I SA/Wr 164/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-26

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Daria Gawlak-Nowakowska, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, stosując prawo obce (prawo australijskie) i nie wskazując konkretnych przepisów tego prawa, na podstawie których nastąpiło nabycie spadku?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, ponieważ nie wskazały konkretnych przepisów prawa obcego (australijskiego), na podstawie których nastąpiło nabycie spadku, co narusza zasadę legalizmu i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W celu prawidłowego ustalenia tego momentu, organy powinny wystąpić o pomoc prawną do właściwych władz zagranicznych lub powołać biegłego.
Stan faktyczny
Skarżący nabył spadek po zmarłej w Australii obywatelce. Organy podatkowe ustaliły podatek od spadków i darowizn, przyjmując moment nabycia spadku na dzień realizacji przez skarżącego ostatniego czeku bankowego (21 lutego 2017 r.) i stosując prawo australijskie. Skarżący kwestionował moment nabycia spadku, twierdząc, że powinien być on liczony od daty śmierci spadkodawczyni zgodnie z polskim prawem, a także zarzucał organom niewskazanie konkretnych przepisów prawa australijskiego, na podstawie których nastąpiło nabycie spadku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi: Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: podatku od spadków i darowizn I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego Z. D. kwotę 2.000,00 (słownie: dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Przedmiot skargi. Przedmiotem skargi Z. D. (dalej: Podatnik, Strona, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: DIAS) z [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: NUS) z [...] nr [...] ustalającą Podatnikowi podatek od spadków i darowizn w wysokości 107.029,00 zł z tytułu nabycia spadku pomarłej w dniu 3 czerwca 2016 r. w A. A. F. 2. Postępowanie przed organami podatkowymi. 2.1. Z przyjętego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 21 marca 2017 r. w Urzędzie Skarbowym w G. Podatnik złożył zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (druk SD-3) tytułem dziedziczenia po zmarłej w dniu 3 czerwca 2016 – A. F., ostatnio zamieszkałej w A., posiadającej obywatelstwo a. Doszło tym samym do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn - zgodnie z art. 165 § 7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 210 ze zm., dalej jako: OP). W zeznaniu wykazano nabycie w drodze spadku środków pieniężnych w kwocie 174.580.54 AUD o wartości 498.340,15 zł (przeliczone według średniego kursu walut NBP z dnia śmierci spadkodawczyni tj. z dnia 3 czerwca 2016 r. wynoszącego 2,8545 zł / 1 AUD), określając (pozycja 4 zeznania podatkowego) datę powstania obowiązku podatkowego na dzień 21 lutego 2017 r. (tj. na dzień realizacji drugiego czeku bankowego). Podatnik w zeznaniu wykazał również długi i ciężary spadku w łącznej kwocie 919.52 zł (tj. prowizje bankowe w kwocie 619,52 zł z tytułu realizacji czeków bankowych oraz koszty tłumaczenia w kwocie 300 zł). W konsekwencji czysta wartość spadku przypadająca na Stronę wyniosła 497.420.63 zł. Z treści zeznania oraz przedłożonej przez Stronę dokumentacji wynika, że Podatnik nabył spadek jako wnuk męża brata. Z przedłożonego do zeznania podatkowego testamentu (wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem z języka angielskiego) sporządzonego w A. w dniu 15 listopada 2013 r. przez Panią A. F. wynikało, że do objęcia w posiadanie reszty masy spadkowej netto powołano trzy osoby (z udziałem w równych częściach dla każdej z nich). Jedną z powołanych osób był Z. D. Z treści testamentu wynikało, że Pani A. F. wyznaczyła Z. S. S. oraz J. K. wykonawcami oraz powiernikami testamentu, którzy byli uprawnieni do wykonania testamentu zmarłej oraz zarządzania spadkiem na podstawie prawa właściwego dla jej miejsca stałego pobytu w chwili śmierci. Z treści testamentu wynika ponadto, że do całości spadku zarówno do majątku nieruchomego jaki i osobistego majątku ruchomego jakiejkolwiek natury oraz gdziekolwiek ulokowanego spadkodawczyni powołuje swoich powierników majątku do zapłacenia jej należnych długów oraz wydatków związanych z testamentem. Z akt sprawy wynika, że wykonawca testamentu J. K. do pisma z dnia 13 stycznia 2017 r. adresowanego do Strony załączył przekaz bankowy opiewający na 1/3 ceny netto z tytułu sprzedaży domu oraz rozliczenie profesjonalnych usług wykonawcy testamentu, z jednoczesną informacją o przekazaniu w niedalekiej przyszłości, kolejnego przekazu bankowego dotyczącego dochodu netto z oszczędności zmarłej, co wiąże się z zakończeniem postępowania spadkowego po A. F. Realizacja czeków przez Stronę miała miejsce po raz pierwszy w dniu 20 lutego 2017 r. w kwocie 14.473,11 AUD oraz drugi raz w dniu 21 lutego 2017 r. w kwocie 160.107,43 AUD. 2.2. Naczelnik Urzędu Skarbowej w G. decyzją z dnia [...] ustalił Podatnikowi zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 107.029 zł z tytułu nabycia spadku po zmarłej w dniu 3 czerwca 2016 r. A. F., posiadającej tylko jedno obywatelstwo - a. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 2, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 4, art. 7 ust. 1-2, art. 8 ust. 1, 1a, 3-5, art. 9 ust. 1, art. 14, art. 15 ust. 1 i 3 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2016 r. poz. 205 ze zm. dalej: UPSD). W decyzji organ przyjął, że prawa spadkowe zostały stwierdzone na podstawie przedłożonego testamentu, sporządzonego w A.w dniu 15 listopada 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie powstał w dniu 21 lutego 2017 r. tj. w momencie realizacji drugiego i zarazem ostatniego czeku kończącego sprawę, w związku z czym przyjął za podstawę opodatkowania wartość otrzymanych środków pieniężnych wynikających z realizacji czeku w kwocie 547.135,41 zł = 174.580,54 AUD x 3,1340 zł (zgodnie z tabelą A kursów średnich NBP nr 036/A/NBP/2017 z 21 lutego 2017 r. - tj. kurs średni 1 dolara a. (AUD) = 3,1340 zł). Skarżącego zaliczono do III grupy podatkowej. Po potrąceniu długów i ciężarów spadku, wartość masy spadkowej przypadającej Skarżącemu określono w kwocie 546.215.89 zł, zaś zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn ustalono w kwocie 107.029,00 zł. Orzekając w sprawie, organ wykorzystał informacje uzyskane z Konsulatu Generalnego RP w S., zgodnie z którymi w świetle prawa obowiązującego w A., właścicielem masy spadkowej po śmierci spadkodawcy staje się wykonawca lub administrator spadku (jest nim najczęściej Powiernik Publiczny), który rozporządza nim do momentu przekazania go spadkobiercom. Spadkobierca nie nabywa praw do spadku do momentu otrzymania całego swojego udziału w masie spadkowej od Powiernika Publicznego. Stosownie do art. 6 ust. 1 UPSD, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku. Ze względu na okoliczność, że prawo a. nie zna pojęcia "przyjęcia spadku", a spadkobiercy nabywają prawo do spadku z chwilą przekazania im konkretnego majątku przez zarządcę, organ uznał, że obowiązek w podatku od spadku i darowizn powstanie w przedmiotowym przypadku z chwilą otrzymania przez spadkobiercę całej masy spadkowej wraz z tytułem prawnym do spadku. Organ wskazał przy tym na treść art. 21 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (Dz. U. UE L z 27 lipca 2012 r. dalej: rozporządzenie 650/2012), w którym upatrywał podstaw do zastosowania prawa a. 2.3. Od powyższej decyzji Podatnik wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. zaskarżając decyzję w całości. Zarzucił organowi wadliwą interpretację przepisów w zakresie ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego. Zdaniem Strony organ błędnie przyjął, że do nabycia spadku doszło 21 lutego 2017 r. (przekazanie środków na rachunek Strony), a nie w dniu śmierci spadkodawczyni, tj. 3 czerwca 2016 r. - data otwarcia spadku w świetle polskiego porządku prawnego. W związku z tym, Podatnik zarzucił zastosowanie nieodpowiedniego kursu wymiany walut i brak wskazania podstawy prawnej, z której organ wywodzi datę nabycia spadku przez Stronę. Twierdzi, że jako spadkobierca zgodnie z polskimi przepisami (art. 2 UPSD), w dniu śmierci spadkodawczyni tj. 3 czerwca 2016 r. stał się nabywcą spadku (był obywatelem polskim i mieszkał na terytorium RP), zatem podlega UPSD. Natomiast biorąc pod uwagę treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nabycie spadku zgodnie z prawem a. nastąpiło w dniu 21 lutego 2017 r. Wskazał, że jest dla niego niezrozumiałe dlaczego jako polski obywatel w jednej kwestii podlega prawu polskiemu, a w innej a. 2.4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) we W. nie znajdując podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutów Strony - decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przywołał konkretne przepisy prawa a., regulujące nabycie spadku w drodze testamentu. Odmiennie jednak od organu I instancji przyjął, że zastosowanie w sprawie prawa a. ma miejsce nie tyle na podstawie rozporządzenia 650/2012, co na podstawie art. 76 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (t.j. z 2015 r. poz. 1792, dalej: PPM). 3. Postępowanie sądowoadministracyjne. 3.1. Od ww. decyzji DIAS we W. Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 120 OP - naruszenie zasady legalizmu; art. 121 § 1 OP - naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie organów podatkowych oraz art. 124 OP - naruszenie zasady przekonywania - polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji, w której organ nie wskazał konkretnych przepisów prawa obcego, na podstawie których doszło do przyjęcia spadku, a więc podstawy prawnej wystąpienia zdarzenia, od zaistnienia którego uzależnione jest powstanie obowiązku podatkowego; - art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że powstanie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku należy wiązać z momentem faktycznego otrzymania przez spadkobiercę całego swojego udziału w masie spadkowej wraz z tytułem prawnym do spadku, nie zaś jak wskazuje wyżej wymieniona ustawa, z momentem przyjęcia spadku, co spowodowało zaniechanie ustalenia momentu przyjęcia spadku i powołanie konkretnych przepisów prawa obcego, na podstawie których doszło do przyjęcia spadku, a więc podstawy prawnej wystąpienia zdarzenia, od zaistnienia którego uzależnione jest powstanie obowiązku podatkowego. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: 4.1. Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty są uzasadnione. Istotą zarzutów skargi było niewskazanie przez organy podatkowe przepisów prawa a., na podstawie których doszło do przyjęcia spadku a więc podstawy prawnej wystąpienia zdarzenia (nabycia w drodze dziedziczenia) od zaistnienia którego uzależnione jest w świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD powstanie obowiązku podatkowego. Opierając tę kwestię o zasadę praworządności, Skarżący dowodził, że albo nie zaistniało zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego (nabycie spadku) albo miało ono miejsce w innym terminie niż wskazany przez organy, co skutkować by miało innym kursem wymiany dolara a., a w konsekwencji zmniejszyłoby podstawę opodatkowania i wymiar podatku. 4.2. Na wstępie wskazać należy, że organy podatkowe słusznie przyjęły, że w niniejszej sprawie - w zakresie prawa spadkowego w znaczeniu cywilistycznym – zastosowanie mają przepisy prawa a., jako właściwego dla miejsca stałego pobytu spadkodawcy w chwili śmierci. Nie ulega też wątpliwości, że kwestia dziedziczenia spadku została przeprowadzona i zakończona na podstawie i według procedury a. prawa spadkowego. Sąd nie podziela jednak stanowiska organu odwoławczego, który odmiennie od organu I instancji przyjął, że niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r., gdyż A. nie jest częścią Unii Europejskiej i wskazał jako właściwy – art. 67 Prawa Prywatnego Międzynarodowego (PPM). W ocenie Sądu – nie jest to stwierdzenie słuszne. Przywołany przez DIAS przepis art. 67PPM znajduje się bowiem w rozdziale 17 "Inne stosunki prawne" PPM, a odsyłający do rozporządzenia 650/2012 – art. 66a znajduje się w rozdziale 16 "Sprawy spadkowe" PPM. Z treści tego rozporządzenia nie wynika także, by odnosiło się ono jedynie do spraw prawa prywatnego międzynarodowego pomiędzy krajami UE, a wręcz przeciwnie – treść tego dokumentu wskazuje na jego kompleksowość (art. 20 ww. rozporządzenia). Rację miał organ I instancji (NUS), że zastosowanie w niniejszej sprawie będzie miał art. 21 ust. 1 tego aktu, stanowiący, że jeżeli przepisy tego rozporządzenia nie stanowią inaczej, prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci. Nie jest sporne w sprawie, że zmarła (spadkodawczyni) miała miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci w A., miała także tamtejsze obywatelstwo. Ponadto, z treści art. 23 wynika – zakres stosowania prawa właściwego stanowiąc, że prawu ustalonemu zgodnie z art. 21 podlega ogół spraw dotyczących spadku (ust. 1) oraz, że prawu temu podlegają w szczególności: przyczyny, czas i miejsce otwarcia spadku (ust. 2 lit. a). Na marginesie jedynie należy wskazać, że rozporządzenia 650/2012 nie stosuje się do spraw podatkowych, co należy rozumieć, że każde państwo członkowskie UE samodzielnie może regulować te kwestie. Kwestii spadkowych nie reguluje też bilateralna "Umowa pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a A. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu" z 7 maja 1991 r. 4.3. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku. Organ podatkowy uznał w sprawie, że wobec faktu, że prawo a. nie zna pojęcia "przyjęcia spadku" to spadkobierca nabywa prawo do spadku z chwilą faktycznego otrzymania przez spadkobiercę całego swojego udziału w masie spadkowej. W spornej sprawie był to dzień 21 lutego 2017 r., czyli dzień przekazania na konto Skarżącego drugiego czeku bankowego stanowiącego pełną realizację jego prawa do spadku. Skarżący zaś twierdzi, że skoro wynikający z art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD obowiązek podatkowy ustawodawca polski wiąże z momentem "przyjęcia spadku", to w sytuacji, gdy regulacje prawa a. przewidują skutek prawny nabycia spadku dopiero po przeprowadzeniu postępowania spadkowego, a prawo to nie zna pojęcia "przyjęcia spadku", to organy podatkowe wadliwie ustaliły moment nabycia i przyjęcia spadku, a tym samym przyjęły inny stan faktyczny, jako rodzący obowiązek podatkowy, od tego jaki wynika z art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD. 4.4. Jak słusznie zauważył NSA w wyroku z dnia 24 marca 2016r. sygn. akt II FSK 185/14, CBOSA, z powołanego wyżej przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD wynika, że moment powstania obowiązku podatkowego został powiązany z konkretnym zdarzeniem cywilnoprawnym. Jeżeli dziedziczenie następuje na podstawie przepisów polskiego prawa cywilnego, ustalenie dnia przyjęcia spadku, a w efekcie chwili powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, nie jest problematyczne. Jeśli jednak dziedziczenie następuje – tak jak w rozpoznawanej sprawie - w oparciu o przepisy prawa obcego, mogą wystąpić istotne wątpliwości, jak ustalić moment powstania obowiązku podatkowego, którym zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD jest chwila przyjęcia spadku. Podkreślić tu należy, że nie jest to moment otwarcia spadku i związane z tym jego nabycie (art. 924 i 925 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, dalej: KC) lecz jego przyjęcie (art. 1012 i nast. KC). Innymi słowy, ustawodawca wskazał, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą, gdy zaistniało zdarzenie prawne – np. oświadczenie spadkobiercy lub upływ czasu – po którym doszło do przyjęcia spadku. Jest to o tyle istotna kwestia, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przepisami prawa obcego, które nie przewidują formalnego "przyjęcia spadku" jak to jest w prawie polskim. Przejść zatem należy do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia zasady praworządności opisanej w art. 120 OP poprzez niewskazanie przez organ przepisów prawa a. W takiej sytuacji, aby zadośćuczynić wymogom zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP i art. 120 OP), organ podatkowy ma obowiązek wskazać w decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe konkretne przepisy prawa obcego, na podstawie których doszło do przyjęcia spadku, a więc podstawę prawną wystąpienia zdarzenia, od zaistnienia którego uzależnione jest powstanie obowiązku podatkowego. 4.5 Należy stwierdzić, że w sprawie nie powołano konkretnych przepisów prawa obcego, na podstawie których przyjęto wystąpienie skutków cywilnoprawnych, od których uzależniony jest moment powstania obowiązku podatkowego. Organy przywołały wprawdzie Ustawę spadkową z 1919 r. (ang. South Australia Administration and Probate Act 1919), wskazując stronę internetową i link do przepisów regulujących kwestie spadkowe, przywołały też obszerne fragmenty opublikowanych tam przepisów odnosząc je do ustalonego stanu faktycznego. Jednak mimo wyjątkowej staranności organów w przedstawieniu mechanizmu dziedziczenia według prawa a. i poczynionych zabiegów interpretacyjnych, rozważania odwołujące się do publikacji internetowej – nie mają waloru normatywnego, skutkującego nałożeniem na Stronę określonego obowiązku podatkowego. Trudno jest zatem Sądowi zweryfikować prawidłowość rozumowania organu odwoławczego. 4.6. W celu interpretacji przepisów prawa obcego – odwołujących się do konkretnych norm prawa a., które regulują kwestię momentu przyjęcia/nabycia spadku i wskazania w jakiej dacie następuje to zdarzenie – Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W., powinien wystąpić w trybie pomocy prawnej do Biura Wymiany Informacji Podatkowej w Koninie o wszczęcie procedury mającej na celu uzyskanie od a. władz podatkowych informacji odnośnie okoliczności związanych z nabyciem spadku przez Skarżącego, a w szczególności o: - wskazanie przepisów prawa a. (w brzmieniu odnoszącym się do sprawy), które regulowały kwestię nabycia/przejścia na własność Skarżącego spadku; - z jaką datą Spadkobierca (skarżący) nabył spadek; - jaką okoliczność/zdarzenie/datę w świetle prawa a. należy uznać za "przyjęcie spadku" przez spadkobiercę; - czy w sytuacji, gdyby prawo a. nie przewidywało "przyjęcia spadku", czy za takie definitywne przysporzenie można uznać przekazanie spadkobiercy jego udziału w masie spadkowej; - czy sporządzany jest formalny dokument potwierdzający uprawnienia do spadku. Zakres i sposób sformułowania pytań nie jest oczywiście wiążący. Istotne jest jedynie aby w ramach pomocy prawnej organ uzyskał od władz podatkowych A. informacje, umożliwiające mu właściwe zastosowanie ich dla ustalenia chwili powstania obowiązku podatkowego określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD. 4.7. Z treści art. 1012 KC wynika, że przyjęcie spadku jest oświadczeniem spadkobiercy co do nabycia określonego spadku. Nie oznacza to jednak otrzymania spadku lecz w istocie przystąpienie do niego. Czynności związane z działem spadku i otrzymaniem części spadku mają walor następczy do ww. oświadczenia. Rolą organów podatkowych jest ustalenie czy na mocy prawa a. nie ma instytucji podobnej, jak np. zgłoszenie się osób do masy spadkowej. W tym celu wobec ewidentnego braku wiedzy w tym zakresie organ podatkowy powinien albo zwrócić się do odpowiedniego Departamentu Ministerstwa Finansów w celu uzyskania takiej informacji czy wiedzy o metodologii postępowania albo powołać biegłego – specjalistę z zakresu a. prawa spadkowego, stosownie do art. 197 § 1 OP. Dopiero znajomość prawa a. uzyskana od organów uprawnionych do interpretacji tekstu źródłowego prawa a. umożliwi organowi podatkowemu ocenę zaistniałych w sprawie okoliczności, pozwalających mu potencjalnie wyznaczać moment powstania obowiązku podatkowego. Stosowanie do spraw spadkowych regulacji obowiązujących w innych państwach wymaga szczególnej precyzji w ich interpretacji, stąd konieczne jest w ocenie Sądu uzyskanie stanowiska władz podatkowych właściwego kraju, w tym przypadku – A. Przydatne też może okazać się w tym zakresie dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych: m. in. wyroki: NSA: sygn. akt II FSK 185/14; WSA: sygn. akt I SA/Wr 278/17 i sygn. akt I SA/Wr 509/17. Precyzyjne ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego ma w sprawie istotne znaczenie, może bowiem wpłynąć na wartość podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, albowiem mając na względzie treść art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 3 UPSD, jak i zapadłe w tym względzie orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2007r. sygn. akt II FSK 325/07 oraz z dnia 24 stycznia 2008r. sygn. akt II FSK 1437/09), aby ustalić przeciętną wartość dolara a. (AUD) należy odnieść się do tabeli średnich kursów NBP. Ustalenie zatem odmiennego momentu obowiązku podatkowego może wiązać się z zastosowaniem odmiennego średniego kursu NBP przewidzianego dla AUD z dnia powstania takiego obowiązku podatkowego. 4.8. W ocenie Sądu orzekającego – w rozstrzyganej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania - art. 122 OP, art. 187 § 1 OP i art. 191 OP, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: PPSA). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 PPSA – zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kwoty uiszczonego wpisu sądowego. 5. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ podatkowy powinien za pośrednictwem uprawnionego do tego organu Ministerstwa Finansów - Biura Wymiany Informacji Podatkowej w Koninie uzyskać wiedzę o przepisach prawa a. w zakresie postępowania spadkowego a następnie dokonać ustaleń i ocenić okoliczności zaistniałe w przedmiotowej sprawie tak aby wskazać moment powstania obowiązku podatkowego, stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 UPSD.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło