III OSK 424/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-22

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Zbigniew Ślusarczyk, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku WSA, które nie wyjaśnia w sposób wystarczający podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania sądu, stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku WSA, które nie pozwala na jednoznaczną rekonstrukcję podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie wyjaśnia, dlaczego zastosowanie mają znaleźć przepisy innej ustawy, stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki dla dzieci zmarłego żołnierza. Organ odmówił przyznania pomocy, uznając, że śmierć żołnierza (samobójstwo) nie nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, mimo że wcześniejsze orzeczenie stwierdziło związek śmierci ze służbą wojskową i przyznało jednorazowe odszkodowanie. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że skoro przyznano odszkodowanie za wypadek pozostający w związku ze służbą, to śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Minister Obrony Narodowej złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu lakonicznego uzasadnienia wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Odstąpił od zasądzenia na rzecz Ministra Obrony Narodowej kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 22 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1659/17 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Ministra Obrony Narodowej kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1659/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, w pkt: 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z [...] maja 2017 r.; 2. zasądził od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. [...] września 2013 r. K. K., wdowa po zmarłym [...] M. K., wystąpiła z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej, o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki dla dzieci B. K. i A. K., o której mowa w art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., Nr 1037 ze zm., dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"). Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z [...] marca 2016 r. stwierdziła, że samobójcza śmierć przez powieszenie [...] M. K. pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową, jako następstwo wypadku, z tytułu którego przysługują dodatkowe świadczenia odszkodowawcze. W celu stwierdzenia czy śmierć M. K. nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, Dyrektor WBE w [...] wystąpił do Prokuratury Rejonowej [...], która prowadziła postępowanie wyjaśniające w sprawie zmarłego. Prokuratura poinformowała, że nie jest organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie i przesłała protokół powypadkowy oraz postanowienie o umorzeniu śledztwa. Wojskowy organ emerytalny w [...] decyzją nr [...] z [...] marca 2017 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor WBE stwierdził, że kwestia przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, stąd też na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie należało umorzyć. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji Dyrektora WBE w [...], domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] maja 2017 r., nr [...] uchylił w całości powyższą decyzję Dyrektora WBE w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor WBE w [...] decyzją z [...] maja 2017 r., nr [...] odmówił skarżącemu przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji Dyrektora WBE. W treści uzasadnienia decyzji z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej podniósł, że z protokołu powypadkowego [...] z [...] marca 2013 r. wynika, że M. K. [...] lutego 2013 r., na terenie obiektu koszarowego [...], popełnił samobójstwo. W ocenie organu z posiadanych dokumentów wynika, że śmierć M. K. nie nastąpiła bezpośrednio w wyniku wykonywania zadań, czynności służbowych, tylko na skutek popełnionego samobójstwa. Wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2015 r., sygn. akt [...], dotyczył natomiast przyznania jednorazowego odszkodowania rodzinie zmarłego za wypadek pozostający w związku ze służbą wojskową. Następnie organ podał, że zgodnie z ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach odszkodowawczych"), śmierć ww. żołnierza została uznana za wypadek pozostający w związku ze służbą wojskową. Sąd uznał, że przyczyną śmierci stały się różne wydarzenia zaistniałe w ostatnim okresie jego służby. Organ podniósł, że czym innym jest "śmierć w związku ze służbą wojskową", która jest pojęciem szerszym, a czym innym "śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych". W niniejszej sprawie nie sposób określić, jakie zadania wykonywał M. K., które spowodowały jego śmierć. Z treści uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wynika, że M. K. cierpiał na chorobę psychiczną w postaci zaburzeń depresyjnych, a okolicznościami zewnętrznymi, które spowodowały jego działanie był długotrwały stres i zmęczenie oraz anonim pociągający za sobą kontrolę. Powyższych okoliczności śmierci nie można, zdaniem organu, utożsamiać z wykonywaniem zadań, w związku z którymi nastąpiła śmierć. Organ stwierdził, że przedstawiona powyżej wykładnia obowiązujących przepisów w zakresie przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki rozstrzyga wszystkie wątpliwości na niekorzyść strony. Śmierć M. K. nie nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, zatem brak jest podstaw do przyznania pomocy pieniężnej na kontynowanie nauki. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] sierpnia 2017 r. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że zwrot normatywny użyty w art. 27 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, "śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych" nie został zdefiniowany w ustawie i może budzić wątpliwości interpretacyjne. Rozpoznając tę kwestię wskazał, iż ustawodawca w art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przyjął, że wypadkiem jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które zaszło podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych lub poleceń przełożonych. W razie śmierci żołnierza wskutek wypadku lub choroby członkom rodziny żołnierza przysługuje jednorazowe odszkodowanie (art. 12 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych). Sąd pierwszej instancji uznał, że nie ulega wątpliwości, iż prawomocnym wyrokiem z [...] września 2015 r. Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...], przyznał skarżącemu prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci [...] M. K. Sąd ten uznał, że śmierć M. K. nastąpiła w skutek wypadku "pozostającego w związku ze służbą wojskową". Zdaniem Sądu pierwszej instancji z uwagi na treść normatywną art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przyjąć należy, iż zdarzenie uznane przez Sąd Rejonowy za wypadek nastąpiło "podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych", w przeciwnym bowiem razie brak byłoby podstaw do przyznania jednorazowego odszkodowania. W tej sytuacji uznać należy, iż zgon kpt. M. K. nastąpił w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Brak było zatem podstaw do wydania decyzji odmownej z tego powodu. Sąd podniósł, iż w demokratycznym państwie prawa orzeczenia sądów a także rozstrzygnięcia organów administracji winny być ze sobą spójne, tak aby obywatel miał pewność co do swojej sytuacji prawnej. Minister Obrony Narodowej złożył na powyższy wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Jednocześnie zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. Oświadczył także, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego przez: 1) błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 27 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym polegające na braku analizy wskazanej w tym przepisie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy na kontynuowanie nauki, tj. czy śmierć żołnierza nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, w sytuacji gdy z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że śmierć [...] M. K. nie pozostaje w jakimkolwiek związku z wykonywaniem zadań służbowych, zatem brak było podstaw do uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającej decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z [...] maja 2017 r., 2) niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, przez uznanie, że w sprawie znajduje zastosowanie wskazany powyżej przepis, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie w przypadku przyznania jednorazowego odszkodowania przysługującego w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową, a przedmiotowa sprawa dotyczy przyznania skarżącemu pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Sąd pierwszej instancji zatem niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w powyższym przepisie prawa, a to w konsekwencji doprowadziło do uznania, że zgon [...] M. K. nastąpił w związku z wykonywaniem zadań służbowych, II. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., przez skonstruowanie przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia w sposób lakoniczny, skrótowy, niezrozumiały, co doprowadziło do braku możliwości prześledzenia toku rozumowania Sądu pierwszej instancji i uzasadnioną wątpliwość co do prawidłowości dokonanej przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, która doprowadziła do uchylenia obu decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów. Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe. W związku z tym zawiadomiono strony, że każda z nich ma prawo do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni. Skarżący w piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że analizę ewentualnej zasadności postawionych zarzutów naruszenia art. 27 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, a także naruszenia art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową należy poprzedzić stwierdzeniem, że niepodniesienie w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w zakresie dokonanej przez ten Sąd oceny materiału dowodowego sprawy, zgromadzonego i ocenionego w toku postępowania administracyjnego (a więc chociażby zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) utrwala ustalenia faktyczne leżące u podstaw skarżonego wyroku i nie pozwala przyjąć innych okoliczności za jego faktyczną podstawę. W związku z powyższym, jeżeli podstawą rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie, że śmierć [...] M. K. nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, to niezakwestionowanie tychże ustaleń zarzutami podniesionymi w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie może pozwalać na potwierdzenie zasadności postawionego zarzuty naruszenia prawa materialnego. Ponadto skarżący podniósł, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do podważanego stanu faktycznego sprawy, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy w ramach podstawy kasacyjnej, natomiast usiłuje czynić to podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego. W tej sytuacji zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, również w wyniku jego błędnej wykładni, powinny zostać uznane za zarzuty bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo, w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Skuteczny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na braku wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku, czyli a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do sądu administracyjnego, b) prezentacja stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, a w razie kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10). Naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje zatem wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest niezwykle lapidarne, nie jest możliwe odtworzenie dokładnego sposobu myślenia Sądu, który zdecydował się na uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć. Przypomnieć należy, że świadczenie, o przyznanie którego ubiegała się strona, jest przewidzianym w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin świadczeniem socjalnym. Okoliczność tę odnotował Sąd pierwszej instancji, natomiast w swoich wywodach skoncentrował się na treści przepisu innej ustawy, tj. art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, nie wyjaśniając dlaczego sięgnął po definicję wypadku zawartą w tym przepisie. Swoje rozważania sprowadził do uznania, że skoro skarżącemu przyznano jednorazowe świadczenie odszkodowawcze wynikające z ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, to zasadne jest też przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki określonej w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin, co ma mieć związek ze spójnością rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Zauważenia wymaga, że przesłanki przewidziane w poszczególnych aktach prawnych dla uregulowanych w nich świadczeń nie są tożsame. W ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym mowa jest o śmierci żołnierza, która nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, zaś ustawa o świadczeniach odszkodowawczych określa świadczenia przysługujące w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą. W zaskarżonej decyzji organ argumentował, że czym innym jest "śmierć w związku ze służbą wojskową", a czym innym "śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych". Pierwsze z tych pojęć jest pojęciem szerszym. Sąd do tej argumentacji się nie odniósł i nie wyjaśnił dlaczego wskazane pojęcia są w jego ocenie w istocie tożsame. Odwołując się do treści wyroku Sądu Rejonowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2015 r. Sąd pierwszej instancji nie przeanalizował jaka była przyczyna samobójczej śmierci ojca skarżącego i czy można uznać, że pozostawała ona w związku z wykonywaniem przez niego zadań służbowych, w sytuacji gdy Sąd ten przyjął, że śmierć żołnierza pozostawała w związku ze służbą wojskową. W istocie więc uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające organ administracji wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, a zwłaszcza wyjaśnienia dlaczego w sprawie zastosowanie mają znaleźć przepisy innego aktu prawnego, stanowi naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zawarty w nim wywód prawny nie pozwala na jednoznaczną ocenę, w toku kontroli instancyjnej, jakie znaczenie normy prawnej wynikającej z art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przyjął Sąd pierwszej instancji i co zatem stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokona oceny legalności zaskarżonej decyzji i przedstawi swoje stanowisko w sposób zgodny z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. W związku naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. i wskazanymi brakami uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jako przedwczesne Naczelny Sąd Administracyjny uznał odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i dlatego na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uwzględnił ją i uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od zasądzenia ich zwrotu na rzecz organu. Skład orzekający podzielił pogląd zaprezentowany w wyrokach NSA z 17 stycznia 2008 r., I FSK 140/07 i z 21 lutego 2012 r., II GSK 51/11, że jeżeli wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny, to brak jest dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło