II FZ 583/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Grzęda po rozpoznaniu dnia 21 listopada 2018 r. zażalenia S.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 93/18 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od kwietnia do grudnia 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 10 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 93/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną S.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 marca 2018 r. I SA/Rz 93/18 w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2017 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od kwietnia do grudnia 2012 roku. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że w dniu 11 maja 2018 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego wniósł od ww. wyroku skargę kasacyjną, wnosząc jednocześnie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania. Wobec tego zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2018 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Wezwanie zawierało pouczenie o konieczności wykonania tego obowiązku w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 czerwca 2018 r. Do dnia 29 czerwca 2018 r. wpis nie został uiszczony. Wobec powyższego WSA skargę kasacyjna odrzucił, wyjaśniając, że nie można jej nadać prawidłowego biegu. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego wnosił o jego uchylenie i przyjęcie skargi do rozpoznania, z uwagi na naruszenie: – art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", poprzez zaniechanie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie, podczas gdy rozstrzygnięcie dotyczące skargi było zależne od innego postępowania, tj. postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, – art. 243 § 1 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przyznania skarżącemu prawa pomocy, – art. 220 § 3 p.p.s.a., poprzez zaniechanie wezwania strony do uiszczenia wpisu od skargi, mimo że z przepisu wynikał obowiązek wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi kasacyjnej, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Skarżący stoi na stanowisku, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest przedwczesne, jako że zostało wydane przed rozpatrzeniem jego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz że nie zostało poprzedzone prawidłowym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wnosząc skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji skarżący nie uiścił wymaganego prawem wpisu od tejże skargi kasacyjnej, wnioskując jednocześnie o zwolnienie go z tej opłaty. Wniosek skarżącego w przedmiocie prawa pomocy został prawomocnie pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków (zarządzenie referendarza sądowego z 7 czerwca 2018 r., postanowienie WSA utrzymujące je w mocy - 20 czerwca 2018 r.). Następnie Przewodniczący Wydziału - zarządzeniem z 20 czerwca 2018 r., wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. - wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis ww. zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego 22 czerwca 2018 r. Skutkiem tego termin do uiszczenia wymaganego wpisu, zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a., upłynął 29 czerwca 2018 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Przewodniczącego Wydziału. Niezrozumiałe są zatem wywody zażalenia dotyczące braku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy przed wezwaniem skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz braku prawidłowego wezwania skarżącego do dokonania tej czynności przed odrzuceniem tejże skargi. Przedstawiony powyżej przebieg czynności procesowych podejmowanych przez Sąd pierwszej instancji dowodzi ponadto braku podstaw do zawieszenia postępowania, niezależnie od tego, że konieczność rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wypełnia wskazanych w art. 125 § 1 p.p.s.a. przesłanek zawieszenia przez sąd postępowania. Zarzut naruszenia ww. przepisu jest zatem całkowicie chybiony. Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia nie może być także naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 243 § 1 p.p.s.a., który to przepis stanowi o możliwości przyznania stronie postępowania prawa pomocy. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a nie rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy. Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę kasacyjną, albowiem mimo wezwania Sądu nie została ona opłacona. Podkreślenia wymaga przy tym, że odrzucenie skargi (skargi kasacyjnej) z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10, dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m.in. w wyroku w sprawie 6289/73, § 20 i n.). Podobnie NSA wypowiedział się w dwóch innych sprawach skarżącego: w postanowieniach z dnia 17 września 2018 r., sygn. akt I FZ 277/18 oraz I FZ 278/18. Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.