I OSK 3343/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieprzerwany okres 12 miesięcy nieobecności funkcjonariusza w służbie z powodu choroby, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, ulega przerwaniu, jeśli funkcjonariusz stawi się do służby przed upływem tego terminu, ale nie może jej podjąć z powodu braku aktualnego orzeczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność do jej pełnienia, a brak ten wynika z czynników niezależnych od funkcjonariusza?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nieprzerwany okres 12 miesięcy nieobecności funkcjonariusza w służbie z powodu choroby, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, nie ulega przerwaniu samoistnie przez stawienie się funkcjonariusza do służby, jeśli nie może on jej podjąć z powodu braku aktualnego orzeczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność do jej pełnienia. Kluczowe jest ustalenie przez komisję lekarską, czy funkcjonariusz był zdolny do służby w tym okresie. Brak takiego ustalenia uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisu.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Służby Więziennej został zwolniony ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej z powodu nieobecności w służbie spowodowanej chorobą trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Funkcjonariusz zakwestionował zasadność zwolnienia, twierdząc, że stawiał się do służby przed upływem 12 miesięcy, ale nie został dopuszczony z powodu braku badań lekarskich, za co nie ponosi winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że okres nieobecności nie został przerwany. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły w sposób prawidłowy, czy okres nieobecności został przerwany.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w Szczecinie, zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego. Zasądził od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej na rzecz B.K. kwotę 720 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 stycznia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 299/18 w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1) uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej [...] na rzecz B.K. kwotę 720 (słownie: siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 299/18 oddalił skargę B.K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], na podstawie art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2017 r., poz. 1257, dalej w skrócie "K.p.a."), art. 32 ust. 1, art. 98 w zw. z art. 46, art. 218 ust. 1 pkt 1 , ust. 2-4, art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 631 ze zm.), zwolnił [...] B.K. – [...] Aresztu Śledczego w [...], ze służby w Służbie Więziennej z dniem 23 listopada 2017 r. w związku z nieobecnością w służbie spowodowaną chorobą, trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Na skutek wniesienia przez [...] B.K. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawał Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], który decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 107, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 32, art. 96 ust. 2 pkt 6 i art. 218 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że stosownie do treści art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającej nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. W świetle § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 sierpnia 2010 r. w sprawie stosowania do funkcjonariuszy Służby Więziennej przepisów Kodeksu pracy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1168), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 117 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej – kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej w celu realizacji zadań w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny służby przestrzega przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy określonych w art. 217-2221, art. 228 § 3, art. 229 § 2-7, art. 2373 i art. 2375 Kodeksu pracy. Uwzględniając regulację zawartą w art.229 § 2 zdanie drugie i § 4 Kodeksu pracy wskazał, że w przypadku niezdolności do służby trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, funkcjonariusz podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania służby na dotychczasowym stanowisku. Kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej nie może dopuścić do służby funkcjonariusza bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do służby na określonym stanowisku. W sprawie jest niesporne, że [...] B.K. był nieobecny w służbie z powodu choroby potwierdzonej zwolnieniem lekarskim w okresie od dnia 9 listopada 2016 r. do dnia 3 listopada 2017 r. W dniu 6 listopada 2017 r. stawił się do służby, lecz z uwagi na brak zaświadczenia lekarskiego o zdolności do służby nie został do niej dopuszczony. Organ stwierdził, że wystawione w dniu 9 listopada 2017 r. przez lekarza Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy SW w [...] zaświadczenie lekarskie stwierdza przeciwwskazania do pełnienia służby przez wyżej wymienionego funkcjonariusza oraz konieczność skierowania na komisję lekarską w celu ustalenia zdolności do pełnienia służby w Służbie Więziennej na zajmowanym stanowisku. W związku z powyższym, Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] pismem z dnia 10 listopada 2017 r. poinformował [...] B.K., że nie zostanie dopuszczony do wykonywania czynności służbowych od dnia 9 listopada 2017 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] podał, że w przypadku wyżej wymienionego funkcjonariusza dniem zaprzestania służby z powodu choroby był dzień 9 listopada 2016 r., a 12-miesięczny termin, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, upłynął z dniem 9 listopada 2017 r. Fakt stawienia się [...] B.K. w służbie w dniu 6 listopada 2017 r. i udania się w ramach polecenia przełożonego do lekarza medycyny pracy na badania, z uwagi na brak obligatoryjnego zaświadczenia lekarskiego o ustaniu przyczyny zaprzestania służby z powodu choroby, nie stanowi podstawy przerwania biegu okresu wymienionego w tym przepisie. W rozpoznawanej sprawie zaistniała zatem przesłanka określona w powołanym przepisie, dająca Dyrektorowi Aresztu Śledczego w [...] możliwość zwolnienia tego funkcjonariusza ze służby . Organ odwoławczy wskazał również, iż powodem zwolnienia [...] B.K. ze służby, poza wystąpieniem przesłanki określonej w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, była konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Aresztu Śledczego w [...] oraz dobro pozostałych funkcjonariuszy. W niniejszej sprawie wzięto pod uwagę okoliczność, że długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie obciąża innych funkcjonariuszy służbą ponadwymiarową oraz dezorganizuje wykonywanie zadań ustawowych. Powoduje napięcia i konflikty oraz prowadzi do obniżenia poziomu motywacji i zaangażowania pozostałych funkcjonariuszy w realizację zadań, jak również przyczynia się do trudności w utrzymaniu dyscypliny w samej jednostce. W interesie służby leży możliwość doboru przez dyrekcję Aresztu Śledczego w [...] takiej kadry, która mogłaby efektywnie realizować zadania określone w art. 2 ustawy o Służbie Więziennej. W konsekwencji Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] uznał, że podjęcie przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] decyzji o zwolnieniu wyżej wymienionego funkcjonariusza ze służby było zasadne i zostało przekonująco uzasadnione. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji, zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 1 K.p.a. w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej i art. 105 K.p.a., poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu w dniu 27 października 2017 r., tj. w dniu kiedy nie upłynął okres 12 miesięcy nieobecności funkcjonariusza w służbie i nieumorzenie tego postępowania, wobec jego oczywistej bezprzedmiotowości, która trwała do dnia 9 listopada 2017 r. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podał, iż w jego ocenie fakt stawienia się do służby w dniu 6 listopada 2017 r., a więc przed upływem okresu 12 miesięcy od daty zaprzestania służby z powodu choroby, spowodował przerwanie terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej. W sprawie nie zachodziły zatem przesłanki do zwolnienia go ze służby w Służbie Więziennej na podstawie tego przepisu. Przyznał, że Dyrektor Aresztu Śledczego skierował go na badania w celu potwierdzenia jego zdolności do dalszego pełnienia służby, to jednak czynność ta była wykonywana już w okresie zgłoszenia przez niego gotowości do służby. Zdaniem skarżącego, nie można go obciążać negatywnymi konsekwencjami związanymi z oczekiwaniem na wykonanie obligatoryjnych badań i upływem koniecznego czasu oczekiwania na ich przeprowadzenie. Ze swojej strony dopełnił on wszelkich obowiązków związanych ze zweryfikowaniem stanu zdrowia. W konsekwencji skarżący stwierdził, że faktyczną przyczyną niepodjęcia przez niego służby, mimo zgłoszenia swojej gotowości, nie była choroba, lecz niedopuszczenie do służby i skierowanie na obowiązkowe badania lekarskie. Dyrektor Okręgowego Służby Więziennej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że zasadniczym przedmiotem sporu stała się wykładnia przepisu art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, a następnie jego zastosowanie w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. Wskazał, że powołany przepis stanowi jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Możliwość zastosowania normy prawnej określonej w tym przepisie zachodzi wówczas, gdy nieobecność funkcjonariusza w służbie jest spowodowana chorobą i trwa nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Przy czym okres, o którym mowa w tym przepisie, nie odnosi się do choroby, ale do trwającej nieobecności w służbie. Analizowany przepis nie odwołuje się bowiem do 12-miesięcznego okresu choroby, lecz do okresu nieprzerwanej nieobecności funkcjonariusza w służbie, która to nieobecność wynikała z choroby. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, stan faktyczny sprawy jest niesporny. Z prawidłowo poczynionych ustaleń organu wynika, że skarżący był nieobecny w służbie przez 12 kolejnych miesięcy, tj. od dnia 9 listopada 2016 r. do dnia 9 listopada 2017 r. Faktu niepełnienia służby w tym okresie skarżący nie kwestionuje. W okresie od dnia 9 listopada 2016 r. do dnia 3 listopada 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W dniu 6 listopada 2017 r. stawił się do służby, lecz nie przedłożył dokumentów, które potwierdzałyby jego zdolność do jej pełnienia. Oznacza to, że okres jego nieobecności w służbie, o którym mowa w omawianym przepisie stanowiącym podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu ze służby, nie uległ przerwaniu (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1188/09, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 62/17, wyrok WSA w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 468/13, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że nieobecność B.K. w służbie trwała przez nieprzerwany okres 12 miesięcy i była wynikiem choroby. Z powodu choroby przebywał on na zwolnieniu lekarskim, a następnie w związku z długotrwałością jej trwania przed upływem okresu 12 miesięcy nie był w stanie przedstawić odpowiednich dokumentów o stanie zdrowia, które umożliwiałyby mu powrót do służby. Przy tym nie jest kwestią najistotniejszą, czy ta okoliczność była przez skarżącego w jakikolwiek stopniu zawiniona. Fakt nieprzerwanej nieobecności funkcjonariusza w służbie przez okres 12 miesięcy ma charakter obiektywny. Organy zwalniając B.K. ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej w ramach tzw. uznania administracyjnego wykazały zasadność podjęcia decyzji w tym przedmiocie, wskazując na interes służby, którym w tym przypadku jest konieczność zapewnienia Aresztowi Śledczemu w [...] możliwości realizacji zadań ustawowych i dobro funkcjonariuszy pełniących służbę w tej jednostce organizacyjnej. Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] art. 61 § 1 K.p.a. w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej i art. 105 K.p.a., poprzez wszczęcie postępowania w sprawie, tj. przed upływem okresu 12 miesięcy nieobecności funkcjonariusza w służbie i nieumorzenia tego postępowania wobec jego oczywistej bezprzedmiotowości, uznał, że skarżący nie wykazał, jaki wpływ na wynik tej sprawy, ukształtowany przez treść zaskarżonej decyzji, miało wszczęcie postępowania przed upływem okresu 12-miesięcznej nieobecności skarżącego w służbie. Faktycznie nieobecność B.K. w służbie przez okres ponad 12 miesięcy miała miejsce i ziściła się przesłanka umożliwiające zastosowanie w sprawie art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej. Ponadto wyjaśnił, że postrzeganie przez skarżącego działań przełożonych jako mających charakter mobbingu wykracza poza kognicję i kompetencje orzecznicze sądu administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B.K., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 631, ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż w sytuacji, gdy funkcjonariusz Służby Więziennej, przed upływem 12 miesięcy nieobecności spowodowanej chorobą, stawi się do służby, jednakże nie może jej pełnić z uwagi na brak aktualnych badań profilaktycznych lub orzeczenia właściwej komisji lekarskiej, których brak został spowodowany czynnikami niezależnymi od funkcjonariusza, bieg 12-miesięcznego terminu nie ulega przerwaniu. Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz oświadczył, iż zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionego w niej zarzutu. W ocenie autora skargi kasacyjnej, fakt stawienia się B.K. do służby przed upływem okresu 12 miesięcy od daty zaprzestania służby z powodu choroby spowodował przerwanie terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej. W sprawie nie wystąpiły zatem przesłanki do zwolnienia wyżej wymienionego funkcjonariusza ze służby w Służbie Więziennej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nieprawidłowo uznał, że kwestia braku zawinienia skarżącego kasacyjnie przy uzyskaniu stosownych zaświadczeń lekarskich nie ma istotnego wpływu dla oceny przerwania biegu tego terminu. Tymczasem dla rozpoznania niniejszej sprawy i właściwej wykładni art. 96 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy, ta kwestia ma kluczowy charakter. Negatywne skutki działań komisji lekarskich, związane z oczekiwaniem na wykonanie obligatoryjnych badań i upływem koniecznego czasu oczekiwania na ich przeprowadzenie, nie mogą obciążać skarżącego. Ze swojej strony dopełnił on wszelkich obowiązków związanych ze zweryfikowaniem swojego stanu zdrowia. Po zakończeniu zwolnienia lekarskiego zgłosił gotowość do służby i w dniu 6 listopada 2017 r. stawił się w Areszcie Śledczym w [...] celem podjęcia obowiązków służbowych. Faktyczne niepodjęcie przez niego służby nie miało miejsca z jego winy, lecz z powodu wymogów stawianych przez przepisy prawa pracodawcy i obowiązków obciążających pracodawcę (przełożonego służbowego). Okres od chwili zgłoszenia się funkcjonariusza po długotrwałym okresie chorobowym do służby – do chwili wydania orzeczenia o jego stanie zdrowia, jest okresem usprawiedliwionej nieobecności i nie może być traktowany jako okres absencji chorobowej, zaliczany do 12-miesięcznego okresu określonego w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej. Dyrektor Okręgowego Służby Więziennej w [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej zmierza do wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dokonał błędnej wykładni tego przepisu i przyjął, że ma on zastosowanie w sprawie, gdyż okres 12 miesięcy nieobecności B.K. w służbie spowodowany chorobą nie został przerwany. Powołany przepis przewiduje, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającą nieprzerwanie 12 miesięcy. Hipotezą normy objęto zatem jedynie taki przypadek, gdy doszło do nieobecności funkcjonariusza w służbie z powodu choroby trwającej nieprzerwanie 12 miesięcy. Przy czym przy rozważaniu zagadnienia przerwania biegu okresu wskazanego w tym przepisie istotne jest ustalenie zdolności, a więc stanu zdrowia funkcjonariusza do pełnienia służby, a nie okoliczność, czy został dopuszczony do wykonywania obowiązków służbowych. W sprawie jest niesporne, że [...] B.K. był nieobecny w służbie z powodu choroby od dnia 9 listopada 2016 r. do dnia 3 listopada 2017 r., nieprzerwanie przebywając na zwolnieniach lekarskich. Do służby stawił się w dniu 6 listopada 2017 r. Z uwagi na nieobecność w służbie spowodowanej chorobą trwającą powyżej 30 dni, nie mógł zostać do służby dopuszczony na dotychczas zajmowanym stanowisku, co w sposób jednoznaczny wynika z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 sierpnia 2010 r. w sprawie stosowania do funkcjonariuszy Służby Więziennej przepisów Kodeksu pracy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1168 ), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 117 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej. Przepis ten stanowi, że kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej w celu realizacji zadań w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny służby przestrzega przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy określonych w art. 217-2221, art. 228 § 3, art. 229 § 2-7, art. 2373 i art. 2375 Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 229 § 2 Kodeksu pracy, pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (§ 4). Z art. 229 § 4a Kodeksu pracy wynika, że wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. W aktach sprawy brak jest przedmiotowego skierowania, a wydane w dniu 9 listopada 2017 r. przez lekarza Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy SW w [...] przeprowadzającego badanie profilaktyczne B.K. zaświadczenie lekarskie (k. 21 akt administracyjnych) zawiera jedynie informację o konieczności skierowania na komisję lekarską MSWiA celem ustalenia zdolności do służby, ustalenia zdolności do służby na zajmowanym stanowisku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotowe zaświadczenie lekarskie nie wyjaśnia kwestii zasadniczej w tej sprawie, a mianowicie, czy wyżej wymieniony funkcjonariusz na dzień 9 listopada 2017 r. był zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, czy też stwierdzono przeciwwskazania do jej pełnienia. Tymczasem organy obu instancji, jak i Sąd pierwszej instancji, przyjęły, że przedmiotowe zaświadczenie lekarskie stwierdzało przeciwwskazania do pełnienia przez [...] B.K. służby na zajmowanym stanowisku służbowym, a zatem, że jest on nadal nieobecny w służbie z powodu choroby. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] uwzględniając treść tego zaświadczenia lekarskiego pismem z dnia 10 listopada 2017 r. poinformował wyżej wymienionego funkcjonariusza o tym, że z tego powodu od dnia 9 listopada 2017 r. nie dopuszcza go do wykonywania obowiązków służbowych. Ponadto wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] w związku z długotrwałym przebywaniem na zwolnieniu lekarskim od dnia 9 listopada 2016 r. wystawił [...] B.K. w dniu 3 lutego 2017 r. skierowanie do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...], w celu ustalenia zdolności do służby oraz ustalenia zdolności do służby na zajmowanym stanowisku służbowym oraz w tej kwestii zwrócił się do Przewodniczącego Komisji Lekarskiej. Następnie pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r. wystąpił do Przewodniczącego tej Komisji z zapytaniem, na jakim etapie są przedmiotowe ustalenia. W odpowiedzi uzyskał informację, że [...] B.K. zgłosił się do Komisji w dniu 7 marca 2017 r. i podał, że przebywa na zwolnieniu lekarskim, które będzie kontynuował. W związku z powyższym nie było możliwości wyznaczenia mu terminu komisyjnych badań, gdyż był w trakcie leczenia specjalistycznego. W dniu 12 maja 2017 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wystawił [...] B.K. skierowanie indywidualne na wykonanie konsultacji [...]. Z pisma wyżej wymienionego funkcjonariusza z dnia 9 listopada 2017 r. (k. 26 akt administracyjnych) wynika, że w Zakładzie Medycyny Pracy przedłożył zaświadczenia lekarza [...] potwierdzające jego zdolność do pełnienia służby. Jednocześnie zauważyć należy, iż w aktach sprawy brak jest informacji, czy [...] Rejonowa Komisja Lekarska MSW w [...] w wykonaniu zaświadczenia lekarskiego z dnia 9 listopada 2017 r. wydała orzeczenie, w którym ustaliła zdolność bądź niezdolność B.K. do służby oraz do służby na zajmowanym stanowisku służbowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie organy Służby Więziennej, jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w konsekwencji nie wyjaśniły kwestii spełnienia przesłanki określonej w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, tj. czy nieobecność B.K. w służbie spowodowana chorobą trwała nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Jak wyżej wskazano, uwzględniając treść zaświadczenia lekarskiego z dnia 9 listopada 2017 r., dla oceny możliwości zastosowania przez organ w niniejszej sprawie tego przepisu niezbędne było ustalenie przez komisję lekarską MSWiA, czy wyżej wymieniony funkcjonariusz w okresie od dnia 6 do dnia 9 listopada 2017 r. był zdolny do służby na zajmowanym stanowisku służbowym oraz ustalenie stopnia zdolności do służby. Konsekwencją stwierdzenia tej zdolności w okresie do dnia 9 listopada 2017 r. byłoby przyjęcie, że okres 12 miesięcy, o którym mowa w powołanym przepisie został przerwany. Natomiast ustalenie niezdolności w tym przedmiocie skutkowałoby uznaniem, że okres ten nie został przerwany, a więc zostały spełnione przesłanki do zastosowania w sprawie omawianego przepisu. Oznacza to, że sam fakt stawienia się B.K. do służby w dniu 6 listopada 2017 r. nie stanowił podstawy do uznania, że okres z art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej został przerwany. Konieczne było bowiem dokonanie omówionych wyżej ustaleń. Wyjaśnić należy, iż przepis art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej stanowi instrument kształtowania polityki kadrowej w tej Służbie w sposób umożliwiający zwolnienie funkcjonariusza, który jest nieobecny w służbie z powodu choroby nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy, to jednak nie może być on wykładany w sposób umożliwiający jego nadużycie przez organ poprzez niewyjaśnienie, czy funkcjonariusz, który stawi się do służby, poddany badaniu lekarskiemu jest zdolny do jej pełnienia. W niniejszej sprawie brak prawidłowego ustalenia, czy okres, o którym mowa w art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej został nieprzerwany, skutkuje stwierdzeniem zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia tego przepisu. Przepis ten nie obejmuje sytuacji, w której funkcjonariusz przed upływem 12-miesięcznego okresu, o którym w nim mowa, stawia się do służby w celu jej podjęcia, a następnie przedkłada zaświadczenie lekarskie informujące jedynie o konieczności skierowania na komisję lekarską MSWiA celem ustalenia zdolności do służby, ustalenia zdolności do służby na zajmowanym stanowisku, które organ przyjmuje jako dokument stwierdzający przeciwwskazania do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze wykazane naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zaskarżonym wyroku w niebudzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy przepisu art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej, uchylając zaskarżony wyrok na podstawie art. 188 P.p.s.a., za zasadne uznał również rozpoznanie wniesionej skargi, stwierdzając, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. O uchyleniu decyzji organów obu instancji orzekł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło