I OW 30/18

Dnia 27 czerwca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty O. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą O. a Radą Gminy K. G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi M. S. i M. G. na działanie Wójta Gminy postanawia: 1/ odrzucić wniosek; 2/ zwrócić Staroście O. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego uiszczony wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 (sto) zł, zaksięgowany w dniu [...] 2018 r. pod poz. [...]. I OW 30/18 Uzasadnienie Starosta O. , działając na podstawie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą O. m, a Radą Gminy K. G., przez wskazanie Rady Gminy K. G. jako organu właściwego dla załatwienia skargi M. S. i M. G. na działalność Wójta Gminy K. G.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w uchwale z dnia [...] r. Rada Gminy K. G. wskazała, że do rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy K. G. właściwi są Starosta O. i Wójt Gminy K. G.. Tymczasem zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności wójta jest rada gminy. Treść skargi M. S. i M. G. prowadzi do wniosku, że dotyczy ona działalności wójta. Pismem z dnia [...]r. Wójt Gminy K. G. wzniósł o wskazanie Starosty O. jako organu właściwego to załatwienia sprawy. Stwierdził, że skarga M. S. i M. G. odnosiła się do kwestii zmian ewidencyjnych, które objęły nieruchomości skarżących, a o których to zmianach skarżący nie wiedzieli. Skoro zaś zmiany te wyniknęły z działania Starosty O. ego, to ten organ winien odnieść się do skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów, co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej. Zgodnie z treścią art. 15 § 2 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Według natomiast art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisów tych wynika, że tak samo jak w przypadku skargi, merytoryczne rozpoznanie wniosku o rozstrzygnięcie sporu jest możliwe dopiero wtedy, gdy wniosek ten jest dopuszczalny. Dopuszczalność ta jest oceniana w świetle art. 58 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarga M. S. i M. G. na działalność Wójta Gminy K. G. była bez wątpienia tzw. skargą powszechną (art. 227 k.p.a.), w której zwrócono uwagę na niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez osobę piastującą funkcję Wójta Gminy. Przedmiot tzw. skargi powszechnej uregulowanej w przepisach Działu VIII k.p.a. nie został ściśle zdefiniowany w tej ustawie. Przepis art. 227 k.p.a. zawiera przykładowe wyliczenie okoliczności, które mogą być przedmiotem takiej skargi. Są nimi "zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw". Uregulowanie to należy rozpatrywać w kontekście art. 221 § 1 i 2 k.p.a., który określa krąg ich adresatów. Pozwala to na postawienie tezy, że przedmiot skargi został ujęty bardzo szeroko. Przedmiotem tym może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, np. organizacji społecznej, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej oraz ich pracowników i funkcjonariuszy (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2010 r., II OSK 478/09). Prawidłowo zatem Starosta O. zakwalifikował pismo M. S. i M. G. z dnia [...]r. jako skargę uregulowaną art. 229 pkt 3 k.p.a. Wprost bowiem autorzy pisma stwierdzili w nim, że "o zaistniałej sytuacji informujemy Radę Gminy K. G., a w szczególności Pana Przewodniczącego Rady Gminy K. G. i proszę to pismo potraktować jako oficjalną skargę na działalność wójta gminy, co jest zgodne z k.p.a.". Treść pisma nie nasuwa zatem żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Mając powyższe ustalenia na uwadze podnieść należy, że art. 1 pkt 3 k.p.a., określający zakres postępowania w sprawie rozstrzygania sporów o właściwość, wyraźnie wiąże rozpoznawanie tych sporów z postępowaniem administracyjnym ogólnym stanowiącym trzon regulacji zawartej w kodeksie. Oznacza to, że zarówno spór o właściwość, jak i spór kompetencyjny w rozumieniu art. 22 § 2 k.p.a. dotyczyć mogą wyłącznie tych spraw, których przedmiotem jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej w drodze decyzji (postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2005 r. OW 166/04). Przedmiotem sporu kompetencyjnego, do którego odnosi się art. 22 § 2 k.p.a. oraz art. 4 p.p.s.a., może być więc tylko indywidualna sprawa administracyjna rozstrzygana w postępowaniu jurysdykcyjnym, najczęściej w drodze decyzji administracyjnej (postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2017 r. I OW 104/17; postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2009 r. I OW 14/09). Takiego charakteru nie mają sprawy załatwiane w postępowaniu uproszczonym w trybie skarg i wniosków (dział VIII k.p.a.). Zatem rozpoznanie sporu dotyczącego wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi składanej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. - z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie - nie należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 31 marca 2016 r., I OW 262/15; z dnia 7 maja 2014 r., II OW 34/14). Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.