IV SA/Po 276/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-08-02
Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej na inne stanowisko służbowe w tej samej jednostce organizacyjnej (komendzie miejskiej) wymaga powołania w podstawie prawnej art. 37c ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, czy wystarczający jest art. 32 ust. 1 pkt 3 tej ustawy?Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej na inne stanowisko służbowe w ramach tej samej jednostki organizacyjnej (komendy miejskiej), gdzie jednostki ratowniczo-gaśnicze stanowią jedynie komórki organizacyjne, nie wymaga powołania w podstawie prawnej art. 37c ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Wystarczające jest zastosowanie art. 32 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, który przyznaje przełożonym kompetencję do przenoszenia strażaków na inne stanowiska służbowe, pozostawiając to uznaniu organu, który może kierować się kryteriami potrzeb służby i jej interesu.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, został decyzją Komendanta Miejskiego PSP przeniesiony z jednej Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG) do innej w tej samej komendzie, na równorzędne stanowisko dowódcy zmiany. Skarżący kwestionował zasadność i uzasadnienie decyzji, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące niewłaściwego wykorzystania jego specjalistycznych kwalifikacji w zakresie psów ratowniczych oraz naruszenia przepisów proceduralnych i materialnoprawnych. Po utrzymaniu decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego w części dotyczącej terminu przeniesienia, sprawa trafiła do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi B.T. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe oddala skargę w całości
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w P. na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 oraz art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 603 ze zm.; zwanej dalej u.p.s.p.) orzekł o przeniesieniu funkcjonariusza kpt. B. T. (zwanego dalej również "skarżącym") z JRG nr [...] do JRG nr [...] od dnia [...] stycznia 2017 r. z zachowaniem dotychczasowego stanowiska dowódcy zmiany w zmianowym systemie czasu służby, bez zmiany uposażenia.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] października 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przeniesienia skarżącego z Jednostki Ratowniczo - Gaśniczej nr [...] do dalszego pełnienia służby w Jednostce Ratowniczo - Gaśniczej nr [...] Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w P..
Zdaniem organu posiadanie wykształcenie i kwalifikacje zawodowe oraz zdobyte doświadczenie w podziale bojowym podczas służby w [...] są wystarczające dla prawidłowego wykonania zadań realizowanych przez inną JRG, w tym wypadku [...] Służba w JRG wymaga wiedzy zarówno z zakresu ochrony przeciwpożarowej jak i wiedzy technicznej, a nadto stanowisko dowódcy zmiany wiąże się z czynnościami administracyjnymi np. prowadzenie szkoleń, sporządzanie grafików służb.
Organ wskazał, iż funkcjonariusz w toku postepowania wyjaśniał, że jest właścicielem dwóch psów ratowniczych, których potencjał nie jest wykorzystywany z uwagi na decyzję Komendanta o wykreśleniu strażaka ze struktur przynależności do Specjalistycznej Grupy Poszukiwawczo - Ratowniczej przy Komendzie Miejskiej. Wskazał, iż nadal się nimi opiekuje i przyjeżdża z nimi na każdą służbę, bowiem zwierzęta wymagają stałego i cyklicznego treningu, a [...] jest pozbawiona odpowiednich warunków do przebywania psów. Organ zaznaczył jednak, że funkcjonariusz zrezygnował z przynależności do Specjalistycznej Grupy Poszukiwawczo - Ratowniczej pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. i w związku z tym został wykreślony z listy członków grupy, a umowy użyczenia psów ratowniczych uległy rozwiązaniu. Wprawdzie funkcjonariusz pismem z dnia [...] listopada 2016 r. cofną swoją decyzję odnośnie rezygnacji z przynależności do Grupy, jednak organ w odpowiedzi wskazał, że obecnie nie są poszukiwani nowi członkowie SGPR, a względem osoby strażaka toczy się postępowanie dyscyplinarne dotyczące m.in. niezachowania dyscypliny służbowej w związku z otrzymaniem polecenia zgrupowania SGPR w dniu [...] sierpnia 2016 r. w trakcie pełnienia dyżuru. Okoliczności te zdaniem organu nie pozwalają na uczestnictwo funkcjonariusza w strukturach SGPR, a tym samym nie stanowią przesłanki do dalszego pozostawania strażaka w służbie w [...]
Jak wyjaśnił organ ocena działań strażaka w kontekście postępowania dyscyplinarnego oraz przynależności do SGPR nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, jednak wpływa na sytuację faktyczną funkcjonariusza z uwagi na m.in brak obowiązków służbowych związanych z opieką nad psami będącymi własnością strażaka. Organ uznał, że funkcjonariusz posiada odpowiednie kwalifikacje i predyspozycje do pełnienia dotychczasowych obowiązków w [...], która wymaga wzmocnienia obsady etatowej na stanowisko dowódcy zmiany osobą o odpowiedniej wiedzy i doświadczeniu, a funkcjonariusz z doświadczeniem praktycznym będzie w stanie wywiązać się z powierzonych zadań. Podobnie okoliczność pełnienia służby przez okres ostatnich 17 lat pozwala na założenie, iż strażak będzie prawidłowo wykonywał obowiązki jednocześnie biorąc czynny udział w szkoleniu innych funkcjonariuszy w [...] Ponadto przeniesienie wpłynie na lepsze wykonywanie zadań przez funkcjonariuszy [...] poprzez dzielenie się zdobytym doświadczeniem. Skarżący posiada doświadczenie jako szkoleniowiec. Brał udział w kilkudziesięciu szkoleniach doskonalących i sam występował w charakterze nie tylko szkoleniowca, ale także egzaminator. W związku z przeniesieniem nie ulega zmianie stanowisko dowódcy zmiany i nie zmienia się wysokość otrzymywanego przez funkcjonariusza uposażenia. Na skutek zmiany JRG nie zmieni się miejsce pełnienia służby w rozumieniu przepisów ustawy, ponieważ służba będzie pełniona w tej samej jednostce organizacyjnej.
W odwołaniu funkcjonariusz przytoczył streść art. 107 § 3 k.p.a. i stwierdził, że przy nawet dużej dozie przychylności trudno uznać, że w tym przypadku lakoniczne i naciągane uzasadnienie rzekomego kierowania się jego słusznym interesem spełnia wymogi tego przepisu. Wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie powinno być poprzedzone wyjaśnieniem motywów przeniesienia do innej komórki organizacyjnej tj. [...] z uwzględnieniem wpływu decyzji na działalność operacyjną Komendy Miejskiej PSP w P. i jednocześnie na funkcjonowanie Specjalistycznej Grupy Poszukiwawczo - Ratowniczej. W decyzji Komendant Miejski PSP w P. nie uzasadnił powodów przeniesienia pod kątem gotowości operacyjnej Komendy, a tym samym nie dokonał wnikliwej analizy stanu faktycznego i nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Komendant poprzez wadliwe, niewystarczające uzasadnienie decyzji nie wykazał merytorycznej potrzeby jej wydania. Rozstrzygnięcie podjęte w ramach uznania administracyjnego powinno być wnikliwe, przekonujące, wyczerpujące zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
W dalszej części odwołania funkcjonariusz przedstawił przebieg dotychczasowej służby , a także wskazał, że cały czas podnosił sobie poprzeczkę rozwijania swojej pasji zostając w kolejności instruktorem szkolenia psów ratowniczych jak i jednym z 8 egzaminatorów PSP w Polsce uprawnionych przez Komendę Główną PSP do udziału w komisjach egzaminacyjnych przeprowadzających egzaminy przewodników i psów ratowniczych specjalności gruzowiskowej i terenowej. Aktualnie jest przewodnikiem 2 psów. Wszystkie psy zostały zakupione z własnych środków finansowych jak i większą część kosztów związanych ze szkoleniem, utrzymaniem poniósł na własny koszt bez pomocy PSP.
w ocenie funkcjonariusza sformułowanie uzasadnienia w lakoniczny sposób świadczy o fakcie, że przesłanie komendanta i faktyczne powody są inne i jest to celowe działanie, nie mniej jednak narusza słuszny interes strony. Ponadto w jego miejsce przenoszony zostaje inny funkcjonariusz o podobnym doświadczeniu i tych samych kwalifikacjach jeżeli chodzi o działalność ratowniczo-gaśniczą natomiast mniejszych jeżeli o działalność specjalistyczną poszukiwawczo-ratowniczą na zajmowanym stanowisku. Decyzja o rezygnacji z przynależności do SGPR w P. spowodowana była brakiem zaufania do dowódcy SGPR i miała zwrócić uwagę na problemy, które są wewnątrz tej struktury. Ponadto 15 ratowników również podjęło taką samą decyzję. Tego samego dnia na prośbę komendanta zawiesili rezygnację do czasu przeprowadzenia rozmów co do dalszego funkcjonowania SGPR. Następnie odbyło się spotkanie ze strażakami "z listy" na które nie został zaproszony ponieważ komendant Michalak stwierdził, że ze mną już rozmawiał. Pomimo złożenia pisma dotyczącego ponownego wpisania w szeregi SGPR P. otrzymał odpowiedź, że "nie są poszukiwani nowi członkowie" jednak nie wnioskował o przyjęcie do struktur SGPR jako nowy członek, a o cofnięcie rezygnacji tak samo jak pozostali strażacy.
Specyfika służby obydwóch JRG [...] i [...] jest taka sama, jeżeli chodzi o działania ratowniczo-gaśnicze, jednak zupełnie odmienna jeżeli chodzi o specjalizację. W JRG-[...] nie ma warunków do przebywania psów, regulamin KM PSP w P. nie wskazuje, że ww. jednostka taką specjalizację (poszukiwawczo-ratowniczą) posiada. Decyzja komendanta Miejskiego zaburza całkowicie proces szkolenia w [...] SGPR co będzie skutkować znacznym zmniejszeniem poziomu wyszkolenia pozostałych ratowników SGPR, a w szczególności poziomu wyszkolenia psów, które są najważniejszym i nieodzownym elementem Grup Poszukiwawczo - Ratowniczych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie 130 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 u.p.s.p. ustalił termin przeniesienia kpt. B. T. na stanowisko dowódcy zmiany w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej Nr [...] Komendy Miejskiej PSP w P. na dzień [...] marca 2017 roku i w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 352/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, z uwagi na rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części,w jakiej określa ona datę przeniesienia kpt. B. T. na stanowisko dowódcy zmiany w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej Nr [...] Komendy Miejskiej PSP w P. i ustalił nową datę przeniesienia na dzień [...] lutego 2018 r. a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w zakresie wykorzystania potencjału, kwalifikacji i umiejętności podległych im funkcjonariuszy organy Państwowej Straży Pożarnej są autonomiczne. Mają prawo kształtowania polityki kadrowej zapewniającej w ich ocenie najskuteczniejszą realizację ustawowych zadań. Przeniesienie na równorzędne stanowisko jest czynnością wynikającą z podległości służbowej pomiędzy przełożonym a podwładnym funkcjonariuszem. Organ wyjaśnił dodatkowo, że pojęcie "stanowisko równorzędne" oznacza stanowisko, które musi charakteryzować się: takimi samymi parametrami uposażenia zasadniczego, takim samym rodzajem, dodatkiem służbowym oraz takim samym stopniem etatowym. Wydłużony czas dojazdu nie ma wpływu na ocenę równorzędności stanowisk. Czas i koszty dojazdu do miejsca pełnienia służby nie stanowią żadnego z elementów stosunku służbowego i z tego względu nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie charakteru dokonanej zmiany. Funkcjonariusz nadal zajmować będzie stanowisko dowódcy zmiany w Komendzie Miejskiej PSP w P., lecz w innej jednostce ratowniczo - gaśniczej należącej do ww. komendy. W związku z przeniesieniem nie ulegnie zmianie przysługujący mu stopień etatowy i będzie on otrzymywał uposażenie w takiej samej wysokości, jak na stanowisku zajmowanym w JRG Nr [...]. W związku z tym wymogi dotyczące równorzędności nowego stanowiska w stosunku do stanowiska zajmowanego przed przeniesieniem zostały spełnione. Z kolei wola strażaka w zakresie przeniesienia służbowego ma decydujące znaczenie tylko wtedy, gdy przepis wymaga jego zgody, co w przedmiotowej sprawie nie zachodzi.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu okoliczności negatywnego wpływu przeniesienia funkcjonariusza na działalność operacyjną KM PSP w P. w zakresie działań poszukiwawczo - ratowniczych i na funkcjonowanie Specjalistycznej Grupy Poszukiwawczo – Ratowniczej organ wskazał, że od lipca 2017 roku utrzymywany jest najwyższy poziom gotowości SGPR działającej przy JRG Nr [...] do działań na terenie kraju i przez 10 miesięcy w roku wytypowani ratownicy w liczbie około 20 pełnią dyżury w ramach USAR Poland. Na obecną chwilę ważny egzamin gruzowiskowy posiadają 3 psy SGPR (wymagana liczba na dyżurze to 2 psy). Ponadto grupę wspomaga OSP GRS P. z kolejnym psem o specjalizacji gruzowiskowej.
Organ odwoławczy zaznaczył również, że funkcjonariusz pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. zrezygnował z przynależności do SGPR w P.. Nieuprawnione są więc zarzuty się o "wykreśleniu" go z grupy przez Komendanta Miejskiego PSP w P.. Doświadczenie strażaka zdobyte w dotychczasowej pracy szkoleniowej jak również jego wiedza i praktyka z zakresu ratownictwa nabyta w specjalistycznej jednostce podniosą i wzmocnią stan wyszkolenia strażaków w JRG Nr [...], czyniąc go bardziej wszechstronnym. Decyzja o przeniesieniu nie jest przejawem degradacji, jak twierdzi funkcjonariusz, lecz uznaniem jego doświadczenia, umiejętności i potencjału zawodowego. Słuszny interes strony nie może sprowadzać się do jej subiektywnego poczucia krzywdy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. T. zarzucił decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej naruszenie:
- art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a., przez zaniechanie rozpatrzenia sprawy, rozpoznawanej w ramach tzw. uznania administracyjnego, przy uwzględnieniu słusznego interesu skarżącego (jego doświadczenia w zakresie działalności specjalistycznej, poszukiwawczo-ratowniczej, specjalizacji gruzowiskowej z wykorzystaniem psów), jak również interesu publicznego (kontynuowania, przy wykorzystaniu wiedzy i doświadczenia skarżącego, rozwoju Specjalistycznej Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej);
- art. 107 § 1 i 107 § 3 k.p.a., przez pominięcie w treści sentencji decyzji art. 37c ust. 2 u.p.s.p., pomimo iż przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę do wydawania decyzji o przeniesieniu strażaka do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w tej samej miejscowości, jak również przez przywołanie jako podstawy prawnej do zmiany terminu przeniesienia strażaka art. 130 § 1 i 2 k.p.a.;
- art. 37c ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 3 u.p.s.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przeniesieniu skarżącego do służby w innej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, w sytuacji, gdy w realiach niniejszej sprawy zmiana ta nie służyłaby zarówno interesowi skarżącego, jak i nie koresponduje z dobrem służby i efektywności Państwowej Straży Pożarnej oraz sprawności realizacji jej zadań - w zakresie wysokiej specjalizacji i poziomu wyszkolenia strażaka.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z [...] grudnia 2016 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem Skarżącego organy zaniechały wszechstronnego rozpatrzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z uwzględnieniem zarówno interesu publicznego oraz słusznego interesu strony. W przypadku uzasadnienia decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza Straży Pożarnej musi być wskazane, że rozstrzygnięcie takowe nie jest arbitralne, lecz służy zwiększeniu efektywności Państwowej Straży Pożarnej i sprawności realizacji jej zadań. Organ w sposób niedostateczny rozważył, czy w kontekście niezwykle rzadkiej specjalizacji skarżącego, przeniesienie go do innej jednostki organizacyjnej nie spowoduje, że w tym zakresie wiedza i doświadczenie skarżącego, nie będą we właściwy sposób wykorzystane. Zaznaczył, że obecnie na terenie kraju, oprócz niego, w czynnej służbie pozostają jedynie 4 osoby o podobnym poziomie wyszkolenia i doświadczenia w zakresie prowadzenia akcji poszukiwawczo-ratowniczych z wykorzystaniem psów. Przeniesienie zatem skarżącego do jednostki organizacyjnej, która nie posiada takowej specjalizacji, ani też warunków do jej wprowadzenia, narusza interes społeczny, albowiem prowadzi do wadliwego wykorzystania umiejętności rzadkich specjalistów. Organ również w podobnie pobieżny sposób odniósł się do kwestii wykorzystywania przez skarżącego psów będących jego własnością oraz spożytkowanych w tym celu przez skarżącego środków.
Ponadto organ II instancji nie zamieścił w sentencji orzeczenia odwołania do właściwego przepisu materialnoprawnego, normującego kwestię przeniesienia funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej do innej jednostki organizacyjnej w tej samej miejscowości, tj. art. 37c ust. 2 u.p.s.p. Organ błędnie powołał się na art. 130 § 1 i 2 k.p.a., jako podstawę zmiany terminu przeniesienia funkcjonariusza. Przywołane przepisy w żaden sposób nie dają organowi możliwość modyfikacji treści wcześniej zapadłych decyzji administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawę materialnoprawną kwestionowanej w sprawie decyzji stanowi art. 32 ust. 1 pkt 3 u.p.s.p. zgodnie z którym, do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych albo zwalniania ze służby, z zastrzeżeniem art. 47 ust. 1, właściwi są przełożeni – w komendzie powiatowej (miejskiej) - komendant powiatowy (miejski). W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten może być traktowany jako przepis materialny prawa administracyjnego, stanowiący podstawę decyzji administracyjnej. W przeciwnym razie, gdyby przyjąć iż przepis ten ma charakter wyłącznie kompetencyjny, brak byłoby po stronie właściwych przełożonych prawnych możliwości nie tylko do przenoszenia strażaków na równorzędne stanowiska, ale i do przenoszenia na stanowiska wyższe. Poza sytuacją uregulowaną w art. 38 ustawy (przeniesienie strażaka na niższe stanowisko) , art. 37a (czasowe powierzenie obowiązków), art. 37b (delegowanie do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej PSP), art. 37c ust. 1 (przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości), art. 37c ust. 2 (przeniesienie z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w tej samej miejscowości) niedopuszczalne byłoby przenoszenie strażaków, a tym samym zorganizowanie służby w sposób optymalnie zapewniający wykorzystanie kadry i wykonywanie ustawowych zadań (wyrok NSA z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1331/11, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 587/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1834/16 ; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustawodawca w art. 32 ust. 1 nie określa żadnych warunków przeniesienia na inne stanowisko służbowe, nie określa żadnych warunków przeniesienia na inne stanowisko służbowe, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ podejmujący decyzję w tym przedmiocie. Oznacza to, że przeniesienie na inne stanowisko w tej samej jednostce, pozostawione zostało uznaniu organu, który może kierować się kryteriami potrzeb służby i jej interesu oraz koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonania zadań Państwowej Straży Pożarnej. Stosunek służbowy strażaka cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością. Przyjąć zatem należy, iż w ramach tego stosunku przełożony służbowy może władczo kształtować, w granicach obowiązującego prawa, sytuację prawną strażaka.
Decyzja uznaniowa, jaką jest decyzja o przeniesieniu strażaka na inne stanowisko służbowe, pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi jednak mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z przepisów Kodeks postępowania administracyjnego. Stąd też musi on m. in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również jest on zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami przewidzianymi przepisami prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Reasumując, Sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej.
Ocena, czy przy podejmowaniu omawianej decyzji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. W przypadku decyzji o przeniesieniu strażaka na inne stanowisko służbowe prymat nad dobrem jednostki ma dobro służby. Osoby pełniące służbę, w odróżnieniu od osób podejmujących pracę na podstawie stosunku pracy, pozostają z władzą służbową w takim stosunku podporządkowania, który charakteryzuje się wysoką dyspozycyjnością, zarówno co do sposobu wykonywania służby, w tym pod względem pory i miejsca świadczenia pracy, jak i innych warunków należących do treści tego stosunku prawnego. Pracodawca ma tu szeroką możliwość jednostronnego kształtowania treści tego stosunku i doboru funkcjonariuszy. Jest to praca jednostronnie wyznaczana, w odróżnieniu od pracy umownie podporządkowanej, podlegającej przepisom kodeksu pracy. Jednakowoż ograniczenia równoważone są pewnymi przywilejami, do których m.in. zalicza się dodatkowe elementy uposażenia, dodatki, urlopy, czy trwałość stosunku służbowego gwarantowaną też enumeratywnie wyliczonymi przyczynami zwolnienia ze służby (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2747/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że organ w sposób prawidłowy zastosował przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 u.p.s.p. Skarżący został przeniesiony do pełnienia służby z Jednostki Ratowniczo Gaśniczej nr [...] w P. do Jednostki Ratowniczo Gaśniczej nr [...] w P.. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s.p. jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej są komendy powiatowe (miejskie). Natomiast w myśl z art. 8 ust. 2 u.p.s.p. w skład komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej wchodzą jednostki ratowniczo-gaśnicze. Jednostki ratowniczo-gaśnicze stanowią komórki organizacyjne w komendzie powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji publicznej z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej). Jednostki ratowniczo-gaśnicze nie stanowią więc odrębnych jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. W rozpoznawanej sprawie skarżący został przeniesiony do pełnienia służby w tej samej jednostce organizacyjnej. Jednostki ratownicze nie stanowią bowiem jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. Takimi są komendy powiatowe (miejskie). Tym samym w przypadku skarżącego mamy do czynienie z przeniesieniem do pełnienia służby w ramach tej samej jednostki organizacyjnej. W konsekwencji brew twierdzeniom skarżącego organ nie miał obowiązku wskazywania w podstawie prawnej decyzji art. 37c ust. 2 u.p.s.p. Tą stanowił bowiem przepis art. 32 ust. 1 u.p.s.p.
Ponadto skarżący został przeniesiony na stanowisko równoważne dotychczas zajmowanemu. W ocenie Sądu pod pojęciem stanowiska równorzędnego rozumieć należy przeniesienie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym dodatku służbowym i stopniu etatowym. Skarżący w dalszym ciągu zajmować będzie to samo stanowisko służbowe – dowódcy zmiany. Nie ulegnie tez zmianie wysokość jego uposażenia oraz stopień etatowy.
Zaskarżona decyzja nie narusza również przywołanych powyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku przedstawionemu w skardze, przesłanki jakimi kierowały się organy przenosząc skarżącego do JRG [...] w P. zostały w sposób obszerny przedstawione w uzasadnieniu wydanych decyzji. Organ I instancji wyjaśnił, że za przeniesieniem skarżącego do pełnienia dotychczasowych obowiązków w JRG-[...] przemawiają posiadane przez niego kwalifikacje i predyspozycje. JRG-[...] wymaga wzmocnienia obsady etatowej na stanowisko dowódcy zmiany osobą o odpowiedniej wiedzy i doświadczeniu. Zdaniem organu skarżący jako funkcjonariusz z doświadczeniem praktycznym będzie w stanie wywiązać się z powierzonych zadań. Okoliczność pełnienia służby przez okres ostatnich 17 lat pozwala na założenie, iż strażak będzie prawidłowo wykonywał obowiązki jednocześnie biorąc czynny udział w szkoleniu innych funkcjonariuszy w JRG-[...]. W ocenie organu przeniesienie wpłynie na lepsze wykonywanie zadań przez funkcjonariuszy JRG-[...] poprzez dzielenie się zdobytym doświadczeniem. Skarżący posiada doświadczenie jako szkoleniowiec. Brał udział w kilkudziesięciu szkoleniach doskonalących i sam występował w charakterze nie tylko szkoleniowca, ale także egzaminatora w związku egzaminami psów ratowniczych. Na te same okoliczności zwrócił uwagę organ odwoławczy, akcentując konieczność podniesienia i wzmocnienia stanu wyszkolenia strażaków w JRG Nr [...], czyniąc go bardziej wszechstronnym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się również do podnoszonej przez skarżącego kwestii osłabienia obsady kadrowej SGPR. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a stanowisko organu spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Przypomnieć należy, że organy Państwowej Straży Pożarnej mają prawo kształtowania polityki kadrowej zapewniającej w ich ocenie najskuteczniejszą realizację ustawowych zadań. W związku z tym posiadają uprawnienia do oceny potrzeb organizacyjnych w kierowanych przez siebie jednostkach, w tym także potrzeb personalnych, a w konsekwencji do decydowania o doborze kadry i obsadzie stanowisk służbowych. Zaznaczyć trzeba, że służba w formacji mundurowej jaką jest Państwowa Straż Pożarna charakteryzuje się hierarchicznym podporządkowaniem. Decydowanie o potrzebach służby oraz jej organizacji pozostawione zostało kompetencji przełożonego służbowego. Specyfika służby w Państwowej Straży Pożarnej polega na tym, że to nie funkcjonariusz, a przełożony służbowy ocenia potrzeby organizacyjne danej jednostki, w tym także potrzeby personalne poszczególnych komórek organizacyjnych i to on odpowiada za jej efektywność i sprawną realizację zadań. Tym samym nie może mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem subiektywne odczucie funkcjonariusza, iż decyzja o przeniesieniu jest dla niego krzywdząca.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło