II OSK 3209/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-10-21
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Marzenna Linska - Wawrzon, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okazjonalne odwiedzanie miejsca stałego zameldowania, przy jednoczesnym koncentrowaniu centrum życiowego w innym miejscu, uzasadnia wymeldowanie?Ratio decidendi
Okazjonalne odwiedzanie miejsca stałego zameldowania oraz przechowywanie tam rzeczy nie wyłącza możliwości wymeldowania, jeśli osoba faktycznie opuściła to miejsce w sposób trwały i dobrowolny, koncentrując swoje podstawowe funkcje życiowe w innym miejscu. Ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i ma odzwierciedlać rzeczywisty stan faktyczny, a utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby fikcję meldunkową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie B. S. z miejsca stałego zameldowania. Organ I instancji odmówił wymeldowania, uznając brak przesłanek dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu. Wojewoda Opolski uchylił tę decyzję i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, a jego opuszczenie jest dobrowolne i trwałe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę B. S. na decyzję Wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Oddalono wniosek J. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Op 160/18 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek J. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 160/18 oddalił skargę B. S. (dalej skarżąca) na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 3 lipca 2017 r. J. S. wystąpił do Burmistrza [...] o wymeldowanie skarżącej z miejsca stałego zameldowania. Wyjaśnił, że jest właścicielem domu znajdującego się w [...] przy ul. [...], a małżonkowie B. i M. S. zamieszkiwali w nim od 1984 r. do około 2012 r., na podstawie umowy bezpłatnego użyczenia.
Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017 r. poz. 657, ze zm.; zwanej dalej ustawą) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; zwanej dalej k.p.a.) odmówił wymeldowania skarżącej z miejsca stałego pobytu.
Organ I instancji wyjaśnił, że wnioskujący o wymeldowanie wskazał, że od 5 lat prawdopodobnym miejscem przebywania B. i M. S. jest adres: [...], gdzie małżonkowie zamieszkują i prowadzą działalność gospodarczą. Natomiast ich pełnomocnik oświadczył, że małżonkowie zamieszkują w miejscu stałego zameldowania, gdzie znajduje się ich centrum życiowe. Przesłuchani na tę okoliczność świadkowie zeznali, że od pewnego czasu nie widzieli małżonków S., jeden ze świadków stwierdził, że latem ich syn kosił trawę, a w okresie zimowym widział od czasu do czasu zapalone światło. Z kolei B. S. oświadczyła, że wraz z mężem przebywa w [...] w czasie wolnym tj. raz na tydzień lub co dwa tygodnie. Dodała również, że jada posiłki, nocuje oraz przyjmuje korespondencję w [...]. Z kolei Sołtys [...] stwierdził, że nie orientuje się, czy małżonkowie S. opuścili przedmiotowy dom, a przesłuchana w charakterze świadka K. L. - pracownica kancelarii należącej do pełnomocnika wnioskodawcy, która była w domu w [...] zeznała, że sprawia on wrażenie opuszczonego, wyczuwa się w nim zapach stęchlizny. W trakcie oględzin obiektu pracownicy organu odnieśli odmienne wrażenie i stwierdzili, że budynek wygląda na zamieszkały, jest umeblowany, a szafy są zapełnione ubraniami, oprócz szaf należących do dzieci. Na tej podstawie organ I instancji przyjął, że brak jest przesłanek dobrowolności i trwałości opuszczenia przez małżonków S. przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Na skutek wniesionego odwołania, Wojewoda Opolski, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] uchylił decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. i orzekł o wymeldowaniu B. S.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że skarżąca nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, a jego opuszczenie jest dobrowolne i trwałe. Okoliczność tę potwierdzają dowody zgromadzone w sprawie, w tym: pismo Z. T. - Komendanta Straży Miejskiej w [...] z dnia 28 sierpnia 2017 r., z którego wynika, że podczas kontroli meldunkowej uzyskano informację od sąsiadów (M. J. i R. K.), że B. S. nie przebywa pod adresem zameldowania, protokół sporządzony w dniu 25 września 2017 r. na okoliczność przesłuchania B. S., w którym sama oświadczyła, że na co dzień nie przebywa w [...], protokół przesłuchania w dniu 25 września 2017 r. i w dniu 16 października 2017 r. następujących świadków: R. K., M. J., Z. J. i R. W., którzy to świadkowie nie potwierdzili faktu stałego zamieszkiwania przez małżonków S. przy ul. [...] w [...], protokół sporządzony w dniu 16 października 2017 r. na okoliczność przesłuchania świadka - K. L., która oświadczyła, że w dniu 25 września 2017 r. była w spornej nieruchomości i na podstawie własnych obserwacji stwierdziła, iż małżonkowie S. pod ww. adresem nie zamieszkują.
Zdaniem organu II instancji miejscu stałego pobytu danej osoby musi towarzyszyć przebywanie pod danym adresem, które polega na koncentrowaniu w tym miejscu osobistych i majątkowych interesów danej osoby i oznacza realizację podstawowych funkcji życiowych, takich jak zamieszkiwanie, nocowanie, sporządzanie posiłków, wypoczywanie, przechowywanie rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania, przyjmowanie wizyt członków rodziny lub znajomych, utrzymywanie okazjonalnych kontaktów z sąsiadami, przyjmowanie i nadawanie korespondencji. Za pobyt stały nie może być zaś uznany fakt przebywania w lokalu jedynie okazjonalnie. Dla utrzymania zameldowania nie jest też wystarczający sam zamiar zamieszkania w lokalu przyszłości, czy pozostawienie rzeczy osobistych.
Organ odwoławczy uznał, że z akt sprawy nie wynika, by B. S. była zmuszona do opuszczenia miejsca pobytu stałego, a okoliczność nieprzebywania jej w [...] nie budzi wątpliwości.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę wniesioną przez B. S.
Na wstępie Sąd I instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 35 ustawy. Stwierdził, że na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ukształtował się pogląd, że miejscem stałego pobytu osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, ma tam urządzone centrum życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy, przyjmuje wizyty. Sąd podzielając ten pogląd uznał, że zachowuje on aktualność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy, w szczególności art. 35 ustawy. A zatem badając zasadność wniosku o wymeldowanie, ustalenia wymaga, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu stałego, przy czym przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, o jakim mowa w tym przepisie, nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne jest z kolei to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności.
Nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że w przedmiotowym postępowaniu zostało wykazane, że skarżąca nie koncentruje swoich codziennych, życiowych interesów pod adresem, z którego została wymeldowana. Ustalenie to pozostaje w zgodzie nie tylko z wyjaśnieniami większości przesłuchanych świadków, w tym sąsiadów domu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], tj. R. K., Z. J. i R. W., którzy nie potwierdzili faktu zamieszkiwania skarżącej pod ww. adresem, ale też z oświadczeniem uczestnika postępowania inicjującego to postępowanie, jak i z oświadczeniem złożonym w dniu 25 września 2017 r. przez samą skarżącą. Z wyjaśnień B. S. wynika, że wraz z mężem od około 2013 r. na co dzień przebywają w [...], gdzie prowadzą działalność gospodarczą. Tam też skoncentrowali swoją aktywność życiową (nocują, spożywają posiłki, wypoczywają). Dom położony w [...] przy ul. [...] małżonkowie odwiedzają okazjonalnie, w wolnym czasie lub w razie potrzeby wymiany znajdujących się tam odzieży. Prawidłowo zatem, zdaniem Sądu, organ odwoławczy przyjął, że skarżąca dobrowolnie opuściła przedmiotowy dom mieszkalny, który od czasu rozpoczęcia działalności gospodarczej w [...] nie jest przez nią zamieszkiwany. A zatem nastąpiło zerwanie przez skarżącą więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, a lokal, z którego strona została wymeldowana nie stanowi jej centrum życiowego, nadto opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania ma charakter trwały i dobrowolny. Sąd uznał, że potwierdza to również kolejny dowód w postaci protokołu przesłuchania K. L. - pracownicy kancelarii prawnej, sporządzony w dniu 16 października 2017 r. w Wydziale Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta i Gminy [...], jak i znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa wykonana podczas wizyty tego świadka w przedmiotowej nieruchomości. Dowody te świadczą o tym, że w domu mieszkalnym w [...] skarżąca nie realizuje podstawowych funkcji życiowych. Takie okoliczności jak zapach stęchlizny, duża ilość pajęczyn, kurz, puste szafki, brak śladów użytkowania czynią zasadnym stwierdzenie, że dom sprawia wrażenie opuszczonego. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu I instancji, świadczą o niezamieszkiwaniu skarżącej w przedmiotowym lokalu, a opuszczenie miejsca pobytu stałego nosi znamiona dobrowolności, co dodatkowo potwierdza jej oświadczenie, że decyzję o zamieszkaniu na co dzień w innej miejscowości podjęła wspólnie z mężem.
Na zakończenie Sąd I instancji stwierdził, że okazjonalne odwiedzanie przez skarżącą przedmiotowego domu mieszkalnego nie wyczerpuje znamion pobytu stałego. Również pozostawienie w ww. miejscu rzeczy, które nie są potrzebne w miejscu faktycznego przebywania osoby, nie świadczą o istnieniu związku z lokalem. Nie ma także wpływu na decyzję w przedmiocie wymeldowania fakt ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem przedmiotowego lokalu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości.
1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 , ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj.:
- art. 7a § 1 k.p.a., a to w związku z nierozstrzygnięciem ewentualnych wątpliwości na korzyść strony skarżącej przez organ II instancji i zaakceptowaniem tego przez Sąd I instancji;
- art. 8 § 1 k.p.a., a to w związku z prowadzeniem postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej przez organ II instancji i zaakceptowaniem tego przez Sąd I instancji,
- art. 8 § 2 k.p.a., a to w związku z odstąpieniem od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, co miało wpływ na wynik sprawy.
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a p.p.s.a., a to art. 35 ustawy poprzez przyjęcie, że przebywanie w lokalu w systemie co kilka - kilkanaście dni spełnia przesłankę opuszczenia lokalu i zawiera w sobie dorozumiany zamiar opuszczenia lokalu.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Opolu do ponownego rozpoznania, bądź o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi. Ponadto wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi na rozprawie.
J. S. wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, domagając się jej oddalenia i zasądzenia zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, jak i wniesienia sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).
Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. ograniczony był do sformułowanych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów nie dopatrując się z urzędu wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W tak zakreślonych granicach rozpoznania uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie zauważyć należy, odnosząc się do redakcji zarzutów, że zgodnie z art. 173 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji organów administracji publicznej prowadzących postępowanie. Zarzut skargi kasacyjnej powinien zatem dotyczyć normy stosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji w toku sądowej kontroli administracji, a nie jurysdykcyjnego postępowania zakończonego wydaniem objętej skargą decyzji. Art. 7, 7a § 1, 8 § 1 i 2 k.p.a. adresowane są do organów administracji nie do sądu. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na decyzję Wojewody Opolskiego. Strona wnosząca skargę kasacyjną, winna więc postawić Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., z uwagi na jego zastosowanie, w sytuacji, gdy nie było podstaw do oddalenia skargi, bądź wskazać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wiążące się z jego niezastosowaniem, oczywiście w powiązaniu z odpowiednimi przepisami, które w toku postępowania administracyjnego zostały naruszone. Rolą wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne podanie podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Sąd kasacyjny nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem skarżonego wyroku. Niezależnie jednak od tej oceny, nawet wadliwie sformułowane zarzuty kasacyjne wymagają wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie przywołanej za ich pomocą argumentacji (patrz: uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajduje w sprawie zastosowania zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony postępowania wyrażona w art. 7a k.p.a., bowiem nie dotyczy ona wątpliwości odnośnie co do stanu faktycznego sprawy, ale wątpliwości odnośnie co do treści normy prawnej. W niniejszej sprawie wątpliwości tego rodzaju nie występowały, bowiem ani organ odwoławczy, ani Sąd I instancji nie wskazywały na trudności w interpretacji przepisu prawa lub kwalifikacji prawnej okoliczności wynikających z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzone przez organ administracji postępowanie nie narusza również zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art.8 § 1 k.p.a.), bowiem czynności organu były transparentne, zgodne z przepisami ukierunkowane na ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności. Wyjaśniono także motywy faktyczne i prawne jakie stanęły za wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie przeprowadzone zostały wszelkie czynności i dowody, które miały znaczenie dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności. Wyjaśniono w szczególności, czy skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, czy było ono dobrowolne oraz gdzie znajduje się aktualnie jej centrum życiowe. Wyjaśniono zatem dokładnie te wszystkie okoliczności sprawy, od których zależało wydanie prawidłowej decyzji w przedmiocie wymeldowania. Zarówno organ jak i Sąd I instancji rozważały twierdzenia, zarzuty i dowody podniesione przez skarżącą ale wnioski do jakich doszły w wyniku swoich rozważań nie były korzystne z punktu widzenia stanowiska prezentowanego przez skarżącą. Taki jednak wynik rozważań nie świadczy o tym, że stanowisko skarżącej prezentowane w sprawie zostało pominięte i nie podlegało ocenie.
Nie sposób dopatrzeć się również naruszenia przez organ przepisu art. 8 § 2 k.p.a., bo z całą pewnością nie mógł naruszyć tego przepisu Sąd I instancji. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przez utrwaloną praktykę należy rozumieć akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych. Praktyka taka przede wszystkim powinna być zgodna z prawem (por. A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2020, teza 21; P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz aktualizowany do art. 8, LEXel.2019, teza 9,10). Powołane zaś przez skarżącą kasacyjnie orzeczenia WSA w Krakowie nie świadczą o jednolitej praktyce organów w zakresie w jakim wskazuje na to skarżąca. Nadto należy zauważyć, że nie kwestionują zasadności wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.
Chybiony jest również zarzut kasacyjny naruszenia przepisów prawa materialnego. Podniesienie tego typu zarzutu wymaga bowiem wskazania na czym polegała błędna wykładnia bądź niewłaściwe zastosowanie tego prawa. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem skarżącej kasacyjnie, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi przewidzianemu w hipotezie obowiązującej normy prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez sąd I instancji stan faktyczny nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania. Wskazany zarzut nie odpowiada tym wymogom. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że odwiedzanie dotychczasowego miejsca stałego zamieszkania co jakiś czas (określony przez skarżącą jako kilka lub kilkanaście dni), w sytuacji gdy jednocześnie centrum życiowe znajduje się w innym miejscu, nie uzasadnia wymeldowania.
Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że za podstawę przyjęcia, iż dana osoba nie opuściła stałego miejsca zameldowania, nie może być przyjęte samo oświadczenie zainteresowanej osoby, w którym stwierdza ona, że dane miejsce stanowi nadal jej centrum życiowe. Winno ono być potwierdzone obiektywnymi okolicznościami faktycznymi związanymi z daną sprawą. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. W niniejszej sprawie zgromadzony przez organ materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że skarżąca kasacyjnie opuściła miejsce zamieszkania w sposób trwały. Zastrzec przy tym należy, że ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, nie może być oparte na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulega zmianie i być pojmowane jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Wystarczające jest, jeżeli okres ten jest dostatecznie długi, gdyż w przeciwnym razie nie byłoby możliwe wymeldowania osoby, która de facto w lokalu od lat nie przebywa albo przyjeżdża do niego jedynie okazjonalnie. W art. 35 ustawy mowa jest o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, a zatem miejsca, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, które stanowi zorganizowane centrum jej spraw życiowych. Jest to miejsce, w którym w szczególności osoba ta mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z innymi osobami, przyjmuje korespondencję itp.(zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2151/13, LEX nr 1994943 oraz z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1708/14, LEX nr 2113117). Zatem sam fakt okazjonalnego przebywania i przechowywania rzeczy w budynku mieszkalnym nie wyłącza możliwości wymeldowania z pobytu stałego z lokalu mieszczącego się w tym budynku w przypadku spełnienia przesłanek zawartych w art. 35 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 210/19, LEX nr 3034265). Należy również podkreślić, że ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a skargę kasacyjną oddalił. Jednocześnie oddalił również wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z uwagi na brak podstaw prawnych takiego orzeczenia. Stosownie bowiem do treści art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę, strona, która skargę kasacyjną wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ. Przepis ten nie przewiduje zatem zwrotu tego rodzaju kosztów poniesionych przez uczestnika postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło