II SA/Po 89/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-06-20
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Izabela Paluszyńska, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina Miasto Ł. ma legitymację do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia przejścia gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa na podstawie art. 14a ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r.?Ratio decidendi
Gmina Miasto Ł. nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia przejścia gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa na podstawie art. 14a ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r. Wniosek taki może złożyć wyłącznie właściwy organ administracji, którym w tym przypadku jest Marszałek Województwa. Brak takiego wniosku uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.Stan faktyczny
Gmina Miasto Ł. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nabycia przez Skarb Państwa działek zajętych pod rzekę N. na podstawie art. 14a Prawa wodnego. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Gmina nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia takiego wniosku. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wewnętrzną sprzeczność postanowienia Starosty i brak możliwości działania w interesie mieszkańców.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nabycia działek oddala skargę
Starosta P. postanowieniem z dnia [...] 2017r., nr [...], wydanym na podstawie na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, w nawiązaniu do art. 1, art. 11 ust. 1 pkt 4 i art. 14a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, po rozpatrzeniu wniosku Urzędu Miasta Ł. z dnia 25 maja 2015r., znak [...] w sprawie nabycia działek [...] i [...] Okołowicach gm. P. przez Skarb Państwa na podstawie art. 14a ustawy Prawo wodne, odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniu 25 maja 2015r. wpłynął wniosek Urzędu Miasta Ł. w sprawie nabycia działek [...] i [...] Okołowicach gm. P. przez Skarb Państwa na podstawie art. 14a ustawy Prawo wodne. Organ wskazał, iż obecnie właścicielem działek jest P. B., następca prawny M. B.. W dniu 8 marca 2007r. właściciel działek nr ew. [...] i [...] wystąpił z wnioskiem o uregulowanie stanu prawnego terenu zajętego pod regulację rzeki N. w rejonie Grupowej Oczyszczalni Ścieków wybudowanej dla Łódzkiej Aglomeracji Miejskiej. Postanowieniem z dnia 16.04.2007r. znak: [...] Starosta przekazał według właściwości Gminie Miasta Ł. podanie P. B.. Wskazano, że w wyniku realizacji ww. inwestycji koryto rzeczne zostało przesunięte na działki stanowiące obecnie własność P. B.. Organ zauważył, iż Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] 1983r., nr [...], udzielającą pozwolenia wodnoprawnego, ustalił linię brzegu, mocą której nastąpiło rozgraniczenie gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi od gruntów przyległych, a przedmiotowe działki stały się częścią gruntów tworzących dno i brzegi cieku naturalnego jakim jest rzeka N..
Dalej Starosta przytoczył przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, regulujące problematykę własności wód oraz gruntów pokrytych wodami wskazując, iż wody płynące śródlądowe stanowią własność Skarbu Państwa. Wskazano, iż stosownie do art. 14a ust. 1 powołanej ustawy, grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do tego zasobu stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego organu lub jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. W przypadku powyższej sprawy będzie to Marszałek Województwa Łódzkiego, reprezentowany przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł.. Dalej organ wyjaśnił, iż termin "grunt" odnosi się do celu gospodarczego, nie jest więc pojęciem prawnym, jak np. nieruchomość. Grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie. Gospodarowanie tymi gruntami wykonują odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1. Przejęcie gruntu powoduje zmianę jednostki gospodarującej gruntem pokrytym wodą, a nie zmianę właściciela. Jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca lub wody morza terytorialnego albo morskie wody wewnętrzne zajmą trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, to zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 grunt ten staje się własnością właściciela wody. W powyższym przypadku dotychczasowemu właścicielowi gruntu przysługuje odszkodowanie od właściciela wody na warunkach określonych w ustawie. Powyższy przepis dotyczy jednak zajęcia przez wodę gruntu w sposób naturalny, nie zaś w związku z prowadzeniem inwestycji. Decyzja o przeniesieniu gruntów do zasobu Skarbu Państwa ma charakter deklaratoryjny, nie tworzy prawa, tym bardziej nie wpływa na prawo własności gruntu. Aby grunt przenieść do zasobu, o którym mowa, musi on być już własnością Skarbu Państwa. Niedopuszczalne jest zatem kształtowanie prawa, a zwłaszcza prawa własności, poprzez wykorzystanie do tego przepisu art. 14a prawa wodnego (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2009 r., II SA/Wr 429/08). Przeniesienie gruntu do zasobu jest ostatnim elementem w procedurze formalno-prawnej jaki należy wykonać w przypadku naturalnego zajęcia gruntu przez wodę lub w wyniku regulacji cieku. Jeżeli jest to konieczne, przeniesienie prawa własności gruntu pokrytego wodą na rzecz Skarbu Państwa powinno się odbyć na zasadach prawa cywilnego lub wynikających z przepisów szczególnych.
Zdaniem Starosty przeniesienie działek nr ew. [...] i [...] do zasobu może nastąpić na wniosek organu wymienionego w art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, takim organem w tym wypadku nie jest ani Urząd Miasta Ł. ani Gmina Ł..
Z uwagi na powyższe organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Prezydent Miasta Ł. podniósł, iż zgodnie z treścią decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] 1983 roku, Nr [...], o ustaleniu linii brzegu rzeki [...], tylko część oznaczona pkt. I, dotycząca ustalenia linii brzegu stała się ostateczna w dniu jej wydania, czyli 27 maja 1983 roku. Od pozostałych rozstrzygnięć określonych w niniejszej decyzji przysługiwało stronom odwołanie do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. W wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie do chwili obecnej nie odnaleziono oryginału wyżej wymienionej decyzji, natomiast w aktach sprawy znajdują się jedynie kopie przedmiotowej dokumentacji. Ponadto, na żadnej z opisywanych kopii decyzji nie znajduje się klauzula z potwierdzoną datą jej ostateczności. Nieruchomość stanowiąca własność osoby fizycznej jest natomiast wykorzystywana w sposób, w jaki została objęta w posiadanie przez jednostki organizacyjne Skarbu Państwa, tj. zajęta pod wodę płynącą rzekę N..
Mając na względzie powyższe, zdaniem skarżącego wystąpienie do Starosty [...] w sprawie uzyskania tytułu własności na rzecz Skarbu Państwa do działek [...] i [...] jest zasadne.
Ponadto podniesiono, że nie bez znaczenia jest fakt, iż z jednej strony Starosta P. w treści skarżonego postanowienia wskazuje na ciążące na Gminie obowiązki wobec nieruchomości, z drugiej zaś powołując się na art. 61 a §1 k.p.a., odmawia wszczęcia postępowania uznając, iż Gmina w tej sprawie nie posiada przymiotu strony, co świadczy o relatywnej sprzeczności treści postanowienia z dnia 22 września 2017 r.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej w skrócie: "Dyrektor RZGW"), postanowieniem z [...] 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Organ tytułem wstępu wyjaśnił, iż z akt sprawy przedłożonych przez Starostę P. wynika min., że pismem z dnia [...] 2015 r., znak: [...], M. Ł. zawnioskowało o podjęcie postępowania dotyczącego nabycia działek nr [...] i [...] w obrębie [...], położonych w O. w gminie P., powiat pabianicki, na podstawie art. 14a ustawy Prawo. Po złożeniu ww. wniosku, organ I instancji prowadził postępowanie, jednakże w trybie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie z dnia 22 września 2017 r. wydane zostało w skutek postanowienia Dyrektora RZGW z dnia [...] 2017r., znak: [...], w którym uznano zasadność zażalenia Prezydenta [...] na niezałatwienie przez Starostę P. sprawy w terminie, dotyczącej nabycia przez Skarb Państwa na podstawie art. 14a Prawa wodnego działek nr [...] i nr [...] w obrębie 15, położonych w O. w Gminie P., powiat p. - prowadzonej pod sygnaturą: [...]
Dalej Dyrektor RZGW zaznaczył, iż rozpoznając zażalenie ocenia jedynie, czy stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie jest prawidłowe, nie może natomiast rozstrzygnąć sprawy co do meritum.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że zgodnie z art. 14a ustawy Prawo wodne grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.). Przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu, o którym mowa powyżej oraz ich wykreślenie stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego organu lub jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1 Prawa wodnego, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 11 ust 1 Prawa wodnego prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonują: minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki, dyrektor parku narodowego oraz marszałek województwa. Z powyższego przepisu wynika, iż grunt musi stanowić własność Skarbu Państwa, a wniosek może złożyć wyłącznie organ lub jednostka, o których mowa w art. 11 ust. 1 Prawa wodnego.
Skoro postępowanie ma charakter stricte wnioskowy, postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania nie został złożony przez uprawniony podmiot - gdyż w tym przypadku wszczęcie bez wniosku strony stanowi naruszenie prawa. Powyższe prowadzi do konkluzji, że wniosek Miasta Ł. z dnia [...] 2015 r., znak: [...], nie mógł spowodować wszczęcia postępowania, ponieważ zachodziła podmiotowa przeszkoda merytorycznego załatwienia wniosku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik Gminy – Miasta Ł. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektor RZGW z 14 listopada 2017 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Starosty [...] z 22 września 2017 r.
Strona skarżąca podniosła, iż postanowienie Starosty [...] jest wewnętrznie sprzeczne, wskazuje bowiem na ciążący na gminie - Miasto Ł., obowiązek wynikających z pozwolenia wodnoprawnego z 27 maja 1983 r., podkreślając, iż dopiero po jego wykonaniu Gmina może zwrócić się do Marszałka Województwa [...] o podjęcie kroków zmierzających do uporządkowania stanu prawnego rzeki N.. Z drugiej strony wskazuje zaś, iż Gmina nie posiada przymiotu strony.
Podniesiono, że gmina musi działać w interesie swoich mieszkańców, a jej samodzielność w tym zakresie podlega konstytucyjnej ochronie. Dokonanie wydatków na nieruchomość osoby fizycznej było przekroczeniem zasad jej działania, dokonanie ich na nieruchomości Skarbu Państwa jest zaś możliwe z zastrzeżeniem zachowania określonych procedur. Brak aktywności organów powoduje szereg niejasności i zamyka np. możliwość procedowania wniosku o zasiedzenie dotyczącego nieruchomości. Względnie można wezwać uprawnione organy aby wypowiedziały się, czy popierają wniosek gminy. Pozostawienie sytuacji obecnej oznacza komplikacje w bieżącym funkcjonowaniu nieruchomości przez wiele lat.
Odpowiadając na skargę Dyrektor RZGW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Tak więc wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Zgodnie natomiast z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej zwanej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] 2017 r., który utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 22 września 2017 r. odmawiające, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "K.p.a."), wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia gruntów zajętych przez wodę płynącą na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o art. 14a ust. 2 ustawy z 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.).
Zgodnie z powołanym art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie , o którym mowa w art. 61 K.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zaznaczyć należy, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z pewnością sytuacja taka będzie miała miejsce, gdy przepisy prawa wyraźnie zakreślają krąg podmiotów mogących wystąpić z wnioskiem o wszczęcie konkretnego postępowania administracyjnego, a postępowanie to inicjuje podmiot do tego nieuprawniony i to nawet w sytuacji, gdy posiada on przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.
W opinii Sądu organy obu instancji zasadnie wywiodły, że przepisy ustawy Prawo wodne nie upoważniają skarżącej Gminy do wystąpienia z wnioskiem o przejęcie gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w trybie art. 14a ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r.
W rozdziale 2 pt. "Prawo własności wód" w art. 10 ust. 1a ustawodawca stwierdził, że śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa. Z kolei art. 14 ust. 1 stanowi, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód. Można zatem przyjąć, że ustawodawca w art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1a Prawa wodnego zawarł domniemanie, że wszystkie grunty pokryte śródlądowymi wodami powierzchniowymi płynącymi są przedmiotem własności państwa. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1a, przez grunty pokryte śródlądowymi wodami powierzchniowymi (...) rozumie się grunty tworzące dna i brzegi cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych, w granicach linii brzegu.
Z powyższych przepisów wynika, że wolą ustawodawcy było, aby wody powierzchniowe płynące przesądzały o własności gruntu pod taką wodą, oczywiście wyłącznie w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne. Przepis art. 14 ust. 1 prawa wodnego reguluje więź prawną, jaka zachodzi pomiędzy własnością wody a gruntem pokrytym wodami płynącymi. O więzi tej rozstrzygnął ustawodawca, wyrażając zasadę prawną, że własność wody płynącej rozciąga się na własność gruntu pod wodami (co istotne taka sama regulacja obowiązywała pod rządami ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r. – art. 4). Granica ta nie przebiega na styku wody z gruntem, lecz jest ustalona decyzją administracyjną o ustaleniu linii brzegu (art. 15), na podstawie której wytycza się grunt pod wodą z pominięciem naturalnych linii brzegowych. Oznacza to, że granice własności gruntu pod wodą nie pokrywają się z lustrem wody. Celem wytyczenia linii brzegowej jest ustalenie prawnego rozmiaru koryta cieku naturalnego odstępującego na niektórych jego odcinkach od cieku w jego szerokości naturalnej.
W aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy znajduje się decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] 1883r., Nr [...], ustalająca m.in. linię brzegową rzeki [...], mocą której nastąpiło rozgraniczenie gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi od gruntów przyległych. Z ustaleń organów wynika, iż działki stały się częścią gruntów tworzących dno i brzegi cieku naturalnego jakim jest rzeka N..
Stosownie do art. 14a ust. 1 powołanej ustawy, grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do tego zasobu stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego organu lub jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej ( ust. 2).
W tym miejscu wymaga podkreślenia, iż przejęcie gruntu do zasobu
nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ma na celu objecie tych gruntów ochroną prawną – wyłączeniu z obrotu cywilnoprawnego. Celem tej regulacji nie jest natomiast określenie trybu przenoszenia prawa własności tego gruntu, choć niewątpliwie starosta stwierdzając przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do tego zasobu musi wpierw ustalić, czy Skarb Państwa nabył własność gruntu pod wodami.
Jak słusznie zauważyły organy obu instancji, postępowanie w trybie art. 14a ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r. jest postępowaniem wnioskowym, a nie z urzędu i to na wniosek określonego wnioskodawcy - wskazanego organu administracji. Oznacza to, że wniosek w powyższym trybie złożyć może jedynie właściwy organ - w niniejszej sprawie jest to Marszałek Województwa [...] co wynika z ustawy (art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego). W tym stanie rzeczy słusznie wskazują organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie, że Starosta będzie mógł rozpoznać sprawę w trybie art. 14a ust. 1 Prawa wodnego dopiero po złożeniu wniosku przez Marszałka Województwa [...].
Skoro takiego wniosku właściwy organ nie złożył, a skarżąca nie ma uprawnienia do jego złożenia w trybie art. 14a ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r., to postępowanie w przedmiocie przejęcia gruntów do zasobu Skarbu Państwa nie mogło być wszczęte i prawidłowo prowadzone. Skutkiem powyższego organ I instancji nie miał podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku skarżącej i wydania decyzji administracyjnej zgodnie z jej wolą, co uzasadniało wydanie na podstawie art. 61a §1 K.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przejścia gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu Skarbu Państwa w trybie art. 14a ust. 2 Prawa wodnego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że z konstytucyjnej zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, a także ogólnej zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 K.p.a. wynika, iż stosowania władczej i indywidualnej formy działania organów, jaką jest decyzja administracyjna, nie można domniemywać, a podstawa do jej zastosowania musi wynikać z obowiązującego przepisu prawa (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 2140/11 – opublikowany na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przepisów zaś ustawy Prawo wodne z 2001 r. nie wynika kompetencja Starosty do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej, o przejściu gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu Skarbu Państwa bez wniosku uprawnionego organu administracji.
Podkreślić przy tym należy, że zakresem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena zastosowania przez organy administracji art. 61a § 1 K.p.a., a nie wzywanie organów do działania zgodnego z intencją skarżącej. Organy w toku postępowania wyjaśniającego udzielały skarżącej stosowanych informacji i wskazywały z jakimi wnioskami do jakich organów winna się zwrócić (art. 66 § 1 K.p.a.).
Końcowo wskazać należy, że zarówno postanowienie pierwszoinstancyjne, jak i zaskarżone postanowienie, zostały wydane w 2017 r., co oznacza zakończenie postępowania ostatecznym rozstrzygnięciem przed dniem wejścia w życie nowej ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 1566) Przepis art. 545 nowego Prawa wodnego reguluje kwestie intertemporalne związane z zastosowaniem nowej ustawy do postępowań wszczętych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, w tym przepisów , jednak dotyczy on - w zakresie istotnym z punktu widzenia przedmiotu niniejszego postępowania - wyłącznie postępowań "wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy". W realiach niniejszej sprawy prawidłowo odniesiono sytuację prawną skarżącej Gminy do przepisów ustawy Prawo wodne obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2018 r.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi oraz nie dostrzegł takich przesłanek z urzędu i w konsekwencji orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło