I OSK 3042/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-07-06
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Andrzej Wawrzyniak, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych na podstawie orzeczenia lekarskiego, czy też posiada w tym zakresie swobodę uznania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami ma charakter związany, co oznacza, że organ nie posiada swobody uznania w tej kwestii i jest zobowiązany do wydania decyzji, gdy spełniona jest przesłanka faktyczna. Organy administracji są związane orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw do ich kwestionowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia R. B. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AB z powodu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych na podstawie orzeczenia lekarskiego. Starosta Wołomiński wydał decyzję o cofnięciu uprawnień, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. B., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną R. B. od wyroku WSA. R. B. kwestionował prawidłowość orzeczenia lekarskiego, wskazując na poprawę stanu zdrowia i wadliwość postępowania diagnostycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1350/18 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1350/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] kwietnia 2018 r., znak [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych:
Decyzją z [...] lutego 2018 r. Starosta Wołomiński, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; "k.p.a.") oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978; "ustawa o kierujących pojazdami"), orzekł o cofnięciu R. B. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AB (dokument nr: [...] druk nr: [...] wydany [...] przez Starostę Wołomińskiego). Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 §1 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazał, że 13.09.2017 r. wszczął postępowanie administracyjne na wniosek Prokuratura Rejonowego Warszawa Praga Południe w sprawie skierowania R. B. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dnia 02.10.2017 r. R. B. odebrał decyzję Starosty z [...].09.2017 r. o skierowaniu na badanie.
W dniu 24.01.2018 r. do organu wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z [...].01.2018 r. z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie, stwierdzające u R. B. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami m.in. kat. AB. Organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, Starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. B.
Decyzją z [...].04.2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniosło, że treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami wskazuje, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wydawana przez właściwy organ na podstawie tego przepisu nie jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia wskazanej przesłanki, to jest gdy na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzone zostanie istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, organ administracyjny zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdem. Ustawodawca nie pozostawił organowi możliwości wyboru innego rodzaju rozstrzygnięcia.
Kolegium wskazało, że decyzją Starosty Wołomińskiego z 22.09.2017 r., nr WKM.5430.1.1206.2017 R. B. został skierowany na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta została doręczona stronie 02.10.2017 r. Z akt sprawy wynika, że 24.01.2018 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji orzeczenie lekarskie nr [...] z 17.01.2018 r. z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie stwierdzające u R. B. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wbrew zarzutom odwołania, orzeczenie to jest zgodne z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r. poz. 250 ze zm.).
Mając na względzie powyższe Kolegium stwierdziło, że Starosta Wołomiński miał obowiązek wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne i orzec o cofnięciu R. B. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. A B z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Organ wskazał, że z uwagi na związany charakter decyzji nie było konieczne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów
i dowodów lub zobowiązanie organu pierwszej instancji do zwrócenia się o ponowne przeprowadzenie badań lekarskich. Organ wskazał też, że dla sprawy nie ma znaczenia dołączona do odwołania dokumentacja - Opinia Sądowo - Psychiatryczna z 11.07.2017 r., a organy orzekające w niniejszej spawie nie mają kompetencji do kwestionowania, weryfikacji i oceny załączonej kserokopii Karty Badania Lekarskiego stanowiącej podstawę wydania orzeczenia lekarskiego nr [...] z 17.01.2018 r.
Zdaniem Kolegium z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. R. B. został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie i miał prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Organ pierwszej instancji zebrał w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który był wystarczający do podjęcia zaskarżonej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. rozstrzygnięcie złożył R. B.
W uzasadnieniu wskazał, że 23.05.2017 r. spowodował zdarzenie drogowe i w związku z tą okolicznością Prokuratura Rejonowa Warszawa Praga Południe prowadziła przeciwko niemu sprawę karną. Prokurator zlecił w tej sprawie zbadanie skarżącego przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów z Mazowieckiego Centrum Psychiatrii "Drewnica" i wydanie opinii sądowo - psychiatrycznej. W opinii z 11.07.2017 r. biegli stwierdzili, że w chwili czynu skarżący miał całkowicie zniesioną zdolność do rozpoznania znaczenia czynu, a także, że "nie istnieje wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia czynu zabronionego pod warunkiem podjęcia systematycznego leczenia w warunkach ambulatoryjnych". Wobec powyższego, postępowanie karne w tej sprawie zostało umorzone. Jednocześnie na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, prokurator wystąpił o przeprowadzenie badania lekarskiego w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Badanie to zostało przeprowadzone w Mazowieckim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Płocku, Oddział w Warszawie. W dniu [...].12.2017r. wydano orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Nie zgadzając się z wydanym orzeczeniem, skarżący złożył wniosek o ponowne badanie lekarskie do Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie. Jak wynika z karty badania lekarskiego, badanie ogólne stanu zdrowia, badanie wzroku, badanie słuchu, badanie układu nerwowego zakończyły się orzeczeniem "zdolny". Ostatecznie ten sam lekarz, który występował w roli neurologa - psychiatry (inna pieczątka) badał stan psychiczny skarżącego stwierdził: "Schizofrenia paranoidalna w okresie remisji, w toku terapii farmakologicznej. Niezdolny". Ta jedyna wzmianka
o występującej u skarżącego chorobie psychicznej, dodatkowo będącej w fazie remisji
i w trakcie terapii, przesądziła o finalnym wyniku całego badania, w którym uznano, iż
w przypadku skarżącego występują przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów.
Takie orzeczenie skarżący uznał za bezpodstawne i z nim się nie zgadza.
Powyższe badanie, przeprowadzone przez lekarza psychiatrę, nie spełnia wymagań § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Lekarz orzecznik w żaden sposób nie uwzględnił stopnia zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamiki, rokowań co do możliwości rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz nie rozważył ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego w przyszłości, co zgodnie z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia było jego obowiązkiem. Dlatego też orzeczenie lekarskie, stanowiące następnie podstawę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest obarczone wadą, a decyzja powyższa wadę tę recypuje, co w konsekwencji stanowi również o wadliwości samej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł
o jej oddalenie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Sąd ten przywołał art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. Wskazał, że jego treść jest jasna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Sformułowanie w nim zawarte: "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Jest to rozstrzygnięcie o charakterze związanym.
Sąd pierwszej instancji przywołał również art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, będących podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Tryb postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r. poz. 494). Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Tylko na tym etapie strona może kwestionować wynik badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie i opinie medyczne, a także posiadane wyniki innych badań. Na podstawie art. 79 ust. 7 ustawy o kierujących pojazdami, orzeczenie lekarskie uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego jest ostateczne. Kopię takiego orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno-orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami.
Przedstawiona powyżej procedura jest określona w sposób precyzyjny przez wskazane przepisy, zaś ostateczność orzeczenia uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego świadczy o tym, że nie są dopuszczalne żadne środki odwoławcze od tego orzeczenia w normalnym toku postępowania. Procedura ta ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenie lekarskie nie podlega weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takim orzeczeniem i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią takiego orzeczenia.
Jak wynika z akt sprawy w sprawie zostało wydane przez Mazowiecki Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Płocku [...] grudnia 2017 r. orzeczenie nr [...], w którym stwierdzono istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wprawdzie orzeczenia tego brak jest w aktach administracyjnych, ale wobec niekwestionowania jego treści przez skarżącego, Sąd pierwszej instancji przyjął treść tego orzeczenia zgodnie z jego opisem zawartym przez skarżącego w skardze. Stosownie do art. 79 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, skarżący wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie na podstawie art. 81 ww. ustawy. W wyniku ponownego badania lekarskiego [...] stycznia 2018 r. w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie wydano orzeczenie lekarskie nr [...] w którym również stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 4 ustawy). Orzeczenia te nie budzą wątpliwości i ani w tej sprawie organy administracji publicznej nie miały możliwości oceny treści merytorycznej tych orzeczeń, ani też Sąd oceniając jedynie legalność zaskarżonych decyzji nie dokonuje prawidłowości orzeczeń lekarskich.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji podnoszone przez skarżącego w odwołaniu i skardze argumenty dotyczące poprawy jego stanu zdrowia nie mogą skutecznie podważyć wiarygodności orzeczenia lekarskiego (remisja choroby). Dopóki orzeczenia lekarskie wydane wobec skarżącego w zakresie oceny przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami będą ważne i nie zostaną wydane we właściwym trybie postępowania medycznego kolejne orzeczenia lekarskie stwierdzające brak takich przeciwskazań wobec skarżącego, dopóty orzeczenia te stanowią wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonych w tej sprawie decyzji. Sąd podkreślił, że treść obu orzeczeń jest zgodna, potwierdzają one istnienie przeciwwskazań zdrowotnych u skarżącego do kierowania pojazdami w posiadanych przez niego kategoriach prawa jazdy. Ponadto badania lekarskie, na podstawie których wydano orzeczenia lekarskie stanowiące podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji, zostały wykonane w placówkach medycznych, określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawienia do kierowania pojazdami i kierowców - § 10 ust. 1 i § 11 pkt 2 lit. f rozporządzenia. Tym samym orzeczenia lekarskiego z badania przeprowadzonego w jednostkach medycznych wskazanych w powyższym rozporządzeniu nie może zastąpić jakiekolwiek inne orzeczenie lekarskie.
Sąd ten podkreślił, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji, przy tym organy administracji są związane orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Weryfikacja następuje bowiem w odpowiednim trybie, przewidzianym w ustawie o kierujących pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 532/10), a zatem postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ma jedynie charakter następczy. Jeśli stan zdrowia skarżącego uległ poprawie i nie stanowi w chwili obecnej przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący stosownie do obowiązujących przepisów i uregulowanego w nich trybu ubiegał się o przywrócenie cofniętych uprawnień.
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. B. reprezentowany przez adwokata, zaskarżając go w całości. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynika sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 84 k.p.a., art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przepisów przez organ w toku postępowania administracyjnego polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także poprzez brak przeprowadzenia przez organ dowodów, w tym dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i psychiatrii, na okoliczność ustalenia istnienia u skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji nie wynika jednoznacznie, że istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez skarżącego pojazdami silnikowymi, a przeprowadzenie ww. dowodu było konieczne do prawidłowego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, w wyniku których to uchybień Sąd orzekający poczynił błędne ustalenia faktyczne, sprowadzające się do przyjęcia, że u skarżącego występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami kat. A i B;
II. prawa materialnego – art. 79 i art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 t.j.) przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki dla zastosowania tych przepisów i tym samym przez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy istniały nieprawidłowości w ocenie zdrowia kierowcy.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty. Wskazał, że podczas badania [...] stycznia 2018 r. lekarz stwierdził u niego chorobę psychiczną i na tej podstawie stwierdzono też przeciwskazania do prowadzenia pojazdów, co skutkowało cofnięciem mu uprawnień. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w skardze. Zarzucił, że lekarz nie odniósł się w żaden sposób do stopnia zaawansowania choroby, dynamiki, rokowań w zakresie rozwoju lub cofania choroby oraz ewentualnego zagrożenia w ruchu drogowym. W takiej sytuacji organ powinien wyjaśnić czy w tym konkretnym przypadku okoliczności budzące wątpliwości co do stanu kierowcy faktycznie występują. Jego zdaniem tak nie jest, gdyż stwierdzona choroba psychiczna nie może automatycznie dyskwalifikować skarżącego z życia społecznego, w tym uniemożliwiać prowadzenia pojazdów mechanicznych. Skarżący przedstawił szereg argumentów stanowiących polemikę z orzeczeniem lekarskim. Wskazał, że nie mógł na etapie badania lekarskiego go zakwestionować, bowiem nie miał na ten temat wiedzy. Skarżący zwrócił uwagę na orzeczenia biegłych zapadłe w postępowaniu karnym.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna mogła być rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym, gdyż po otrzymaniu odpisu skargi kasacyjnej organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej postawiono zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Co do zasady w takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów naruszenia tych ostatnich przepisów. Jednakże dla oceny kontrolowanego orzeczenia pierwszorzędne znaczenie ma właściwa wykładnia prawa materialnego, poprzez pryzmat której należy dopiero dokonać analizy podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów prawa procesowego.
Zanim jednak Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna zarzut naruszenia prawa materialnego, to wskazać należy, że powołany w nim art. 79 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 t.j.; "ustawa o kierujących pojazdami") zawiera wiele jednostek redakcyjnych normujących zagadnienia pozostających z sobą w funkcjonalnym związku, a zatem bez przywołania konkretnej jednostki redakcyjnej nie istnieje możliwość wskazania, który z nich skarżący kasacyjnie uważa za wadliwie zinterpretowany. Sąd drugiej instancji, ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa materialnego i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, w odniesieniu do prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł więc analizy drugiego z przepisów powołanych w ramach zarzutu prawa materialnego.
Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści powyższej normy wynika obowiązek starosty wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji, zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Decyzja ta ma zatem charakter związany. Jej bezwzględne wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powyższy pogląd jest już ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2195/16; z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1883/18 – dostępne w Systemie Informacji Prawnej LEX).
Z akt sprawy wynika, co zresztą jest niesporne w niniejszej sprawie, że w wyniku ponownego badania lekarskiego (od orzeczenia z [...] grudnia 2017 r. nr [...] skarżący się odwołał) w dniu [...] stycznia 2018 r. w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie wydano orzeczenie lekarskie nr [...], w którym również stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Sama powyższa okoliczność wydania orzeczenia stwierdzającego ww. przeciwskazania obligowała organ do wydania decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, bowiem tak stanowi ten przepis, a ustawodawca nie przyznał organowi w tym przedmiocie uznania administracyjnego, ani też innych możliwości weryfikacji orzeczenia lekarskiego, co prawidłowo wyłożył Sąd pierwszej instancji. W związku z powyższym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez ten Sąd pierwszej instancji art. 79 i art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.
Jak już wyżej wskazano, jedyną przesłanką do zastosowania przez organ art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami jest stwierdzenie u strony na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zatem postępowanie wyjaśniające w powyższym zakresie sprowadzało się wyłącznie do uzyskania przez organ ww. orzeczenia lekarskiego i takie też znajduje się w aktach sprawy. Ustawodawca nie przyznał organowi stosownych uprawnień do weryfikowania orzeczenia lekarskiego, jak też nie nałożył na organ takiego obowiązku. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, organ wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności sprawy, poprzez uzyskanie stosownego orzeczenia lekarskiego i nie mógł prowadzić dalszego postępowania w celu jego weryfikacji. W związku z powyższym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 84 k.p.a. i art. 7 k.p.a.
Skoro zatem zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podległa oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło