II OSK 1014/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-30

Skład orzekający: Robert Sawuła, Tomasz Zbrojewski, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy upływ terminu ważności postanowienia wstrzymującego użytkowanie obiektu budowlanego, w sytuacji gdy zmiana sposobu użytkowania już nastąpiła, wyłącza możliwość wydania decyzji merytorycznej w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Upływ terminu ważności postanowienia wstrzymującego użytkowanie obiektu budowlanego, w sytuacji gdy zmiana sposobu użytkowania już nastąpiła, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości. W takim przypadku nadal istnieje przedmiot sprawy, którym jest doprowadzenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a przepisy art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego wyłączają zastosowanie tej części normy prawnej, która warunkuje dopuszczalność wydania decyzji co do istoty sprawy "trwaniem" terminu wskazanego w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny bez wymaganego pozwolenia. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu ważności postanowienia wstrzymującego użytkowanie obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną L. D. Zasądzono od L. D. na rzecz T. C. kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Stawecki Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2340/17 w sprawie ze skargi T. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od L. D. na rzecz T. C. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2340/17, po rozpoznaniu skargi T. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2017 r., nr 1239/2017, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego: 1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2) zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. C. kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 maja 2017 r., nr 93/17, wydaną w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm. - w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. nr 93, poz. 888), umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że PINB odwoławszy się do art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego stwierdził, że wskutek upływu terminu ważności postanowienia z dnia 11 stycznia 2017 r., nr 12/2017, wydanie decyzji, co do istoty sprawy okazało się niedopuszczalne, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Stanowisko organu pierwszej instancji w pełni podzielił WINB, przywołując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szereg orzeczeń WSA w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których wywodzono niedopuszczalność rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego po upływie ważności postanowienia wydanego w trybie art. 50 ust. 1 ustawy. Sąd uznał, że proste odniesienie zakazu wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego do realiów rozpoznanej sprawy było jednak niedopuszczalne. Przedmiotem umorzonego postępowania nie były bowiem roboty budowlane wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, tylko zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która już nastąpiła, bez pozwolenia właściwego organu. Przyjęte przez organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie rozumienie normy prawnej wynikającej z art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego jest więc błędne. Nie uwzględnia bowiem pełnej treści art. 71 ust. 3, a także art. 51 ust. 5 ustawy. Zgodnie z art. 71 ust. 1 zd. 1 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Stosownie natomiast do treści art. 71 ust. 3 zd. 1 ustawy, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku nielegalnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego ustawodawca przewidział odpowiednie (a nie wprost) stosowanie przepisów wymienionych w art. 71 ust. 3. Odpowiednie stosowanie powinno natomiast uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio zastosowany. Może ono polegać na stosowaniu niektórych przepisów w całości, niektórych - częściowo, a innych - w ogóle. Sąd Wojewódzki zauważył, że art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, w którym zawarto odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 ustawy, zawarty jest w rozdziale 6 Prawa budowlanego (Utrzymanie obiektów budowlanych), natomiast przepisy do których odsyła zawarte są w rozdziale 5 Prawa budowlanego (Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych). Odpowiednie zastosowanie regulacji dotyczących budowy obiektu budowlanego do kwestii związanych ze zmianą sposobu jego użytkowania powinno więc w szczególności uwzględniać następstwo czasowe tych zdarzeń. Zmiana sposobu użytkowania dotyczy wszakże budynku wybudowanego i użytkowanego. Tę specyfikę postępowania prowadzonego na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50 i 51 Prawa budowlanego uwzględnił zresztą ustawodawca, przewidując, że w decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71 ust. 3 zd. 2 Prawa budowlanego). Dalej, Sąd I instancji zaznaczył, że tak, jak celem postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, tak rolą organów prowadzących postępowanie w trybie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50-51 Prawa budowlanego jest rozstrzygnięcie o tym, co należy zrobić, aby doprowadzić samowolną zamianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Dla zakresu zastosowania art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego w realiach rozpoznawanej sprawy nie mogło być więc obojętne to, że nielegalna zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowalnego już nastąpiła (miała miejsce przed wszczęciem postępowania). Obowiązek uwzględnienia przez organ prowadzący postępowanie naprawcze, że w momencie rozstrzygnięcia roboty budowlane zostały zakończone jednoznacznie wynika z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim przepisy art. 51 ust. 1-4 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W takim przypadku decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót nie wydaje się. W świetle zatem art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego sytuacja, w której roboty budowlane są wykonywane z naruszeniem wymogów ustawowych jest odmienna od sytuacji, w której roboty te są już zakończone. W tym drugim przypadku ustawodawca przewidział "tylko" odpowiednie zastosowanie ust. 1-4 art. 51 Prawa budowlanego. Skoro bowiem roboty budowlane zostały już zakończone, to nie można wstrzymać ich prowadzenia. Co za tym idzie, w takiej sytuacji, mocą art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie znajdzie także zastosowania ta część normy prawnej zawartej w art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, która warunkuje dopuszczalność wydania decyzji co do istoty sprawy "trwaniem" terminu wskazanego w art. 50 ust. 4 ustawy. Sąd zaznaczył, że podobne stanowisko, co do dopuszczalności prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w aktualnym brzmieniu (zawierającego analogiczną regulację, jak art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 30 maja 2004 r.) i wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, pomimo upływu terminu ważności postanowienia wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OSK 512/13. Sąd Wojewódzki stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50-51 Prawa budowlanego nie można pominąć okoliczności, że (tak, jak w realiach rozpoznanej sprawy) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego już nastąpiła. W takiej sytuacji upływ terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, nie może sam w sobie stanowić podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organy administracji dopuściły się więc naruszenia art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Stwierdzone naruszenie miało natomiast wpływ na wynik sprawy, ponieważ podana przez nie przyczyna nie mogła stanowić samoistnej podstawy formalnego, a nie merytorycznego, zakończenia postępowania. Organ odwoławczy w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji zwrócił wprawdzie uwagę na konieczność rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty. Błędnie jednak przyjął, że wymaga to wszczęcia nowego postępowania, a nie podjęcia właściwych czynności w ramach prowadzonego postępowania. Z przedstawionych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji z dnia 25 maja 2017 r. Sąd Wojewódzki podniósł także, że w związku z postanowieniem PINB z dnia 11 stycznia 2017 r., nr 12/2017, zobowiązane przedstawiły przy piśmie z dnia 10 marca 2017 r. projekt budowlany, obowiązkiem PINB po zwrocie akt sprawy będzie zatem dokonanie merytorycznej oceny przedstawionej dokumentacji i ustalenie, czy zachodzą podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd I instancji zaznaczył, że zgromadzone w toku postępowania dowody dawały wystarczającą podstawę do stwierdzenia, iż przedmiotowy obiekt budowlany nie powstał w warunkach samowoli budowlanej. W aktach sprawy znajdują się m.in., przedstawione przez L. D. w dniu 22 sierpnia 2016 r., kopie rzutów budynku gospodarczego, stanowiących załącznik do pozwolenia na budowę z dnia 6 maja 1975 r., znak: GP.I.601a/215/75. Ponadto przedmiotowy budynek, jako istniejący budynek gospodarczy, został uwidoczniony na planie zagospodarowania, stanowiącym część dokumentacji budowlanej dołączonej do decyzji z dnia 30 lipca 1987 r., nr 567/87 o pozwoleniu na budowę budynku [...] [...]. W ocenie Sądu oświadczenia stron postępowania były wystarczające do stwierdzenia, że zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku nastąpiła pomiędzy 1985, a 1990 r., zatem niewątpliwie przed 31 maja 2004 r. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła L. D., wnosząc o zmianę wyroku poprzez oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wniosła o rozważenie zasadności wystąpienia o podjęcie uchwały na podstawie art. "15 § 1 ust. 3" p.p.s.a., rozstrzygającej zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, dotyczące dopuszczalności umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w sytuacji gdy upłynął termin ważności postanowienia wstrzymującego użytkowanie obiektu budowlanego, wskazany w art. 50 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego i nie została wydana decyzja w oparciu o art. 51 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 51 ust. 5 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji uchwalonej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. nr 93, poz. 888), poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania, polegającą na przyjęciu, iż ze względu na fakt, że zmiana sposobu użytkowania już nastąpiła, bez znaczenia pozostaje upływ terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu w przypadku zmiany sposobu użytkowania powinna doprowadzić do wyłączenia jego zastosowania, z uwagi na to, że zmiana sposobu użytkowania jest stanem ciągłym; b) art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 i w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji uchwalonej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. nr 93, poz. 888), poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania, polegającą na przyjęciu, że upływ terminu ważności postanowienia wstrzymującego użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części nie wyłącza możliwości wydania decyzji merytorycznej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nie pozwala na jego zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi na decyzję orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego, pomimo tego, że wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości niniejszego postępowania. W piśmie z dnia 27 lutego 2019 r. H. C. przedstawiając swoje stanowisko w sprawie wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i nie obciążanie jej kosztami postępowania, o które wnosi skarżąca kasacyjnie. W piśmie z dnia 14 grudnia 2021 r. ponownie zajęła stanowisko w sprawie. T. C. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie od L. D. na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy upływ terminu ważności postanowienia wstrzymującego użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części, w sytuacji gdy zmiana sposobu użytkowania już nastąpiła, wyłącza możliwość wydania decyzji merytorycznej. Na tak przedstawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Stosownie do dyspozycji art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Sąd w składzie obecnie orzekającym, podziela zapatrywanie Sądu I instancji, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50-51 Prawa budowlanego nie można pominąć okoliczności, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego już nastąpiła, a w takiej sytuacji, upływ terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, nie może sam w sobie stanowić podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Przedmiot sprawy bowiem nadal istnieje, a jest nim doprowadzenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Nie powinna mieć miejsca sytuacja sprowadzająca się do tego, że zmiana sposobu użytkowania obiektu byłaby niejako legalna z samego faktu upływu terminu ważności postanowienia. Wprawdzie organ odwoławczy wskazał na konieczność wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania (w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego), jednakże nie ma to racjonalnego uzasadnienia, powodowałoby to jedynie przedłużanie postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewadliwie Sąd Wojewódzki odwołał się do przepisu art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, przyjmując, że ma on przełożenie na grunt rozpoznawanej sprawy, albowiem dotyczy faktu już dokonanego, tj. tak jak w tej sprawie z dokonaną już zmianą sposobu użytkowania, która nastąpiła już przed wszczęciem postępowania. Bez znaczenia przy tym są dywagacje skarżącej kasacyjnie, że samowolna zmiana sposobu użytkowania jest stanem ciągłym (dokonuje się faktycznie w określonym momencie, natomiast jej skutki powodujące stan niezgodny z prawem działają nieprzerwanie i wymagają interwencji właściwych organów nadzoru budowlanego). Nie zmienia to zapatrywania, że doszło już do zmiany sposobu użytkowania (budynek gospodarczy na budynek mieszkalny). Co więcej, można w niniejszej sprawie podać w wątpliwość zasadność wydania postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, z uwagi na to, że z akt sprawy nie wynika, aby toczyły się jakiekolwiek prace przy obiekcie związane z dokonaną samowolną zmianą sposobu użytkowania. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 lutego 2005 r., sygn. akt 7/IV SA 3922/03, "z treści art. 50 ustawy wynika bezspornie, że ma on zastosowanie wówczas gdy prowadzone są prace budowlane. W przypadku zmiany samowolnie sposobu użytkowania obiektu można go stosować "odpowiednio" – gdy trwają roboty budowlane mające na celu zaadaptowanie obiektu do zmienionego sposobu jego użytkowania. Z akt sprawy wynika, iż prace budowlane przy obiekcie (...) zostały zakończone, a w budynku tym funkcjonuje przychodnia lekarska zakładu opieki zdrowotnej. W takiej sytuacji brak było podstaw prawnych do wydania postanowienia opartego na przepisie art. 50 ustawy. Ponadto podnieść trzeba, że wstrzymanie użytkowania obiektu nie jest "odpowiednim" zastosowaniem normy stanowiącej podstawę wstrzymania robót budowlanych. Nie można bowiem znaleźć żadnej "odpowiedniości" między prowadzeniem robót budowlanych, a prowadzeniem określonej działalności w istniejącym już budynku. Nakazując wstrzymanie użytkowania budynku na cele przychodni lekarskiej, a więc w istocie wstrzymując prowadzenie działalności usługowej, organ naruszył przepisy prawa materialnego". NSA w wyroku z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1049/05, zauważył zaś, że "w sytuacji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uprzedniego uzyskania zezwalającej na taką zmianę decyzji organu administracji budowlanej ma zastosowanie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego który przewiduje odpowiednie stosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zastosowanie odpowiednie polega na tym, że wskazany przepis stosuje się w całości, wówczas gdy jest to możliwe w danych warunkach, stosuje się ten przepis z pewnymi modyfikacjami wynikającymi ze specyfiki sprawy lub też nie może mieć zastosowania właśnie w uwagi na specyficzne warunki sprawy. W niniejszej sprawie wobec niespornego faktu przystosowania obiektu do nowej funkcji bez wymaganego zezwolenia organu administracji, nie miał zastosowania art. 50 Prawa budowlanego określający warunki orzeczenia o wstrzymaniu wykonania działań inwestora na czas do wydania decyzji przewidzianej art. 51 Prawa budowlanego. Skoro artykuł ten nie mógł być w sprawie zastosowany, łącznie z przepisem ust. 4, to nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 71 ust. 3 w aspekcie niezachowania terminu określonego w art. 50 ust. 4.". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób odmówić racjonalności Sądowi I instancji, który stwierdził, że mocą art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie znajdzie zastosowania ta część normy prawnej zawartej w art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, która warunkuje dopuszczalność wydania decyzji co do istoty sprawy "trwaniem" terminu wskazanego w art. 50 ust. 4 ustawy. Słusznie Sąd Wojewódzki wzmocnił swoje stanowisko poglądem prezentowanym przez NSA w wyroku z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OSK 512/13, wyrażonym na tle art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (zawierającego analogiczną regulację jak obecnie rozważany art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego), zgodnie z którym dopuszczalne jest prowadzenia postępowania i wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, pomimo upływu terminu ważności postanowienia wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Upływ terminu ważności postanowienia, w sytuacji gdy doszło już do zmiany sposobu użytkowania obiektu przed jego wydaniem, nie sprawił, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Z powyższych względów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 51 ust. 5 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło