IV SA/Wr 219/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-22
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska – Ilków, Gabriel Węgrzyn, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego jest zgodna z prawem, jeśli jednostki orzecznicze i organy administracji uznały, że brak jest zarówno charakterystycznych objawów klinicznych, jak i narażenia zawodowego, a zgłaszane przez skarżącą dolegliwości mają inne podłoże?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo postąpiły, opierając się na orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, które jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczenia te uwzględniały ocenę narażenia zawodowego, stan kliniczny pacjentki oraz dokumentację medyczną, a skarżąca nie wykazała istnienia choroby zawodowej ani jej związku z wykonywaną pracą. Dolegliwości skarżącej zostały przypisane innym schorzeniom niezawodowym.Stan faktyczny
Skarżąca K. Ś. wniosła skargę na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego. Postępowanie wykazało, że jednostki orzecznicze I i II stopnia, po analizie narażenia zawodowego i stanu klinicznego, nie rozpoznały choroby zawodowej, wskazując na brak typowego narażenia i objawów klinicznych, a przyczynę dolegliwości przypisując zmianom zwyrodnieniowym kręgosłupa i stawów. Skarżąca zarzucała pominięcie chorób parazawodowych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant starszy inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi K. Ś. (dalej strona, skarżąca) jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej organ II instancji, Inspektor Wojewódzki) z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...], który - działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1261 ze zm., dalej w skrócie u.P.I.S.), art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm., dalej kp) oraz § 8 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej również jako rozporządzenie), jak również art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. (dalej organ I instancji, Inspektor Powiatowy) z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego (poz. 20 pkt 2 wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia).
Z akt sprawy wynika, że na skutek zgłoszenia przez stronę podejrzenia chorób zawodowych, Inspektor Powiatowy w dniu [...] listopada 2015 r. wszczął postępowanie w sprawach chorób zawodowych z wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia, w tym w ramach przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19 pkt 1), przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19 pkt 4), przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19 pkt 5), oraz w ramach przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20 pkt 1), zespół rowka nerwu łokciowego (poz. 20 pkt 2) i zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3).
Po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego przez organ I instancji, skarżąca została skierowana do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. (dalej jednostka orzecznicza I stopnia), który w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał m.in. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu rowka nerwu łokciowego. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia podano, iż z dokonanej oceny narażenia zawodowego wynika, że w okresie pracy na stanowisku [...] (skarżąca podejrzenie choroby zawodowej wiąże z pracą na [...] w okresie od [...] 1981 r. do [...] 1997 r. i od [...] 2007 r. do [...] 2009 r. w sortowni przesyłek) pacjentka nie wykonywała ruchów wymagających zgięcia dłoniowego lub grzbietowego dłoni w nadgarstku poza pozycją neutralną +/- 45 stopni. Nie wykonywała prac wymagających zaciśnięcia dłoni na narzędziu lub użycia siły chwytu palców. Prawą ręką wykonywała szybkie ruchy zgięcia dłoniowego i grzbietowego dłoni w zakresie pozycji neutralnej z użyciem niewielkiej siły dla uchwycenia listu. W ocenie jednostki orzeczniczej I stopnia, tak wykonywana praca nie obciążała nadmiernie nadgarstka w sposób, który doprowadza do wzrostu ciśnienia w kanale nadgarstka i ucisku nerwu pośrodkowego poprzez wzrost napięcia więzadła poprzecznego lub, który doprowadziłby do przewlekłych zmian zapalnych pochewek ścięgien zginaczy palców i wtórnie spowodował wzrost ciśnienia w kanale nadgarstka. W zakresie natomiast stanu klinicznego ustalono, że w dokumentacji medycznej prowadzonej od 2006 r. nie ma wpisów potwierdzających występowanie u pacjentki objawów zespołu rowka nerwu łokciowego w okresie zatrudnienia na [...] i od 2 lat po zakończeniu tam pracy do listopada 2011 r. (wynik badania EMG z dnia [...] lipca 2006 r. wykluczył, aby przyczyną dolegliwości bólowych pacjentki był prawostronny zespół rowka nerwu łokciowego), są natomiast liczne wpisy dokumentujące dolegliwości bólowe pleców, karku, kończyn, kręgosłupa, które okresowo wymagały rehabilitacji. W Rtg nadgarstków ([...] stycznia 2016 r.) w zakresie części kostnych obu nadgarstków patologicznych zmian nie wykazano (szpary stawowo prawidłowe, nie stwierdzono patologicznych zwapnień okołostawowych). Stwierdzono duże zmiany zwyrodnieniowe w zakresie chrząstki stawowej obu wyrostków łokciowych. Nie stwierdzono zmian w zakresie norm laboratoryjnych ([...]).
Jednostka orzecznicza I stopnia, na podstawie oceny narażenia zawodowego i stanu klinicznego, stwierdziła, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu rowka nerwu łokciowego z powodu braku typowego narażenia i braku podstaw do klinicznego rozpoznania choroby. Za przyczynę podawanych przez pacjentkę dolegliwości uznano w chwili obecnej wielostawowe zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające, wielopoziomową dyskopatię odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym, stan po przebytym krwotoku podpajęczym ([...]).
Wobec treści przywołanego orzeczenia lekarskiego, strona złożyła wniosek o powtórne badanie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej jako jednostka orzecznicza II stopnia), który w dniu [...] grudnia 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego. Jednostka orzecznicza II stopnia swoje stanowisko uzasadniła tym, iż "[...]."
Po złożeniu przez stronę zastrzeżeń do orzeczenia i oświadczeniu, że nabyte choroby strona wiąże z pracą na poczcie, organ I instancji zwrócił się do jednostki orzeczniczej II stopnia o wyjaśnienie, czy zgodnie z opinią biegłych lekarzy specjalistów medycyny pracy jedynym zakładem pracy, w którym sposób wykonywania pracy przez stronę obciążał w istotny sposób układ ruchu i obwodowy układ nerwowy pracownika, jest [...].
W odpowiedzi z dnia [...] lutego 2017 r. jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła m.in., że "[...] była głównym zakładem pracy, w którym sposób wykonywania pracy obciążał w istotny sposób układ ruchu i obwodowy układ nerwowy pracownika. Czynności porządkowe wykonywane przez badaną na przestrzeni lat w krótkich okresach czasowych, nierzadko w niepełnym wymiarze czasu pracy wprawdzie obciążały kończyny górne, jednak z uwagi na ich różnorodny, zmienny w czasie charakter, ryzyko powstania rozpatrywanych jednostek chorobowych w ich przypadku należy uznać za niewielkie. W żadnym z badań EMG wykonanych dotychczas u pacjentki nie stwierdzono patologii w zakresie nerwów łokciowych, co wyklucza możliwość rozpoznania zespołu rowka nerwu łokciowego i kanału de Guyona (...); w dostępnej dokumentacji medycznej nie ma również dowodów na istnienie ww. schorzeń w przeszłości. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, skrzywienie kręgosłupa, objawowe zespoły korzeniowe z różnych odcinków kręgosłupa, a także choroba zwyrodnieniowa stawów obwodowych nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Nie znajdujemy podstaw do weryfikacji wydanych orzeczeń lekarskich i podtrzymujemy swoje dotychczasowe stanowisko orzecznicze."
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] organ I instancji, nie stwierdził u strony choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że jednostki orzecznicze obu stopni diagnostycznych nie rozpoznały u strony choroby zawodowej, bowiem nie stwierdziły klinicznych objawów zgłoszonej jednostki chorobowej podczas aktualnie wykonanych badań i przeprowadzonych konsultacji specjalistycznych, jak też w dostępnej dokumentacji medycznej. Ponadto, zdaniem lekarzy orzeczników, sposób wykonywania pracy przez zainteresowaną w całym okresie pracy zawodowej nie miał charakteru pracy monotypowej, nadmiernie obciążającej stawy. Za przyczynę dolegliwości u zainteresowanej, uznano "wielostawowe zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające, wielopoziomową dyskopatię odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym" oraz "stan po przebytym krwotoku podpajęcznym ([...])". Poinformowano stronę jednocześnie, że w przypadku pozostałych zgłoszonych jednostek chorobowych wydane zostaną odrębne decyzje administracyjne.
W wyniku wniesionego odwołania, Inspektor Wojewódzki decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutów formułowanych w odwołaniu, organ II instancji wskazał, że postępowania w sprawach chorób zawodowych prowadzone są w szczególnym trybie, w ramach którego jednostki orzecznicze w sposób niezależny od organów administracji dokonują rozpoznania choroby zawodowej w ramach dwuinstancyjnego procesu diagnostyczno-orzeczniczego. Z uwagi na konieczną wiedzę specjalną, proces ten podlega nadzorowi przez nadrzędną upoważnioną placówkę służby zdrowia. W ocenie organu, opinie jednostek orzeczniczych co do meritum są spójne, logicznie i przekonująco uzasadnione, przez co nie budzą zastrzeżeń. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie obie jednostki orzecznictwa medycznego jednoznacznie ustaliły, że w przypadku skarżącej brak jest charakterystycznego obrazu klinicznego dla zespołu rowka nerwu łokciowego. Zatem, pomijając kwestionowaną przez stronę ocenę narażenia zawodowego, brak jest objawów choroby, tj. ani w przeprowadzonych specjalistycznych badaniach, ani w dokumentacji medycznej nie zostały one potwierdzone. Z tych względów, organy nie mogły rozpoznać choroby zawodowej. Także szczegółowa analiza oceny narażenia zawodowego na licznych zajmowanych przez skarżącą stanowiskach pracy, nie potwierdziła u żadnego pracodawcy konieczności utrzymywania kończyn górnych długotrwale zgiętych w stawach łokciowych z równoczesnym ich opieraniem o twarde podłoże, co stwarzałoby ryzyko rozwoju neuropatii z ucisku w odniesieniu do nerwu łokciowego w obrębie jego rowka.
W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła pominięcie chorób parazawodowych i niewzięcie ich pod uwagę. W uzasadnieniu skarżąca powoływała się na nieco prymitywniejsze warunki pracy w tamtych latach w urzędzie pocztowym, które przyczyniły się do powstania u niej choroby kręgosłupa lędźwiowego. W ocenie strony, wymuszona, statyczna pozycja ciała podczas pracy w tamtym okresie spowodowała przeciążenia i szereg skumulowanych mikrourazów, będących przyczyną choroby kręgosłupa w odcinku lędźwiowym z bocznym skrzywieniem. Skarżąca dodała, że w latach 1981-1997 z powodu częstych dolegliwości kręgosłupa przebywała niejednokrotnie na zwolnieniach lekarskich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał przy tym, że podnoszona w skardze jednostka chorobowa w postaci skrzywienia kręgosłupa w ogóle nie występuje w wykazie chorób zawodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium legalności, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że co do zasady kognicja sądów administracyjnych ogranicza się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, która wydana została z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bądź też do uchylenia aktu administracyjnego w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd z urzędu bada rozstrzygnięcia organów administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami, podstawą prawną oraz wnioskami określonymi w skardze.
Rozpoznając niniejszą sprawę w oparciu o przywołane wyżej regulacje, Sąd uznał, że organowi administracji publicznej nie można postawić uzasadnionego zarzutu naruszenia prawa materialnego, bądź też procesowego mogącego skutkować uchyleniem decyzji administracyjnej.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2017 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu rowka nerwu łokciowego.
Wskazanie powyższego zakresu kontroli sądowej jest istotne, biorąc pod uwagę wielość decyzji administracyjnych wydanych skarżącej w przedmiocie stwierdzenia chorób zawodowych, i w konsekwencji ilość wniesionych na nie skarg, a także w świetle formułowanych zarzutów co do pominięcia "choroby parazawodowej kręgosłupa lędźwiowego". Warto również podkreślić, że sąd administracyjny, wbrew oczekiwaniom skarżącej, nie jest w żadnym razie uprawniony do przeprowadzania postępowania dowodowego pod kątem ustalania, czy nawet przesądzania o tym, że w sprawie mamy do czynienia z chorobą zawodową. Sąd administracyjny ma jedynie za zadanie stwierdzić, czy organy administracyjne, wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, bądź też regulacji procesowych normujących kwestie chorób zawodowych.
W tym kontekście przypomnieć trzeba, że kontrolowana decyzja organu II instancji wydana została na podstawie art. 235¹ kp w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Stosownie do art. 235¹ kp za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Jak wynika z powyższego, chorobę zawodową można stwierdzić po łącznym ustaleniu następujących przesłanek: rozpoznana choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych; choroba wystąpiła u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych; ocena warunków pracy wskazuje na istnienie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy; istnieje bezsporny albo wysoce prawdopodobny związek przyczynowy pomiędzy działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy a stwierdzoną chorobą. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może - w myśl art. 235² kp - nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Wykaz chorób zawodowych wymieniono w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów. Zawiera ono normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych oraz przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych.
W niniejszej sprawie rozpoznania dokonywano w zakresie choroby wymienionej w poz. 20 pkt 2 załącznika do rozporządzenia. Chodzi więc o chorobę w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu rowka nerwu łokciowego, przy czym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi mieć miejsce najpóźniej w okresie 1-go roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.
Zgodnie z brzmieniem § 6 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia (§ 5 ust. 1 rozporządzenia), a jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wydają orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane "orzeczeniem lekarskim" (§ 6 ust. 1).
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, stąd organ jest takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, że stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu orzeczeniem właściwej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, tym niemniej nie oznacza to możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 794/06, dostępne w bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie właściwe organy pozyskały orzeczenia lekarskie, o których mowa powyżej. Skarżąca została przebadana w jednostce orzeczniczej I stopnia, jak również konsultowana w jednostce orzeczniczej II stopnia. W trakcie niniejszej obserwacji, skarżącą poddano obserwacji klinicznej, przeanalizowano dokumentację medyczną oraz dane dotyczące sposobu wykonywania przez skarżącą pracy zawodowej pod kątem obciążenia kończyn górnych, w tym stawów nadgarstkowych oraz rąk. Podczas niniejszej procedury diagnostyczno-orzeczniczej jednostka orzecznicza była w posiadaniu dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy i narażenia zawodowego skarżącej. Nadto przeprowadzono konsultacje specjalistyczne, tj. neurologiczną i ortopedyczną oraz wykonano badania laboratoryjne oraz radiologiczne, którego to faktu strona nie kwestionuje.
W efekcie podjętych, szerokich ustaleń przez organ orzeczniczy II stopnia, które znalazły odzwierciedlenie w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] grudnia 2016 r., uzupełnionym dodatkowo w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r., stwierdzono brak klinicznych cech przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu rowka nerwu łokciowego. Nie stwierdzono również u skarżącej sposobu wykonywania pracy, który sprzyjałby powstaniu tego rodzaju jednostki chorobowej.
W konsekwencji stwierdzić należy, że - jakkolwiek organy administracyjnie nie są bezwzględnie związane orzeczeniami lekarskimi - nie oznacza to jednak możliwości podejmowania rozstrzygnięć stojących w oczywistej sprzeczności z ustaleniami i wnioskami sformułowanymi w tych orzeczeniach. Rolą organu administracji jest dokonanie procesowej oceny orzeczenia lekarskiego na zasadach zbliżonych do oceny opinii biegłego, sporządzonej w trybie art. 84 k.p.a. Organ analizuje wiarygodność takiego orzeczenia w ramach swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 80 k.p.a, a więc weryfikując je od strony formalnej oraz w zakresie spójności, logiczności i zgodności z zasadami doświadczenia życiowego (wiedzy ogólnej). Organ administracji powinien sprawdzić w szczególności, czy ustalenia biegłego uwzględniają w całości materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w postępowaniu, czy wnioski opinii wynikają logicznie z dokonanych przez biegłego ustaleń, przy uwzględnieniu wymagań wiedzy specjalistycznej posiadanej przez biegłego. Niejasności, czy wątpliwości dotyczące opinii biegłego, organ powinien rozwiewać poprzez wystąpienie do biegłego o złożenie dodatkowych wyjaśnień, czy też opinii uzupełniającej, w ostateczności poprzez wystąpienie o sporządzenie opinii do innego biegłego. Wynikająca z § 8 ust. 2 rozporządzenia możliwość wystąpienia przez organ inspekcji sanitarnej o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia lekarskiego lub dodatkową konsultację służy właśnie realizacji prawa organu do krytycznej oceny orzeczenia lekarskiego. Jeśli jednak organ administracji uznaje opinię biegłego za wiarygodną, decyzja organu musi zawsze uwzględniać wnioski wynikające z opinii.
W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ zasadnie uznał za wiarygodne orzeczenia lekarskie dotyczące skarżącej. Spełniają one bowiem opisane wyżej wymagania. Jednostki orzecznicze I jak i II stopnia uwzględniły w swych badaniach warunki pracy skarżącej na wszystkich dotychczasowych stanowiskach, w szczególności na stanowisku [...] w latach 1981-1997, z którym skarżąca bezpośrednio wiąże powstanie swoich dolegliwości. Skarżąca zresztą nie kwestionowała w toku postępowania administracyjnego rzetelności opisów zawartych w kartach oceny narażenia zawodowego, na poszczególnych stanowiskach pracy, którymi sugerowali się lekarze. Co więcej, w toku badań lekarskich uwzględniono również wyjaśnienia składane przez samą skarżącą w zakresie sposobu wykonywania pracy na stanowisku [...], stwierdzając jednoznacznie, że sposób wykonywania pracy przez zainteresowaną w całym okresie pracy zawodowej nie miał charakteru pracy monotypowej, nadmiernie obciążającej stawy (brak konieczności utrzymywania kończyn górnych długotrwale zgiętych w stawach łokciowych z równoczesnym ich opieraniem o twarde podłoże, co stwarzałoby ryzyko rozwoju neuropatii z ucisku w odniesieniu do nerwu łokciowego w obrębie jego rowka). W toku zaś wywiadu lekarskiego skarżąca sama podała, że w dniu [...] lipca 2006 r. wykonała badanie EMG, oceniając prawy nerw pośrodkowy i łokciowy, które wykluczyło zespół uszkodzenia nerwu łokciowego na poziomie rowka. Tymczasem przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego, wywołana sposobem wykonywania pracy, powinna ujawnić się najpóźniej w przeciągu roku od zakończenia pracy warunkach narażenia zawodowego (zob. poz. 20 pkt 2 załącznika do rozporządzenia). Jeśli do tego uwzględnić fakt braku w dokumentacji medycznej prowadzonej od 2006 r. jakichkolwiek wpisów potwierdzających występowanie u strony objawów zespołu rowka nerwu łokciowego w okresie zatrudnienia na [...] i od 2 lat po zakończeniu tam pracy (listopad 2011 r.), nie sposób podważać wiarygodności orzeczeń lekarskich wykluczających wystąpienie u skarżącej choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu rowka nerwu łokciowego.
Końcowo wskazać należy, że podnoszone w skardze okoliczności faktyczne dotyczące charakteru pracy wykonywanej przez skarżącą na stanowisku [...] w latach 1981 - 1997 r. są w istocie powtórzeniem argumentacji podnoszonej w postępowaniu administracyjnym, uwzględnionej zarówno w orzeczeniach lekarskich, jak i w zaskarżonej decyzji. Ani organ, ani też lekarze jednostek diagnostycznych nie kwestionowali podawanego przez skarżącą opisu stanowiska pracy i charakteru dokonywanych czynności. Co więcej, podmioty te nie kwestionowały również, że skarżąca jest osobą schorowaną. Pomimo braku obowiązku w tym zakresie, jednostka orzecznicza I stopnia w swoim orzeczeniu ustosunkowała się do przyczyn podawanych przez stronę dolegliwości, za które uznała: "wielostawowe zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające, wielopoziomową dyskopatię odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym, stan po przebytym krwotoku podpajęczym ([...])". Zarówno jednak choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, skrzywienie kręgosłupa, objawowe zespoły korzeniowe kręgosłupa, jak i choroba zwyrodnieniowa stawów obwodowych nie figurują w wykazie chorób zawodowych, co potwierdziła jednostka orzecznicza II stopnia. Tymczasem przedmiotem rozpoznawanej sprawy było ustalenie konkretnej jednostki chorobowej, tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu rowka nerwu łokciowego oraz jej zawodowej etiologii. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym jednoznacznie jednak wykluczył jedno, jak i drugie.
Podsumowując, w rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia. Będące podstawą zaskarżenia uzasadnienie wyjaśnia w sposób wyczerpujący zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.
Biorąc powyższe pod uwagę, należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, zaś skarga zasługuje na oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło