VII SA/Wa 2784/17

WyrokWSA w Warszawie2018-10-11

Skład orzekający: Monika Kramek, Wojciech Sawczuk, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następca prawny właściciela nieruchomości, który nabył nieruchomość po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, może skutecznie żądać wznowienia postępowania administracyjnego, powołując się na fakt, że jego poprzednik prawny nie brał udziału w tym postępowaniu?
Ratio decidendi
Następcy prawnemu właściciela nieruchomości przysługuje prawo do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego, powołując się na okoliczność, że jego poprzednik prawny nie brał udziału w postępowaniu. W przypadku zbycia praw zbywalnych, takich jak interes prawny lub obowiązek strony, następuje przejście uprawnienia do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, a tym samym uprawnienia do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organy nie mogą odmówić wszczęcia postępowania wznowieniowego tylko z tego powodu, że wnioskodawca nabył nieruchomość po wydaniu decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący R.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, argumentując, że jako nowy właściciel nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu z własnej winy. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie był stroną w momencie wydawania decyzji, ponieważ nabył nieruchomość po jej wydaniu. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta, zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zespołu budynków handlowo-usługowych [...] z parkingiem i zagospodarowaniem terenu na działce ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. w dzielnicy[...]. Decyzja została skierowana do [...] Sp. z o.o. w W. (inwestor) oraz Miejskiemu Przedsiębiorstwu Realizacji Inwestycji w W. II. W dniu [...] marca 2017 r. (data wpływu), R.W. (dalej również jako Skarżący) złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. czyli okoliczność, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Podniósł, iż stał się właścicielem nieruchomości o nr ewid. [...]i[...], obr. [...] w W., bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji stał się na mocy umowy darowizny z dnia [...] lutego 2017 r., zatem nie mógł z oczywistych względów brać udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Wyjaśnił, iż o inwestycji dowiedział się z mediów internetowych, na dowód czego dołączył stosowny protokół odczytania strony przez notariusza. Wskazał, iż przysługuje mu przymiot strony postępowania z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo inwestycji i znajdowanie się jego działki w obszarze jej oddziaływania. III. Prezydent [...], po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...], odmówiła wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2016 r., nr[...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej jako k.p.a.). Wskazała, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu nowelizacji tej ustawy z 2011 roku, następowało w formie postanowienia, które było aktem procesowym nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia mogły być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 i musiały zostać zawarte w decyzji określonej wart. 151 k.p.a. W związku ze wskazaną nowelizacją pogląd taki od dnia [...] kwietnia 2011 r. tj. od momentu wprowadzenia art. 61a k.p.a. uległ modyfikacji. Przepis ten daje możliwość odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli nie wnioskuje o to strona postępowania i dotyczy wszelkich wniosków, także tych dotyczących trybów nadzwyczajnych. Zmiana stanu prawnego oraz najnowsze orzecznictwo sądowoadministracyjne uzasadniają obecnie zaakceptowanie koncepcji, zgodnie z którą badanie przymiotu strony może mieć miejsce już na wstępnym etapie weryfikacji wniosku o wznowienie. Nie ma w obecnym stanie prawnym podstaw, aby odmiennie traktować zagadnienie badania przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym, w szczególności zaś w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie. Zasada sformułowana w art. 61 § 1 k.p.a. została powtórzona w art. 147 zdanie pierwsze k.p.a. w myśl, którego wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność, czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania - postanowienia o wznowieniu postępowania albo postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a wiec w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia, czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w tym postępowaniu. Zdaniem organu I instancji złożony wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony, ponieważ Skarżący, zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. - dalej jako P.b.), nie jest stroną postępowania, którymi są jedynie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) może zakończyć postępowanie tylko w przypadkach gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego jest po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego. IV. Po rozpatrzeniu zażalenia R.W. Wojewoda[...], postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr[...], działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydent [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Organ wskazał, iż w przypadku żądania wznowienia postępowania administracyjnego opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. badanie interesu prawnego wnioskodawcy następuje, co do zasady, już po wznowieniu postępowania, jednak art. 149 § 3 k.p.a. pozwala organowi administracji publicznej odmówić wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić tylko wówczas, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty. Skarżący wskazał, iż nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy, ponieważ w okresie, w którym toczyło się to postępowanie nie był właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Potwierdzenie powyższego twierdzenia znajduje się w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości nr ew. [...] z obrębu [...] (dołączonej do wniosku o wznowienie postępowania), z której wynika, iż Strona uzyskała tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w wyniku umowy darowizny zawartej w dniu [...] lutego 2017 r. Kwestionowana w trybie wznowienia decyzja Prezydent [...] została wydana w dniu [...] grudnia 2017 r., tym samym brak przymiotu strony po stronie Skarżącego jest w ocenie organu oczywisty i jednoznacznie przez niego wskazany w uzasadnieniu wniosku o wznowienie. Stroną postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Niemniej jednak wskazać należy, iż osoba, aby posiadać status strony w postępowaniu, musi posiadać tytuł prawny do nieruchomości w dniu wydawania danej decyzji administracyjnej. Stwierdzenie powyższe jest oczywiste i nie wymaga rozszerzonej argumentacji prawnej. Przeciwne ustalenie prowadziłoby do sytuacji, w której każdorazowy następca lub właściciel mógłby wznowić postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją administracyjną nawet po wielu latach po jego zakończeniu. V. Skargę na powyższe postanowienie wniósł R.W., zaskarżając je w całości. Rozstrzygnięciu Wojewody zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Skarżący nie będący właścicielem nieruchomości w dniu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] nie ma prawa żądać wznowienia postępowania z uwagi na brak swojego udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem tej decyzji; 2. naruszenia przepisów postępowania, mających bardzo istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki do wydania zaskarżonego postanowienia; b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo zaistnienia przesłanek do uchylenia tego postanowienia i orzeczenia o wznowieniu postępowania. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody[...], a także poprzedzającego go postanowienia Prezydent [...] z dnia [...] września 2017 r. oraz o orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący R.W. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2016r. bez swojej winy. Nabył nieruchomość sąsiadująca z inwestycją, co do której wydano ww. decyzję, na początku 2017 roku. Zatem bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ww. decyzją. Jak wynika z powyższego, obecnie Skarżący - jako osoba, która bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu - może żądać wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Ponadto, orzecznictwo wielokrotnie analizowało przypadki, gdzie strona nie widziała o wydaniu decyzji ostatecznej, ale mimo to, już po dowiedzeniu się o wydaniu takiej decyzji, posiadała uprawnienie do żądania wznowienia postępowania. W takich przypadkach termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym pominięta strona dowiedziała się o decyzji ostatecznej. Sam zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Podkreślić należy, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Skarżący złożył stosowne podanie o wznowienie dochowując ustawowego terminu, przy czym termin nie był liczony od dnia doręczenia tej decyzji gdyż nie została ona mu doręczona, lecz od dnia faktycznego uzyskania informacji o wydaniu tej decyzji. Podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Wojewoda niesłusznie odmówił Skarżącemu możliwości dochodzenia swych praw w postępowaniu wznowieniowym, naruszając przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem Strony, zaniechanie przez organ administracji podjęcia, w myśl art. 7 k.p.a. czynności procesowych zmierzających do zebrania całościowego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i istotne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością wydanej decyzji. Dodatkowo przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Wojewoda [...] bezpodstawnie uznał, ze Prezydent [...] przeprowadziła w wyczerpujący sposób postępowanie wyjaśniające, czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wojewoda powinien stwierdzić w zaskarżonym postanowieniu, że organ I instancji nie rozpatrzył całego dostępnego materiału dowodowego i nie wyjaśnił szczegółowo wątpliwości podnoszonych przez Skarżącego w toku postępowania wszczętego na skutek złożenia podania o wznowienie postępowania. Z zebranego materiału dowodowego oraz z wyjaśnień zawartych w treści podania o wznowienie i w pismach w tym postępowaniu wynika, że istnieją przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego sporną decyzją. Organy nie dokonały jednak prawidłowej analizy zebranego materiału dowodowego i nie wykonały czynności mających na celu ujawnienie wszelkich istotnych okoliczności sprawy. W konsekwencji dokonały wadliwego przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki do odmowy wznowienia postępowania. Przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Organ II instancji ma zatem obowiązek samodzielnie dokonać rozważań i wykonać ponowną analizę sprawy. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wojewoda [...] w uzasadnieniu przytoczył jedynie argumenty organu I instancji i argumenty ponoszone przez Skarżącego. Nie ustosunkował się natomiast wyczerpująco do zarzutów podniesionych przez Skarżącego w zażaleniu. Tymczasem organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. W uzasadnieniu faktycznym organ ma obowiązek ustosunkować się do wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Pominięcie tego rodzaju okoliczności faktycznych stwarza przesłankę do uznania, że organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym bardzo istotny wpływ na wynik sprawy. VI. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w postanowieniu. VII. Stanowisko w sprawie przedstawił także inwestor uprawniony z decyzji Prezydent [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. – [...]Sp. z o.o. w W. wnosząc o oddalenie skargi. Wskazał, iż w sprawie pozwolenia na budowę R.W. nie może mieć statusu strony postępowania, bowiem jego nieruchomość nie znajduje się na pewno w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VIII. Skarga jest uzasadniona. Na wstępie niniejszych rozważań Sąd zwraca uwagę, iż niniejsza sprawa dotyczy żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydent [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., przy czym podmiotem składającym podanie w tym zakresie jest następca prawny poprzedniego właściciela nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją. Nadto, owo następstwo prawne zaistniało po dniu, w którym decyzja została wydana a także po dniu w którym stała się ostateczna. W tak ustalonych istotnych okolicznościach sprawy organy na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówiły wszczęcia nadzwyczajnego postępowania (wznowienia) uznając, iż skoro Skarżący nie brał udziału w postępowaniu to nie był w tamtym czasie stroną, a więc nie może żądać teraz wznowienia postępowania. Na tle tej sprawy należy zatem zwrócić uwagę na dwie zasadnicze kwestie. Jak słusznie podnoszą organy, Skarżący oraz uczestnik postępowania, zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. stroną w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Definicję obszaru oddziaływania zawiera natomiast art. 3 pkt 20 P.b. nakazując przez to pojęcie rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym jego zabudowy. Niewątpliwie nie jest stroną postępowania podmiot będący właścicielem nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją, jedynie przez sam fakt bycia właścicielem nieruchomości sąsiedniej. Wymagane jest w takim przypadku ustalenie, czy jego nieruchomość, choć znajduje się bezpośrednio przy spornej inwestycji, znajduje się w jej obszarze oddziaływania, o którym mowa wyżej. Dopiero wówczas można uznać, że ma on interes prawny w uczestniczeniu w tym postępowaniu. Wskazane elementy uzasadniające przyznanie konkretnej jednostce statusu strony postępowania budowlanego są analogiczne i zachowują aktualność także w sytuacji prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym względem "sprawy budowlanej" rozstrzygniętej w trybie zwykłym. Ponadto Sąd wskazuje, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że stroną postępowania o pozwolenie na budowę (czy to w trybie zwykłym, czy nadzwyczajnym), winny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale i takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może potencjalnie oddziaływać. W procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie chodzi bowiem o to, by zaistniał negatywny wpływ inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu (nie chodzi zatem o wykazanie naruszenia interesu prawnego), lecz należy badać czy istnieje możliwość wywołania przez ten obiekt oddziaływania na teren otaczający działkę inwestora. O ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" winny być uznane za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę i mieć możliwość dowodzenia swoich racji w postępowaniu o charakterze merytorycznym a nie formalnym. Obszaru oddziaływania obiektu nie można utożsamiać wyłącznie z obszarem bezpośrednio sąsiadującym z terenem inwestycji, a pojęcie to należy utożsamiać z obszarem, na który potencjalnie może oddziaływać inwestycja, a więc i nawet takim, który bezpośrednio z terenem inwestycji nie sąsiaduje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1133/12). IX. Mając to na uwadze przypomnieć należy, iż uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego procedura wznowienia postępowania przebiega dwuetapowo. Pierwszy, jej wstępny etap, polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną pochodzi od strony, czy wskazuje podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co z kolei następuje w drodze postanowienia, stosownie do treści art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 k.p.a. Na wstępnym etapie sprawy o wznowienie postępowania możliwe i konieczne jest zbadanie, czy wnioskodawca legitymuje się w ogóle interesem prawnym uzasadniającym uznanie go za stronę postępowania, a w razie ustalenia, iż przesłanka ta po jego stronie na pewno nie występuje, organ jest uprawniony i zarazem zobowiązany odmówić wszczęcia postępowania. Podkreślić jednakże należy, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy jest oczywiste, że osoba wnioskująca o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. Organy wadliwie przyjmują, iż w niniejszej sprawie świadczy o tym sam fakt, że Skarżący nabył nieruchomość sąsiednią po dniu, w którym wydana została decyzja budowlana (jak też stała się ostateczna). Jest to jednak pogląd błędny. W tym względzie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłanką wznowienia postępowania jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Pojęcia strony jak i przesłanki nie brania przez nią udziału w postępowaniu nie można jednak w każdej sprawie utożsamiać jedynie z indywidualnymi cechami danego podmiotu. Inaczej mówiąc, nie jest tak jak twierdzą organy, iż jeżeli dana osoba (precyzyjnie określona np. imieniem i nazwiskiem) nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym określonej nieruchomości, bowiem nie była wówczas jej właścicielem, to a limine nie może zostać uznana za stronę w sprawie, w której żąda wznowienia postępowania z uwagi w istocie na to, że jego poprzednik prawny nie brał udziału w tej sprawie, zaś ona nabyła od niego prawo własności. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1086/17 - publikowany pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) następcy prawnemu właściciela nieruchomości przysługuje prawo do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania z powołaniem się na okoliczność, że jego poprzednik prawny nie brał udziału w postępowaniu. Jeżeli interes prawny lub obowiązek, o których mowa w art. 28 k.p.a., dotyczą praw zbywalnych, to ich zbycie spowoduje także przejście uprawnienia do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji także uprawnienia do złożenia podania o wznowienie postępowania. W konsekwencji, w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż mamy do czynienia z przejściem na Skarżącego ogółu praw majątkowych do nieruchomości sąsiadującej z inwestycją w drodze uczynionej darowizny. Organy nie mogły zatem przyjąć, iż nie przysługuje mu przymiot strony postępowania z tego tylko względu, że stał się on właścicielem tej nieruchomości już po wydaniu decyzji budowlanej. Skarżący wstąpił bowiem w ogół praw i obowiązków poprzedników prawnych, a zatem może co do zasady domagać się weryfikacji decyzji budowlanej w trybie wznowienia postępowania z uwagi na to, iż jego poprzednik - jak twierdzi - niewłaściwie nie został uznany za stronę postępowania zwykłego. Słuszność twierdzeń Skarżącego, w tym to czy rzeczywiście zachował termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie w kontekście wiedzy jaką posiadali o inwestycji i decyzji jego poprzednicy prawni może zostać zweryfikowana dopiero po wszczęciu postępowania, chyba że organ posiada już na tym etapie udokumentowaną wiedzę, iż poprzednicy prawni Skarżącego wiedzieli o decyzji, zatem termin na pewno nie został zachowany. Podkreślenia bowiem wymaga, iż Skarżącego obciążają także ewentualne uchybienia czy zaniedbania jego poprzedników prawnych, zwłaszcza co do faktu ewentualnego powzięciu przez nich wiedzy o planowanej inwestycji i wydanej decyzji. Jeżeli więc ustalone zostanie, iż poprzednicy wiedzieli o toczącym się postępowaniu i decyzji, wówczas okoliczność ta winna zostać odpowiednio oceniona przez organy. Jest to gwarancja bezpodstawnego wzruszania decyzji ostatecznych przez następców prawnych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (traktowanym jako przepis prawa materialnego) oraz art. z art. 149 § 3 k.p.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozstrzygnięta na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. O zwrocie kosztów, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło