III SA/Wa 3178/17
WyrokWSA w Warszawie2018-07-13
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Monika Świercz, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły odpowiedzialność byłego członka zarządu za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON. Spełnione zostały przesłanki pozytywne odpowiedzialności (bezskuteczność egzekucji i pełnienie funkcji w okresie powstania zaległości), a członek zarządu nie wykazał istnienia przesłanek negatywnych zwalniających go z odpowiedzialności, w szczególności nie wykazał, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymującej w mocy decyzję Prezesa PFRON o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu T.B. za zaległości spółki L. S.A. z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r. Skarżący zarzucił przedawnienie roszczenia oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędne zastosowanie art. 116 § 1 O.p., naruszenie obowiązków dowodowych organów i dowolną ocenę materiału dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Monika Świercz (sprawozdawca), sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant referent stażysta Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu za zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r. oddala skargę
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T.B.(dalej "Skarżący") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lipca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu P. z dnia [...] września 2016 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu za zaległości z tytułu wpłat na P. (dalej także "P.") za okresy rozliczeniowe od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Prezes Zarządu P. ustalił, że odpowiedzialność za zaległości L. S.A. W UPADŁOŚCI LIKWIDACYJNEJ z tytułu wpłat na ten fundusz ponosi były prezes zarządu - T.B. za okres od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r., solidarnie z drugim członkiem zarządu A.C. za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r., w kwocie głównej 33 689,44 zł oraz w odsetkach 19 277,00 zł, naliczonych na dzień wydania niniejszej decyzji.
Od ww. decyzji Skarżący złożył odwołanie zaskarżając ją w całości i zarzucając przedawnienie roszczenia. W przypadku braku stwierdzenia przedawnienia roszczenia, Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisu art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. - dalej: "O.p.") poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do uznania, że za zaległości L. S.A. W UPADŁOŚCI LIKWIDACYJNEJ z tytułu wpłat na P. ponosi były prezes zarządu - Skarżący za okres od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r., solidarnie z drugim członkiem zarządu – A. C. za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r.,
2) naruszenie przepisu art. 187 § 1 O.p. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe zadośćuczyniły swoim obowiązkom w zakresie wyczerpującego skompletowania materiału dowodowego przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków, podczas, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że organy podatkowe zaniechały tego obowiązku i nie powołały biegłego celem zbadania zasadności złożenia przez odwołującego wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego w przypadku, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na samodzielną ocenę organów w tym przedmiocie,
3) naruszenie art 191 O.p. poprzez uznanie, że organy podatkowe w sposób swobodny dokonały oceny zebranego materiału dowodowego, ustalając zajście przesłanki uzasadniającej pociągnięcie członka zarządu do odpowiedzialności subsydiarnej za zobowiązania spółki pomimo, iż ocena ta miała charakter dowolny i wybiórczy, co polegało na nieuwzględnieniu przez organy w toku postępowania podatkowego zarówno twierdzeń odwołującego jak i obiektywnie zaistniałych okoliczności świadczących na jego korzyść,
4) naruszenie art. 121 O.p. polegające na przyjęciu, że postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie do organów, podczas, gdy bierność organów w zbieraniu materiału dowodowego, przy jednoczesnym wywodzeniu z tego faktu niekorzystnych dla odwołującego się wniosków oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, przeczy takiemu twierdzeniu,
5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że odwołujący nie dokonał zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, podczas gdy z przedstawionych dowodów nie wynika, by wniosek był złożony za późno. Nadto przeciwko odwołującemu się nie zapadł jak dotąd żaden prawomocny wyrok z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Żaden z wierzycieli nie wystąpił przeciwko odwołującemu z pozwem z art. 299 k.s.h., nie wydana również została opinia biegłego wskazująca, że wniosek o ogłoszenie upadłości był wnioskiem spóźnionym.
W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż Prezes P. prawidłowo ustalił okres zaległości L. S.A. W UPADŁOŚCI LIKWIDACYJNEJ, za który Skarżący ponosi odpowiedzialność. Jako prezes zarządu pełnił tę funkcję w okresie od dnia 3 listopada 2006 r. do 10 listopada 2015 r., czyli w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązań za grudzień 2010 r. do lipca 2011 r., co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki L. sp. z o.o. z dnia 3 listopada 2006 r. w sprawie przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością L. sp. z o.o. w spółkę akcyjną L. S.A., która jednocześnie powołała Skarżącego na prezesa zarządu oraz odpis pełny KRS z dnia 21 grudnia 2015 r. zawierający informację o wykreśleniu spółki z KRS z dniem 10 listopada 2015 r.
Druga pozytywna przesłanka odpowiedzialności członków zarządu spółki to bezskuteczność egzekucji przeciwko samej spółce. Jak wynika z akt sprawy bezskuteczność egzekucji została wykazana na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia 18 maja 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia zakończenia postępowania upadłościowego wobec L. S.A. w W. . Z planu podziału funduszów masy upadłości zatwierdzonym postanowieniem Sędziego - komisarza z dnia 26 marca 2015 r. wierzytelność zgłoszona w III kategorii przez Prezesa Zarządu P. została zaspokojona w wysokości 22 878,69 zł, czyli w 24,5360% (łączna wierzytelność zgłoszona przez P. w stosunku do L. S.A. wynosiła wraz z odsetkami 93 245,40 zł).
Odnosząc się do przesłanek określonych w art. 116 § 1 O.p., których wykazanie może wyłączyć odpowiedzialność członka zarządu spółki, organ wskazał, że z przedstawionych akt administracyjnych wynika, co nie jest sporne - że Spółka była zobowiązana do dokonywania obowiązkowych wpłat na P. i złożyła deklaracje DEK-I-0 za okres od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r., lecz nie dokonała wpłaty kwoty z nich wynikającej, zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Zatem Spółka nie wywiązała się z wymagalnych zobowiązań.
W związku z powyższym za bezpodstawne należy uznać twierdzenie Skarżącego, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który ustalana jest odpowiedzialność Skarżącego (dalej: "Prawo upadłościowe"), był nim termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań. Data wymagalności pierwszego niezapłaconego zobowiązania za grudzień 2010 r. w kwocie 4 027,00 zł przypadała na dzień 20 stycznia 2011 r. Wobec nie dokonania zapłaty wniosek o upadłość winien zostać złożony do dnia 3 lutego 2011 r. i odpowiednio wobec pozostałych zobowiązań. Natomiast wniosek taki został złożony w dniu 14 listopada 2011 r. przez jednego z wierzycieli, a w dniu 30 stycznia 2012 r. przez dłużnika czyli L. S.A.
Organ odwoławczy w odniesieniu do zarzutu Skarżącego dotyczącego przedawnienia roszczenia wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 o rehabilitacji do wpłat o których mowa w art. 21 ust. 1 ww. ustawy stosuje się przepisy O.p., a nie jak wskazuje Skarżący ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z art. 70 § 3 O.p. bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego. Należy także wskazać, że art. 118 § 2 O.p. stanowi, że przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. W przedmiotowym postępowaniu decyzja organu pierwszej instancji została doręczona Skarżącemu w dniu 30 września 2016 r., zatem zarzut Skarżącego należy uznać za bezpodstawny.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa P., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) przedawnienie roszczenia,
2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że Skarżący nie dokonał zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, podczas gdy z przedstawionych dowodów nie wynika, by wniosek był złożony za późno,
3) naruszenie art. 116 § 1 O.p. poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do uznania, że za zaległości L. S.A. W UPADŁOŚCI LIKWIDACYJNEJ z tytułu wpłat na P. ponosi były prezes zarządu - Skarżący za okres od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r., solidarnie z drugim członkiem zarządu – A. C. za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r.,
4) naruszenie przepisu art. 187 § 1 O.p. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe zadośćuczyniły swoim obowiązkom w zakresie wyczerpującego skompletowania materiału dowodowego przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków, podczas, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że organy podatkowe zaniechały tego obowiązku i nie powołały biegłego celem zbadania zasadności złożenia przez odwołującego wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego w przypadku, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na samodzielną ocenę organów w tym przedmiocie,
5) naruszenie art 191 O.p. poprzez uznanie, że organy podatkowe w sposób swobodny dokonały oceny zebranego materiału dowodowego, ustalając zajście przesłanki uzasadniającej pociągnięcie członka zarządu do odpowiedzialności subsydiarnej za zobowiązania spółki pomimo, iż ocena ta miała charakter dowolny i wybiórczy, co polegało na nieuwzględnieniu przez organy w toku postępowania podatkowego zarówno twierdzeń odwołującego jak i obiektywnie zaistniałych okoliczności świadczących na jego korzyść,
6) naruszenie art. 121 O.p. polegające na przyjęciu, że postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie do organów, podczas, gdy bierność organów w zbieraniu materiału dowodowego, przy jednoczesnym wywodzeniu z tego faktu niekorzystnych dla odwołującego się wniosków oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, przeczy takiemu twierdzeniu,
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: P.p.s.a.), stosownie do art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Takiego naruszenia przepisów w analizowanej sprawie Sąd nie dostrzegł.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu poddana została decyzja orzekająca o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu wpłat na P..
Granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika zakreślają przepisy Rozdziału 15 Działu III O.p.
Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.).
Do odpowiedzialności Skarżącego w przedmiotowej sprawie, jak prawidłowo ustaliły organy podatkowe obu instancji, znajduje zastosowanie art. 116 O.p., zgodnie z którym, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2).
Zatem przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości można podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.
Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że zaległość wynika z zobowiązania, którego termin płatności upłynął w czasie, gdy dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki z uwagi na jej posiłkowy charakter.
Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. Członek zarządu będzie zatem zwolniony z odpowiedzialności jeśli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskazane zostanie mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zgodnie z § 4 art. 116 O.p. przepisy o odpowiedzialności członka zarządu stosuje się również do byłego członka zarządu.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala uznać, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności, tj. bezskuteczność egzekucji w stosunku do L. S.A. oraz pełnienie przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu tej Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań z tytułu wpłat na P..
Należy wskazać, że uchwała nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników L. Sp. z o.o. z dnia 3 listopada 2006 r. w sprawie przekształcenia L. Sp. z o.o. w spółkę akcyjną L. S.A., która jednocześnie powołała Skarżącego na prezesa zarządu oraz odpis pełny KRS z dnia 21 grudnia 2015 r. zawierający informację o wykreśleniu spółki z KRS z dniem 10 listopada 2015 r. potwierdzają, że Skarżący jako prezes zarządu pełnił tę funkcję w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań wobec P. za grudzień 2010 r. do lipca 2011 r. Organ więc udowodnił, że zaległości podatkowe Spółki wynikają z zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków Prezesa zarządu przez Skarżącego.
W odniesieniu do drugiej z przesłanek odpowiedzialności - bezskuteczność egzekucji – Sąd zauważa, że jest ona rozumiana jako pewien stan faktyczny ustalony przez organ i potwierdzony sporządzonymi dokumentami. Jest to sytuacja, w której nie ma wątpliwości, iż nie zachodzi możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółki. Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji skierowanej do majątku podatnika (Spółki) nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzycieli. Zachodzi przy tym konieczność wyczerpania w toku tego postępowania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a egzekucja musi dotyczyć całego majątku podatnika (Spółki).
Zgodnie z przywołanym przez organ wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r. sygn. akt II UK 7/11 uznanie egzekucji za bezskuteczną, może nastąpić także w przypadku, kiedy na przykład w postępowaniu upadłościowym wierzyciel nie uzyskał pełnego zaspokojenia w wyniku zakończenia postępowania upadłościowego. Zatem bezskuteczność egzekucji może być wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób, który nie poddaje w wątpliwość oceny, że środki majątkowe podmiotu, który wszczął procedurę upadłościową nie wystarczą na zaspokojenie istotnej części jego długów. W wyroku tym Sąd Najwyższy odwołał się do wskazywanej przez Skarżącego uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08 (wskazano, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczonego dowodu, przy czym nie jest w tym przypadku konieczne wydanie przez organ postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego).
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt II UK 7/11 stwierdził, że: "Przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie ustanawia wprost obowiązku wierzyciela do udowodnienia bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce przez wskazanie przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku, gdy istnieją oczywiste powody do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne nie przyniesie oczekiwanego skutku, bezskuteczność egzekucji może być dowodzona również w inny sposób. Oczywiście, najprostszym środkiem zmierzającym do celu jest wydanie - w uzasadnionych przypadkach - postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zalegającemu podatnikowi. Przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego - z uwagi na brak majątku - zawiera przepis art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z nim, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Mając jednak na względzie, iż wierzyciel nie musi wykazywać, że wyczerpano wszystkie możliwe sposoby egzekucji, możliwe byłoby pod pewnymi warunkami zwolnienie organu (...) z obowiązku uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec spółki zanim wyda decyzję na zasadzie art. 116 Ordynacji podatkowej, na podstawie której żądać będzie spełnienia długu od osób trzecich. Zasadne to będzie w sytuacji, gdy na podstawie innych dowodów przeprowadzonych poprzez właściwy organ w postępowaniu, które tak jak postępowanie egzekucyjne za podstawowy cel stawia zaspokojenie wierzycieli zostanie wykazane, że oczywista jest niemożność przeprowadzenia skutecznej egzekucji z majątku spółki. (...) Uznanie egzekucji za bezskuteczną zatem może nastąpić także w przypadku, kiedy na przykład w postępowaniu upadłościowym:
- oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości zgodnie z przepisem art. 13 § 1 ustawy - Prawo upadłościowe (sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika oczywiście nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania, sąd może również oddalić wniosek w razie stwierdzenia, że przedmioty majątkowe wchodzące w skład majątku dłużnika są obciążone zastawem, zastawem rejestrowym lub hipoteką, a pozostały jego majątek nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania). W wyroku z 7 maja 1997 r. sygn. akt II CKN 117/97, LEX nr 50806, Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że "przy określaniu właściwego czasu dla wystąpienia o otwarcie postępowania układowego względnie o ogłoszenie upadłości (...) należy uwzględnić funkcje ochronne tych postępowań wobec wierzycieli, nie może to zatem być moment, w którym wniosek o upadłość musi zostać oddalony, bo majątek dłużnika nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego",
- umorzono postępowanie z powodu braku środków na koszty postępowania zgodnie z przepisem art. 218 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe (sąd umarza postępowanie upadłościowe, gdy się okaże, że majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym lub wpisem do rejestru statków nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania),
- wierzyciel nie uzyskał pełnego zaspokojenia w wyniku zakończenia postępowania upadłościowego.
Oczywiście można powyższy katalog rozszerzyć o inne zdarzenia prawne, które jednak muszą posiadać wspólną cechę w postaci ustalenia niemożności zaspokojenia wierzyciela w oparciu o procedury ustalone przepisami prawa.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy w ogóle nie wszczęto postępowania egzekucyjnego a bezskuteczność egzekucji nie została ustalona w innym przewidzianym prawem postępowaniu, nie można tak stwierdzonej bezskuteczności uznać, iż spełnia ona wymogi z art. 116 Ordynacji podatkowej - tj. powoduje stan, w którym nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Taką pewność daje zaś tylko wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Przedstawiona interpretacja spełnia przy tym funkcję gwarancyjną, zabezpieczającą osobę trzecią przed przedwczesnym i nieuzasadnionym orzeczeniem jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe (składkowe) spółki.
Jeżeli chodzi zaś o problem możliwości wykazywania bezskuteczności egzekucji już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, zaaprobować należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikający z uchwały siedmiu sędziów z dnia 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, że dowodem na tę okoliczność nie musi być wydane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny postanowienie o umorzeniu egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność. Stan bezskuteczności egzekucji może być bowiem stwierdzony w toku egzekucji administracyjnej lub sądowej, czego konsekwencją jest, zgodnie z art. 71 § 1 u.p.e.a. i art. 913 § 1 k.p.c., możliwość zwrócenia się przez organ egzekucyjny (lub wierzyciela w toku egzekucji sądowej) do sądu o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku."
Odnosząc powyższe rozważania judykatury (które sąd w pełni podziela) na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ stwierdził istnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, na podstawie innych dowodów przeprowadzonych poprzez właściwy organ w postępowaniu, które tak jak postępowanie egzekucyjne za podstawowy cel stawia sobie zaspokojenie wierzycieli. Wykazał tymi dowodami, że oczywista jest niemożność przeprowadzenia skutecznej egzekucji z majątku spółki. Ustalono niemożność zaspokojenia wierzyciela w oparciu o procedury ustalone przepisami prawa. Działanie organu wypełniło przy tym funkcję gwarancyjną, zabezpieczającą Skarżącego przed przedwczesnym i nieuzasadnionym orzeczeniem jego odpowiedzialności za zaległości spółki.
W niniejszej sprawie organ ustalił, że w dniu 14 listopada 2011 r. do Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości L. S.A. złożony przez wierzyciela spółki V. S.A. W dniu 30 stycznia 2012 r. taki wniosek złożyła sama spółka L. jako dłużnik. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Sąd Rejonowy ogłosił upadłość tej spółki obejmującą likwidację majątku dłużnika. Sąd wyznaczył Sędziego komisarza oraz syndyka masy upadłości. Wezwał także wierzycieli upadłego do zgłaszania swoich wierzytelności w terminie miesiąca od daty ukazania się ogłoszenia w "Monitorze Sądowym i Gospodarczym". W dniu [...] maja 2015 r. Sąd ten wydał postanowienie w przedmiocie stwierdzenia zakończenia postępowania upadłościowego wobec L. S.A. w W.. Sąd ten ustalił i zwarzył, że upadłość tej spółki obejmująca likwidację majątku dłużnika została zakończona. W trakcie postepowania syndyk spieniężył majątek upadłego, z czego uzyskał łączną kwotę 3.343.096,03 zł, która została przeznaczona na zaspokojenie wierzycieli i zabezpieczenie wydatków związanych z zakończeniem postępowania upadłościowego. Syndyk zaspokoił wierzytelności kategorii I w 100 %, w kategorii II w 100 % i w kategorii III w 24,5360 %. Wierzytelność zgłoszona w III kategorii przez Prezesa Zarządu P. została zaspokojona w wysokości 22 878,69 zł, czyli w 24,5360% (łączna wierzytelność zgłoszona przez P. w stosunku do L. S.A. wynosiła wraz z odsetkami 93 245,40 zł). Wierzyciele z pozostałych kategorii nie zostali zaspokojeni.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji, ponieważ jak wcześniej wskazano wierzyciel - P. pozyskał z ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości L. S.A. kwotę 22 878,69 zł, czyli 24,536 % wierzytelności.
Ponadto w odniesieniu do zarzutu Skarżącego wskazać należy, że z informacji przekazanych przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że aż do chwili wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 10 listopada 2015 r. Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu L. S.A. Zauważyć należy także, ze zgodnie z Prawem upadłościowym celem postępowania upadłościowego, które zostało przeprowadzone w stosunku do Spółki było zaspokojenie roszczeń wierzycieli w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą – zachowanie dotychczasowego przedsiębiorstwa dłużnika oraz uzyskanie możliwości oddłużenia przez rzetelnych dłużników (art. 2 Prawa upadłościowego). Postępowanie upadłościowe polegało na zbyciu majątku upadłego wchodzącego w skład masy upadłości i zaspokojeniu wierzycieli z uzyskanych w ten sposób funduszy. Zauważyć przy tym należy, że postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, zaś po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości – umarza się z mocy prawa (art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego). Po sporządzeniu spisu inwentarza i sprawozdania finansowego albo po złożeniu pisemnego sprawozdania ogólnego syndyk przeprowadza likwidację masy upadłości (art. 308 ust. 1 Prawa upadłościowego). Likwidacji masy upadłości dokonuje się przez sprzedaż z wolnej ręki lub w drodze przetargu lub aukcji przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części, nieruchomości i ruchomości, wierzytelności oraz innych praw majątkowych wchodzących w skład masy upadłości albo przez ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego i wykonanie innych jego praw majątkowych (art. 311 ust. 1 Prawa upadłościowego).
Powyższe wskazuje, że prawidłowo organy stwierdziły, iż spełniona została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu – stwierdzono bezskuteczność egzekucji w stosunku do Spółki.
Sąd podziela także stanowisko organu, że w sprawie Strona nie wykazała istnienia przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 O.p. dotyczących możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej Skarżącego. W tym miejscu w odniesieniu do zarzutu Skarżącego wskazać należy, że ‒ poprzez użyty zwrot legislacyjny "a członek zarządu nie wykazał" ‒ przepis wyraźnie przesuwa ciężar ich wykazania na podatnika.
Skarżący, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki jako osoba trzecia powinien wykazać, że:
- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe),
- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,
- istnieje konkretny majątek spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Pomimo iż ciężar wykazania ziszczenia się przynajmniej jednej z ww. negatywnych przesłanek odpowiedzialności ciąży na stronie postępowania podatkowego, to zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (uchwała NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09; CBOSA). Odpowiedzialność członka zarządu może zatem wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy więc ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony.
Z art. 10 ustawy - Prawo upadłościowe wynika, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy stanowi, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Ustawa Prawo upadłościowe wprowadza dwie niezależne od siebie przesłanki ogłoszenia upadłości: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań oraz nadmierne zadłużenie. Przesłanki te mają charakter alternatywny i równorzędny, co oznacza, że zaistnienie chociażby jednej z nich daje podstawę do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy.
W doktrynie przyjmuje się, że pierwsza z przesłanek ogłoszenia upadłości, tj. niewykonywanie zobowiązań zachodzi wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swych zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy gdy dłużnik nie wykonuje wszystkich zobowiązań, ale także wtedy, gdy nie wykonuje niektórych z nich (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt 1 FSK 2030/2008; CBOSA). Przepis art. 11 ust. 1 odnosi się do wszystkich podmiotów, które mogą zostać ogłoszone upadłymi. Nawet zatem "dobra sytuacja finansowa" dłużnika rozumiana jako brak przesłanki z art. 11 ust. 2 p.u.n. nie zwalnia go od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie reguluje (expressis verbis nie wykonuje) on wymagalnych zobowiązań. W doktrynie prawa upadłościowego wskazuje się, że art. 11 ust. 1 p.u.n. określa niewypłacalność jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z istoty porządku prawnego wynika, że każdy powinien wykonywać swe wymagalne zobowiązania w terminie. Zasada ta obowiązuje wszystkich i wszystkie zobowiązania, w tym z tytułu podatków i innych danin publicznych. Tym bardziej zatem musi obowiązywać przedsiębiorców. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. Co najwyżej w takim przypadku sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 12 p.u.n., lecz ta okoliczność nie zwalnia dłużnika od obowiązku wynikającego z art. 21 ust. 1 p.u.n.
Moment ziszczenia się choćby jednej z wyżej wymienionych przesłanek jest tym czasem, kiedy to członek zarządu, chcący uwolnić się od odpowiedzialności z art. 116 O.p., powinien złożyć wniosek o upadłość bądź wszczęcie postępowania układowego.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe dłużnik jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl ust. 2 jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1 spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub z innymi osobami. Dwutygodniowy termin liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy prawidłowo organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby została spełniona którakolwiek z przesłanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. W szczególności w przedmiotowej sprawie nie zaistniała okoliczność wyłączająca odpowiedzialność Skarżącego dotycząca terminowego zgłoszenia wniosku o upadłość, bowiem jak wynika z akt sprawy - wniosek taki nie został złożony we właściwym czasie.
W tym względzie Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, iż wcześniejszy stan majątkowy i finansowy Spółki nie uzasadniał stwierdzenia, że zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zdaniem Skarżącego Spółka regulowała część swoich należności, posiadała majątek, który można było spieniężyć. W ocenie Skarżącego nie istniały podstawy do założenia, że byt Spółki jest przesądzony. Nie każde, wydawało się wówczas przejściowe problemy finansowe Spółki, są przecież przyczyną upadłości, dlatego też wniosek nie został złożony wcześniej.
W niniejszej sprawie data wymagalności pierwszego niezapłaconego zobowiązania wobec P. za grudzień 2010 r. w kwocie 4 027,00 zł przypadała na dzień 20 stycznia 2011 r. Zaznaczyć należy, że nie była to jedyna, niezapłacona wierzytelność Spółki, gdyż z akt sprawy wynika, iż wobec L. S.A. istniała także wierzytelność innego podmiotu – V. S.A. z terminem płatności przypadającym w dniu 4 grudnia 2010 r. (akta sprawy k. 50). Wobec niedokonania zapłaty zobowiązań w stosunku do P. wniosek o upadłość winien zostać złożony do dnia 3 lutego 2011 r. (zgodnie z art. 21 Prawa upadłościowego). Wniosek taki został złożony natomiast w dniu 14 listopada 2011 r. przez jednego z wierzycieli Spółki (V. S.A.). L. S.A. złożyła swój wniosek dopiero w dniu 30 stycznia 2012 r.
W tych okolicznościach należy uznać, że prawidłowo organ ustalił, iż pierwsza przesłanka, wynikająca z art. 11 ustawy, tj. niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, świadcząca o niewypłacalności Spółki i obligująca Spółkę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała z chwilą, gdy podmiot ten przestał regulować zobowiązania wobec P..
Odnosząc się do zarzutów w zakresie analizy sytuacji majątkowej Spółki wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie podstawy ogłoszenia upadłości organ ocenił w oparciu o pierwszą przesłankę niewypłacalności, jaką jest niewykonywanie wymagalnych zobowiązań. Zatem mając na uwadze powyższe nie zachodziła potrzeba dokonywania dalszej analizy sytuacji majątkowej Spółki z okresu w jakim Skarżący pełnił funkcję w zarządzie. W tej sytuacji nie ma też znaczenia jaki majątek posiadała Spółka na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość bowiem fakt istnienia wskazanych zaległości Spółki wobec P. wypełnia przesłankę niewypłacalności.
Sąd podziela stanowisko organu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił przesądzić, iż Skarżący dopuścił do powstania zaległości Spółki, za które skarżoną decyzja orzeczono o jego odpowiedzialności, dlatego winien liczyć się z tym, że będzie zobowiązany ponieść tego konsekwencje. W okresie, kiedy pełnił on funkcję prezesa zarządu Spółka była zobowiązana do dokonywania obowiązkowych wpłat na P. i złożyła deklaracje za okres od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r., lecz nie dokonała wpłat kwot z nich wynikających.
Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej również wtedy gdy wykaże, że niezgłoszenie wniosku o upadłość bądź niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Wskazać przy tym należy, że brak winy konkretnego członka zarządu w niezgłoszeniu przedmiotowych wniosków jako przesłanka uwalniająca go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, a zatem okoliczność jemu służąca, winna być wykazana przy jego istotnym udziale i z jego inicjatywy. Sąd zauważa, że uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki sprowadza się do wykazania należytej staranności w działaniu zmierzającym do wszczęcia postępowania upadłościowego w celu ochrony wierzycieli. Wymagany jest odpowiedni poziom wiedzy i profesjonalizmu ze strony członka zarządu spółki kapitałowej, a w konsekwencji wynikająca z nich podwyższona staranność (art. 355 § 2 k.c.). Powyższe oznacza przyjęcie, że każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, iż jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem ogłoszenie upadłości (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt II FSK 623/10; CBOSA). Obowiązkiem członka zarządu w organie zarządzającym spółki jest niewątpliwie monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III AUa 2181/12; CBOSA). Za brak podjęcia przez członka zarządu odpowiednich środków przeciwdziałających złej sytuacji finansowej spółki, Skarb Państwa nie może ponosić negatywnych konsekwencji. Byłoby to oczywiście niesprawiedliwe wobec innych podatników, którzy dokładają starań, aby sprawowaną funkcję pełnić zgodnie z prawem i wypełniać nałożone na nich obowiązki. Zaniechanie podjęcia odpowiednich działań wynikających z istoty pełnionej funkcji zarządczej nie może prowadzić do zwolnienia z odpowiedzialności opartej o art. 116 O.p.
W odniesieniu do zarzutu Skarżącego dotyczącego nie powołania przez organ biegłego Sąd podkreśla, że ustalenie okoliczności faktycznej, kiedy w spółce wystąpił stan niewypłacalności, należy do ustaleń, które samodzielnie powinny przeprowadzić organy podatkowe i z reguły, nie wymaga to wiadomości specjalnych. Również badanie sprawozdań finansowych jednostki nie zawsze wymaga posiadania wiadomości specjalnych, zwłaszcza w zakresie analizy bilansu oraz rachunku zysków i strat za poszczególne okresy sprawozdawcze. Organy podatkowe mogą samodzielnie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, który moment był właściwym dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego spółki. (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3638/15; CBOSA).
Reasumując tę część rozważań, stwierdzić należy, że zasadnie organy przyjęły, iż Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Prawidłowo i kompletnie ustalony stan faktyczny sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że miał on możliwość (i powinność) przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań spółki, w tym z tytułu wpłat na rzecz P., dokładając co najmniej podstawowej staranności. Bierna postawa Strony nie może stanowić uzasadnienia dla braku podejmowania przez nią jakichkolwiek działań w imieniu Spółki, a w konsekwencji nie daje podstaw do uwolnienia od odpowiedzialności za zaległości podatkowe.
W przedmiotowym postępowaniu Skarżący nie wykazał istnienia negatywnych przesłanek orzeczenia o jego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Z uwagi na powyższe, organ prawidłowo ustalił, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Skarżący jako były Prezes Zarządu ponosi odpowiedzialność za zobowiązania L. S.A. z tytułu wpłat na P. za okres od grudnia 2010 r. do lipca 2011 r., solidarnie z drugim członkiem zarządu.
W odniesieniu do zarzutu Skarżącego dotyczącego przedawnienia roszczenia prawidłowo organ stwierdził, że zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 zez zm.) do wpłat o których mowa w art. 21 ust. 1 ww. ustawy stosuje się przepisy O.p., a nie jak wskazuje Skarżący ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z art. 70 § 3 O.p. bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości (co miało miejsce w niniejszej sprawie). Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego. Zarzut Skarżącego nie jest więc uzasadniony.
Końcowo za niezasługujące na uwzględnienie Sąd uznaje również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Dokonały jego wyczerpującej oceny, wyciągając logiczne, zgodne z doświadczeniem życiowym wnioski, nie przekraczając granic swobodnej oceny materiału dowodowego. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęłyby na wynik sprawy. Stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie Ordynacja podatkowa, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje Skarżący, nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym.
Podsumowując, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że po stronie Spółki istnieją zaległości w P., wobec których stwierdzono bezskuteczność egzekucji. Sąd podzielił również ocenę organów co do tego, że w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań, które przerodziły się w zaległości, Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 2 O.p. Sąd podziela także stanowisko orzekających w sprawie organów, że Skarżący nie wykazał, iż zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, ani też nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Prowadzone w tym zakresie postępowanie podatkowe zostało oparte na wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, którego ocena odpowiada regułom wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej. To zaś oznacza, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie znalazł w zaskarżonej decyzji innych uchybień, które mogłyby uzasadnić jej uchylenie.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd zobowiązany był oddalić skargę, o czym na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło