II SA/Gl 259/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-06-20

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie terenu sąsiedniej nieruchomości, które nie spowodowało faktycznej szkody i nie zakłóciło naturalnego kierunku spływu wód, stanowi podstawę do nakazania właścicielowi przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Kluczowe było ustalenie, że mimo podwyższenia terenu sąsiedniej działki, nie wykazano faktycznej szkody po stronie skarżącej ani zakłócenia naturalnego kierunku spływu wód. Spełnienie obu przesłanek – zmiany stanu wody na gruncie oraz szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie – jest warunkiem koniecznym do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. poinformowała Burmistrza o zakłóceniu stosunków wodnych na jej nieruchomości w związku z podwyższeniem sąsiedniej działki oraz obecnością bobrów. Po przeprowadzeniu oględzin i analizie dokumentacji, w tym opinii hydrogeologicznej, Burmistrz odmówił nakazania właścicielowi podwyższonej działki przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, uznając brak faktycznej szkody i zakłócenia naturalnego spływu wód. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę. Pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. B. K. poinformowała Burmistrza K. , że w związku z podwyższeniem nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej geodezyjnie nr ew.. 1 obręb R., gmina K., zostały zakłócone stosunki wodne na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr 2 obręb R. stanowiącej jej własność. Poinformowała także o osiedleniu się bobrów przy korycie rzeki [...] w obrębie działek oznaczonych geodezyjnie nr 3, 4, 5, 6, 7 w m. R., gmina K., co w jej ocenie skutkuje podtopieniem w/w działek, uniemożliwiając ich użytkowanie oraz znaczne podniesieniem poziomu wody w całym korycie rzeki. W sprawie wszczęto postępowanie. Ustalono, że wyżej wymienione działki, położone w K., obręb R. są własnością B. K. - działka nr 8 a także E. i B. A. - działka nr 1. W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny przedmiotowych nieruchomości. Stwierdzono, iż są to użytki zielone - łąki. W oględzinach oprócz pracownika Wydziału Gospodarki Komunalnej, Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w K. uczestniczyła B. K. Nieobecni byli właściciele działki, na której wykonano roboty ziemne E. i B. A. Podczas oględzin ustalono, że działki położone są przy drodze gminnej w K., obręb R. Na działce oznaczonej geodezyjnie Nr 1, w odległości około 15 m od drogi gminnej widoczne są pryzmy ziemi, teren jest podniesiony do poziomu drogi gminnej. Działka Nr 1 jest wykaszana. Natomiast na działce Nr 8 od drogi gminnej widoczne jest obniżenie terenu około 0,4 m- 1,2 m , działka jest użytkowana rolniczo - wykoszona łąka. Na powyższych działkach, widoczne były zastoiny wody. Spływ wód opadowych następował zgodnie z ukształtowaniem terenu tj. od drogi gminnej w kierunku rzeki [...]. B. K. wskazała, że działka sąsiednia oznaczona geodezyjnie Nr 1 została podwyższona. Wniosła o doprowadzenie działki nr 1, do stanu poprzedniego. Nie wykazała jednak szkód. Zaznaczyła, że ma obawy, iż na dalszym etapie nie będzie możliwe użytkowanie działki będącej jej własnością. W dniu 27 września 2017 r. B. A. załączył do akt sprawy opinię hydrogeologiczną wykonaną na jego zlecenie w sprawie zakłócania stosunków wodnych na działkach o nr ewid.: 1 i 8 obręb R. w gminie K. z której wynika, że wody z opadów atmosferycznych spływają w kierunku równoległym do granicy między działkami 1 i 8. Podniesienie terenu na działce nr 1 nie wpłynie na zwiększenie dopływu wód na działkę 8. Działka nr 1 w części północnej, gdzie teren został częściowo podwyższony, zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. przeznaczona jest pod zabudowę. Działka w części północnej położona jest częściowo na terenach narażonych podtopieniami. Pismem z dnia [...] r. Śląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, Oddział w C. poinformował organ, że pracownicy Śląskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, Oddział w C., przeprowadzili rozpoznania terenowe, stwierdzając w niektórych miejscach ślady bytowania bobrów. Nie stwierdzono natomiast negatywnego oddziaływania na tereny zabudowane co powoduje, że podejmowanie działań zmierzających do niszczenia tam lub żeremi bobrowych nie stanowi obecnie priorytetu. Do akt sprawy organ załączył wreszcie mapę sytuacyjno – wysokościową. Wynika z niej, iż naturalne ukształtowanie terenu nieruchomości działek nr 8 i nr 1 jest ze spadkiem od drogi gminnej w kierunku rzeki [...]. Rzędne działki nr 1 wynoszą od 248,4 m n. p. m. do 247,0 m n. p. m. Z kolei rzędne terenu działki wnioskodawczyni ( działki sąsiadują ze sobą) wynoszą od 248,9 m. n. p .m. do 247,0 m. n. p. m. W konsekwencji dokonanych ustaleń Burmistrz K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił nakazania E. i B. A. - właścicielom działki nr 1 obręb R. przywrócenia jej stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu wskazał, że pomimo podwyższenia terenu działki nr 1 nie został zmieniony naturalny kierunek spływu wód opadowych. Wskazał, że analiza przepisu art. 29 Prawa wodnego prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrogeologicznymi W orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjmuje się, że zastosowanie sankcji z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego możliwe jest w przypadku, gdy szkodliwe skutki zaistniały faktycznie, nie zaś gdy są one przewidywane, hipotetyczne. Tu przywołał wyrok tutejszego Sądu z dnia 30 listopada 201lr., sygn. II SA/Gl 411/11 ). Szkoda musi być konkretna i spowodowana zmianą stosunków wodnych na gruncie. Nie może to być szkoda hipotetyczna, która może w przyszłości wystąpić, ale szkoda, która istnieje i została wskazana przez wnioskodawcę. W ocenie Burmistrza K., na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że naturalny spływ wód na spornym terenie następuje zgodnie z ukształtowaniem terenu, tzn. wody powierzchniowe i gruntowe spływają z działki nr 1 w kierunku koryta rzeki [...]. Obszar, na którym położone są przedmiotowe działki to teren podmokły o bardzo płytkim występowaniu wód gruntowych, co jest konsekwencją małej przepuszczalności gruntów i płytkiego występowania gruntów słabo przepuszczalnych, Spływ wód na działkach odbywa się z północy i północnego zachodu na południe w kierunku równoległym do granicy między działkami nr 1 im 8. Podnoszenie terenu na działce nr 1 nie może zatem wpłynąć na zmianę stanu wód na działce nr 8. Wskazał także, że działka będąca własnością B. K. zagrożona jest podtopieniami, co jest wynikiem naturalnego ukształtowania terenu działki. Ma to swoje odzwierciedlenie w treści prywatnej opinii sporządzonej przez "A" s. c. w C. przy ul. [...], przedłożonej do akt sprawy przez B. A. Opinia ta jest zgodna z pozostałymi materiałami dowodowymi w postaci mapy sytuacyjno-wysokościowej oraz przeznaczenia terenu wg studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. Na skutek odwołania B. K. sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, które skarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznało, że zarówno ustalenia dokonane przez Burmistrza K., jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. W szczególności wskazało, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń co do naturalnego ukształtowania terenu działek nr 8 i nr 1 oraz kierunku spływu wód powierzchniowych. Z ustaleń tych wynika, że naturalny spadek terenu jest z północy i północnego zachodu na południe, tj. od strony drogi gminnej w kierunku rzeki [...]. Taki też jest kierunek spływu wód powierzchniowych. Organ ustalił również, że obie działki są użytkowane jako łąka oraz że ich teren jest podmokły. Z protokołu wynika, że podczas oględzin widoczne były na obu działkach zastoiny wody. A zatem wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, podstawą do wydania zaskarżonej decyzji nie była tylko opinia hydrogeologiczna ale samodzielne ustalenia organu oraz zapisy studium uwarunkowań kierunków przestrzennego zagospodarowania gminy. Kolegium zaakceptowało stanowisko organu I instancji o uwzględnieniu treści prywatnej opinii hydrogeologicznej. Jest ona bowiem zgodna z pozostałymi materiałami dowodowymi w postaci mapy sytuacyjno- wysokościowej oraz przeznaczenia terenu według studium. Również organ odwoławczy dokonał oceny przedłożonej przez stronę opinii hydrogeologicznej z września 2017 r. i doszedł do przekonania, że jest ona spójna oraz logiczna i nie jest sprzeczna z ustaleniami dokonanymi przez organ pierwszej instancji zarówno podczas oględzin jak i na podstawie innych materiałów dowodowych. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła B. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi odwoławczemu: - nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 29 ust 3 ustawy - prawo wodne poprzez ich niezastosowanie mające wpływ na treść decyzji poprzez nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego na okoliczności istotne dla sprawy oraz nie podjęcie żadnych czynności celem poczynienia ustaleń w przedmiocie istotnym dla sprawy, - brak przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego, a także poprzez ustalenie, ze doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie oraz że nie istnieje związek przyczyno skutkowy pomiędzy nadsypaniem terenu a zalewaniem nieruchomości nr 8, oraz naruszenie art. 29 ust 3 ustawy - prawo wodne mające wpływ na treść decyzji poprzez niewydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub mimo istnienia przesłanek to uzasadniających. Skarżąca zarzuciła organowi również naruszenie zasad ogólnych oraz przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj: a) wynikających z art. 7 kpa w związku z art 77 § 1 kpa i art 78 § 1 kpa a to zaniechanie wykonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy takich jak: opinia biegłego hydrologa, któremu organ zleci przygotowanie opinii w postępowaniu administracyjnym na okoliczność stwierdzenia naruszenia stosunków wodnych na przedmiotowych nieruchomościach i sposobów przywrócenia stanu poprzedniego, oględzin nieruchomości z udziałem tego biegłego, kwerendy materiałów archiwalnych dotyczących nieruchomości, rozprawy administracyjnej podczas której strony będą mogły przedstawić swoje stanowisko, a tym samym niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego w całości, który umożliwiłby wszechstronne wyjaśnienie wszelkich okoliczności istotnych dla sprawy oraz wydanie decyzji merytorycznej w sposób prawidłowy, a oparcie orzeczenia na niewiarygodnej opinii prywatnej, która jest wadliwa i w żaden sposób nie została zweryfikowana, b) wynikających z art. 8 kpa a to prowadzenie sprawy w sposób nazbyt ekspresowy, uniemożliwiający stronie działającej bez zawodowego pełnomocnika należyte działanie i reprezentowanie jej praw, nieuzasadniony okolicznościami i stopniem skomplikowania sprawy oraz zaniechanie przeprowadzenie postępowania dowodowego celem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniając tylko jeden z wchodzących w grę interesów i nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy, a w toku postępowania odwoławczego nie poinformowanie skarżącej o przysługujących jej na tym etapie uprawnieniach, oraz nierozpatrzenie wszystkich lub niedostateczne rozpatrzenie podniesionych przez skarżącą zarzutów i nie wyjaśnienie okoliczności istotnych dla sprawy, które organ odwoławczy winien brać pod rozwagę z urzędu, c) wynikających z art. 9 kpa w związku z art. 77 § 4 kpa i 10 kpa w związku z art. 73 kpa i 81 kpa a to zaniechanie informowania stron w tym skarżącej o przysługujących im uprawnieniach w toku postępowania oraz o faktach znanych organowi z urzędu, w tym zaniechanie poinformowania stron, w tym skarżącej działającej bez zawodowego pełnomocnika, o możliwości składania w toku postępowania wniosków dowodowych oraz zgłoszonych żądań, w szczególności: - wynikających z art. 11 kpa a to zaniechanie wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się w toku postępowania, w tym przyjmując do akt bezkrytycznie prywatną opinię biegłego opłaconego przez uczestnika, której w żaden sposób nie zweryfikowano i nie podjęto jakichkolwiek czynności celem jej zweryfikowania, - wynikających z art. 12 kpa a to pobieżne załatwianie sprawy, bezzasadne niepoinformowanie skarżącej o przedłużaniu postępowania oraz nieprzeprowadzenie czynności postępowania pomimo istniejących możliwości ich przeprowadzenia, - art. 28 kpa w związku z art. 7 kpa poprzez nieustalenie stron postępowania, w tym właścicieli działek| sąsiednich w których interesy godzi również zmiana stosunków wodnych na gruncie, - art. 75 kpa, 77 kpa i 80 kpa poprzez oparcie orzeczenia na podstawie części przeprowadzona materiału dowodowego, który nie został rozpatrzony wyczerpująco i w żaden sposób zweryfikowany, w tym w szczególności na prywatnej opinii biegłego hydrogeologa która budzi poważne wątpliwości, - art. 86 kpa poprzez zaniechanie przesłuchania stron na rozprawie w sytuacji, gdy organ winien był przeprowadzić ten dowód z urzędu w przypadku stwierdzenia, że po wyczerpaniu środków powodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, - art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia tj. pominięcie rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzenia dokonania zmiany stosunków wodnych na nieruchomości i ich ewentualnego szkodliwego wpływu na nieruchomości sąsiednie oraz niedostateczne wyjaśnienie podstaw prawnych oraz faktycznych tego pominięcia a także pozostałej części rozstrzygnięcia, w tym uzasadnienia prawnego i faktycznego rozstrzygnięcia w podanym zakresie, w szczególności niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, - art. 8 § 1 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób stronniczy, co znajduje wyraz w treści uzasadnienia organu odwoławczego, gdzie znajdują się bezpodstawne odniesienia "in personam" wobec skarżącej, a także w przyjęciu i niezweryfikowaniu w żaden sposób prywatnej opinii biegłego złożonej przez uczestnika na której oparto rozstrzygnięcie. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.) "jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom". Przepis ten daje organowi administracji publicznej kompetencję do władczego wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych, co stanowi pewien wyjątek od zasady, zgodnie z którą spory w tym zakresie należą do właściwości sądów powszechnych. Wobec tego wykorzystanie jurysdykcji administracyjnej do tego rodzaju spraw wymaga stosowania ścisłej wykładni wskazanych regulacji prawnych. Co za tym idzie, wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom będzie możliwe jedynie po wykazaniu (ustaleniu), iż w sposób nie budzący wątpliwości przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione (por. wyrok tutejszego Sądu z 2 lutego 2018 r. sygn. II SA/Gl 1104/17 – wszystkie orzeczenia za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z regulacji tej wynika zatem, że wydanie decyzji zobowiązującej do przywrócenia stanu poprzedniego lub do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom może nastąpić gdy właściwy organ ustali, że właściciel gruntu poprzez wprowadzone przez siebie zmiany stanu wody na gruncie powoduje szkody na gruntach sąsiednich. Wobec tego celem takiego postępowania jest ustalenie, że po pierwsze właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie a po drugie, że zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie np. powodują ich zalewanie czy też podtapianie (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. II OSK 167/17). Zatem niezbędną "przesłanką do wydania nakazów przywrócenia stanu poprzedniego, albo wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w przypadku zmiany stanu wody na gruncie, było wystąpienie choćby minimalnej szkody już w dacie złożenie wniosku, najpóźniej do daty orzekania o powyższym przez organy administracji publicznej. Stan taki oznacza, że jeżeli doszło do zmiany stanu wody na gruncie, ale bez szkody dla gruntów sąsiednich, to późniejsza zmiana okoliczności oraz wystąpienie określonej szkody jest równoznaczne ze zmianą stanu faktycznego. W takim przypadku możliwe jest ponowne skuteczne złożenie wniosku zmierzającego do wydania nakazów z art. 29 ust. 3 ustawy z 2001 r. Prawo wodne w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z 2001 r. Prawo wodne" (wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. II OSK 498/17). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż rozstrzygnięcia organów administracji były prawidłowe. Jak wynika bowiem z zebranego materiału dowodowego nie zostało wykazane (w tym nie uczyniła tego skarżąca) ażeby nawiezienie ziemi na działkę będącą własnością E. i B. A. spowodowało jakiekolwiek szkody w nieruchomości skarżącej. Ustalono również, iż działania uczestników postępowania nie zakłóciły naturalnego spływu wód na spornym terenie. Następuje on zgodnie z ukształtowaniem terenu, tzn. wody powierzchniowe i gruntowe spływają z działki nr 1 w kierunku koryta rzeki [...]. Nie bez znaczenia w sprawie jest również to, że obszar, na którym położone są przedmiotowe działki to teren podmokły o bardzo płytkim występowaniu wód gruntowych, co jest konsekwencją małej przepuszczalności gruntów i płytkiego występowania gruntów słabo przepuszczalnych, Spływ wód na działkach odbywa się z północy i północnego zachodu na południe w kierunku równoległym do granicy między działkami nr 1 im 8. Trafny jest zatem wniosek, że podniesienie terenu na działce nr 1 nie mogło wpłynąć na zmianę stanu wód na działce nr 8, gdyż wody opadowe z działek nr 8 i 1 spływają na tereny, które rozciągają się w kierunku koryta rzeki [...]. Wskazał także, że działka będąca własnością B. K. zagrożona jest podtopieniami, co jest wynikiem naturalnego ukształtowania terenu działki. W sprawie nie wykazano również, iż zrealizowane przez E. i B. A. prace ziemne spowodowały realną szkodę w nieruchomości skarżącej. Zatem nawet, jeśli przyjąć, iż doszło do zmiany stosunków wodnych na spornej działce, nie została spełniona druga z przesłanek przewidzianych w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W ocenie składu orzekającego bezzasadne są wszystkie zarzuty skargi dotyczące uchybień proceduralnych. Dotyczy to zwłaszcza postępowania dowodowego. Nie jest prawdą, że organy administracji oparły swe rozstrzygnięcia tylko na prywatnej opinii hydrologicznej przedstawionej przez stronę postępowania. Faktycznie B. A. załączył do akt sprawy opinię hydrogeologiczną wykonaną na jego zlecenie w sprawie zakłócania stosunków wodnych na działkach nr ewid. 1 i 8 obręb R. w gminie K. z której wynika, że wody z opadów atmosferycznych spływają w kierunku równoległym do granicy między działkami 1 i 8. Podniesienie terenu na działce nr 1 nie wpłynie na zwiększenie dopływu wód na działkę 8. Działka nr 1 w części północnej, gdzie teren został częściowo podwyższony, zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. przeznaczona jest pod zabudowę. Działka w części północnej położona jest częściowo na terenach narażonych podtopieniami. Powyższa opinia nie ma waloru opinii biegłego w rozumieniu przepisów k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 21 maja 2008 r., II SA/Gd 130/08), jednak w wyroku NSA z 20 stycznia 2015 r., II OSK 1481/13, stwierdzono: "Nie ulega wątpliwości, że przedstawienie prywatnej opinii biegłego przez stronę jest w rzeczywistości przedstawieniem własnego poglądu strony przy zaakcentowaniu, że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (...)." Przy tym w wyroku NSA z 30 czerwca 2009 r., I GSK 888/08, wskazuje się, że zarówno opinia sporządzona na zlecenie strony, mająca moc dokumentu prywatnego, jak i opinia biegłego, podlegają ocenie, jak każdy inny dowód. Dlatego też spór o walory dowodowe opinii biegłego powołanego przez organy i stronę − w zasadzie traci na znaczeniu. Ostatnie stwierdzenie opiera się na założeniu, że w świetle art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (por. wyrok tutejszego Sądu z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. II SA/Gl 918/17). Opinia przedstawiona przez B. A., jak wynika z akt administracyjnych została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i kwalifikacje. Podlegała ona szczegółowej analizie przez organy obu instancji. Skonfrontowano jej treść z informacjami uzyskanymi w trakcie oględzin, analizy studium uwarunkowań i kierunków przestrzennego zagospodarowania gminy oraz dokumentacją kartograficzną. Zatem podstawą rozstrzygnięcia były te ostatnie a opinia prywatna co najwyżej mogła uzupełnić w ten sposób pozyskane informacje. Za bezzasadne skład orzekający uznaje pozostałe zarzuty proceduralne. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób wystarczający. Zebrany materiał dowodowy nie wymagał powoływania biegłego, gdyż rozstrzygnięcie mogło zostać wydane w oparciu o wiedzę posiadaną przez organ. Kuriozalny, w ocenie Sądu jest zarzut, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób nazbyt ekspresowy. Wniosek B. K. wpłynął dnia [...] r. Decyzja organu I instancji została wydana [...] r. Nie nastąpiło to więc w terminie 2 miesięcy. W tym zakresie skarżącą i jej pełnomocnika należy odesłać do treści art. 12 § 1 i art. 35 k.p.a. W żaden sposób pełnomocnik skarżącej nie wykazał, iż organy administracji uchybiły obowiązkowi informowania strony o istotnych okolicznościach sprawy. Skarżąca uczestniczyła w czynnościach organu (w tym w oględzinach).Stąd za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 9 k.p.a. w związku z art. 77 § 4 i 10 k.p.a. w związku z art. 73 i 81 tego aktu. Wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się organ w toku postępowania (zarzut naruszenia art. 11 k.p.a.) nastąpiło w sposób zupełnie wystarczający w uzasadnieniu wydanej decyzji. Niezrozumiały jest zarzut pobieżnego załatwienia sprawy, niepoinformowania skarżącej o przedłużaniu postępowania oraz nieprzeprowadzenie czynności postępowania pomimo istniejących możliwości ich przeprowadzenia. Jak wcześniej wykazano, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w wystarczającym zakresie. Ewentualne niepoinformowanie skarżącej o przedłużaniu postępowania nie mogło mieć wpływu na treść decyzji (choć wcześniej pełnomocnik podniósł, że procedura była nazbyt "ekspresowa"). W ocenie Sądu bezzasadny jest zarzut braku przesłuchania stron na rozprawie. Wybór tej formy przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zależy od organu. Jeśli sprawa została wyjaśniona w stopniu wystarczającym w ramach tzw. postępowania "gabinetowego", przeprowadzenie rozprawy było zbędne. W ocenie Sądu organy administracji nie naruszyły art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia. Brak zaistnienia jednej z przesłanek przewidzianych w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne uzasadniał odmowę nakazania E. i B. A. - właścicielom działki nr 1 obręb R. przywrócenia jej stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skład orzekający nie dopatrzył się wreszcie, aby postępowanie było prowadzone w sposób stronniczy. Sformułowanie, że skarżąca nie udokumentowała, iż "posiada odpowiednią wiedzę w tym zakresie [kwestionowania opinii hydrogeologa]" nie ma charakteru pejoratywnego. Jest tylko stwierdzeniem faktu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło