I OZ 688/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Miasta R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 305/18 odrzucające skargę Gminy Miasta R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 305/18 wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę Gminy Miasta R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu wskazano, że pomimo wezwania nie uzupełniono braków formalnych skargi, tj. nie nadesłano pełnomocnictwa uprawniającego r. pr. A. N. do reprezentowania Gminy Miasta R. przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zażalenie na to postanowienie złożyła Gmina Miasto R., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, która nie była dotknięta brakiem formalnym braku pełnomocnictwa. W uzasadnieniu podniesiono, że strona skarżąca złożyła stosowne pełnomocnictwo dla r. pr. A. N. w toku postępowania administracyjnego (wraz z zażaleniem na postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wydania zaświadczenia). Wskazano, że dokument pełnomocnictwa znajduje się w aktach administracyjnych, które zostały przesłane do Sądu wraz ze skargą. W ocenie autorki zażalenia stanowisko Sądu I instancji "daje przewagę literze prawa, a nie jego duchowi". Tymczasem pod uwagę powinno być brane nie literalne brzmienie art. 37 § 1 p.p.s.a., ale cel tego przepisu, którym z pewnością nie było "mnożenie biurokracji". Sztuczność formalistycznego stanowiska zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie widać jej zdaniem zwłaszcza na przykładzie przedmiotowej sprawy, bowiem gdyby zadośćuczyniła wezwaniu Sądu, to przedstawiłaby odpis dokładnie tego samego pełnomocnictwa, które znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Na potwierdzenie słuszności swoich wywodów autorka zażalenia przywołała liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe przed 15 sierpnia 2015 roku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 tej ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zasadniczą kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym. Ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, na który wskazuje autorka zażalenia, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak pogląd jednolity, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 p.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie (rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne), należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Stanowisko, na które powołuje się strona skarżąca, nie jest jednak trafne w aktualnym stanie prawnym. Obecne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2017, sygn. akt II OZ 690/17). W niniejszej sprawie dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie Gminy Miasta R. wnoszonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (skardze z dnia 1 lutego 2018 r.). W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez pełnomocnika skarżącej gminy na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Sąd I instancji trafnie wezwał pełnomocnika skarżącej gminy do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec tego, że pełnomocnik Gminy Miasta R. nie zadośćuczynił w wyznaczonym terminie temu wezwaniu, Sąd prawidłowo odrzucił skargę. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.