I FSK 954/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-21

Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Janusz Zubrzycki, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za pozostawienie pojazdu na parkingu komunalnym po upływie doby parkingowej, mimo że nazwana karą umowną w regulaminie, stanowi wynagrodzenie za usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Opłata za pozostawienie pojazdu na parkingu komunalnym po upływie doby parkingowej, mimo nazwania jej karą umowną, stanowi wynagrodzenie za usługę korzystania z miejsca parkingowego w obiekcie użyteczności publicznej, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Nie jest to kara w rozumieniu prawa cywilnego, lecz opłata za bezumowne korzystanie z obiektu, która mieści się w definicji odpłatnego świadczenia usług.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Ministra Finansów w przedmiocie opodatkowania podatkiem VAT opłat i kar związanych z korzystaniem z parkingu systemu "Parkuj i Jedź". Strona wnioskowała, że opłata za zgubienie biletu, kara za pozostawienie pojazdu po upływie doby parkingowej, kara za pozostawienie pojazdu poza miejscem wyznaczonym oraz kara za niezastosowanie się do poleceń obsługi nie podlegają VAT. Minister uznał część z nich za niepodlegające opodatkowaniu, a karę za pozostawienie pojazdu po upływie doby parkingowej za podlegającą opodatkowaniu jako wynagrodzenie za najem miejsca parkingowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację, uznając, że kara za pozostawienie pojazdu po upływie doby parkingowej nie jest świadczeniem usług w rozumieniu VAT, lecz wynika z czynu niedozwolonego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości, oddalił skargę oraz zasądził od Z. w W. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Mirella Łent, Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów (obecnie Szef Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 493/15 w sprawie ze skargi Z. w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 3 listopada 2014 r. nr IPPP3/443-877/14-2/RD w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od Z. w W. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami. 1.1. Wyrokiem z 2 grudnia 2015 r., w sprawie III SA/Wa 493/15, ze skargi Z.w W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z 3 listopada 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług w części uznającej stanowisko Strony skarżącej za nieprawidłowe. 1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji podał, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Strona wskazała, że na podstawie § 2 ust. 2 statutu Z. stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady m. W. z 19 maja 2005 r. w sprawie statutu Z. (Dz. Urz. [...])w imieniu m. W. wykonuje zadania w zakresie organizacji, zarządzania i nadzorowania lokalnego transportu zbiorowego na terenie m. W., a także na obszarze innych gmin, jeżeli wynika to z zawartego porozumienia międzygminnego lub członkostwa m. W. w związku międzygminnym. Rada M. W. uchwałą Nr [...] z 16 czerwca 2011 r. w sprawie regulaminu parkingów działających w systemie Parkuj i Jedź (Park & Ride) w m. W. (Dz. Urz. [...]) określiła zasady korzystania z parkingów działających w systemie "Parkuj i Jedź". Na podstawie § 1 parkingi działające w ww. systemie na terenie m. W. są zarządzane przez jednostkę budżetową m. W. - Z., zaś zgodnie z § 3 ust. 1 Regulaminu stanowiącego załącznik do niniejszej uchwały, poprzez wjazd na teren parkingu następuje zawarcie przez użytkownika z m. W. umowy najmu miejsca parkingowego na warunkach określonych w niniejszym Regulaminie. Umowa najmu wygasa z chwilą wyjazdu użytkownika z parkingu lub z zakończeniem doby parkingowej (§ 3 ust. 3 Regulaminu). Doba parkingowa została zdefiniowana w § 5 ust. 1 Regulaminu jako okres czasu trwający od godziny 4.30 do godziny 2.30 dnia następnego, o ile zarządca (którym jest Strona) nie zdecydował inaczej. Poza dobą parkingową na terenie parkingu obowiązuje zakaz parkowania pojazdów. Zgodnie z § 8 Regulaminu, użytkownik zobowiązany jest do uiszczenia opłaty parkingowej w wysokości określonej w cenniku, stanowiącym załącznik nr 1 do Regulaminu. Opłata parkingowa za jedną dobę parkingową, zgodnie z cennikiem, wynosi 100 zł. Jednocześnie, w myśl cennika, dokumentem zwalniającym z ww. opłaty jest bilet krótkookresowy, seniora, długookresowy obowiązujący w strefie 1 lub 1 i 2, uprawniający do korzystania ze środków lokalnego transportu zbiorowego w m. st. W. lub inny dokument, który uprawnia do korzystania z lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez m. W. (na podstawie odpowiedniej uchwały Rady m. W.). W przypadku naruszenia przepisów określonych w Regulaminie użytkownik zobowiązany jest do zapłaty na rzecz m.W. kar umownych w wysokościach określonych w cenniku. Cennik przewiduje następujące rodzaje opłat i kar: opłata za zagubienie biletu parkingowego w wysokości 200 zł; kara za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej w wysokości 100 zł; kara za pozostawienie pojazdu poza miejscem wyznaczonym do parkowania w wysokości 100 zł; kara za niezastosowanie się do polecenia osób kontrolujących lub obsługi parkingu w wysokości 100 zł. W przypadku pozostawienia pojazdu poza dobą parkingową, uznaje się, zgodnie z przepisami Regulaminu, iż następuje zakończenie umowy najmu i użytkownik, obok obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej (jednorazowej), obciążany jest karą w wysokości 100 zł za każdą kolejną dobę parkingową. W związku z powyższym Strona zadała następujące pytanie: Czy opłata za zgubienie biletu parkingowego, kara za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej, kara za pozostawienie pojazdu poza miejscem wyznaczonym do parkowania, kara za niezastosowanie się polecenia osób kontrolujących lub obsługi parkingu, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? Jednocześnie Strona, wyrażając swoje stanowisko w powyższym zakresie wskazała, że kary i opłaty, które są przedmiotem zapytania, nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. 1.3. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 3 listopada 2014 r. uznał stanowisko Skarżącego w zakresie opodatkowania opłaty za zgubienie biletu parkingowego, kary za pozostawienie pojazdu poza miejscem wyznaczonym do parkowania oraz za niezastosowanie się do polecenia osób kontrolujących lub obsługi parkingu za prawidłowe, a w zakresie opodatkowania kary za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej za nieprawidłowe. Zdaniem Ministra Finansów, o ile otrzymane opłaty za zgubienie biletu parkingowego, oraz kary za pozostawienie pojazdu poza miejscem wyznaczonym do parkowania oraz za niestosowanie się do poleceń osób kontrolujących lub do obsługi parkingu, mające charakter sankcyjny, nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: u.p.t.u.) podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, o tyle otrzymywane przez Wnioskodawcę płatności z tytułu pozostawienia pojazdu poza dobą parkingową stanowią należności wynikające wprost z łączącego strony umowy stosunku zobowiązaniowego. Zatem wypłatę określonej w regulaminie kwoty pieniężnej przez korzystającego z parkingu w systemie "Parkuj i jedź" należy traktować jako wynagrodzenie za świadczenie wykonywane przez Skarżącego. Minister Finansów zwrócił uwagę, że w tym przypadku możliwe jest wskazanie konkretnego beneficjenta usługi, a więc korzystającego z parkingu, który w związku z zaistnieniem określonych okoliczności (tj. korzystanie z miejsca parkingowego po zakończeniu doby parkingowej) jest zobowiązany do wypłaty ustalonego wynagrodzenia. Przedmiotowe wynagrodzenie otrzymane przez Skarżącego nie jest więc karą (odszkodowaniem), lecz stanowi wynagrodzenie za najem miejsca parkingowego. Tym samym organ przyjął, że kara za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej, za którą Wnioskodawca pobiera opłatę określoną zgodnie z regulaminem, należy traktować jako określone świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji. 2.1. W skardze do WSA w Warszawie Strona zarzuciła Ministrowi Finansów naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 u.p.t.u., polegające na dokonaniu oceny wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez wszechstronnej i całościowej analizy jego treści i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń. Skarżący na podstawie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w zw. z art. 14 c ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) wniósł u uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości, pomimo iż w zakresie opodatkowania opłaty za zagubienie biletu parkingowego, kary za pozostawienie pojazdu poza miejscem wyznaczonym do parkowania oraz za niezastosowanie się do polecenia osób kontrolujących lub obsługi pojazdu, Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za prawidłowe. 2.2. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanej interpretacji. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. 3.1. WSA w Warszawie stwierdził, że skarga jest zasadna. 3.2. Powołując się na treść art. 8 ust. 1 u.p.t.u. Sąd wskazał, że nie każde zaniechanie czynności lub znoszenie stanów może być uważane za świadczenie usług. Podlega ono opodatkowaniu jedynie w sytuacji, kiedy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może być uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw faktycznych do twierdzenia, że taka umowa została zawarta po wygaśnięciu umowy najmu parkingu z upływem doby parkingowej. Ze strony Skarżącego nie można dopatrywać się wyrażenia zgody w sposób wyraźny lub dorozumiany na pozostawienie przez korzystającego z parkingu pojazdu na terenie tego parkingu po upływie doby parkingowej, która to zgoda mogłaby być uznana za element zawartej umowy. 3.3. Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący w Regulaminie i warunkach korzystania z parkingu wyraźnie wskazał, że umowa najmu kończy się z chwilą wyjazdu z parkingu lub z upływem doby parkingowej, a pozostawienie pojazdu poza dobą skutkuje naliczeniem kary umownej, a w konsekwencji nawet usunięciem pojazdu, w sytuacji uporczywego pozostawiania pojazdu na terenie parkingu. W każdej z ww. sytuacji Skarżący powiadamia użytkownika pojazdu o naliczonych karach umownych, jak również o wszelkich działaniach podejmowanych przez Skarżącego, mających na celu zapewnienie normalnego funkcjonowania parkingu. 3.4. W ocenie Sądu, organ naruszył przepisy postępowania poprzez sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na ustaleniu, że między Skarżącym, a korzystającym z parkingu po upływie doby parkingowej dochodzi do zawarcia stosunku zobowiązaniowego, rodzącego obowiązek podatkowy. W związku z tym organ - zdaniem Sądu - naruszył przepisy prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., poprzez przyjęcie, iż odszkodowanie za bezumowne korzystanie z parkingu w systemie "Parkuj i Jedź" należy do czynności obciążonej podatkiem od towarów i usług, jako regulowane w ramach umowy zobowiązaniowej, na mocy której Skarżący zobowiązał się do tolerowania stanu korzystania z parkingu przez właściciela pojazdu pomimo zakończenia doby parkingowej. 3.5. W opinii Sądu, do zawarcia dorozumianej umowy najmu nie doszło, ponieważ korzystanie przez posiadacza pojazdu z parkingu Skarżącej po upływie doby parkingowej wbrew jednoznacznie wyrażonej woli jego właściciela, w sferze prawa cywilnego, jest czynem niedozwolonym w rozumieniu art. 415 k.c., rodzącym uszczerbek w dobrach materialnych - szkodę właściciela gruntu. Po stronie właściciela gruntu powstaje zatem roszczenie do użytkownika o wyrównanie szkody. Z momentem więc rozwiązania umowy najmu pomiędzy właścicielem, a korzystającym bezumownie z parkingu, nie istnieje żaden, nawet dorozumiany stosunek umowny, z którego świadczenia miałyby charakter usługi. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, o tym, że pomiędzy Skarżącym i posiadaczem pojazdu nie ma dorozumianej zgody na korzystanie przez posiadacza z parkingu, świadczy również to, że Skarżący określił w Regulaminie odszkodowanie za pozostawienie pojazdu po upływie doby parkingowej, jak również wskazał, że umowa najmu parkingu wygasa po upływie doby parkingowej. W związku z tym Sąd uznał, iż stosunek zobowiązaniowy łączący strony (umowa najmu) ustał, a zatem nie można w takiej sytuacji mówić o świadczeniu usług przez Skarżącego, zaś przedmiotowej kary nie można traktować jako wynagrodzenia należnego właścicielowi za użytkowany parking w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. 4. Skarga kasacyjna. 4.1. Minister Finansów zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji w skardze kasacyjnej naruszenie: - prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 u.p.t.u., polegającą na przyjęciu przez Sąd, że nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT korzystanie przez użytkownika z parkingu po upływie doby parkingowej, za które pobierana jest opłata, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, iż opisane czynności, w świetle przedstawionych okoliczności, w istocie stanowią odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i w konsekwencji podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT; - przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 146 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 14b § 1, 2 i 3 O.p., poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku błędnego przedstawienia stanu sprawy, polegającego na przyjęciu elementów stanu faktycznego, nieznajdujących odzwierciedlenia w opisie stanu faktycznego, tj. uznanie, że Wnioskodawca podejmuje działania zmierzające do usunięcia pojazdu pozostawionego po upływie doby parkingowej, gdy tymczasem z opisu stanu faktycznego wynika, iż Skarżący dokonuje wyłącznie naliczenia dodatkowej opłaty w wysokości 100 zł za pozostawienie pojazdu po upływie doby parkingowej. W skardze kasacyjnej wniesiono przy tym o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 4.2. Skarżący nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 5.1. Jak stwierdzono w skardze kasacyjnej, istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii czy "kara" za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. 5.2. Odniesienie się do tego zagadnienia, na tle sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, rozpocząć należy od zdefiniowania istoty powyższej "kary". Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 2011 r., nr 45, poz. 236 ze zm., dalej: u.g.k.) organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego przysługuje kompetencja do decydowania o "wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego". Kompetencja ta ma w sensie treściowym charakter kompetencji cenotwórczej. Ceny i opłaty za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego, należałoby rozumieć jako wartości wyrażone w jednostkach pieniężnych (w złotych i groszach), które usługobiorca (kupujący) obowiązany jest zapłacić za daną usługę. Wysokość cen i opłat, bądź sposób ich ustalania, określa organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, podejmując w tym zakresie stosowną uchwałę (M. Szydło, Ustawa o gospodarce komunalnej. Komentarz, Wolters Kluwer 2008, s. 299-301, uw. 3). 5.3. Jak stwierdzono we wniosku o interpretację Rada M. W. uchwałą Nr [...] z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie regulaminu parkingów działających w systemie Parkuj i Jedź (Park & Ride) w m. W. (Dz. Urz. [...]) określiła zasady korzystania z parkingów działających w systemie "Parkuj i Jedź". W regulaminie tym przyjęto, że poprzez wjazd na teren parkingu następuje zawarcie przez użytkownika z m. W. umowy najmu miejsca parkingowego na warunkach określonych w niniejszym Regulaminie. Dokonano zatem wyboru umowy najmu miejsca parkingowego jako właściwej dla prowadzenia działalności komunalnej w postaci ww. parkingu. 5.4. W wyroku NSA z 8 października 2013 r. (sygn. akt I OSK 1564/13), na tle zapisów analogicznego regulaminu Rady Miasta W. wskazano, że Rada władna była w załączniku nr 1 do Regulaminu określić zarówno opłatę parkingową za jedną dobę parkingową, jak i opłatę podwyższoną za zagubienie biletu parkingowego, oraz opłaty za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej, opłaty za pozostawienie pojazdu poza miejscem wyznaczonym do parkowania oraz opłaty za niezastosowanie się do polecenia osób kontrolujących lub obsługi parkingu. Jednak opłaty te, miast posłużyć się pojęciem "opłata" bądź "opłata podwyższona", nazwano wadliwie "karami", mimo że nie mają one charakteru karnego, gdyż tego typu opłaty są należnościami za poszczególne sposoby (dozwolone bądź niedozwolone) korzystania z parkingu gminnego, jako obiektu użyteczności publicznej. 5.5. Art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k., upoważniający organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do stanowienia o "wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego", nie przyznaje tym organom kompetencji do wprowadzania kar pieniężnych za niedozwolone sposoby korzystania z obiektu użyteczności publicznej (w tej sprawie – parkingu). Przyjmuje się, że uchwały podejmowane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k. w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.; dalej: u.s.g.), mają charakter normatywny, w związku z czym wynikające z nich ceny i opłaty obowiązują na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, wiążąc wszystkie podmioty wykonujące gospodarkę komunalną w zakresie usług użyteczności publicznej, jak i odbiorców tych usług lub osoby korzystające z obiektów użyteczności publicznej (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2990/17). Mimo, iż mówi się w tym przepisie o cenach i opłatach, nie wydaje się uprawnione wyprowadzenie z tego wniosku, że opłaty te mogą być czymś więcej niż ustalonymi "urzędowo" należnościami, stanowiącymi jedynie ekwiwalent za "usługę" ze strony gminy w postaci umożliwienia korzystania z jej obiektów i urządzeń, świadczoną w warunkach braku jakiegokolwiek przymusu po stronie świadczeniobiorcy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 13 grudnia 2000 r. sygn. akt II SA 2320/00). 5.6. Charakteru tych opłat nie może zmienić wybór umowy najmu miejsca parkingowego jako właściwej dla prowadzenia działalności komunalnej w postaci ww. parkingu. Opłata za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej, stanowi w dalszym ciągu należność za korzystanie z gminnego obiektu użyteczności publicznej, jakim jest przedmiotowy parking, mającego jednak formę pozaumowną korzystania, a więc poza stosunkiem najmu. 5.7. Na gruncie jednak podatku od towarów i usług powyższe oznacza, że opłata za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej stanowi należność (wynagrodzenie) za pozaumowny sposób korzystania z parkingu gminnego jako obiektu użyteczności publicznej. W sytuacji takiej dochodzi do bezumownego już korzystania przez parkującego pojazd z obiektu użyteczności publicznej, jakim jest parking, za ustaloną w regulaminie opłatą korzystania z tego parkingu w tej formie, stanowiącą ekwiwalent za świadczoną w ten sposób usługę przez zarządzającego tym obiektem. 5.8. Należy bowiem w tej sprawie uwzględnić, że dotyczy ona szczególnego rodzaju usług świadczonych przez m. W., jakim są usługi korzystania z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.g.k., gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Określając kompetencje organów jednostek samorządowych w zakresie wyboru sposobu i form gospodarki komunalnej oraz w zakresie kształtowania cen w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k. postanowiono, że organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Ustanowiony zatem przez Radę Miasta W. regulamin parkingów działających w systemie "Parkuj i Jedź" określa opłaty za umowną formę korzystania z takiego parkingu oraz bezumowną formę takiego korzystania, która m.in. obejmuje opłatę za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej. Obie te formy mają jednak charakter usługowy, gdyż - za z góry określoną w regulaminie odpłatnością - przewidują, w ramach prowadzonej gospodarki komunalnej, korzystanie z obiektu użyteczności publicznej. 5.9. Zwrócić przy tym należy uwagę, że przewidziana w Regulaminie opłata za umowny okres najmu (za dobę parkingową), jak i okres bezumowny (po upływie doby parkingowej), jest taka sama i wynosi 100 zł. Różnicę między tymi opłatami kształtuje natomiast cel, jakim służą tego rodzaju parkingi: ograniczenie ruchu samochodowego w centrum miasta, co ma skłaniać kierowców do zostawienia samochodów na obrzeżach miasta i kontynuowania jazdy transportem publicznym. Realizacja bowiem tego celu powoduje, że parkujący samochód zostaje zwolniony z opłaty za postój w trakcie doby parkingowej, gdy posiada bilet: krótkookresowy, seniora, długookresowy, obowiązujący w strefie 1 lub 1 i 2, uprawniający do korzystania ze środków lokalnego transportu zbiorowego w m. W. lub inny dokument, który uprawnia do korzystania z lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez m. W. (na podstawie odpowiedniej uchwały Rady m. W.). Jednakże osoba parkująca samochód na parkingu w czasie doby parkingowej, która nie przedstawi dokumentu wskazującego na skorzystanie z lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez m. W., nie ma uprawienia do zwolnienia od opłaty za postój pojazdu w trakcie doby parkingowej, podobnie jak osoba parkująca pojazd po upływie doby parkingowej. Oznacza to, że także w trakcie doby parkingowej z parkingu mogą korzystać osoby, które nie będą realizować celu, jakiemu służy tenże obiekt użyteczności publicznej. Tym samym brak podstaw do twierdzenia, że pomiędzy tymi opłatami (za umowny – w czasie doby parkingowej i bezumowny – po upływie doby parkingowej okres najmu) zachodzi jakaś różnica co do ekwiwalentności tych opłat za świadczoną usługę korzystania z parkingu. Istotnym jest przy tym, że po upływie doby parkingowej nie zmienia się charakter świadczenia usługodawcy, gdyż pozostawiony na parkingu po upływie doby parkingowej pojazd w dalszym ciągu korzysta z użyteczności tego miejsca przeznaczonego przez miasto do parkowania pojazdów samochodowych. Nie zmienia tego fakt, że zarządzający parkingiem dąży do tego, aby do takich sytuacji nie dochodziło, ustanawiając opłatę przymuszającą parkujących do opuszczenia parkingu przed upływem doby parkingowej. 5.10. W świetle powyższego, za trafne uznać należy zarzuty skargi kasacyjnej, a w szczególności zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 u.p.t.u., polegającą na przyjęciu, że nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT korzystanie przez użytkownika z parkingu po upływie doby parkingowej, za które pobierana jest opłata, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, iż opisane czynności, w świetle przedstawionych okoliczności, w istocie stanowią odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. i w konsekwencji podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Wbrew bowiem stanowisku Sądu I instancji, sporna opłata za pozostawienie pojazdu na terenie parkingu po upływie doby parkingowej otrzymana przez Skarżącego nie jest karą (odszkodowaniem), do ustanowienia której z tego tytułu jednostka gminy nie jest upoważniona (por. art. 40 ust. 1-4 u.s.g.), lecz stanowi wynagrodzenie za usługę realizowaną w formie bezumownego korzystania z miejsca parkingowego w obiekcie użyteczności publicznej za stosowną opłatą określoną w regulaminie parkingu. Stanowi zatem jednoznacznie opłatę za usługę, którą w tym zakresie świadczy podmiot zarządzający parkingiem, w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. 5.11. Reasumując: opłata za pozostawienie pojazdu na terenie zarządzanego przez samorządową jednostkę budżetową parkingu "Parkuj i Jedź" po upływie doby parkingowej, stanowi wynagrodzenie za opodatkowaną VAT usługę, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), korzystania z miejsca parkingowego, w wysokości określonej w regulaminie tego parkingu. 5.12. W świetle powyższego, w sytuacji gdy skarga kasacyjna jest trafna, z uwagi na zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 u.p.t.u.), Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło