II OZ 803/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. H., A. K., J. K., W. T., J. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 121/18 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. H., A. K., B. K., J. K., W. M., R. S., W. T., J. T. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 121/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w sprawie ze skargi M. H., A. K., B. K., J. K., W. M., R. S., W. T., J. T. (dalej również jako "skarżący") na decyzję Wojewody Lubuskiego (dalej również jako "Wojewoda") z dnia [...] grudnia 2017 r., w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1496), której przepisy stanowiły w niniejszej sprawie podstawę prawną wydanego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, ma szczególny charakter. Jej celem bowiem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę drogi należy uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie tej drogi. Ochrona tego interesu przejawia się nie tylko w możliwości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności takiej decyzji, ale także m.in. w uregulowaniu art. 11g ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w świetle którego odwołanie od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. Wstrzymanie tej decyzji byłoby istotnym zaburzeniem tego procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ponadto, w ocenie Sądu, we wniosku pełnomocnik skarżących nie przywołał żadnych okoliczności, z których wynikałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania dla nich trudnych do odwrócenia skutków wynikających z realizacji zaskarżonej do Sądu decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarzonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano na negatywne skutki przedsięwzięcia w postaci zwiększonego hałasu, emisji spalin, zalewania wodami opadowymi nieruchomości i samochodów, osiadaniem wód spadowych na nieruchomości, podmakaniem ścian budynków, zawilgoceniem lokali w budynku, zanieczyszczeniami przenoszonymi przez wody spływowe oraz powietrze atmosferyczne. Pełnomocnik skarżących podniósł, że aktualnie naturalną barierą przeciwpowodziową na omawianym terenie jest las, który zostanie wycięty pod drogę. Okoliczność ta może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że brak jest ekonomicznego uzasadnienia dla planowanej inwestycji, która dodatkowo obniży wartość nieruchomości skarżących. Pełnomocnik skarżących wskazał również, że inwestycja drogowa ogranicza możliwość realizacji trwale zrównoważonej gospodarki leśnej na działce ewidencyjnej numer [...], obręb [...]. Ponadto sama wysokość oraz źródło środków finansowych przeznaczonych na realizację inwestycji uzasadnia, w ocenie pełnomocnika, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jeżeli bowiem inwestycja zostanie rozpoczęta, w co zostaną zaangażowane znaczne środki pieniężne, a później zostanie wyeliminowana z obrotu, to w sposób oczywisty dojdzie do powstania znacznej szkody finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Okoliczności sprawy wskazują, że nie sposób zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odnosząc treść przepisów do specyfiki niniejszej sprawy należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że mimo braku szczegółowej regulacji zawartej w ustawie dotyczącej możliwości wstrzymania wykonania inwestycji drogowej, to jednak ratio legis tej ustawy jest usprawnienie przebiegu procesu realizacji takich inwestycji, co powoduje bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony ubiegającej się o taką ochronę. Wynika to z uwzględnienia faktu, że w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. z uwagi na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy dróg publicznych interesowi społecznemu i gospodarczemu przyznano prymat nad słusznym interesem strony (por. postanowienia NSA: z 6 kwietnia 2016 r., II OSK 614/16; 1 grudnia 2015 r., sygn. II OZ 1215/15; 18 grudnia 2014 r., sygn. II OZ 1356/14, orzeczenia dostępne w cbois). Wskazane w rozpoznawanym zażaleniu rodzaje zagrożeń, jakich wystąpienia skarżący upatrują w związku z realizacją robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę, nie stanowią w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności uzasadniających udzielenie skarżącym w postępowaniu sądowym ochrony tymczasowej. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi też wątpliwości, że analizą objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, toteż winny one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić wówczas, kiedy rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego jest większy niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. W związku z powyższym za niezasadne należy uznać, że okoliczności takie jak zwielokrotniony hałas, emisja spalin czy zwiększone ryzyko wypadków drogowych przekraczają potencjalne skutki jakie mogą zachodzić przy realizacji tego typu inwestycji. Jeżeli chodzi o ryzyko zalewania lokali i skutków powodziowych to są to twierdzenia czysto hipotetyczne, które nie znajdują żadnego potwierdzenia w dokumentach sprawy. Projekt budowlany został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, a strona nie przedstawiła choćby jednej opinii biegłego, która wskazywałaby ryzyko zalewania lokali w przypadku realizacji inwestycji. Również w kwestii środowiskowej argumenty strony nie znajdują potwierdzenia w aktach. Inwestycja został bowiem pozytywnie zaopiniowana przez Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jak również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gorzowie Wlkp., jako właściwy w sprawie organ ochrony środowiska, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Odnośnie argumentu dużych kosztów inwestycji Sąd podkreśla, że ryzyko prowadzenia robót budowlanych w sytuacji złożenia skargi na decyzję dotyczącą pozwolenia na budowę (zezwolenia na realizację inwestycji drogowej), spoczywa na inwestorze, prowadzi on bowiem swoją inwestycję w sytuacji niepewnej jaką jest możliwość uchylenia decyzji przez Sąd. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.