VII SA/Wa 2195/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Pismem z dnia 23 lutego 2017 r. [...] wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności 4 lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...], na działce ewid. nr [...] z obrębu [...]. II. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...]Starosta [...] odmówił wydania żądanego zaświadczenia o samodzielności 4 lokali mieszkalnych, gdyż lokale te znajdują się w budynku, który zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] września 2008 r., nr [...] jest budynkiem jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej. Wskazane pozwolenie - jak wskazał organ I instancji - zastało wydane na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej na działce (...) - I etap inwestycji na podstawie wniosku opiewającego na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej - I etap inwestycji, do którego załączono dokumentację projektową dla budowy cyt. "dom bliźniaczy jednorodzinny piętrowy z poddaszem użytkowym, podpiwniczonym" oraz projekt zagospodarowania terenu zatytułowany cyt. "budynki mieszkalne jednorodzinne dwulokalowe w zabudowie bliźniaczej - inwestycja dwuetapowa, adaptacja projektu typowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego bliźniaczego..,.". Z legendy do ww. projektu zagospodarowania wynika, iż I etap inwestycji to projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej, natomiast II etap inwestycji to drugi budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej. Ponadto z metryczek projektu budowlanego umieszczonych na rzutach wynika, iż projektowany budynek to budynek mieszkalny jednorodzinny o dwóch lokalach mieszkalnych. Organ odwołał się do definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego określonej w art. 3 ust 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. - dalej jak P.b.). Stwierdził, iż w jednym budynku mieszkalnym jednorodzinnym nie może wydzielić więcej niż dwóch lokali mieszkalnych. III. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Skarżący, ponawiając żądanie wydania zaświadczenia, gdyż jego zdaniem lokale spełniają warunki do wydania zaświadczenia o samodzielności. Decyzja budowlana dotyczyła w istocie dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej. IV. Po rozpatrzeniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Starosty. Odwołując się do projektu architektoniczno-budowlanego jak i do pozwolenia na budowę organ wskazał, że inwestor wzniósł dom jednorodzinny. Pojęcie domu jednorodzinnego jest definiowane w art. 3 pkt 2a P.b. Jednym z elementów konstrukcyjnych pojęcia domu jednorodzinnego jest zatem wyraźny zakaz wydzielania w nim więcej niż dwóch lokali mieszkalnych. Powyższa definicja ustawowa sformułowana została wprawdzie w ustawie Prawo budowlane, lecz w innych przepisach prawa brakuje odmiennej regulacji określającej znaczenie pojęcia domu jednorodzinnego. Nie ma go zwłaszcza w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 716). Względy spójności prawa nakazują więc uwzględniać przy stosowaniu przepisów ustawy o własności lokali dotyczących wydzielania lokali w domu jednorodzinnym przywołaną wyżej ustawową definicję takiego domu. Skoro elementem pojęcia domu jednorodzinnego jest wyraźnie sformułowane ograniczenie możliwości wydzielenia w nim odrębnych lokali mieszkalnych do dwóch, to uznać należy za całkowicie niedopuszczalne wydzielenie większej ilości lokali. Dopóki budynkowi wzniesionemu przez Skarżącego przysługuje status takiego domu, uznać należy za niedopuszczalne wydanie zaświadczeń o samodzielności większej liczby lokali. Organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2772/14. V. Skargę na powyższe postanowienie wywiódł [...] zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia. Skarżący odwołał się do wydanego w swojej sprawie kolejnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2521/15, przesądzającego o skutecznym zgłoszeniu budynków do użytkowania. Zwrócił też uwagę, iż w pozwoleniu na budowę - decyzja Starosty [...] z dnia [...] wrzenia 2008 r., nr [...] - w ogóle nie ma mowy o budynku jednorodzinnym, gdyż pozwolenie dotyczy "budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej", zaś projekt architektoniczno-budowlany, zatwierdzony tym pozwoleniem jest zatytułowany "dom bliźniaczy, czterorodzinny - skreślone długopisem i dopisane jednorodzinny, piętrowy z poddaszem użytkowym, podpiwniczony". Skoro dom jednorodzinny to dom z dwoma lokalami mieszkalnymi, a dom bliźniaczy to dom złożony z dwóch domów jednorodzinnych, można wydzielić w nim 4 lokale mieszkalne. Zdaniem Strony nie wiadomo na jakiej podstawie prawnej SKO uznaje, że budynek mieszkalny w [...] przy ul. [...] wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, nie jest w chwili obecnej oddany do użytkowania. W tej sprawie istnieją prawomocne wyroki WSA w Warszawie wydane w sprawach o sygn. akt VII SA/Wa 2782/12 oraz VII SA/Wa 2521/15, przesądzające o skuteczności zgłoszenia bliźniaków do użytkowania. SKO błędnie powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2772/14, gdyż dotyczy on zupełnie innego stanu faktycznego VI. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, iż organy obu instancji analizując wniosek Skarżącego i odmawiając mu wydania zaświadczenia żądanej treści, odwołują się do zapisów decyzji z dnia [...] września 2008 r., nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jak również powołują się na sam projekt budowlany i rzuty w nim zawarte. W ich ocenie dokumenty te wskazują, iż Skarżący wybudował w istocie jedne budynek mieszkalny jednorodzinny, co pozwala mu na wydzielenie w nim - w myśl art. 3 pkt 2a P.b. - co najwyżej dwóch lokali mieszkalnych, nie zaś żądanych czterech, chyba że przedstawi akt administracyjny - jak można mniemać - zmieniający kwalifikację tego budynku na wielorodzinny. W związku z powyższym Sąd zauważa, iż jeżeli organy powołują się w swoich rozstrzygnięciach na określone dokumenty, tym bardziej urzędowe, będące w ich posiadaniu, to stosowne odpisy tychże dokumentów, względnie kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem, powinny bezwzględnie znaleźć się w aktach sprawy, tak aby możliwa była rzetelna kontrola rozstrzygnięć z ich wykorzystaniem wydanych. Brak takich dokumentów w aktach sprawy wskazuje, iż nie jest możliwa pełna kontrola twierdzeń formułowanych przez organy, co stanowi naruszenie norm wyrażonych w art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej jako k.p.a.), zwłaszcza w zakresie prawidłowości zebrania materiału dowodowego oraz możliwości jego późniejszej oceny przez sąd administracyjny w kontekście stanowiska organu. VIII. Niezależnie od powyższego uchybienia, stanowiącego wystarczającą podstawę uchylenia kontrolowanych postanowień Sąd zwraca także uwagę, iż organy w ogóle nie uwzględniły sensu i znaczenia wydanych w sprawach Skarżącego wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2782/12 oraz z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2521/15. Powyższe sprawy dotyczyły zagadnienia zgłoszenia do użytkowania inwestycji wybudowanej przez Skarżącego w [...] przy ul. [...]. Z opisu ustalonego i przyjętego przez Sąd stanu faktycznego pierwszej z powołanych spraw wynika (sygn. akt VII SA/Wa 2782/12), iż projekt budowlany przewidywał dom bliźniaczy jednorodzinny zwany w dokumentacji budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi dwulokalowymi w zabudowie bliźniaczej. Projekt ten przewidywał zatem dwa budynki mieszkalne jednorodzinne jako oddzielne inwestycje połączone ścianami, co wskazuje na zabudowę bliźniaczą, a co było kwestionowane przez organ nadzoru budowlanego, bowiem Skarżący zamiast podwójnej ściany oddzielającej powyższe budynki (o grubości 25 cm każda z dylatacją pomiędzy nimi o grubości 5 cm), wykonał jedną ścianę o grubości 39 cm. To stało się m.in. zarzewiem sporu Skarżącego z organami, bowiem sprzeciw od zgłoszenia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania przyjmował, że doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego (z tej właśnie przyczyny). W sprawie tej wskazano ponadto, iż Skarżący przedstawił ocenę techniczną wraz z ekspertyzą techniczną co do spornej ściany dylatacyjnej i w związku z tym toczące się postępowanie w ramach nadzoru budowlanego zostało umorzone decyzją PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Ostatecznie Sąd uchylił, z powodów nienależytego wyjaśnienia istoty sprawy, decyzje wnoszące sprzeciw od zamiaru przystąpienia przez Skarżącego do użytkowania wybudowanej inwestycji. W kolejnej sprawie (o sygn. akt VII SA/Wa 2521/15) Sąd zwrócił uwagę, iż organom upłynął termin na zgłoszenie, w drodze decyzji, sprzeciwu od zamiaru przystąpienia przez Skarżącego do użytkowania. W konsekwencji należy zatem przyjąć, iż inwestycja jest ważnie zgłoszona do użytkowania. Na tle powyższych uwag Sąd zauważa, iż zarówno Starosta jak i SKO w ogóle nie odniosły się do kwestii wynikających ze wskazanych rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które w myśl 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W ponownym postępowaniu organy będą zatem zobowiązane do uwzględnienia okoliczności prawomocnie rozstrzygniętych we wskazanych judykatach, zwłaszcza co do rzeczywistego zamierzenia inwestycyjnego Skarżącego, którym była budowa tzw. bliźniaków. Ocenią zatem istotę pojęcia budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Nie jest bowiem tak jak sugerują organy, iż wybudowanie dwóch bliźniaczych budynków (w jednej bryle), czyni z nich automatycznie jeden budynek mieszkalny jednorodzinny. Zabudowa bliźniacza, ale także i szeregowa, charakteryzuje się właśnie tym, iż budynki stoją obok siebie i pomimo tego, że wizualnie mogą tworzyć jedną architektoniczną całość, to jednak traktowane są przez prawo odrębnie. W konsekwencji organ I instancji oceni kwestię samodzielności lokali wydzielonych przez Skarżącego, czego do tej pory nie uczynił. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2772/14 nie może mieć w sprawie zastosowania z uwagi na zasadnicze różnice w stanie faktycznym w porównaniu do niniejszej sprawy. Dość wskazać, iż w sprawie rozstrzyganej przez Naczelny Sąd Administracyjny chodziło o próbę wydzielenia w domu jednorodzinnym wolnostojącym czterech lokali mieszkalnych. W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z zabudową bliźniaczą. Reasumując, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Na mocy art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Sąd rozstrzygnął sprawę na posiedzeniu niejawnym, orzekając w składzie trzech sędziów. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.