I SA/Wa 823/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy [...][...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy [...][...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] stwierdził, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [..][...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...][...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow.[...] ha, karta mapy [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, wpisanej w księdze wieczystej Sądu [...][...][...] [...] Wydział [...][...] w [...] KW nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] jako droga. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Wójt Gminy [...][...] wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] została doręczona Gminie [...][...] w dniu [...] stycznia 2018 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, internetowy raport Poczty Polskiej statusu przesyłki). Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. zawierała prawidłowo udzielone pouczenie o prawie wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Możliwość realizacji powyższego prawa upłynęła zatem w dniu [...] lutego 2018 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w placówce pocztowej w dniu [...] lutego 2018 r. (vide: pieczęć nadania na kopercie oraz internetowy raport Poczty Polskiej statusu przesyłki), czyli z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia określonego w art. 129 § 2 Kpa w zw. z art. 127 § 3 in fine Kpa. Jednocześnie we wniosku nie wniesiono o przywrócenie terminu do jego złożenia. Tym samym Strona Skarżąca nie zachowała warunku określonego w art. 58 § 2 Kpa, tj. składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jeżeli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony został po upływie terminu do jego złożenia, organ odwoławczy winien stwierdzić uchybienie terminu, nie może bowiem przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kpa. Norma wynikająca z art. 134 Kpa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchylenia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina [...][....] zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy – art. 7, art. 7b, art. 9, art. 10, art. 77 i art. 88 Kpa polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy w wyniku przyjęcia, że wniosek Gminy [...][...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 in fine Kpa 2) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 148 z późn. zm.) w zw. z art. 76 § 2 Kpa, w wyniku oparcia istotnych dla sprawy okoliczności, tj. daty nadania przez Gminę [...][...] wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...], w oparciu o pieczęć nadania umieszczoną na kopercie oraz internetowy raport Poczty Polskiej statusu przesyłki, które to dowody nie posiadają mocy dokumentu urzędowego, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniesiono, że poza sporem pozostaje, iż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...][...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...][...], oznaczonej jako działka nr [...] , o pow. [...] ha, karta mapy [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa wpisanej w księdze wieczystej Sądu [...] [...-...] w [...], [...] Wydział [...][...] w [...] nr [....], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] jako droga, została doręczona Skarżącej w dniu [...] stycznia 2018 r., zatem termin na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu [...] lutego 2018 r. Jednak zdaniem Skarżącej organ wadliwie ustalił, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został złożony z uchybieniem terminu, tj. w dniu [...] lutego 2018 r., a nie w dniu [...] lutego 2018 r. Ustalając powyższą okoliczność Organ oparł się wyłącznie na pieczęci nadania widniejącej na kopercie, w której Skarżąca nadała wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz na internetowym raporcie Poczty Polskiej dotyczącym statusu tej przesyłki. Tymczasem, według Skarżącej na skutek awaryjnego działania systemu Poczty Polskiej w Urzędzie Pocztowym w [...][...] w dniu [...] lutego 2018 r., powyższa przesyłka opatrzona została błędną datą [...] lutego 2018 r., zamiast prawidłową datą [...] lutego 2018 r. Powyższe dotyczyło wszystkich przesyłek (listy polecone i zwykłe), które były nadane w dniu [...] lutego 2018 r. w Urzędzie Pocztowym w [...].[...], a które zostały odatowane datownikiem z mylną datą [...] lutego 2018 r. i z mylną datą nadania wczytane do systemu elektronicznego, który to system stanowił źródło istotnych ustaleń Organu. Błąd powyższy dotyczył również do przesyłki zawierającej wniosek Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy o nr R [...] nadanej w Urzędzie Pocztowym w [...][...] w dniu [...] lutego 2018 r. i adresowanej do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, ul. Stefana Batorego 5, 02-591 Warszawa, a odebranej przez Organ w dniu [...] lutego 2018 r. Przesyłka ta umieszczona została w pocztowej książce nadawczej Urzędu Gminy [...][...] w dniu [...] lutego 2018 r., jednakże już na pieczęci przybitej przez Urząd Pocztowy w tej książce nadawczej umieszczona została błędna data [...] lutego 2018 r. O awaryjnym działaniu systemu Poczty Polskiej w dniu [...] lutego 2018 r. Skarżąca powzięła informację dopiero po zapoznaniu się z treścią zaskarżonego obecnie postanowienia i po uzyskaniu niezbędnych wyjaśnień w tym zakresie od Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...][...]. Ponadto Organ we własnym zakresie także nie podjął żadnych innych czynności mających na celu ustalenie faktycznej daty nadania przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym w szczególności nie zwrócił się z takowym wnioskiem do Urzędu Pocztowego w [...][...]. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe, zawarcie umowy na doręczenie przesyłki pocztowej następuje poprzez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia. Na podstawie art. 17 tej ustawy, stwierdzić należy, że jedynym dokumentem urzędowym potwierdzającym nadanie pocztowej przesyłki rejestrowanej, do których należy zaliczyć przesyłkę poleconą przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczoną za pokwitowaniem odbioru, a więc przesyłkę, którą nadała w dniu [...] lutego 2018 r. do Organu Skarżąca, jest potwierdzenie nadania, wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego do świadczenia usług pocztowych. Wydając zaskarżone postanowienie Organ niewątpliwie takim dokumentem nie dysponował, a zatem oparł istotne dla sprawy okoliczności z pominięciem dokumentów urzędowych, o które w przedmiotowej sprawie powinien był wystąpić przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Przedłożone przez Skarżącą zaświadczenie Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...][...] z dnia [...] marca 2018 r., jednoznacznie potwierdza, że przesyłka nr R [...] adresowana do Organu została fizycznie nadana przez Urząd Gminy [...][...] w dniu [...] lutego 2018 r. Powyższe potwierdza zatem, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. został złożony przez Skarżącą z zachowaniem ustawowego terminu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wnosząc o jej oddalenie. Uzupełniająco odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że w ocenie organu nie są one zasadne. Po pierwsze wątpliwości budzi fakt, jakoby Gmina [...][...] nie wiedziała o opóźnieniach wynikających z nadania przesyłki będącej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z dołączonej do skargi kserokopii (potwierdzonej za zgodność z oryginałem) książki nadawczej wynika jednoznacznie, że Poczta Polska przyjęła przesyłkę do realizacji w dniu [...] lutego br., nie zaś jak sugeruje Skarżąca [...] lutego 2018 r. podkreślając jednocześnie tą datę różowym znacznikiem. Zaznaczona data [...] lutego 2018 r. znajduje się w prawym górnym rogu i stanowi przystawioną przez pracownika gminy pieczątką- datownikiem wskazującym datę przygotowania przesyłek do wysyłki w danym dniu, a nie pieczęcią operatora pocztowego wskazującą na przyjęcie przesyłki. Potwierdzeniem przyjęcia przez operatora pocztowego przesyłki do wysłania jest niewątpliwie pieczęć okrągła zawierająca datę ([...].02.2018r.) znajdującą się w prawym dolnym rogu. Z pisma Poczty Polskiej Urząd Pocztowy w [...][...] z dnia [...] marca 2018 r. wynika, że w dniu [...] lutego br. system pocztowy działał awaryjnie. Jednak organ podkreślił, że data na pieczęci okrągłej wskazującej datę nadania ustawiana jest ręcznie przez pracownika operatora pocztowego. Zatem trudno tę czynność powiązać z awaryjnym działaniem systemu. Dodatkowo organ zaznaczył, że z internetowego raportu Poczty Polskiej statusu przesyłki wynika, że przesyłka nr [...] została nadana w UP [...][...] o godz.[...]. Zakładając hipotetycznie, że w dniu [...] lutego 2018 r. miała miejsce awaria systemu pocztowego, mająca wpływ na opóźnienie w nadaniu przedmiotowej przesyłki, daleko idące wątpliwości budziłyby fakt, że przesyłki pozostawione do realizacji w dniu, w którym miała miejsce awaria, nadawane były dopiero na koniec następnego dnia pracy, nie zaś w pierwszej kolejności po wznowieniu prawidłowej pracy systemu pocztowego. Organ wyjaśnił, że [...] i [...] lutego br. to odpowiednio poniedziałek i wtorek. W dniach tych Urząd Pocztowy w [...][...] pracuje w godzinach 9:00- 15:00. Organ nie podzielił też stanowiska strony Skarżącej, że data nadania wynikająca z pieczęci na kopercie nie jest dowodem wystarczającym dla organu, że jakiekolwiek pismo, a tym bardziej odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) zostało wniesione w konkretnej dacie z zachowaniem terminu do jej dokonania. Brak takiego uznania powodowałby sytuację, w której organy administracji zobowiązane byłyby do każdorazowego udowodnienia daty nadania przesyłki, co przeczy zasadzie ekonomiki i szybkości postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. z poz. 1369 z późn. zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. ( art. 134 § 1 p.p.s.a.) Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje ma uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało wydane na podstawie art. 134 Kpa. W rozpoznawanej sprawie skarżąca gmina nie kwestionowała prawidłowego doręczenia jej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...][....] własności nieruchomości położonej w obrębie C[...][...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, (opisanej w karcie inwentaryzacyjnej jako droga). Doręczenie jej nastąpiło w dniu [...] stycznia 2018 r. Decyzja powyższa zawierała prawidłowe pouczenie, że z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy należy wystąpić w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Termin ten upłynął w dniu [...] lutego 2018 r., natomiast wniosek o powtórne rozpoznanie sprawy został nadany w placówce pocztowej w dniu [...] lutego 2018 r., wbrew temu, co twierdzi skarżąca gmina. Datę tę potwierdza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, tj. pieczęć z datą nadania na kopercie (którą przystawia i ustawia się ręcznie) oraz internetowy raport Poczty Polskiej informujący o stanie przesyłki. W związku z powyższym, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, iż do uchybienia terminu doszło z przyczyn od niej niezależnych, a uznał za prawidłowe ustalenia organu dotyczące tej kwestii. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i co za tym idzie uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 Kpa, w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl-CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować art. 134 Kpa. Ponieważ wraz z wnioskiem Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ II instancji zobowiązany był do wydania na podstawie art. 134 Kpa postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jako chybione należy ocenić więc, w kontekście powyższych rozważań, zarzuty naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego sformułowane w skardze, w tym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Zdaniem Sądu organ II instancji dokonał wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych i sposób wyczerpujący wyjaśnił podstawę faktyczną oraz prawną skarżonego postanowienia w jego uzasadnieniu ( art. 107 § 3 Kpa). Organ nie miał także obowiązku z urzędu gromadzić nowych dowodów, skoro okoliczności przedmiotowej sprawy nie budziły żadnych wątpliwości. Z powyższych przyczyn Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.