I GZ 160/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 22 maj 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Go 100/18 w zakresie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z 26 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Go 100/18 po rozpoznaniu wniosku R. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku Sądu I instancji z 7 listopada 2018 r. w sprawie ze skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2015 r. z tytułu obrotu suszem tytoniowym postanowił przywrócić termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Sąd I instancji wskazał, że R. P. wniósł skargę na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. Wyrokiem z 7 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę skarżącego. Pismem z 14 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z jego pisemnym uzasadnieniem. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 16 listopada 2018 r., pismem z 20 listopada 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez nadesłanie własnoręcznie podpisanego wydruku wniosku, ewentualnie przez podpisanie wniosku znajdującego się w aktach sprawy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłka, zawierająca ww. wezwanie, została odebrana przez pełnomocnika skarżącego w placówce pocztowej w dniu 10 grudnia 2018 r. Przesyłką nadaną 17 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego przesłał podpisany egzemplarz wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 19 grudnia 2018 r. wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznano za doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej z dniem 7 grudnia 2018 r. Postanowieniem z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Go 100/18, tut. Sąd pozostawił ww. wniosek bez rozpoznania uznając, że nie usunięto w wyznaczonym 7 - dniowym terminie braku formalnego tego wniosku. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi w dniu 1 lutego 2019 r. Pismem nadanym w dniu 7 lutego 2019 r., pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Wskazał w nim, że wezwanie z 20 listopada 2018 r. zostało skarżącemu skutecznie doręczone 10 grudnia 2018 r., czego wyznacznikiem jest fakt, że operator pocztowy w powtórnym awizie wskazał na dzień 10 grudnia 2018 r. jako ostatni dzień w którym strona skarżąca mogła skutecznie odebrać ww. wezwanie. Gdyby rzeczywiście miało nastąpić uchybienie terminu, to operator pocztowy nie mógłby wydać w ww. dniu przesyłki. Skarżąca nie mogła zatem uchybić terminowi z własnej winy, a wyłącznie z winy operatora pocztowego lub sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając wniosek strony wskazał, że strona skarżąca nie mogła uchybić żadnemu terminowi z własnej winy, a jeżeli do uchybienia doszło to wyłącznie z winy operatora pocztowego lub sądu. Dodał, że gdyby miało nastąpić uchybienie terminu, to operator pocztowy nie mógłby wydać 10 grudnia 2018 r. przesyłki tj. w dacie, która została wskazana w powtórnym awizie jako ostatni dzień terminu do odbioru korespondencji. W ocenie Sądu I instancji pełnomocnik odbierając przesyłkę w dniu 10 grudnia 2018 r. mógł być przekonany, że termin do usunięcia braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, należy liczyć od tego momentu i że będzie on upływał 17 grudnia 2018 r. Sąd podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie, że adresat przesyłki ma prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została mu doręczona w zgodzie z obowiązującymi przepisami (por. postanowienia NSA z 30.10.2018, sygn. akt II FZ 630/18; postanowienie NSA z 5.12.2018, sygn. akt II FZ 675/18). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Z. zaskarżając je w całości wskazał, że zostały naruszone przepisy postępowania tj. art. 87 § 2 w zw. z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez bezzasadne przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, w sytuacji gdy skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, jako że zgodnie z orzecznictwem od "profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest adwokat, można wymagać, aby samodzielnie sprawdzał terminy przewidziane w przepisach dla dokonywania czynności procesowych, a nie polegał na zapiskach pracowników poczty", co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że prawidłowe uznanie Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, spowodowałoby wydanie przez Sąd I instancji postanowienia nie o przywróceniu terminu, lecz prawidłowego postanowienia o odmowie jego przywrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe. W rozpoznawanej sprawie skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji precyzyjne wyjaśnił, że prawidłową datą doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem była data 7 grudnia 2018 r. Potwierdziło to zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 19 grudnia 2018 r. uwzględniające ten fakt, który nastąpił z mocy prawa. Operator pocztowy w dniu 10 grudnia 2018 r., wydał pełnomocnikowi skarżącego korespondencję, co potwierdzało zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Wydanie w dniu 10 grudnia 2018 r. przesyłki, której termin odbioru mijał 7 grudnia 2018 r., było w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędnym działaniem operatora pocztowego, które prawidłowo ocenił Sąd I instancji stwierdzając, że nie powinno obciążać strony postępowania, nawet profesjonalnego pełnomocnika. Odbierając przesyłkę pełnomocnik skarżącego mógł być przekonany, że termin do usunięcia braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, należy liczyć właśnie od tego momentu, i że będzie on upływał 17 grudnia 2018 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiona argumentacja skarżącej zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, świadczyła o bezpośrednim braku winy strony w uchybieniu terminu. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienia Sądu I instancji o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji