IV SA/Gl 250/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-07-03
Skład orzekający: Beata Kozicka, Stanisław Nitecki, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o sprostowanie świadectwa służby, prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów strony, w szczególności dotyczących podstaw prawnych anulowania poprzedniego świadectwa i przyczyn nadania nowego świadectwa służby tej samej sygnatury?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o sprostowanie świadectwa służby, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, ponieważ nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę. W szczególności pominął kwestie dotyczące podstaw prawnych anulowania poprzedniego świadectwa służby oraz przyczyn nadania nowemu świadectwu tej samej sygnatury, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o sprostowanie świadectwa służby, domagając się zmiany zapisu dotyczącego ostatnio zajmowanego stanowiska, wskazania podstaw prawnych anulowania poprzedniego świadectwa oraz zmiany sygnatury nowego świadectwa. Organ odwoławczy wydał decyzję, która sprostowała świadectwo służby w zakresie stanowiska, ale nie odniosła się do pozostałych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania świadectwa służby uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 11 a ust. 2 pkt 1, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz.1204 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz.1257 z późn. zm., dalej Kpa), § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 114 poz. 1228 ze zm.), a także w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 03 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/GI 167/17- po rozpatrzeniu wniosku strony - [...] M.C. o sprostowanie świadectwa służby nr [...], wydanego [...]r. przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. - [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej:
1. sprostował świadectwo służby [...] M.C., wydane przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. w dniu [...]r., nr [...] w ten sposób, że:
a) punkt 7 - Informacje uzupełniające otrzymał brzmienie "7. Informacje uzupełniające: niniejszym świadectwem służby z dnia [...]r., anuluje się świadectwo służby z dnia [...]r. nr [...]. Zmiana (sprostowanie) świadectwa służby wynika z faktu, że w dacie zwolnienia ze służby w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S. [...] M.C. zajmowała stanowisko służbowe: "Kierownik Sekcji". Okoliczność tę - jak wskazał - potwierdzają wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/GI 561/13 i z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/GI 167/17;
b) ustalił, że obecne świadectwo służby [...] M.C. datowane [...]r. posiadać będzie nowo nadaną sygnaturę wynikająca z jednolitego rzeczowego wykazu akt Państwowej Straży Pożarnej, wskazaną przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S., w miejsce dotychczasowej sygnatury: "[...]", stosownie do § 44 ust. 2 i 3 Załącznika Nr 2 do Zarządzenia Nr 21 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie instrukcji kancelaryjnej i jednolitego rzeczowego wykazu akt dla Państwowej Straży Pożarnej z dnia 25 stycznia 2013 r. (Dz.Urz.MSW z 2013 r. poz. 27);
2. zobowiązał Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. do sporządzenia w terminie do 7 dni tekstu jednolitego świadectwa służby [...] M.C., z datą bieżącą (aktualną), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych niniejszą decyzją oraz dołączenie tej decyzji i tekstu jednolitego świadectwa służby do akt osobowych byłego funkcjonariusza pożarnictwa, tj. [...] M.C.
Argumentując rozstrzygnięcie [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej: organ) przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń i wskazując tożsame prawne regulacje przedmiotu odnotował, że dniu [...]r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S. wydał stronie świadectwo służby nr [...]. Jak wynika z punktu 7, świadectwo to anulowało wcześniejsze świadectwo służby wystawione w dniu [...]r. przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. nr [...]. Strona w dniu 12 sierpnia 2016 r. złożyła do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej wniosek o sprostowanie tegoż świadectwa służby. Przywołując art. 48 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wniosła o:
1) zmianę zapisu w pkt 2 świadectwa służby, datowanego [...]r. (jak wyżej) poprzez oznaczenie ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego: "Kierownik Sekcji Organizacyjno- Kadrowej" w miejsce zapisu: "Kierownik Sekcji";
2) wskazanie w pkt 7 świadectwa służby, jako informację uzupełniającą - podstawę prawną anulowania świadectwa służby [...] z dnia [...]r., a to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt. IV SA/GI 561/13;
3) zmianę znaku sygnatury świadectwa służby z dnia [...]r., na sygnaturę z tego roku, a nie z roku 2013 ("powtórzenie starej sygnatury").
Ostatecznie - jak zauważył - [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...]r. nr [...] nie uwzględnił wniosku strony o sprostowanie świadectwa służby z [...]r. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 167/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi strony na przywołaną wyżej decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej - zaskarżoną decyzję uchylił. W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, że do świadectwa służby z [...]r. strona zgłosiła trzy wyżej przytoczone zarzuty. Sąd wyjaśnił dalej, iż organy administracji wypowiadające się w przedmiotowej sprawie odniosły się tylko do jednego z podnoszonych przez skarżącą problemów, a mianowicie do kwestii związanej z zajmowanym przez nią stanowiskiem, wyeksponowanym w punkcie 2 świadectwa służby, zaś nie odniosły się organy do dwóch pozostałych zarzutów, o czym poniżej. Podkreślił przy tym, że co do kwestii zasadniczej Sąd podzielił stanowisko organów, że wystawiając świadectwo służby obowiązane są wskazać stanowisko zajmowane przez strażaka w momencie zwolnienia ze służby, zgodnie z regulacjami zawartymi w przywołanych przepisach prawa, a to obowiązującym wówczas (w dacie zwolnienia strażaka ze służby) rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSW i A) z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Załącznik Nr 3, pkt 9) i rozporządzenia tego Organu z 19 września 2001r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej (por. § 4 ust. 1 pkt 1, załącznik - wzór świadectwa służby). Dowodzi to wprost, że zapis w punkcie 2 świadectwa służby z [...]r., określający ostatnio zajmowane stanowisko służbowe: "Kierownik Sekcji" - jest prawidłowy.
Zatem, jak uznał, ta nader istotna okoliczność, mająca znaczenie prawne została ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta przez Sąd. Oznacza to także, że świadectwo służby w tej kontestowanej przez skarżącą części - jest zgodne z prawem i faktami. Równocześnie wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przypomniał, iż skarżąca tak we wniosku z 12 sierpnia 2016 r., jak i w skardze do Sądu podniosła jeszcze dwa dalsze zarzuty, a mianowicie odnoszące się do pominięcia wskazania podstaw prawnych wydania nowego świadectwa służby w dniu [...]r. oraz do wskazania przyczyn nadania nowemu świadectwu służby analogicznej sygnatury, jak miało pierwsze świadectwo z 2013 r.
Odwołując się do argumentacji Sądu, wyjaśnił, że w wyroku tym przyjęto, że w kontekście art. 48 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej żądanie sprostowania świadectwa służby ocenić należy jako odwołanie w ramach jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, a podejmowana przez uprawniony organ wyższego stopnia decyzja winna odnosić się do wszystkich zarzutów podnoszonych w żądaniu sprostowania świadectwa służby. Oznacza to, jak stwierdził Sąd, że organ administracji nie wypowiedział się w pełni we wnioskowanym zakresie, co skutkowało naruszeniem postanowień art. 138 Kpa, a naruszenie przepisów postępowania, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zauważył nadto, iż Sąd administracyjny podkreślił, że w ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy obowiązany będzie do ustosunkowania się do wskazanych zagadnień i stosownie do poczynionych ustaleń podjąć stosowne czynności prawne.
Jednocześnie podniósł, że wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest orzeczeniem prawomocnym. Stosownie zaś do art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: Ppsa) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, zaś w myśl art. 153 tej ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W dalszych motywach podał, że uznając w konsekwencji nie tylko za wiążące, ale za trafne takie wskazania i wywody Sądu administracyjnego należało dokonać oceny faktycznej i prawnej wyartykułowanych przez skarżącą zarzutów. Podając, że: po pierwsze, w uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że świadectwo służby [...] M.C. w kwestionowanym punkcie 2, dotyczącym zajmowanego stanowiska w dniu zwolnienia ze służby: "Kierownik Sekcji" - jest prawidłowe. Po drugie: ustosunkowując się w niniejszej decyzji do drugiego, wyżej opisanego zarzutu stwierdził, że podstawę wydania nowego świadectwa z dnia [...]r. stanowił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/GI 561/13 w przedmiocie przeniesienia strony ze stanowiska Kierownik Sekcji na stanowisko Starszy specjalista. W tym zakresie, jak stwierdził, należało świadectwo służby uzupełnić, zgodnie z § 6 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz usprawiedliwionym żądaniem strony. Znalazło to, jak wskazał, pełne odzwierciedlenie w nowym (uzupełnionym) brzmieniu punktu 7. "Informacje uzupełniające". Z kolei po trzecie, jak stwierdził, zgodzić należało się również z wnioskiem strony, że świadectwo służby z [...]r. posiada taką samą sygnaturę akt, jak anulowane świadectwo służby z dnia [...]r. Wyjaśniając tę kwestię odwołał się do Zarządzenia Nr 21 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie instrukcji kancelaryjnej i jednolitego rzeczowego wykazu akt dla Państwowej Straży Pożarnej z dnia 25 stycznia 2013 r. (Dz.Urz.MSWiA z 2013 r. poz. 27), a zwłaszcza § 44 ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do tegoż zarządzenia. Zgodnie, z którym zmiana znaku sprawy z równoczesnym ponownym założeniem nowej sprawy może nastąpić dopiero wtedy, gdy sprawa ostatecznie zakończona zaczyna się od nowa lub w przypadku, gdy w wyniku reorganizacji, akta spraw nie zakończonych, przejmuje nowa komórka organizacyjna. W sytuacji tej sprawę wpisuje się w nowym spisie spraw, zaznaczając ten fakt w dotychczasowym spisie spraw w formie wzmianki: "przeniesiono do znaku sprawy ...", i przenosi się akta sprawy do nowej teczki aktowej, nie dokonując zmian w przyporządkowanym wcześniej aktom sprawy, znaku sprawy.
Wyeksponował tym samym, że uwagi te i refleksje w kontekście stanu prawnego uzasadniają rozstrzygnięcie w punkcie 1 lit a i b sentencji objętej skargą decyzji.
Ponadto organ odwoławczy uznał także za niezbędne wyjaśnienie, że przepis § 6 ust. 3 cytowanego na wstępie rozporządzenia w sprawie świadectw służby i opinii o służbie upoważnia wyższego przełożonego do dokonania sprostowania świadectwa służby bądź odmowy jego sprostowania. Zaznaczył, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji znalazło oparcie w tym przepisie prawa. Jednocześnie podkreślił, że przepisy prawa nie określają w sposób jednoznaczny - w jaki sposób winno nastąpić uwzględnienie zmian dokonanych w wyniku częściowego sprostowania świadectwa służby przez organ II instancji, w kontekście pozostałej niezmienionej części świadectwa służby.
Na poparcie prezentowanego poglądu przytoczył stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym uznaje się, że samo świadectwo służby nie jest rozstrzygnięciem w drodze decyzji administracyjnej, jest bowiem czynnością materialno- techniczną, do której nie mają zastosowania przepisy Kpa. Dopiero wyższy przełożony w formie decyzji rozstrzyga w kwestii sprostowania świadectwa służby, a w tym postępowaniu zastosowanie mieć będą odpowiednio przepisy Kpa - tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/GI 253/13, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.
W tych okolicznościach skonstatował, że pozostawienie w "obrocie" świadectwa służby z [...]r., nr [...], sprostowanego ostateczną decyzją wyższego przełożonego - bez wątpienia stanowiłoby trudność techniczną i organizacyjną, gdyż prawidłowe zdekodowanie treści sprostowanego świadectwa służby, wymagałoby posługiwania się jednocześnie tymi dwoma dokumentami. I dlatego też w punkcie II części rozstrzygającej decyzji zobowiązał Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. do wystawienia w zakreślonym terminie tekstu jednolitego świadectwa służby, z bieżącą, aktualną datą - z uwzględnieniem zmian wprowadzonych zaskarżoną decyzją - z ustaleniem, przyjęciem i odnotowaniem w "pkt 7 Informacji uzupełniających", zgodnie z cytowanym wyżej wyrokiem sądu, że tekst jednolity świadectwa służby jest czynnością materialno-techniczną, uwzględniającą jedynie prawomocne już rozstrzygnięcia.
W skardze na powyższą decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...]r. sygn. akt [...], strona skarżąca wskazała, że skarży ją w całości i wnosi o jej uchylenie. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania tut. Sadu o sygn. akt: IV SA/GI 973/16, IV SA/GI. 619/09, IV SA/GI 994/10, IV SA/GI 561/13, IV SA/GI 1035/15, IV SA/GI 167/17.
W jej motywach, po prezentacji dotychczasowego przebiegu postępowania, podniosła, że konsekwentnie nie zgadza się i podważa stwierdzenie organu, iż jedynym stanowiskiem, jakie zajmowała podczas pełnienia służby w Komendzie Miejskiej PSP w S., było stanowisko Kierownik Sekcji. Skarżąca wykazała, że stanowiskiem jakie zajmowała było stanowisko Kierownik Sekcji Organizacyjno-Kadrowej. Przypomniała zarzuty zawarte w jej skardze z dnia 2 lutego 2017 r., a rozpoznanej przez tut. Sąd wyrokiem z 03 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 167/17. W jej ocenie organ w żaden sposób nie odniósł i nie wyjaśnił rozbieżności, co do wskazania zajmowanego przez skarżącą stanowiska w wydawanych przez organy decyzjach, a stanowiskiem wskazanym w świadectwie służby. Następnie odwołała się do regulaminu organizacyjnego KW PSP w K., przytaczając jego regulacje, po czym skonstatowała, że albo organy wprowadzają w życie regulaminy organizacyjne niezgodnie z Rozporządzeniami Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach PSP, albo świadectwa służby z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r. zostały źle sporządzone. Jej zdaniem na uwagę zasługuje fakt, iż wszystkie regulaminy organizacyjne w KM PSP w S. zatwierdza [...] Komendant Wojewódzki PSP w K., co tym bardziej - w jej opinii - budzi wątpliwości co do rzetelności treści decyzji z dnia [...]r. i dowodzi, że "[...] Komendant Wojewódzki PSP w K. sam nie wie, co zatwierdza oraz nie zna treści obowiązującego w jego jednostce regulaminu organizacyjnego".
Na zakończenie obszernych wywodów podniosła, że w decyzji z dnia [...]r. organ nie wyjaśnił, dlaczego świadectwo służby zostało wystawione dopiero z dniem [...]r., a nie natychmiast po uprawomocnieniu się wyroku tut. Sądu z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/GI 561/13, co ma istotne znaczenie we wszystkich postępowaniach dotyczących wydania nowego świadectwa służby oraz przewlekłością prowadzonego postępowania w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ drugoinstancyjny powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. W jego ocenie w sprawie identyczne zarzuty skarżąca podniosła w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 03 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/GI 167/17. Zaznaczył, iż jakkolwiek przedmiotowym wyrokiem Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, to w uzasadnieniu wyraźnie stwierdził, że jej skarga w zakresie w jakim dotyczy ona rzekomej nieprawidłowości co do określenia zajmowanego przez skarżącą stanowiska, nie może zostać uwzględniona. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd uwzględnił inne zarzuty skarżącej. Zdaniem organu brak jest zatem podstaw do uznania zarzutów skarżącej w zakresie w jakim dotyczą one rzekomo błędnego oznaczenia jej stanowiska w czasie służby w Komendzie Miejskiej PSP w S. jako "Kierownik Sekcji", gdyż oznaczenie to jest zgodne z przywołanym powyżej orzeczeniem. Podniósł także, że skarżąca wskazała również, że jej zdaniem organ potwierdził, iż podstawą wydania nowego świadectwa służby jest prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r. wydany w sprawie IV SA/GI 561/13, a tym samym świadectwo służby wystawione z dniem [...]r. zostało sporządzone po uprzednim (rzekomo przewlekłym) postępowaniu, co "ma istotne znaczenie we wszystkich postępowaniach dotyczących wydania nowego świadectwa służby". Jednocześnie skarżąca nie wskazała jakie konkretnie ma to znaczenie dla niniejszego postępowania.
Na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. skarżąca podniosła, że organ wadliwie procedował albowiem winien sprostować świadectwo służby z dnia [...]r. i jednocześnie anulować świadectwo z dnia [...]r., a nie anulować świadectwo z [...]r., jak to uczynił w pkt 1 a) zaskarżonej decyzji. Z kolei pełnomocnik organu, podtrzymując w pełni dotychczas prezentowane stanowisko, podał m.in., że waga podnoszonego naruszenia jest nieistotna, i nie powinna skutkować negatywnymi konsekwencjami dla organu z uwzględnieniem skargi z tego tytułu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Jednocześnie wskazania wymaga, że Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 ppsa kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w powyższych warunkach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna.
W przedmiotowej sprawie, co wymaga w pierwszej kolejności podkreślenia, co także zasadnie zauważył organ jednakże nie prawidłowo procedował, działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 619/2009 i z 4 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 994/10, oraz z 19 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/GI 561/13, a także - co istotne dla niniejszej sprawy - z 03 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/GI 167/17.
W związku z tym dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Stanowisko tożsame z prezentowanym wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13). Zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należało przede wszystkim udzielić odpowiedzi na pytanie czy wskazania co do dalszego postępowania w sprawie sformułowane przez tut. Sąd w wydanych uprzednio wyrokach zostały przez organy wykonane. Analiza zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego pozwala na udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie i stwierdzenie, że wskazania Sądu nie zostały przez organy w pełni zrealizowane.
Należy zwrócić uwagę, zwłaszcza na wyrok tut. Sądu z 03 sierpnia 2017 r., w którym jednoznacznie wskazano, iż zaskarżone w nim rozstrzygnięcie nie zawiera żadnego odniesienia organów do wszystkich zarzutów strony skarżącej. Sąd ten jednoznacznie wskazał, że w przedmiotowej skardze skarżąca podniosła jeszcze dwa zarzuty, a mianowicie odnoszące się do pominięcia wskazania podstaw prawnych wydania nowego świadectwa służby oraz do wskazania przyczyn nadania nowemu świadectwu analogicznej sygnatury jak miało pierwsze świadectwo. W kontekście art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 603 ze zm.), żądanie sprostowania świadectwa służby oceniać należy jako odwołanie w ramach jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, a podejmowana przez uprawniony organ wyższego stopnia decyzja winna odnosić się do wszystkich zarzutów podnoszonych w żądaniu sprostowania świadectwa służby. Zdaniem Sądu "(...) Analiza zaskarżonej decyzji jak również odpowiedzi na wniesioną skargę pozwala stwierdzić, że organ odwoławczy całkowicie pominął to zagadnienie i nie wypowiedział się w tym zakresie. Oznacza to, że organ odwoławczy nie rozpoznał wniosku o sprostowanie świadectwa służby w pełnym zakresie, a tym samym dopuścił się naruszenia postanowień art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego". Takie działanie organu - w ocenie Sądu - "wyczerpuje przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi przewidzianą art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na pominięcie wskazanej problematyki przez organ administracji skład orzekający nie jest w stanie odnieść się do trafności bądź wadliwości zajętego stanowiska".
W tych okolicznościach zasadnym jest przypomnienie, że po ponownym rozpoznaniu sprawy organ wadliwie ocenił podstawę i zakres procedowania. Przypomnienia wymaga, że ówczesnym rozstrzygnięciem poddano kontroli decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej K. z dnia [...]r. w przedmiocie sprostowania świadectwa służby, mocą której uznano za prawidłowe działanie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S., który w dniu [...]r. wydał stronie świadectwo służby nr [...]., które zakwestionowała strona m.in. w zakresie jego pkt 7, w który wskazano, że anuluje się świadectwo służby strony wystawione "dnia [...]r.".
Pismem z dnia 12 sierpnia 2016 r. strona wniosła o sprostowanie powyższego świadectwa, a także zanegowała jego treść zawartą w pkt 7, odnoszącym się do informacji uzupełniających podnosząc, że "winny być wskazane podstawy prawne anulowania świadectwa służby z dnia [...]r. i wystawienia nowego świadectwa; jak również winno zostać zamieszczone uzasadnienie sporządzenia świadectwa służby z datą [...]r., a nie z datą [...]r.".
Tym samym rację ma strona skarżąca kwestionując sprostowanie świadectwa służby z dnia [...]r., i anulowanie świadectwa z [...]r., jak to uczynił w pkt 1 a) zaskarżonej decyzji. Organ winien sprostować pierwotnie wydane świadectwo służby z dnia [...]r. i jednocześnie anulować świadectwo późniejsze, czyli z dnia [...]r. Okoliczność ta nie jest prawnie obojętna tak w aspekcie okresu w jakim organ zobowiązany jest do wydania świadectwa służby a strona uprawniona jest do jego otrzymania, jak i uwzględniając zasadę legalizmu i praworządności. Tylko prawidłowo wydane świadectwo wywołuje pożądany prawnie skutek jego mocy dowodowej. Mając na uwadze wadliwość procedowania organu co do przedmiotu jego działania, na tym etapie, poza ustosunkowaniem się pozostaje, gdyż z istoty rozstrzygnięcia pozostawać musi, zawarta w nim treść. Tym samym z uwagi na wadliwy przedmiot objęty zaskarżonym działaniem skład orzekający nie jest w stanie odnieść się do trafności bądź wadliwości zajętego w nim stanowiska.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i z tej przyczyny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło