II GZ 340/18

Dnia 10 października 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komendanta Głównego Policji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 881/18 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 881/18 na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., po rozpoznaniu wniosku A.B. wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez niego decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że decyzja ta spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polegające na utracie jedynego źródła utrzymania i spowoduje dla niego oraz całej rodziny trudności związane z jej utrzymaniem. Dodał, że utrzymuje się z pensji, którą otrzymuje jako pracownik ochrony kwalifikowanej i w chwili obecnej nie ma perspektywy zatrudnienia w sektorze ochrony niekwalifikowanej. Zwrócił uwagę na swoją złą sytuację majątkową, zadłużenie mieszkania na kwotę około 10.000 złotych oraz koszty wynikające z płaconych na córkę alimentów. Sąd mając na względzie powyższe argumenty oraz pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym utrata źródła dochodu związana z utratą uprawnień do wykonywania zawodu, który z uwagi na swój rodzaj uprawnień tych wymaga, spowodować może wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, przychylił się do wniosku skarżącego, uznając, że wykazał on zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie Komendant Główny Policji domagał się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu organ zarzucił naruszenie: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że utrata przez skarżącego uprawnień pracownika ochrony fizycznej może spowodować wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków; 2. art. 29 ust. 9 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1432 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że może nastąpić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, podczas gdy decyzja ta z mocy prawa, tj. wolą ustawodawcy podlega natychmiastowemu wykonaniu. W uzasadnieniu organ podniósł, że w jego ocenie brak było przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż skarżący nie udokumentował swojej sytuacji materialnej, a jedynie się na nią powołał. Podniósł też, że zaskarżona decyzja zgodnie z art. 29 ust. 9 ustawy o ochronie osób i mienia podlega natychmiastowemu wykonaniu i z tego powodu nie można wstrzymać jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że do oceny zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wystarczającym jest samo uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności. W ocenie NSA skarżący wystarczająco uprawdopodobnił zaistnienie przesłanek ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed Sądem I instancji. Przede wszystkim przedstawił we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji swoją sytuację finansową, podkreślił, że skreślenie go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki dla niego i jego rodziny. Wyjaśnił, że utrata jedynego źródła utrzymania spowoduje dla niego oraz całej rodziny trudności związane z jej utrzymaniem. Wskazał na swoją złą sytuację materialną, zadłużenie mieszkania na kwotę około 10.000 złotych oraz koszty wynikające z płaconych na córkę alimentów. Dodał, że uniewinnienie go przez Sąd nie spowoduje przywrócenia na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Skarżący będzie zmuszony ponownie uzyskać wpis na listę, jednak do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności karnej, będzie pozbawiony środków do życia, możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, co spowoduje pogorszenie sytuacji bytowej wielu osób. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ w zażaleniu nie podważył prawidłowej oceny wniosku dokonanej przez Sąd I instancji w tej sprawie. Skarżący powołując wszystkie wyżej wymienione okoliczności wystarczająco uprawdopodobnił spełnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do zarzutu zażalenia, zgodnie z którym skarżący nie udokumentował swojej sytuacji materialnej, to należy podkreślić, co skarżący twierdził już we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, że dokumenty dotyczące jego sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej znajdują się w aktach sprawy (zostały przekazane organowi odwoławczemu wraz z odwołaniem) i są wciąż aktualne. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że argumenty podniesione w zażaleniu dotyczące niezaistnienia przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie są zasadne, a ocena dokonana przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowa. Bezzasadny jest też podniesiony w zażaleniu zarzut niezastosowania art. 29 ust. 9 ustawy o ochronie osób i mienia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II GZ 136/18, zgodnie z którym brak jest podstaw dla stwierdzenia, że regulacja art. 29 ust. 9 ustawy o ochronie osób i mienia, stanowiąca o natychmiastowym wykonaniu decyzji właściwego komendanta wojewódzkiego policji, wyłącza możliwość zastosowania przez Sąd art. 61 § 3 p.p.s.a. W omawianej ustawie, w odniesieniu do decyzji dotyczących skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie zostało wyłączone stosowanie art. 61 p.p.s.a. W związku z tym wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w rozumieniu art. 29 ust. 8 ustawy o ochronie jest co do zasady możliwe (por. też postanowienia NSA: z dnia 10 lutego 2016 r.; sygn. akt II GZ 49/16, z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 414/17, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawowe zastrzeżenie o natychmiastowym wykonaniu decyzji, jak i ewentualnie o konieczności nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wyraża bowiem jedynie wolę ustawodawcy, aby z określonych względów, niektóre decyzje nie korzystały z zasady zawieszenia wykonalności – przed terminem przewidzianym na wniesienie odwołania. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.