II OSK 512/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-02
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Jolanta Rudnicka, Teresa Kobylecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy po upływie terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego może jeszcze wydać decyzję merytoryczną w ramach postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, czy też postępowanie to staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że upływ terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania naprawczego. Nawet po wygaśnięciu postanowienia, organ nadzoru budowlanego nadal może rozstrzygnąć o tym, co należy uczynić, aby roboty budowlane doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, w szczególności na podstawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nawet jeśli roboty zostały już zakończone. Umorzenie postępowania tylko z powodu upływu terminu ważności postanowienia jest nieprawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie prowadzonych robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego i przemurowaniu przewodów kominowych w budynku wielorodzinnym. Organ I instancji wstrzymał roboty, następnie umorzył postępowanie, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela jednego z lokali, uznając, że po upływie terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że postępowanie naprawcze nie stało się bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz T. Z. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka, sędzia del. NSA Teresa Kobylecka, , Protokolant : starszy asystent sędziego Paweł Konicki, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 418/12 w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz T. Z. 1.300 (słownie: jeden tysiąc trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. Z. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego samowolnie prowadzonych robót budowlanych.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż przedmiot niniejszego postępowania stanowił budynek mieszkalny wielorodzinny położony w Z. przy ul. J. W budynku tym znajdują się trzy lokale mieszkalne: nr 1 własność Z. B. (udział 37,52 %), nr 2 własność B. i W. S. (udział 35,86%) oraz nr 3 własność T. Z. (udział 26,62 %). Dla wszystkich lokali prowadzone są odrębne księgi wieczyste, a ponadto osobno prowadzona jest księga wieczysta dla gruntu i elementów wspólnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubaniu w dniach 8 i 9 czerwca 2011 r. przeprowadził kontrolę, w wyniku której ustalił, że w przedmiotowym budynku samowolnie rozpoczęto prowadzenie prac remontowych, polegających na zdemontowaniu istniejącego pokrycia dachowego ceramicznego (na 3/4 powierzchni dachu) oraz przewodów kominowych (w części ponad dachem). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (tekst jedn. Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) organ wstrzymał Wspólnocie Mieszkaniowej ww. budynku mieszkalnego prowadzenie samowolnie robót budowlanych, polegających na wymianie w części pokrycia konstrukcji dachu (z dachówki ceramicznej na dachówkę tego samego typu) oraz przemurowaniu przewodów kominowych (w części ponad dachem), z równoczesnym zezwoleniem na zabezpieczenie połaci dachu przed opadami atmosferycznymi.
Następnie organ decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. umorzył prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne, ale rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2011 r.
Podczas przeprowadzonej w dniu 14 listopada 2011 r. kolejnej kontroli organ I instancji ustalił, że prace remontowe zostały wykonane poprawnie na ok. 2/3 powierzchni dachu, a pozostała jego część nie została wyremontowana. Inwestorami robót budowlanych są: Z. B. oraz B. i W. S.– właściciele lokali nr 1 i 2. Właściciel lokalu nr 3 – T. Z. nie był uczestnikiem procesu budowlanego. Właściciele lokali mieszkalnych sprawują zarząd nieruchomością wspólną sami. Konserwator zabytków pismem z dnia 27 czerwca 2011 r. wyraził pozytywną opinię dla prac polegających na przeprowadzeniu wymiany pokrycia dachu z dachówki ceramicznej na dachówkę tego samego typu, ceramiczną w kolorze czerwonym, pod warunkiem, że prace obejmą całą powierzchnię dachu.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubaniu na podstawie art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 105 § 1 i art. 104 K.p.a. ponownie umorzył postępowanie administracyjne w zakresie prowadzonych samowolnie robót budowlanych polegających na wymianie w części pokrycia konstrukcji dachu (z dachówki ceramicznej na dachówkę tego samego typu) oraz przemurowaniu przewodów kominowych (w części ponad dachem) w ww. budynku. Zdaniem organu inwestorami byli B. i W. S. oraz Z. B., gdyż za wszelkie zobowiązania zaciągnięte w imieniu wspólnoty odpowiadają jej członkowie (wszyscy właściciele) bez względu na wyrażoną zgodę. Ponieważ samowolnie wykonane roboty budowlane zostały wykonane poprawnie, zgodnie z warunkami technicznymi, organ nie znalazł podstawy do wydania decyzji z zakresu art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego. Brak podstaw do wydania merytorycznej decyzji czynił koniecznym umorzenie postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. Z., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając jej naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wobec nie przeprowadzenia procedury naprawczej oraz wskazał na sprzeczność powyższej decyzji z opinią Wojewódzkiego Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2011 r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu w niniejszej sprawie miał miejsce przypadek bezprzedmiotowości postępowania, jednakże z innych przyczyn niż te, na które wskazał organ I instancji. Organ ten dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych jako remontu oraz zastosował właściwą dla tej kwalifikacji procedurę naprawczą, jednakże pominął specyfikę wydanego przez siebie w dniu [...] czerwca 2011 r. postanowienia. Jak zaznaczył organ odwoławczy, postanowienie to stanowi pierwszą fazę postępowania z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego z przejściowym okresem funkcjonowania (art. art. 50 ust. 4 tej ustawy). Po upływie tego okresu nie można w sprawie wydać decyzji w oparciu o art. 51. Bezskuteczny jego upływ oznacza, że ustaje zakaz prowadzenia robót budowlanych i nie jest już możliwe wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Tym samym, po upływie tego terminu organ powinien umorzyć prowadzone postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Organ odwoławczy stwierdził, że upływ dwumiesięcznego terminu nie stoi na przeszkodzie do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W związku z powyższym w stosunku do robót budowlanych wykonanych po wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. organ I instancji może wszcząć z urzędu odrębne postępowanie administracyjne.
Skargę na powyższą decyzję złożył T. Z., zarzucając jej naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. i wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podzielił stanowisko organu odwoławczego, że decydujące znaczenie w sprawie miało podjęcie przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. Cytując treści art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 50a pkt 2 oraz art. 51 Prawa budowlanego, Sąd zaznaczył, że w sprawie nie została wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W okresie ważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., jednakże nie była to decyzja, o której mowa w tych przepisach, a ponadto została ona wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją organu odwoławczego z dnia [...] września 2011 r. Skoro zatem w okresie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. (to jest od dnia 16 czerwca 2011 r.) nie wydano decyzji, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, to postanowienie to zgodnie z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego utraciło ważność. W tym zakresie Sąd wskazał na poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi termin z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego jest terminem materialnoprawnym, a jego bezskuteczny upływ i niepodjęcie jednej z decyzji przewidzianych przepisem art. 51 Prawa budowlanego oznacza, że ustaje zakaz prowadzenia robót budowlanych. W takiej sytuacji nie jest już możliwe wydanie decyzji na podstawie art. 50a pkt 2 albo art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Użyte w art. 50 ust. 4 sformułowanie "postanowienie traci ważność" oznacza, że postanowienie wygasło.
Odwołując się z kolei do przepisu art. 105 § 1 K.p.a., Sąd pierwszej instancji uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wbrew wywodom skargi, nie narusza ona ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Podejmując ją, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował właściwe przepisy Prawa budowlanego, słusznie dochodząc do wniosku o konieczności umorzenia postępowania. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego zostały przez ten organ należycie ustalone, a zatem w sprawie tej nie doszło do naruszenia art. 7 K.p.a. Organ II instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 105 § 1 K.p.a. i w rezultacie podjął rozstrzygnięcie zgodne z prawem. Także trafnie, zdaniem Sądu organ nie wykluczył możliwości wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w stosunku do robót budowlanych wykonanych po wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. Nadto zdaniem Sądu w sytuacji, gdyby okazało się, że przedmiotowe roboty budowlane wykonano niezgodnie z prawem, będzie możliwe podjęcie stosownych działań w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Interesy skarżącego nie zostaną zatem pozbawione ochrony prawnej.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. Z., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię tego przepisu, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sytuacji gdy wykładnia językowa ww. przepisu w realiach tej sprawy prowadzi do wniosku oczywiście wadliwego winien zastosować wykładnię celowościową;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem zasad postępowania sądowoadministracyjnego - zasady sprawiedliwości społecznej oraz prawa do rzetelnego procesu wynikających z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich niezastosowanie;
3. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisu postępowania, a to art. 134 ww. ustawy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie wziął pod uwagę istotnych wad robót budowlanych, będących przedmiotem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubaniu z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono cel postępowania naprawczego (art. 50- art. 51 Prawa budowlanego), którym jest doprowadzenie wadliwie prowadzonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Art. 51 ust. 7 stanowi przy tym podstawę do podjęcia merytorycznych decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 nawet, gdy roboty budowlane zostały już zakończone. Stąd też przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji wykładnia była nieprawidłowa, a przywołane zaś przez Sąd orzecznictwo nieaktualne. Umorzenie postępowania było możliwe dopiero po stwierdzeniu, że roboty zostały wykonane zgodnie z prawem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Po wniesienia skargi kasacyjnej B. H. zgłosiła swój udział w sprawie jako nabywca dotychczasowego udziału T. Z. we współwłasności nieruchomości.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym B. H. poparła przedstawione we wniesionej kasacji zarzuty i wnioski.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie postawione w niej zarzuty były zasadne.
I tak, chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., bowiem skarżąca nie wskazała na żadne takie okoliczności, które świadczyłyby o tym, że Sąd rozstrzygnął sprawę wykraczając poza jej granice. Z pewnością nie świadczy o tym nie zbadanie przez Sąd, czy przeprowadzone roboty budowlane miały istotne wady.
Wobec zbytniej ogólności w sformułowaniu na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Brak powiązania tego przepisu ustawy zasadniczej z innymi przepisami ustawowymi, ale również z konkretnymi okolicznościami sprawy, wykluczało uznanie, że kontrola przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybiła zasadzie sprawiedliwości społecznej oraz prawie do rzetelnego procesu.
Na uwzględnienie zasługiwał natomiast zarzut naruszenia art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Przypomnieć należy, iż przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., którą ostatecznie orzeczono o umorzeniu prowadzonego w sprawie postępowania, jednakże tylko z tego powodu, że wydane w sprawie postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. o wstrzymaniu wykonania prowadzonych robót budowlanych utraciło ważność. Poza zakresem sprawy pozostawała natomiast kwestia, czy przedmiotowe roboty budowlane były zrealizowane wadliwie, czy też prawidłowo. Okoliczność ta, pomimo iż stanowiła przedmiot badania przez organ I instancji, została przez organ odwoławczy uznana za nieistotną, zaś uzasadnienie decyzji organu I instancji w tym zakresie uznano za wadliwe.
Stwierdzić należy, iż nie budziło wątpliwości ani stron postępowania, ani Sądu pierwszej instancji to, iż wskazany w art. 51 ust. 1 in principio Prawa budowlanego dwumiesięczny termin upłynął i nie została w tym czasie wydana żadna decyzja w nim wymieniona. Nawiązując wprost do przepisu art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, iż wobec upływu tego terminu postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. utraciło ważność. Wbrew jednak stanowisku Sądu pierwszej instancji fakt ten nie może samodzielnie przemawiać za tym, iż prowadzone postępowanie naprawcze stało się bezprzedmiotowe i jedynie z tego powodu należało zakończyć je formalnie. Konieczna w tym przypadku stawała się analiza całości okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym przede wszystkim to, czy w momencie rozstrzygania przez organ roboty budowlane nie zostały już zrealizowane.
Zwrócić również należy uwagę na to, iż pomimo zawarcia w końcowej części swego uzasadnienia przez Sąd pierwszej instancji stwierdzenia, iż możliwym będzie wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, następnie Sąd ten wskazał, iż dotyczyć to będzie jedynie robót budowlanych wykonanych po wstrzymaniu ich wykonania postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Tym samym, Sąd niejako wyłączył kompetencję organu do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem tylko dlatego, że upłynął termin ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Pogląd taki jest nie do zaakceptowania tak z uwagi na cel postępowania naprawczego (art. 50- 51 Prawa budowlanego), jak i jego szczegółowe regulacje. Zauważyć przy tym trzeba, iż w efekcie mógł on prowadzić do błędnego przekonania, iż ocena legalności obiektu budowlanego może zostać wyłączona spod nadzoru budowlanego przykładowo tylko wobec opieszałości organów nadzoru.
Tymczasem podkreślić trzeba, iż celem postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania, z urzędu lub na wniosek strony, przepisy prawa budowlanego wiążą z ujawnieniem się różnych zdarzeń w toku realizowania inwestycji budowlanej, przy czym do niektórych zdarzeń przepisy Prawa budowlanego nawiązują wprost, zaś niektóre inne zdarzenia w zakresie stosowania art. 51 Prawa budowlanego nie są wprost wymienione. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.
Stwierdzić trzeba, iż słusznie Sąd pierwszej instancji podkreśla terminowość, ograniczoną w czasie ważność postanowienia wstrzymującego prowadzone prace budowlane, błędnie jednak wywodzi z tego skutki dla legalności obiektu budowlanego nim objętego, po upływie tegoż terminu. Zauważyć należy, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie i w literaturze, że upływ dwumiesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 50 Prawa budowlanego powoduje, że ustaje zakaz prowadzenia robót budowlanych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1558/06; z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1948/08; z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 625/09, LEX nr 597732 oraz A. Gliniecki (red.). Prawo budowlane. Komentarz. Wyd 2. Warszawa 2014 r., str. 665). Tym samym, inwestor po upływie wyżej wskazanego terminu może bez przeszkód przystąpić do dokończenia robót budowlanych. Nie można jednak przyjąć, a do tego prowadzi wykładnia zaprezentowana przez Sąd pierwszej instancji, że wykonane dotychczas roboty budowlane stały się niejako legalne z samego faktu upływu terminu ważności postanowienia.
Jak słusznie zwraca uwagę skarżący kasacyjnie kluczowa w tym zakresie pozostaje regulacja art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, która uprawnia organy nadzoru budowlanego do działania, już po zakończeniu robót budowlanych. Odmienna jest sytuacja, kiedy to roboty budowlane są wykonywane z naruszeniem wymogów ustawowych (w sytuacji innej niż w art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego), a inna jest w sytuacji ich zakończenia, podobnie jak inny może być zakres niezgodności z przepisami prawa w obu tych przypadkach. Dwumiesięczny termin ważności postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych ma więc z jednej strony charakter mobilizujący dla organów administracyjnych, ale z drugiej strony zapewnia on gwarancję inwestorowi, iż wstrzymywanie prowadzonego przez niego procesu inwestycyjnego nie będzie mogło być wydłużane ponad ustawowy termin, co niejednokrotnie wiązałoby się dla niego z możliwością poniesienia z tego tytułu szkody. Podjęcie po tym terminie dalszych robót budowlanych odbywa się na ryzyko inwestora, bowiem po zakończeniu budowy organ przeprowadzi ponowną ocenę legalności obiektu budowlanego. Zakończy tym samym organ postępowanie naprawcze na zasadzie kontroli następczej zrealizowanych już robót budowlanych, stosując w miarę potrzeby środki, o których mowa w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja wskazuje na możliwość zakończenia realizowanych robót budowlanych. Zwrócić w tym zakresie należy szczególną uwagę na protokół oględzin z dnia 14 listopada 2011 r. wraz z dokumentację zdjęciową. W konsekwencji, tak Sąd pierwszej instancji, jak i organy trafnie dopuszczały możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego jednakże wadliwie przyjęto, iż wymaga to wszczęcia odrębnego postępowania, a nie podjęcia właściwych działań w ramach sprawy już prowadzonej.
W tym stanie sprawy, wobec stwierdzenia w rozpoznawanej kasacji naruszenia jedynie prawa materialnego, uchylając zaskarżony wyrok, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne rozpoznanie wniesionej w sprawie skargi i z przyczyn powyżej wskazanych orzec również o uchyleniu decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz decyzji organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona oceny, czy w sprawie nie zachodziły podstawy do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, uwzględniając przy tym powyżej poczynione uwagi.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczona na mocy art. 203 pkt 1 i art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło