II SA/Bk 919/17

WyrokWSA w Białymstoku2018-06-14

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę zakładów telewizyjnych, która nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, może zostać zwrócona poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom, nawet jeśli część wywłaszczonej nieruchomości została zagospodarowana na ten cel?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały rację, odmawiając uwzględnienia skargi Gminy B. na decyzję o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości. Kluczowe było ustalenie, że na części nieruchomości, o zwrot której wystąpili spadkobiercy, cel wywłaszczenia (budowa zakładów telewizyjnych) nie został zrealizowany. Nawet jeśli część wywłaszczonej nieruchomości została zagospodarowana, brak realizacji celu na innej części uzasadnia jej zwrot.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy B. na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty B. o zwrocie udziałów w wywłaszczonej nieruchomości na rzecz spadkobierców byłych właścicieli. Nieruchomość została wywłaszczona w 1976 r. pod budowę Zakładów Telewizyjnych "U.". Organy uznały, że część nieruchomości, o zwrot której wystąpiono, stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ponieważ nie stwierdzono na niej realizacji celu inwestycyjnego. Gmina B. zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym uznanie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu udziałów w wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] o zwrocie udziałów w wywłaszczonej nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej nr [...], obrębie ewidencyjnym nr [...] przy ulicy G., oznaczonej numerem geodezyjnym działki [...], o powierzchni 1,5361 ha, na rzecz: (-) H. M. –T. – udział [...], (-) R. M. - udział [...], (-) R. M. – udział [...]), (-) M. M. - udział [...], (-) K. S. - udział [...]oraz (-) J. M. - udział [...] i ustalił wysokość zwaloryzowanych należności tytułem zwrotu odszkodowania na kwoty: H. M. - 533,13 zł, R. M. - 533,13 zł, R. M. - 399,85 zł, M. M. - 44,43 zł, K.S. - 44,43 zł, J. M.- 44,43 zł, które w/w osoby zobowiązane zostały wpłacić na rzecz Gminy B., w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, wydaną przez Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] kwietnia 1975 r., nr [...], nieruchomość położna w B. w dzielnicy B., oznaczona wówczas nr [...], została przeznaczona pod budowę Zakładów Telewizyjnych "U. " w B. Następnie decyzją z dnia [...]marca 1976 r., nr [...], Prezydent Miasta B. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w B. w dzielnicy B., oznaczonej numerem geodezyjnym działki [...], o powierzchni 34591 m2, stanowiącej własność wspólnoty gruntowej byłej wsi B.. Decyzja została wydana na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79). Wywłaszczona nieruchomość stanowiła własność wspólnoty gruntowej, której udziałowcem był m.in. L. M. Za posiadany przez niego udział we wspólnocie gruntowej ustalone zostało odszkodowanie w kwocie 8165 zł. Na mocy postanowienia SR w B. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie [...] spadkobiercami po zmarłym L. M. zostali: Ł. H. M., R. M., R.M. oraz H. M. po 1/4 części. Z kolei na mocy postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...[...] marca 2012 r. (sygn. akt [...]) spadek po zmarłej Ł. H. M. nabyli H. M. - oraz R. M. w równych udziałach po 3/9 części, a także M. M., K. S. oraz J. M. w równych udziałach po 1/9 części. W dniu 4 sierpnia 2009 r. H., działając w imieniu własnym oraz pozostałych następców prawnych byłego właściciela wniosła o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej nr geod. [...]. Starosta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. uznał, że nieruchomość położona w B. przy ulicy G., obr. [...] B.., oznaczona nr geod. [...] o powierzchni 1,5361 ha (powstała z podziału działki nr geod. 188/14 o powierzchni 2,5566 ha), stanowiąca własność Gminy B., dla której IX Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] , stała się zbędna na cel wywłaszczenia i nakazał zwrot udziałów w wywłaszczonej nieruchomości na rzecz wnioskodawców i ustalił wysokość zwaloryzowanych należności tytułem zwrotu odszkodowania na kwoty: H. - 533,13 zł, R. - 533,13 zł, R. - 399,85 zł, M. - 44,43 zł, K. - 44,43 zł, J. - 44,43 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że aktualnie część wywłaszczonej nieruchomości objęta wnioskiem o zwrot wchodzi w skład działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], stanowiącej własność Gminy B. Podczas przeprowadzonych oględzin nieruchomości ustalono, że teren działki oznaczonej dawniej numerem [...] obręb 263, wchodzącej obecnie w skład działki numer [...] obr. [...], jest zdewastowany, porośnięty roślinnością trawiastą, drzewami i licznymi krzewami z samosiewu. Na terenie wywłaszczonej działki występują liczne nierówności i nie stwierdzono trwałych elementów zagospodarowania terenu. Na całej przedmiotowej działce brak jest jakichkolwiek dowodów realizacji celu wywłaszczenia -budowy zakładów telewizyjnych. Zdaniem więc organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że na całości nieruchomości gruntowej stanowiącej obecnie działkę oznaczoną numerem [...] nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, tj. budowa zakładów telewizyjnych. W związku z tym działkę numer [...] uznano za zbędną na cel przejęcia. Dalej organ wyjaśnił, że z uwagi na ustalony stan prawny i faktyczny nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot dokonany został stosowny podział działki nr[...]. W wyniku opracowanego przez Geodetę Uprawnionego S. S. projektu podziału, wydzielona została zbędna na cel określony w decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 1976 r., nr[...], przeznaczona do zwrotu działka oznaczona nr [...] o pow. 1,5361 ha. Projekt podziału przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i wpisany do ewidencji zasobu miejskiego w dniu 2 grudnia 2015 r. pod numerem ewidencyjnym [...]. W oparciu o powyższe ustalenia organ wydał w dniu 17 lutego 2017 r. decyzję znak: [...], w której orzeczono o zwrocie udziałów w wywłaszczonej nieruchomości, jednakże po rozpoznaniu odwołania złożonego przez Prezydenta Miasta B., Wojewoda P. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję ze względów proceduralnych. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji wystąpił m.in. do Archiwum Państwowego w B. oraz Urzędu Miejskiego w B. o uzyskanie decyzji Urzędu Miejskiego w B. Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 1975 r., nr [...], ale oba organy odpowiedziały, że jej nie posiadają. W ocenie więc Starosty B., wobec braku możliwości uzyskania tej decyzji i tym samym określenia szczegółowego celu wywłaszczenia, należy ustalić cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej - budowy zakładów telewizyjnych "U. ". Ponadto w celu uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie ustalenia realizacji celu wywłaszczenia na działce nr [...], organ wystąpił do Urzędu Miejskiego w B., który przekazał kopie posiadanych akt archiwalnych, jednakże nie potwierdzają one realizacji na obszarze działki, oznaczonej obecnie nr [...], prac związanych z celem wywłaszczenia - budową zakładów telewizyjnych. Dodatkowo w dniu 29 czerwca 2017 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, o terminie których powiadomiono wszystkie strony postępowania. Podczas oględzin nieruchomości ponownie ustalono, że teren działki w całości jest niezagospodarowany, porośnięty roślinnością trawiastą, drzewami i licznymi krzewami z samosiewu. Występują tam liczne nierówności, a także nie stwierdzono trwałych elementów zagospodarowania terenu. Na całej przedmiotowej działce brak jest jakichkolwiek dowodów realizacji celu wywłaszczenia - budowy zakładów telewizyjnych. Dalej organ wyjaśnił, że mając ustawowy obowiązek dokonania rozliczeń przy zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, wykorzystano opinię rzeczoznawcy majątkowego A. G., który dokonał waloryzacji kwoty odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości ustaloną proporcjonalnie do powierzchni zwracanej nieruchomości i określił ją na kwotę 96317,59 zł, która po kolejnym zwaloryzowaniu wyniosła kwotę 96317,59 zł. Do zwrotu kwoty zwaloryzowanego odszkodowania odpowiadającej wysokości zwracanych udziałów zobowiązano osoby, na rzecz których nastąpił zwrot nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prezydent Miasta B.. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał i omówił przepisy regulujące kwestię zwrotu niewykorzystanej na cel wywłaszczenia, nieruchomości. Dalej organ wyjaśnił, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest, czy na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości cel wywłaszczenia został zrealizowany. W jego ocenie należy zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, iż z uwagi na brak możliwości uzyskania decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny z dnia [...] kwietnia 1975 r. i tym samym określenia szczegółowego celu wywłaszczenia, należało ustalić cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej - budowy zakładów telewizyjnych "U.". Obszerne akta archiwalne w zakresie koncepcji rozwoju Zakładów Podzespołów Telewizyjnych, zmian lokalizacji Zakładów Podzespołów Telewizyjnych, budowy infrastruktury towarzyszącej, ustalenia warunków lokalizacyjno-koordynacyjnych rozbudowy zakładów, zapewnienia kadry pracowniczej, programu rozruchu i produkcji odbiorników telewizyjnych, wykazu zadań inwestycyjnych, budowy oraz partycypacji w kosztach budowy urządzeń towarzyszących i wspólnych związanych z rozbudową Zakładów, budowy Zespołu Szkół Elektroniczno -Mechanicznych w B., budowy zakładu montażu kondensatorów elektrolitycznych w B., nie potwierdzają realizacji na terenie działki, oznaczonej obecnie nr geod.[...], prac związanych z celem wywłaszczenia, tj. budową zakładów telewizyjnych. Dalej organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że w trakcie oględzin z dnia 29 czerwca 2017 r. stwierdzono, iż teren działki w całości jest niezagospodarowany, porośnięty roślinnością trawiastą, drzewami i licznymi krzewami z samosiewu i brak jest tam trwałych elementów zagospodarowania. Powyższe oznacza zatem, że na części nieruchomości, o zwrot której wystąpili spadkobiercy byłych właścicieli, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. W ocenie organu brak jest także dowodów mogących świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia, jakim jest cel publiczny, a dowodów takich nie przedstawiła także odwołująca się Gmina. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza też, iż na wywłaszczonym terenie zrealizowano cel np. w postaci terenów zielonych lub stref ochronnych niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania zakładu produkcyjnego. Organ za niezasadny uznał również zarzut skarżącego, że organ I instancji skoncentrował się jedynie na fragmencie nabytej nieruchomości, oznaczonej obecnie nr geod. [...] o powierzchni 1,5361 ha, w oderwaniu od całej powierzchni nieruchomości 3,4591 ha, przejętej na własność Skarbu Państwa, bez wnikliwego rozważenia realizacji celu nabycia całej nieruchomości, który to cel został w ocenie skarżącego zrealizowany. Skarżący w żaden bowiem sposób nie udowodnił, iż na zwracanej nieruchomości kiedykolwiek w przeszłości zrealizowano cel wywłaszczenia. Nie doszło także do późniejszej zmiany przeznaczenia lub sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Skoro oględziny nieruchomości oraz znajdujące się w aktach sprawy dokumenty wykazały, że nieruchomość nie jest wykorzystywana na cel związany z wywłaszczeniem, a ponadto nieruchomość nie jest nawet w najmniejszym stopniu zagospodarowana, oznacza to, że cel nigdy nie został zrealizowany. Brak jest zatem podstaw, aby w stanie faktycznym niezagospodarowania działki dopatrywać się realizacji celu wywłaszczenia. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła Gmina B., w której zarzuciła: - naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia; - naruszenie przepisów art. 136 ust. 1 i 2 oraz art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej: u.g.n.), poprzez uznanie, iż wywłaszczona nieruchomość gruntowa stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz nieuwzględnienie, iż cel określony w decyzji wywłaszczeniowej został zrealizowany. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postepowania albo uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie uzasadnione wątpliwości budzą ustalenia poczynione przez organ w toku prowadzonego postępowania, jak również interpretacja zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji organu prowadzącego przedmiotowe postępowanie brak jest odniesienia do okoliczności mających niezwykle istotne znaczenie dla sprawy. Organ I instancji skoncentrował się jedynie na fragmencie nabytej nieruchomości, którą stanowi działka oznaczona aktualnie w ewidencji gruntów i budynków miasta B. .P. numerem geodezyjnym [...] o pow. 2,5566 ha, w oderwaniu od całej nieruchomości wywłaszczonej m.in. decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] marca 1976 r., bez wnikliwego rozważenia realizacji celu nabycia całej nieruchomości, który to cel został, w ocenie skarżącego, bez wątpienia zrealizowany w postaci wybudowanych Zakładów Telewizyjnych "U." w B. Tymczasem z analizy treści archiwalnej dokumentacji dotyczącej realizacji budowy Warszawskich Zakładów Telewizyjnych "U." w B. wynika, że na wywłaszczonym terenie przewidziane zostały nie tylko obiekty budowlane ściśle związane z produkcją. Przewidziano również realizację zagospodarowania terenu, np. w postaci terenów zielonych lub stref ochronnych niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania zakładu produkcyjnego usytuowanych w pobliżu dużych skupisk ludzkich. Dalej skarżąca wyjaśniła, że lokalizacja celu nabycia polegającego na budowie tej inwestycji, odbiegająca od pierwotnie planowanej, nie ma wpływu na zrealizowanie podstawowego celu nabycia. Wywłaszczenie całej nieruchomości nastąpiło bowiem pod budowę Zakładów Telewizyjnych "U." w B., które to bez wątpienia zostało w pełni zrealizowane. Innymi słowy, warunek, o którym mowa w treści art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. musi odnosić się do całości nieruchomości a nie jej części. Także jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, późniejsze zmiany przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości nie mogą prowadzić do powstania obowiązku zwrotu, a nieruchomość wywłaszczona nie może zostać uznana za zbędną. Na koniec skarżący podniósł, że organy winny pozyskać, a tego nie uczyniły, z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W.;, archiwalne zdjęcia lotnicze obszaru objętego postępowaniem, gdyż byłby to podstawowy materiał dowodowy do rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147; dalej: "u.g.n."). Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Art. 137 ust. 1 u.g.n. wyjaśnia natomiast pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia poprzez wskazanie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W stanie faktycznym niniejszej sprawy spór nie dotyczy kwestii wynikającej z naruszenia terminu rozpoczęcia prac lub naruszenia terminu zrealizowania celu wywłaszczenia, tylko tego, czy cel wywłaszczenia został w ogóle zrealizowany i w jakim zakresie. Przy czym skarżąca stoi na stanowisku, że cel został zrealizowany w całości, gdyż całą nieruchomość wywłaszczono pod budowę Zakładów Telewizyjnych "U." w B. i inwestycja ta została na niej zrealizowana. Organy twierdzą zaś, że przedmiotowa inwestycja zajmuje tylko część wywłaszczonej nieruchomości, a to oznacza, że na pozostałej jej części nie zrealizowano celu wywłaszczenia. W ocenie Sądu rację mają organy. W sprawie jest poza sporem, że obecnie na działce nr [...] nie ma najmniejszych śladów jej jakiegokolwiek zagospodarowania, nie tylko na potrzeby wywłaszczenia z 1976 r. Nie ma również dowodów, że takie zagospodarowanie było tam kiedykolwiek. Nie jest także tak, jak twierdzi skarżąca, że ze zgromadzonych dowodów wynika, że na terenie objętym obecnie przedmiotową działką, istniało zagospodarowanie w postaci trawników, czy też urządzonych terenów zielonych, związanych funkcjonalnie z wybudowanymi zakładami telewizyjnymi. Z pozyskanych przez organy archiwalnych akt dotyczących budowy Warszawskich Zakładów telewizyjnych "U." w B. wcale nie wynika, że przedmiotowy obszar miał być lub został zajęty pod budowę urządzonych terenów zielonych. Są w nich dokumenty mówiące o lokalizacji obiektu i jego potrzebach związanych z produkcją oraz zabezpieczeniem w infrastrukturę techniczną, w tym budową parkingów. Mówi się tam nawet o konieczności budowy osiedla mieszkaniowego dla pracowników w postaci 600 mieszkań oraz żłobka na 120 miejsc a także przedszkola. Są też wizualizacje obiektów i terenów do nich przylegających, ale pośród nich brak jest terenów zielonych i rekreacyjnych. W ogóle nie ma tam mowy o terenach zielonych i ich lokalizacji. Jako niezasadny należy więc uznać zarzut naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia. Wskazane przepisy, a także art. 8 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy nie dopuściły się takiego naruszenia. W ramach tego zarzutu strona skarżąca wskazuje, że organy powinny zażądać zdjęć lotniczych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie celem zbadania, czy nie wynikałoby z nich, że na przedmiotowym obszarze było jakieś zagospodarowanie. W ocenie Sądu stanowisko skarżącej jest niezasadne. Po pierwsze strona mogła sama takich zdjęć zażądać, a ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie tych zdjęć należy uznać za niecelowe. Skoro na omawianym terenie brak jest najmniejszych nawet śladów jakiejkolwiek zabudowy, to zdjęcia pokazałyby jedynie teren niezabudowany. W aktach sprawy administracyjnej, na k. 525 jest zresztą zdjęcie pochodzące najprawdopodobniej ze strony internetowej, na którym dokładnie widoczna jest zabudowa zakładów oraz teren działki nr [...]. Teren ten jest częściowo zadrzewiony, a częściowo najprawdopodobniej porośnięty chwastami. O tym że są to chwasty wynika ze zdjęć z k. 527-530 akt adm. Nie jest on ogrodzony i brak jest śladów, aby takie ogrodzenie było tam kiedykolwiek. Teren ten nie różni się zatem od pozostałych terenów przylegających do niego, które w żadnej mierze nie były, bo nie mogły być, powiązane z przedmiotowymi zakładami. Ze zdjęcia z k. 525 wizualnie można dostrzec, które tereny zostały zagospodarowane (zabudowa, parkingi, teren ogrodzony) w ramach omawianej inwestycji i z całym przekonaniem można stwierdzić, że działka o nr [...] do nich nie należy. Zdaniem więc Sądu, organy zebrały wystarczający do rozstrzygnięcia materiał dowodowy i wyjaśniły należycie stan faktyczny sprawy. Także uzasadnienia rozstrzygnięć organów zawierają wszystkie wymagane prawem elementy. Okoliczność zaś większego skupienia się przez organy na części wywłaszczonej nieruchomości obejmującej działkę podlegającą zwrotowi niż na pozostałej wywłaszczonej części tej nieruchomości, wynikała z przedmiotu orzekania. Zdaniem Sądu, jako niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów art. 136 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz art. 137 u.g.n. polegający na tym, że skoro wywłaszczenie całej nieruchomości nastąpiło pod budowę zakładów telewizyjnych, ale inwestycja ta została zrealizowana tylko na jej części, to warunek określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. musi odnosić się do całości nieruchomości a nie jej części. O tym, że możliwe jest domaganie się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości co do jej części, co do której służył tytuł prawnorzeczowy, której było się współwłaścicielem, przesądzono już m.in. w wyroku NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2360/14 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Możliwość zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości dopuszczono także w wyroku NSA z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt I OSK 3071/14. Najistotniejszą kwestią w omawianej materii jest w ocenie Sądu to, że jeżeli cel publiczny, na który wywłaszczono nieruchomość, nie jest realizowany, albo wywłaszczona nieruchomość nie jest konieczna na ten cel publiczny, wówczas nie istnieje nie tylko konstytucyjna legitymacja ingerencji we własność prywatną, ale również prawna podstawa (przyczyna) nabycia własności przez podmiot publiczny. W tej sytuacji gwarancje prawa własności wynikające z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP odzyskują swoją moc ochronną, a pozycja prawna i interes podmiotu publicznego osiągnięte przez takie wywłaszczenie muszą z powrotem ustąpić przed konstytucyjnie chronioną pozycją prawną obywatela (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2625/16, CBOSA). Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Strona skarżąca nijak nie wykazuje, jaki jest związek przedmiotowej działki z jej wywłaszczeniem na budowę zakładów telewizyjnych i ich funkcjonowaniem. Działka ta zaś, co jest niesporne, jest inaczej wykorzystywana, a właściwie niewykorzystywana, bo jest całkowicie zaniedbana, a ponadto Gmina B. zamierza ją sprzedać, a nabywcą zapewne nie byłby nikt, kto by ją wykorzystywał na cel związany z jej wywłaszczeniem. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło