłacając w dniu [...] r. należne odsetki. W związku z tym wniósł o umorzenie postępowania ze skargi na bezczynność z uwagi na jej bezprzedmiotowość – spełnienie żądania skargi w całości. W związku z treścią odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącego powołując się na orzecznictwo sądowe podtrzymał skargę w zakresie stwierdzenia bezczynności po stronie Prezydenta Miasta Z. W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2018 r. Prezydent Miasta Z. stwierdził, że opóźnienie w zapłacie dochodzonych przez skarżącego odsetek wynikało z braku posiadania na ten cel dostatecznych środków w budżecie Miasta Z. Niezwłocznie po dokonaniu odpowiednich przesunięć budżetowych dochodzona przez skarżącego kwota odsetek została mu przekazana w dniu [...] r. W konsekwencji organ wniósł "o oddalenie skargi i umorzenie postępowania". Orzekając na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z treścią art. 120 i art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Analizując formalne przesłanki wniesionej skargi Sąd uznał ją za dopuszczalną. W świetle utrwalonego obecnie orzecznictwa roszczenie o wypłatę odsetek za opóźnienie w wypłacie przyznanego odszkodowania (art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) za wywłaszczoną nieruchomość ma administracyjny charakter (zobacz m.in. postanowienie NSA z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 232/12 – LEX nr 1115964 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1034/17 – LEX nr 2399334, oraz powołane tam orzeczenia). Prezentowane jest przy tym nawet stanowisko, że załatwienie sprawy takich odsetek następuje przez wydanie decyzji administracyjnej (tak w w/w orzeczeniach). W konsekwencji dopuszczalność skargi na bezczynność w takich sprawach wynika co najmniej z treści art. 3 § 2 pkt 9 w zw. z pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Nadto przed wytoczeniem rozpatrywanej skargi na bezczynność skarżący wniósł w dniu 24 lipca 2017 r. ponaglenie. Rozpoznając skargę co do meritum Sąd w pierwszej kolejności wziął pod uwagę, że w dniu [...] r. żądane odsetki zostały skarżącemu przez organ wypłacone. Tym samym bezprzedmiotowe stało się objęte skargą żądanie zobowiązania Prezydenta Miasta Z., na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, do ich wypłacenia. W tym zatem zakresie postępowanie sądowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy. Wbrew stanowisku Prezydenta Miasta Z. wyrażonemu w piśmie procesowym z dnia 7 maja 2018 r. brak było natomiast podstaw do umorzenia postępowania sądowego w pozostałym zakresie lub do oddalenia skargi na bezczynność. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie może budzić bowiem wątpliwości, że Prezydent Miasta Z. pozostawał do [...] r. w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2017 r. o wypłatę należnych odsetek. Wniosku tego nie rozpoznał też pomimo skierowanego do niego pismem z dnia 21 lipca 2017 r. ponaglenia. Z przedstawionych Sądowi akt nie wynika przy tym aby chociażby zgodnie z treścią art. 136 Kpa poinformował skarżącego o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu jego wniosku oraz nowym terminie jego załatwienia. Nie zostało też wykazane aby istniały obiektywne przyczyny bezczynności. Bezsprzecznie organ swoim postępowaniem dopuścił się zatem naruszenia treści art. 35 Kpa. Wbrew żądaniu skarżącego brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. W tym względzie należy wziąć bowiem pod uwagę nie tylko jak to żąda skarżący czasookres trwającej bezczynności ale również charakter roszczenia z którym bezczynność była związana oraz jej następstwa. W tym względzie podkreślenia wymaga, że obowiązek zapłaty odsetek od przyznanego za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowania zachowuje administracyjny charakter tylko dlatego, że jest roszczeniem akcesoryjnym związanym z odszkodowaniem przyznanym na tle stosunku administracyjnoprawnego. W istocie bowiem jest instytucją prawa cywilnego. Realizacja roszczenia o wypłatę odsetek następuje zatem nie tylko poprzez podjęcie w tym względzie przez organ administracyjny odpowiedniego orzeczenia (aktu) ale przez jednoczesne wypłacenie odsetek w określonej kwocie, na co niezbędne są konkretne środki pieniężne będące w dyspozycji zobowiązanego organu. Daje to podstawę do pewnej odmiennej oceny zaistniałej w tym względzie specyficznej bezczynności, gdy chodzi o jej kwalifikację z punktu widzenia rażącego naruszenia prawa. W tym względzie Sąd wziął pod uwagę, że z uwagi na znaczną sumę żądanych odsetek Gmina Z. mogła nie dysponować w danej chwili taką kwotą, przeznaczoną na ten cel w budżecie. Gdy zaś chodzi o ewentualne negatywne materialne skutki takiej bezczynności dla skarżącego, co w związku z charakterem tego roszczenia należy mieć również na uwadze, to skarżący ich nie zgłaszał. W związku z późniejszym naliczeniem i wypłaceniem odsetek zostały one przyznane natomiast za dłuższy okres i w wyższej łącznej kwocie. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący poniósł z tego tytułu jakąś szkodę, a to biorąc pod uwagę wysokość odsetek ustawowych za zwłokę w porównaniu chociażby z oprocentowaniem lokat. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z jego wynikiem na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 201 ustawy p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.). ec