I OZ 906/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. O. i A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 969/18 odrzucające skargę M. O. i A. O. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 969/18 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę M. O. i A. O. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, że brak formalny skargi w postaci braku pełnomocnictwa (lub jego wierzytelnego odpisu) upoważniającego do działania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi nie został uzupełniony w terminie. Zażalenie na to postanowienie złożyli M. O. i A. O., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów (w tym zastępstwa adwokackiego) według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono obrazę przepisów procesowego mającą wpływ na wynik sprawy polegającą na błędnej wykładni art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zostało złożone pełnomocnictwo upoważniające do reprezentowania skarżących przed sądami administracyjnymi, co skutkowało odrzuceniem skargi. W uzasadnieniu wskazano, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oryginał pełnomocnictwa udzielonego adwokat D. W.-N. przez M. i A. O. do prowadzenia we wszystkich instancjach sądowych i administracyjnych sprawy nr [...]. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, autorka zażalenia podniosła, że skoro skargę wnosi się za pośrednictwem organu i to organ przekazuje ją do sądu wraz z aktami sprawy, to znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo pozwala sądowi ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy pełnomocnik został rzeczywiście umocowany przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 tej ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zasadniczą kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym. Ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, na który wskazuje autorka zażalenia, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak pogląd dominujący, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 p.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie (rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne), należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Stanowisko, na które powołuje się strona skarżąca, nie jest jednak trafne w aktualnym stanie prawnym. Obecne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt I OZ 688/18 oraz z dnia 28 czerwca 2017, sygn. akt II OZ 690/17). W niniejszej sprawie dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie M. O. i A. O. wnoszonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (skardze nadanej w dniu 20 kwietnia 2018 r.). W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez pełnomocnika skarżących na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Sąd I instancji trafnie wezwał pełnomocnika do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec tego, że wezwanie nie zostało wykonane, Sąd prawidłowo odrzucił skargę. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.