II OSK 3238/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia del. WSA Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna polegająca na odebraniu broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji jest legalna, jeśli organ nie wykazał w sposób bezpośredni, że posiadacz broni stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a jedynie powołał się na toczące się postępowanie karne i zastosowane środki zapobiegawcze?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna odebrania broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji jest legalna, jeśli organ powoła się na toczące się postępowanie karne dotyczące przestępstw umyślnych oraz zastosowane środki zapobiegawcze, nawet jeśli nie wykaże bezpośrednio zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uzasadnienie merytoryczne może być przedstawione w późniejszej korespondencji, a niekoniecznie w momencie dokonania czynności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odebrania broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni T.C. przez Komendanta Stołecznego Policji na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym i zastosowanymi środkami zapobiegawczymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezskuteczność tej czynności, uznając, że organ nie wykazał zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę za niezasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę T.C. Zasądził od T.C. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Stołecznego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 841/17 w sprawie ze skargi T.C. na czynność materialno-techniczną Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odebrania broni i amunicji wraz z legitymacją 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od T.C. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 841/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.C. na czynność materialno-techniczną Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odebrania broni i amunicji wraz z legitymacją, pkt 1 - stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności; pkt 2 - zasądził od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego T.C. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu [...] marca 2017 r. do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji wpłynęło pismo z Biura Spraw Wewnętrznych Komendy [...] Policji, z którego wynika, że T.C. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 września 1997 r. - Kodeks karny (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2204 - w skrócie "k.k.") w zbiegu z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i zastosowano wobec niego dozór policyjny, zakaz kontaktu z innymi funkcjonariuszami CBŚ oraz zawieszenie w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji.
Wobec powyższego wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia T.C. pozwolenia na broń palną.
Postanowieniem z [...] marca 2017 r. Komendant [...] Policji, na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 576 z późn.zm. - dalej w skrócie "ustawa o broni i amunicji"), art. 123 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a."), przyjął do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji należącą do T.C. broń palną - sztucer wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni. Zdaniem organu przyjęcie do depozytu broni, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność jej posiadania i przechowywanie jej w depozycie jest uzasadnione do czasu wyjaśnienia sprawy.
Pismem z [...] marca 2017 r. T.C. wezwał Komendanta [...] Policji do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie postanowienia z [...] marca 2017 r. Jego zdaniem organ nie określił okoliczności, które obligują go do zabezpieczenia broni palnej myśliwskiej. Sam fakt wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego, a także pismo BSW [...] nakazujące podjęcie stosownych czynności służbowych, nie jest wystarczającą przesłanką do wyciągnięcia wniosku, że stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Podkreślił, że jest policjantem z 20-letnim stażem służby, wielokrotnie wynagradzanym oraz nigdy nie karanym dyscyplinarnie.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Komendant [...] Policji pismem z [...] kwietnia 2017 r. nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ mając na uwadze przedstawiony przez Prokuraturę Okręgową w W. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz zastosowane środki zapobiegawcze uznał, że zabezpieczenie należącej do T.C. broni i amunicji jest zasadne.
Na postanowienie Komendanta [...] Policji z [...] marca 2017 r. T.C. wniósł skargę do WSA w Warszawie domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych i przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 10.000 zł na rzecz Fundacji Pomocy Wdowom i Sierotom po Poległych Policjantach, podnosząc zarzuty naruszenia: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.
W uzupełnieniu skargi T.C., reprezentowany przez adwokata podniósł, że organ dokonując czynności materialno-technicznej wskazanej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji naruszył przepisy tejże ustawy, nie uzasadniając w sposób prawidłowy wydanej przez siebie decyzji, dowodząc słuszność swojej decyzji wyłącznie w oparciu o informację, iż wszczęte zostało postępowanie w związku z podejrzeniem, że skarżący popełnił przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, nie podejmując przy tym kroków w celu weryfikacji czy następuje przesłanka wskazana w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, polegająca na wystąpieniu uzasadnionej obawy, że podejrzany stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo wolności i praw innych osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając o uwzględnieniu skargi, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził, że czynność polegająca na odebraniu broni w oparciu o art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, jest czynnością materialno-techniczną. Czynności takie mają wyraźną podstawę prawną, upoważnienie mające postać aktu normatywnego i wywołują określone skutki prawne. W doktrynie przyjmuje się, iż tam gdzie przepisy nakazują organowi dokonanie pewnego działania w sensie czysto fizycznym, np. wręczenie, odebranie, ogłoszenie, występują czynności faktyczne. Chociaż przepisy nie regulują w zasadzie trybu dokonywania czynności faktycznych, to wszystkie te działania muszą być zgodne z prawem. Czynności materialno-techniczne to ten rodzaj prawnych form działania administracji, który jest istotny zwłaszcza w odniesieniu do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ich celem jest realizacja zadań poprzez wywoływanie określonych skutków prawnych na podstawie faktów, bądź wywoływanie nowej sytuacji prawnej poprzez zdarzenia. Czynności materialno-techniczne, mają istotne znaczenie dla realizacji podstawowej funkcji Policji jaką jest ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dotyczą one bezpośrednio obywatela, mają często charakter władczy np. odebranie broni. O tym, iż art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji upoważnia Policję do dokonania czynności materialno-technicznej wskazuje również analiza przepisów tej ustawy. Ustawodawca określając uprawnienie organów do wydania decyzji administracyjnej posługuje się określeniem: "właściwy organ Policji" np. art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy. Tymczasem wobec czynności materialno-technicznych ustawodawca wskazuje, że dokonuje ich "Policja" oraz "Żandarmeria Wojskowa". Czynność materialno-techniczna należy zatem do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", co oznacza, że na taką czynność przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...) art. 52 § 1 p.p.s.a. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności do usunięcia naruszenia prawa – art. 52 § 3 w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Według Sądu I instancji skarga jest dopuszczalna, bowiem skarżący w wyżej wskazanym terminie, [...] marca 2017 r. wezwał Komendanta [...] Policji do usunięcia naruszenia prawa.
Podstawą materialno-prawną zaskarżonej czynności jest art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, który stanowi, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Jak stwierdził Sąd I instancji czyny, których popełnienie zarzucono skarżącemu (art. 231 § 1 k.k., w zw. z art. 239 § 1 k.k., w zw. z art. 11 § 2 k.k.) należą do kategorii wymienionej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, chodzi tu bowiem o zarzut popełnienia przestępstw umyślnych.
Sąd I instancji podkreślił następnie, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12 stwierdził, że art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał zważył, że użycie przez ustawodawcę w kwestionowanym przepisie słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.
Sąd w pełni ten pogląd podzielił. Jego zdaniem oznacza to, że organ dokonując czynności materialno-technicznej z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji zobligowany jest do wykazania okoliczności wskazujących, że skarżący przeciwko, któremu toczy się postępowanie o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Takich okoliczności organ nie wykazał, czym naruszył art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. To naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, co powoduje uchylenie zaskarżonego aktu.
Sąd wojewódzki podkreślił także, że przepisy materialne nie określają formy prawnej w jakiej organ działający na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy powinien zająć stanowisko w kwestii odebrania broni i amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność jej posiadania. Zgodnie z obowiązującą ogólną regułą, organ administracji publicznej wydaje postanowienia w toku ogólnego postępowania administracyjnego, w innych zaś przypadkach i postępowaniach tylko wówczas, gdy tak stanowi wyraźny przepis kodeksu lub przepis szczególny. Przepisy ustawy o broni i amunicji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, nie dają organowi działającemu w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, podstaw do wydania postanowienia o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Takie postanowienie dotyczy bowiem poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, co oznacza, że przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu jest kwestia proceduralna. Postanowienie nie rozstrzyga w żadnym zakresie o istocie sprawy (nie załatwia sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania), a zatem nie określa praw i obowiązków stron postępowania w sferze prawa materialnego. Postanowienia rozstrzygają jednakże o prawach i obowiązkach procesowych stron i innych uczestników postępowania.
Kwestia uzasadnienia konieczności dokonania czynności materialno-technicznej będącej przedmiotem niniejszej sprawy może nastąpić w dowolnej formie np. pisma pod warunkiem, że w sytuacji, gdy osoba jest oskarżona/podejrzana o popełnienie przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, organ odniesie się do merytorycznych przesłanek dopuszczalności jej dokonania. Niezbędne jest zatem wykazanie, że taka osoba stanowiłaby zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z podniesionych wyżej względów, wadliwość zaskarżonego aktu polegająca na wyrażeniu przez organ stanowiska w formie postanowienia na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy, nie miała wpływu na ocenę legalności zaskarżonego aktu.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Komendant [...] Policji reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokowi Sądu I instancji skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.u.s.a.") oraz art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie przez Sąd I instancji zamiarów jakie kierowały Komendanta [...] Policji wskazanych w nazwanej "postanowieniem" czynności materialno-technicznej oraz w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji gdy z treści przedmiotowych pism Komendanta [...] Policji jednoznacznie wynika jakie okoliczności organ wziął pod uwagę podejmując czynność materialno-techniczną przyjęcia do depozytu broni należącej do skarżącego;
2. naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie przez Sąd, że w rozpoznawanej sprawie Komendant [...] Policji nie wykazał okoliczności wskazującej, że skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego w sytuacji gdy w nazwanej "postanowieniem" czynności materialno-technicznej oraz w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. powołano kwalifikację zarzucanych skarżącemu czynów oraz wymieniono zastosowane wobec skarżącego środki zapobiegawcze, co wskazuje, że Komendant [...] Policji kierował się w analizowanej sprawie okolicznością, że skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego;
3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zamieszczenie w zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie ogólnikowego uzasadnienia oraz nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku w sposób wyczerpujący, rzetelny przesłanek, które uprawniały ten Sąd do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności, co uniemożliwia dokonanie oceny poprawności i legalności twierdzeń przyjętych przez Sąd;
4. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czynności jakie powinien przeprowadzić organ administracji publicznej wykonując ponownie czynność materialno-techniczną w postaci przyjęcia do depozytu broni palnej skarżącego;
5. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 146 § 1 p.p.s.a. polegające na orzeczeniu bezskuteczności nazwanej "postanowieniem" czynności materialno-technicznej z [...] marca 2017 r. zamiast oddaleniem skargi pomimo, że z nazwanej "postanowieniem" czynności materialno-technicznej z [...] marca 2017 r. oraz z pisma z [...] kwietnia 2017 r. jednoznacznie wynika, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne stanowiące zagrożenie dla porządku publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki skutkujące nieważnością postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.
Kontrolowanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność czynności materialno-technicznej Komendanta [...] Policji z [...] marca 2017 r. w przedmiocie odebrania T.C. posiadanej broni palnej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni. Sąd I instancji uznał bowiem, że organ naruszył prawo materialne, a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ dokonując czynności materialno-technicznej z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ powinien wykazać okoliczności, że skarżący przeciwko któremu toczy się postępowanie o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zdaniem Sądu I instancji, organ takich okoliczności nie wykazał, czym naruszył art. 19 ust. 1a ustawy.
Powyższy pogląd, trafnie zanegowany przez skarżący kasacyjnie organ, nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z brzmieniem art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania, jak trafnie wywiódł Sąd I instancji, jest czynnością materialno-techniczną. Dotyczy bowiem sfery czysto faktycznego działania organu, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a ustawy zwrot "odebranie". Czynność materialno-techniczna ma zatem wyraźną podstawę prawną, upoważnienie do jej podjęcia ma postać aktu normatywnego i wywołuje określone skutki prawne w sferze praw lub obowiązków konkretnego podmiotu, w tym wypadku posiadacza broni. Skoro zaś odebranie broni jest czynnością materialno-techniczną, to dla jej przeprowadzenia nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej, która stosownie do art. 104 § 2 k.p.a. rozstrzygałaby sprawę co do jej istoty w całości lub części. Nie jest też konieczne wydanie postanowienia, jak uczynił to w rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie organ. Postanowienia, w myśl art. 123 k.p.a., dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeku stanowią inaczej. Zresztą, co równie istotne, wydanie decyzji lub postanowienia na gruncie ustawy o broni i amunicji zostało zastrzeżone dla organu Policji, którymi to pojęciami, jak prawidłowo zauważył Sąd wojewódzki, ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1 czy art. 18 ust. 1 analizowanej ustawy używając zwrotu np. "właściwy organ Policji". Natomiast czynności odebrania broni dokonuje nie właściwy organ Policji a "Policja", zaś w przypadku żołnierzy zawodowych "Żandarmeria Wojskowa". Przepisy prawa materialnego nie precyzują formy prawnej, w jakiej organ działający, na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji powinien przedstawić swoje stanowisko co do konieczności odebrania broni, stwierdzając jedynie, że odbywa się to "za pokwitowaniem". W sytuacji, gdy jedynym dokumentem potwierdzającym dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni jest wystawienie "pokwitowania" kwestia sporną pozostaje ustalenie, na jakim etapie (kiedy) organ powinien uzasadnić merytoryczne przesłanki jej dokonania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji, gdy przepisy prawa materialnego nie precyzują formy prawnej, w jakiej organ, działający na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, powinien umotywować swoje stanowisko w kwestii odebrania broni, jako że nie jest wydawane w tym przedmiocie żadne rozstrzygnięcie przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego w postaci decyzji czy postanowienia, nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby argumentacja stanowiąca podstawę prewencyjnego odebrania broni została przedstawiona przez organ w późniejszej korespondencji ze skarżącym. Organ może to uczynić więc zarówno w dacie dokonania czynności odebrania broni, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a nawet w odpowiedzi na skargę, jako że w obecnym stanie prawnym, na skutek nowelizacji art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonanej mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r., ustawodawca w przypadku skarg na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zniósł instytucję wezwania do usunięcia naruszenia prawa, której wyczerpanie w poprzednim stanie prawnym, stanowiło zasadniczą przesłankę dopuszczalności skargi.
Przenosząc poczynione wyżej rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, za błędny uznać należy pogląd Sądu I instancji jakoby organ naruszył art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, albowiem dokonując czynności materialno-technicznej odebrania broni nie sprecyzował merytorycznych przesłanek uzasadniających jej podjęcie. Uwadze Sądu wojewódzkiego umknął fakt, że w piśmie z [...] marca 2017 r., określonym błędnie mianem postanowienia, Komendant [...] Policji motywując czynność odebrania broni wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni przytoczył brzmienie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji oraz wskazał, że w dniu [...] marca 2017 r. wpłynęło do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji pismo z Biura Spraw Wewnętrznych Komendy [...] Policji o przedstawieniu skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa. W związku z powyższym wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia w/w pozwolenia na broń. Na tej podstawie organ uznał, że do czasu wyjaśnienia przedmiotowej sprawy uzasadnione jest przechowywanie broni, amunicji i legitymacji w depozycie. Następnie w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, organ wyjaśnił rzeczowo przesłanki merytoryczne zastosowania art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Podkreślił, że przeciwko skarżącemu wszczęto śledztwo o sygn. akt PO I Ds. 49.2017 i zastosowano dozór policyjny, zakaz kontaktu z innymi funkcjonariuszami Centralnego Biura Śledczego Policji oraz zawieszenie w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji. Argumentował także, że skarżący ma postawiony przez Prokuraturę Okręgową w W. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 239 § 1 w zw. z art. 11 § 2 k.k. Podniósł również, że przesłanką zabezpieczenia broni jest prowadzenie postępowania karnego między innymi o przestępstwo umyślne. Z uwagi na to, że aktualnie jest prowadzone postępowanie przygotowawcze przeciwko skarżącemu o tego rodzaju przestępstwo, przesłanka ta, zdaniem organu, została spełniona. Trafne jest wobec tego twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji stwierdzając zaskarżonym wyrokiem bezskuteczność zaskarżonej czynności całkowicie pominął merytoryczne stanowisko organu zawarte w pismach z [...] marca 2017 r. oraz [...] kwietnia 2017 r., które miało decydujące znaczenie dla oceny legalności czynności materialno-technicznej odebrania broni, co czyni zasadnymi zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 146 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a.
Tymczasem analiza akt sprawy uzasadnia konkluzję organu, że w rozpatrywanej sprawie spełniona została przesłanka prewencyjnego odebrania broni i amunicji, na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy. W dacie dokonania kontrolowanej czynności przeciwko skarżącemu toczyło się postępowanie karne, w ramach którego postawiono mu zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. (Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3) w zbiegu z art. 239 § 1 k.k. (Kto utrudnia lub udaremnia postępowanie karne, pomagając sprawcy przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego uniknąć odpowiedzialności karnej, w szczególności kto sprawcę ukrywa, zaciera ślady przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego albo odbywa za skazanego karę, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 w zw. z art. 11 § 2 k.k. Przestępstwo nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza oraz poplecznictwa należą niewątpliwie do kategorii przestępstw umyślnych w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy. Co równie istotne, wobec skarżącego zastosowano środki zapobiegawcze w postaci dozoru policyjnego, zakazu kontaktowania się z innymi funkcjonariuszami Centralnego Biura Śledczego oraz zawieszenie w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji. Istota zarzutów postawionych skarżącemu, który czego nie powinno się tracić z pola widzenia jest funkcjonariuszem Policji, oraz zastosowanych środków zapobiegawczych, co prawda nie potwierdzonych jeszcze prawomocnym wyrokiem karnym, czynią uzasadnionym przypuszczenie, że skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Bez znaczenia dla oceny zastosowania art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji pozostają w takiej sytuacji okoliczności powoływane przez skarżącego jak staż pełnienia służby w Policji, pozytywna opinia środowiska z miejsca zamieszkania, czy też fakt, że nie był on dotychczas karany dyscyplinarnie. Trzeba mieć bowiem na względzie, że posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie wymaga się zatem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia. W sprawie niniejszej organ, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie naruszył art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę T.C. uznając ją za niezasadną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło