II OSK 1708/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-08

Skład orzekający: Robert Sawuła, Jerzy Stelmasiak, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna polegająca na zameldowaniu na pobyt stały może zostać anulowana, jeśli osoba zameldowana faktycznie nie przebywała pod wskazanym adresem i nie koncentrowała tam centrum swoich spraw życiowych, mimo posiadania zamiaru stałego pobytu?
Ratio decidendi
Czynność zameldowania na pobyt stały jest prawidłowa tylko wtedy, gdy osoba meldująca się faktycznie przebywa pod wskazanym adresem i ma zamiar stałego pobytu, koncentrując tam centrum swoich spraw życiowych. Samo oświadczenie o zamiarze nie wystarcza, jeśli nie znajduje potwierdzenia w obiektywnych okolicznościach faktycznych. W przypadku braku tych przesłanek, czynność zameldowania może zostać anulowana.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu M.O. na pobyt stały. Organy administracji uznały, że M.O. faktycznie nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem, a jego centrum życiowe znajdowało się we Francji, gdzie pracował. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.O., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organów i WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Katarzyna Golat /spr./ Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 626/13 w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...]kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 20 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 626/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.O. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej, polegającej na zameldowaniu. W wyroku przedstawiono następujący stan sprawy. Wójt Gminy Zabierzów decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa") oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej zwanej "K.p.a."), orzekł o anulowaniu czynności materialno–technicznej, polegającej na zameldowaniu M.O. w miejscu pobytu stałego [...] ul. [...], dokonanej w dniu [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 25 lipca 2005 r. B.B. wystąpiła z wnioskiem o anulowanie tej czynności argumentując, że M.O. nie mieszka pod tym adresem od 1987 r. Wówczas wyjechał do pracy we Francji, a jego meldunek miał charakter fikcyjny. W dniu 9 grudnia 2008 r. w Urzędzie Gminy Zabierzów przeprowadzono rozprawę administracyjną, w toku której przesłuchano w charakterze świadka E. O., która zeznała, iż w dacie dokonania zameldowania, M.O. przebywał pod adresem ul. [...] w Balicach, tj. pod tym adresem mieszkał i miał zamiar stałego pobytu, a nadto widziała tam rzeczy osobiste M.O. i jego małżonki. Zgodnie z wyjaśnieniami zainteresowanego, podtrzymanymi w toku postępowania w dniu 18 lipca 2005 r. nie przebywał on w Polsce, wykonując pracę poza granicami kraju. Wójt Gminy Zabierzów w dniu [...] lutego 2009 r. nr [...] ponownie anulował czynność materialno – techniczną polegającą na zameldowaniu M.O. w miejscowości Balice ul. [...], a organ odwoławczy [...] kwietnia 2009 r. decyzją nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 607/09, oddalił skargę złożoną przez M.O., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2305/10 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji wskazując, że postępowanie dowodowe nie dostarczyło danych pozwalających jednoznacznie rozstrzygnąć sprawę, w szczególności - poza zeznaniami - brak informacji, czy w dacie zameldowania M.O. przebywał w Polsce. Wójt Gminy Zabierzów wystąpił do podmiotów prowadzących rejestry publiczne. Urząd Skarbowy poinformował, że M.O. w latach 2004 – 2011 nie składał zeznań podatkowych oraz nie figuruje w ewidencji podatników, zaś z informacji uzyskanych z ZUS w Krakowie wynika, że w 2005 r. skarżący nie był objęty ubezpieczeniem społecznym, ani zdrowotnym. Wójt Gminy Zabierzów decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] anulował czynność polegającą na zameldowaniu uznając, że taki stan faktyczny koresponduje z faktem, że - jak sam skarżący zeznawał - pracował w tym okresie we Francji, a zatem centrum aktywności życiowej skarżącego, a zwłaszcza tej skoncentrowanej wokół zdobywania środków na utrzymanie, w dacie dokonywania zameldowania nie znajdowało się na terenie Polski. Wojewoda Małopolski decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...] uchylił decyzję Wójta i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia wskazując, że niezbędne jest jednoznaczne ustalenie, czy zainteresowany w dacie dokonania zameldowania przebywał pod adresem, pod którym zameldowano go na pobyt stały. W dniu [...] stycznia 2013 r. Wójt Gminy Zabierzów decyzją nr [...] ponownie anulował czynność zameldowania skarżącego argumentując, że co prawda strona mogła opłacać świadczenia we Francji nawet, jeśli mieszkała w Polsce, ale żadnego dowodu na tę okoliczność nie przedstawiono. Sporadyczne pobyty M.O. w miejscu zameldowania nie noszą znamion zamieszkiwania, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 ustawy. Na gruncie tego przepisu samo przebywanie w danym miejscu nie przesądza o zamieszkiwaniu w nim - kluczowe jest bowiem to, czy przebywaniu towarzyszy zamiar stałego pobytu, czego skarżący nie wykazał, bowiem centrum swej życiowej aktywności skupiał poza Polską i to zarówno w dacie dokonania zameldowania, jak i w okresie późniejszym (w szczególności nie osiągał w Polsce dochodu, nie podlegał ubezpieczeniom społecznym, nie płacił podatków i w Polsce nie pracował). Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy wskazując, że anulowanie czynności zameldowania jest konsekwencją wadliwego zarejestrowania pobytu osoby, która w dacie dokonywania zgłoszenia, faktycznie pod danym adresem nie przebywała. Dalej organ podniósł, że składając oświadczenie w dniu 3 kwietnia 2008 r. zainteresowany podał, że w dniu 18 lipca 2005 r. pracował we Francji, ale miał zamiar stałego pobytu w budynku przy ul. [...] w Balicach, dlatego też siostra, na mocy udzielonego jej pełnomocnictwa, zarejestrowała pobyt stały pod tym adresem. M.O. nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu zarówno na potwierdzenie, że przyjechał do Polski przed 18 lipca 2005 r., jak i na uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały, że właśnie od 18 lipca 2005 r. skarżącemu przyświecał zamiar uczynienia z przedmiotowego miejsca centrum swoich najważniejszych spraw życiowych i że został on zrealizowany. Organ podnosząc, że o pobycie stałym decyduje zamieszkanie z zamiarem stałej lub długotrwałej koncentracji spraw życiowych, a zamiarowi temu muszą towarzyszyć okoliczności faktyczne dowodzące jego realizacji podkreślił, że pobyt, który nie odzwierciedla woli stworzenia pod tym adresem centrum spraw życiowych, nie ma charakteru stałego. Tak charakteryzując stan sprawy organ uznał, że czynność meldunkowa z 18 lipca 2005 r. była wadliwa, a skarżący nie wykazał, aby stan faktyczny sprawy był inny. Od decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M.O., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Zabierzów z dnia [...] stycznia 2013 r. Wskazał, że w decyzji nie uwzględniono wymogów z art. 77 K.p.a., błędnie zastosowano art. 47 ust. 2 ustawy, a także niewłaściwie zinterpretowano art. 10 ust. 1 ustawy, poprzez odmówienie stałego pobytu ze względu na zatrudnienie poza granicą kraju. Zarzucono, że organ nie dopuścił dowodu z akt Sądu Okręgowego w Krakowie, sygn. akt XI CR 1285/05, dotyczących rozwodu B.B. z M. O. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym wyroku z 20 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 626/13 zauważył, że w dacie zameldowania nie zaistniały przesłanki niezbędne do dokonania zameldowania M.O., a więc przebywanie w przedmiotowym lokalu oraz zamiar skoncentrowania przez niego centrum życiowego w tym lokalu. Sąd wywodził, że czynności zameldowania można przypisać walor prawidłowości wówczas, gdy osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu zameldowania z zamiarem stałego zameldowania. Wyjaśnił, że przez pojęcie "pobytu stałego", w myśl art. 6 ust. 1 ustawy, należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego, a powyższe przesłanki nie zostały spełnione. W ocenie Sądu prawidłowo ustalono, że skarżący faktycznie nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, nie tylko w dacie zameldowania, ale również w okresach poprzedzających ten dzień i późniejszych. Nadto Sąd zdefiniował miejsce stałego pobytu jako miejsce, w którym realizowane są podstawowe funkcje życiowe, tj. gdzie dana osoba mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Wskazał, że okoliczności tego rodzaju nie można przypisać skarżącemu (który o ile przebywał na terenie Polski, to mieszkał u swoich rodziców przy ul. [...] w Krakowie). Ponadto Sąd zaakcentował, że żona skarżącego w marcu 2005 r. wniosła pozew o rozwód i dopiero wtedy skarżący zgłosił chęć zameldowania na pobyt stały w Balicach. Jednak wskazał on jako centrum życiowe adres we Francji i stwierdził, że w dniu 18 lipca 2005 r. pracował we Francji, stąd czynność zameldowania należało - jako wadliwą - anulować. Odnosząc się do zarzutu skargi niedopuszczenia dowodu z akt sprawy rozwodowej WSA w Krakowie zaznaczył, że strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, a obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy nie jest sprzeczny z zasadą, że ciężar dowodu ostatecznie spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Zaniechanie przedstawienia przez stronę dowodów, pomimo wezwania przez organ, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. Skarżący miał dostęp do akt postępowania i przedłożenia dokumentów. W skardze kasacyjnej wywiedzionej 7 maja 2014 r. wniesiono o "zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. (...) i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy Zabierzów z dnia [...]stycznia 2013 r. (...)", względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Krakowie. W skardze kasacyjnej sformułowano w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a w szczególności art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2, w związku z art. 9 ust. 2b i art. 11 ust. 2 ustawy w wyniku niedostrzeżenia, że skarżący w stanie faktycznym przywołanym przez Sąd – a jedynie wadliwie zinterpretowanym – odpowiadał warunkom dla dokonania zameldowania oraz - w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - z powodu naruszenia przepisów postępowania w szczególności art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w związku z art. 113 § 1 P.p.s.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie meritum sprawy, nie odniesienie się do materiału dowodowego i zastąpienie tego zarzutem, że skarżący miał obowiązek przedstawienia dodatkowych dowodów. W uzasadnieniu podniesiono, że art. 6 ust. 1 ustawy traktuje o zamieszkaniu w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Nie ma w nim mowy o konieczności fizycznego pobytu, lecz o zamieszkaniu. Ponadto zakwestionowano poprawność domagania się od skarżącego przedstawienia dowodów na rzecz przyjęcia tezy przeciwnej od prezentowanej przez organ. Podniesiono, że organy nie zrealizowały wynikającego z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2305/10, zalecenia wyjaśnienia istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Stąd też poza przypadkami nieważności postępowania, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, określonymi w § 2 powołanego przepisu, Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach środka zaskarżenia. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania czy też modyfikowania, niejako w zastępstwie skarżącego kasacyjnie, podstaw kasacyjnych. Każdy zatem zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego lub materialnego. Skarżący powinien w szczególności dokonać wykładni przepisów prawa, których naruszenie zarzuca sądowi oraz powinien porównać wyniki dokonanej przez siebie wykładni z interpretacją przyjętą w zaskarżonym wyroku. Ponadto, gdy chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno wyjaśnić w jaki sposób, zdaniem skarżącego, takie uchybienie sądu I instancji miało istotny (a więc nie jakikolwiek) wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna tych wymogów nie spełnia. Gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji, konieczne jest oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Wymaga to wyraźnego wskazania, które przepisy ustawy procesowej zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Bez spełnienia tych wymogów ogólny zarzut błędnych ustaleń stanu faktycznego nie może odnieść oczekiwanego przez stronę skutku. Skarżący kasacyjnie jako podstawę kwestionowania dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. powołał art. 141 § 4 P.p.s.a., a zarzut ten należy uznać za nieusprawiedliwiony. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia stanowiąc w zdaniu pierwszym, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie oraz, gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jak i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, publ. Lex nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, publ. Lex nr 513044). Za pomocą tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji aprobującym ustalenia organów i ocenę materiału dowodowego przez nie dokonaną. Stawiając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. skarżący polemizuje więc w istocie z dokonanymi w sprawie ustaleniami i oceną materiału dowodowego. Tymczasem, skoro przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. stanowi normatywny wzorzec dla oceny czy zaskarżony wyrok odpowiada ustawowym wymogom (zawiera konieczne elementy), to wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, iż uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż Sąd I instancji zajął wyraźne stanowisko, co do stanu faktycznego i prawnego przyjętego za podstawę wyrokowania. Za nieusprawiedliwiony należy również uznać kolejny zarzut skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z przepisem tego artykułu przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Zawiera on zatem normę określającą jedynie moment zakończenia fazy rozpoznawczej przed sądem administracyjnym, mając li tylko porządkowy charakter. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie wiąże się z dokonywaniem ustaleń faktycznych. Wobec tego sprawę za dostatecznie wyjaśnioną uznać można, jeżeli strony wyczerpały możliwość korzystania z przysługujących im uprawnień procesowych, a sąd nie znalazł podstaw do działania z urzędu (vide Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wydanie 4, Wydawnictwo LEX). W kontekście kompetencji sądów administracyjnych, które to sądy, jak wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) i art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez badanie przede wszystkim legalności zaskarżonych aktów, zasadne jest przyjęcie, że do naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby np. sąd zamknął rozprawę nie udzielając głosu stronom. Przepis art. 113 § 1 P.p.s.a. winien być rozumiany jako wypełnienie przez przewodniczącego obowiązku zamknięcia rozprawy wówczas, gdy stwierdzi, iż sprawa ze względów formalnych dojrzała do wydania wyroku, rozumianego jako możliwość sformułowania oceny legalności zaskarżonej decyzji, nie zaś jako przepis, uprawniający do zamknięcia rozprawy tylko wówczas, gdy w aktach sprawy znajdują się wszelkie niezbędne dokumenty przesądzające o materialnoprawnych okolicznościach rozstrzyganej sprawy (taki pogląd, podzielany przez skład orzekający przedstawił NSA w wyroku z 20 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2265/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Wobec tego okoliczność, że zdaniem skarżącego kasacyjnie materiał dowodowy zebrany przez organy jest niekompletny, gdyż nie przeprowadzono wskazanych przez skarżącego dowodów nie oznacza, że doszło do niewłaściwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 113 § 1 P.p.s.a. Zamierzonego skutku nie może również odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., wymieniony w powiązaniu z przywołanymi wyżej przepisami. Ogólnikowe stwierdzenie, że postępowanie wymaga uzupełnienia materiału dowodowego bez skonkretyzowania, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zostały naruszone, obraża art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie, w jakim nakazuje on sądowi administracyjnemu wyjaśnienie podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Obowiązku wskazania i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia nie może bowiem zastąpić powołanie się wyłącznie na procesową podstawę umożliwiającą wydanie wyroku (tak NSA w wyroku z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1688/13, LEX nr 1665660). Ponadto nie okazał się usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów ustawy, w szczególności art. 6 ust. 1. Nie jest bowiem uprawnione zaprezentowane w skardze kasacyjnej twierdzenie, że skoro w tym przepisie mowa jest o zamieszkaniu w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, to oznacza to, że ustawodawca nie sformułował przesłanki fizycznego pobytu pod danym adresem. Z ustalonego orzecznictwa wynika bowiem, że w formule ujętej w art. 6 ust. 1 ustawy zawiera się element faktycznego przebywania pod określonym adresem, a uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych (tak NSA w wyroku z 2 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1376/14, CBOSA). Powyższa interpretacja koresponduje z wynikami wykładni systemowej. Zważywszy bowiem na to, że warunkiem wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy jest ustalenie niedopełnienia przez stronę obowiązku wymeldowania w sytuacji faktycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu, nie można zasadnie twierdzić, że zameldowanie na pobyt stały nie jest związane z fizycznym przebywaniem meldującego w miejscu zameldowania na pobyt stały. W przypadku sprawy o wymeldowanie danej osoby z pobytu stałego konieczne jest ustalenie, że osoba fizyczna nie przebywa w danym lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Tym samym przebywanie w rozumieniu faktycznego pobytu w miejscu zameldowania, ewentualnie wykazanie, że istnieje zamiar takiego stałego przebywania i koncentrowania spraw życiowych stanowią obligatoryjne, pozytywne przesłanki czynności zameldowania. Słusznie zatem Sąd I instancji wywodził, że za miejsce stałego pobytu danej należy uznać miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (tak NSA w wyroku z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2151/13, CBOSA). Co więcej - zamiar zamieszkania w danym lokalu na stałe i skoncentrowanie tam swoich spraw życiowych powinny być stwierdzone na podstawie obiektywnie istniejących okoliczności faktycznych, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić (tak NSA w wyroku z 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1308/14, CBOSA). Z uwagi na brak możliwości przypisania podstawom skargi kasacyjnej zasadnego charakteru, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło