II SAB/Wr 43/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-08-07
Skład orzekający: Sędzia Anna Siedlecka, Sędzia Olga Białek, Asesor Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji i instalacji centralnego ogrzewania, a jeśli tak, czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, uznając, że organ nie dopuścił się przewlekłości. Wskazał, że na długość postępowania miały wpływ zarówno złożoność sprawy i konieczność uzyskania specjalistycznych dowodów, jak i postawa strony skarżącej, która przyczyniła się do wydłużenia postępowania poprzez kwestionowanie postanowień i przedłużanie terminów dostarczenia dokumentów. Ponadto, na dzień wniesienia skargi, organ wydał decyzję nakładającą na skarżącego obowiązki, których wykonanie było niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a skarżący tych obowiązków jeszcze nie wykonał.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji i instalacji centralnego ogrzewania w jego lokalu. Skarżący zarzucił organowi zwłokę w wydaniu decyzji, mimo przedłożenia wymaganych dokumentów, i wniósł o stwierdzenie przewlekłości, rażącego naruszenia prawa oraz przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego. PINB wniósł o oddalenie skargi, wskazując na brak wymaganych dokumentów ze strony skarżącego, co uniemożliwiało wydanie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi C. C. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej i instalacji centralnego ogrzewania etażowego z podłączonym kotłem gazowym c.o. + c.w.u. oddala skargę w całości.
C. C. (dalej: skarżący) pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: PINB, organ). Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 2b, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1 , 1a, 1b oraz 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.) złożył skargę w przedmiocie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej i instalacji centralnego ogrzewania etażowego
z podłączonym kotłem gazowym c.o. + c.w.u. Wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdzenie, że działanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie od organu na jego rzecz kwoty równej pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.);
4) zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych; 5) przeprowadzenie dowodu akt postępowania administracyjnego i zawartych w nich dokumentów.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnione zostało, że od grudnia 2016 r. prowadzone są przez PINB czynności które zostały zainicjowane zgłoszeniem zagrożenia awarii kotła gazowego w lokalu nr [...] stanowiącym jego własność, znajdującym się w budynku wielomieszkaniowym we [...] przy ul. [...]; PINB przeprowadził w ww. lokalu dwie kontrole, w tym [...] grudnia 2016 r. w zakresie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej i instalacji centralnego ogrzewania etażowego z podłączonym kotłem gazowym c.o. + c.w.u.. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego, jednocześnie organ wydał postanowienie wzywające skarżącego do przedłożenia dokumentacji. Skarżący stwierdził, że przedstawił wymagane dokumenty a pomimo tego organ nie wydał decyzji kończącej postępowanie. W takiej sytuacji skarżący w dniu [...] stycznia
2018 r. złożył ponaglenie, a wobec braku działań organu, pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wyznaczenia PINB dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wskazując, że w dniu [...] lutego 2018 r. PINB wydał decyzję w sprawie.
W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie zaistniała przewlekłość postępowania. Całość dokumentacji wystarczającej do wydania decyzji znajdowała się w aktach sprawy, stąd brak jakichkolwiek podstaw do tak przewlekłego rozpatrywania sprawy. Pomimo tego, organ zaniechał wydania decyzji w terminie, jak również zaniechał wyznaczania dodatkowych terminów wraz
z podaniem przyczyn zwłoki. Skarżący zauważył, że o przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności,
a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją. Wyjaśnił nadto, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie nieruchomości, dlatego brak rozstrzygnięcia w przedmiotowej kwestii, spowodował powstanie szkody z uwagi na niepewność stanu technicznego nieruchomości, a tym samym brak nieskrępowanej możliwości ich wynajmu. Postępowanie prowadzone jest 14 miesięcy i przez co najmniej pół roku organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Nie informował o przyczynach zwłok i nie wyznaczał nowych terminów załatwienia sprawy. Mając na uwadze wskazane straty, zadaniem skarżącego uzasadnione jest żądanie przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej równej pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W odpowiedzi na skargę, PINB wniósł o jej oddalenie w całości. Podniósł, że skarżący mimo wezwań nie przedłożył żadnych dokumentów opisujących sposób wentylacji łazienek, nie przedłożył też dokumentu potwierdzającego właściwy, tj. pozbawiony wad, stan techniczny kotła gazowego i sprawność instalacji grzewczej
w lokalu. Co za tym idzie nie potwierdził przydatności tej części obiektu do użytkowania. Organ podkreślił, że przy niesprawnym kotle gazowym może dojść do rozszczelnienia instalacji gazowej i wypływu gazu do lokalu a przy niesprawnej wentylacji w lokalu, może dojść do samowybuchu gazu. W ocenie organu, brak podstawowych danych o które kilkukrotnie zwracał się do skarżącego, uniemożliwia sformułowanie zakresu robót budowlanych niezbędnych do wykonania, w celu usunięcia nieprawidłowości mogących stwarzać zagrożenie. Organ w szerokim uzasadnieniu odpowiedzi na skargę odniósł się do twierdzeń zawartych w skardze. PINB stwierdził, że wobec biernej postawy skarżącego na obecnym etapie jedynym możliwym działaniem po stronie organu było wydanie decyzji nakazującej przeprowadzenie kontroli i wykonanie ekspertyzy technicznej, które dopiero pozwolą na ocenę stanu faktycznego i dobór odpowiednich środków do wyeliminowania zagrożenia i naruszeń przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Trzeba też nadmienić, że w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że art. 119 pkt 4 p.p.s.a. nie zawiera żadnych warunków wstępnych skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 p.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów.
Sąd stwierdził także, że skarżący dopełnił wymogów formalnych, pozwalających na rozpoznanie skargi. Jak bowiem wynika z art. 52 § 1 u.p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 ww. ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Natomiast art. 53 § 2a u.p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z akt wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi skierował do DWINB zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, co należy uznać za wyczerpanie trybu poprzedzającego wniesienie skargi. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że instytucję ponaglenia w miejsce zażalenia na niezałatwienie sprawy wprowadzono na mocy art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935). Na mocy art. 9 pkt 3 lit. b tejże ustawy wprowadzono także cyt. art. 53 § 2a u.p.p.s.a. Trzeba jednak zauważyć, że zgodnie z art. 16 ww. ustawy, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zatem skarżącemu służyło prawo do wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Warunek uprzedniego wyczerpania środków służących przed organami administracji publicznej został przez skarżącego spełniony.
Przechodząc do rozpoznania skargi zaznaczyć trzeba, że zasadniczym celem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli w zakresie badania przewlekłości postępowania przed organami administracji publicznej było wymuszenie nadania czynnościom organu administracyjnego sprawnego biegu, a więc zrealizowanie interesu publicznego (sprawne funkcjonowanie aparatu administracji publicznej). Jednocześnie następuje przez to polepszenie sytuacji prawnej obywatela, ponieważ przyznany mu zostaje dodatkowy instrument służący realizacji jego interesu prawnego (zob. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, z. 5, s. 48).
Ustawową definicję pojęcia przewlekłości postępowania wprowadziła do Kodeksu postępowania administracyjnego przywołana wcześniej ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, określając ten stan jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zauważyć przy tym należy, że w przywołanej wyżej ustawie, dokonano wyraźnego rozdzielenia pojęcia "bezczynności" organu od "przewlekłego prowadzenia postępowania" przez organ, ustanawiając oddzielne definicje legalne tych pojęć. Bezczynność zdefiniowano jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych. Bezczynność stwierdzana jest zatem na podstawie kryterium sprawdzalnego, jakim jest termin załatwienia sprawy, przewlekłość zaś według kryterium ocennego. W postępowaniu dotyczącym przewlekłości ocenić należy, czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w czasie niezbędnym do załatwienia sprawy. Ze względu na obowiązujące w postępowaniu administracyjnym terminy załatwiania spraw administracyjnych (kodeksowe i określone w przepisach szczególnych) przewlekłości postępowania nie należy utożsamiać z niezałatwieniem sprawy w terminie, to bowiem wyczerpuje znamiona bezczynności (A. Wróbel, Komentarz do art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex, stan prawny: 1 marca 2018). Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy będzie można mu skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzenia czynności pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość ma miejsce, gdy postępowanie trwało dłużej niż to jest konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
O przewlekłości postępowania przed organem administracji można zatem mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Podobnie przewlekłość postępowania zdefiniował Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (postanowienie z dnia 21 grudnia 2010r., sygn. akt II GPP 5/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pomimo, że sformułowany przed wejściem w życie opisanej wyżej nowelizacji k.p.a. bezsprzecznie zachowuje aktualność także w obecnym stanie prawnym.
Przedmiotem postępowania ze skargi na przewlekłość jest zatem kontrola toku i poprawności czynności organu, ich natężenia oraz koncentracji materiału dowodowego, przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej poglądów.
W ocenie Sądu wynikający z akt sprawy przebieg objętego niniejszą kontrolą sądową postępowania wskazuje, że brak jest uzasadnionych podstaw do postawienia organowi zarzutu przewlekłości postępowania w przedstawionym wyżej rozumieniu.
Zauważyć trzeba, że PINB, po uzyskaniu informacji od najemców lokalu stanowiącego własność skarżącego, o nieprawidłowościach funkcjonowania wentylacji nawiewno-wiewnej i instalacji centralnego ogrzewania etażowego z podłączonym kotłem gazowym, podjął niezwłocznie, mieszczące się w zakresie jego właściwości czynności kontrolne, które nie wszczynały jeszcze formalnie postępowania administracyjnego. Organ przeprowadził kontrole lokalu w dniu [...] grudnia 2016 r. oraz w dniu [...] grudnia 2016 r. (z udziałem najemców i właściciela lokalu) w wyniku których stwierdził, że istnieje konieczność wszczęcia postępowania w sprawie zagrożenia związanego z nieprawidłowym funkcjonowaniem wentylacji nawiewno-wiewnej, instalacji centralnego ogrzewania etażowego z podłączonym kotłem gazowym w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] we [...]. O wszczęciu postępowania strony zostały zawiadomione już w dniu [...] grudnia 2016 r. a nadto postanowieniem z tego samego dnia, organ - na podstawie art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego - nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów i ekspertyzy kominiarskiej w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia (tj. od dnia [...] stycznia 2017 r.). Jednocześnie pouczył, że postanowienie to może zaskarżone w odwołaniu od decyzji. Skarżący nie złożył wymaganych dowodów ale zaskarżył ww. postanowienie składając zażalenie (z dnia [...] stycznia 2017 r.). Zażalenie w dniu [...] stycznia 2017r. przekazane zostało do organu wyższego stopnia. W dniu [...] stycznia 2017 r. skarżący złożył dokumenty wskazując, że stanowią one wykonanie wezwania z [...] grudnia 2016 r. W dniu [...] marca 2017 r. do PINB wpłynęło postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] marca 2017r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia ( z dnia [...] stycznia 2017 r.). Z akt nie wynika, czy wraz z postanowieniem DWINB zwrócił komplet dokumentów. Następnie w dniu [...] czerwca 2017 r. PINB wystosował do skarżącego pismo (z przywołaniem art. 9 k.p.a.) informujące, że do tego dnia nie zostało wykonane postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 r. w zakresie przedłożenia ekspertyzy kominiarskiej dotyczącej funkcjonowania wentylacji nawiewno - wiewnej ze szkicem podłączeń do przewodów kominowych oraz oceną zapewnienia nawiewu świeżego powietrza dla całego lokalu mieszkalnego. Skarżący przedłożył bowiem jedynie opinię z dnia [...] lutego 2015 r. z wyników przeprowadzonych oględzin – ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych, która zdaniem organu nie spełniała szczegółowych wymogów określonych w postanowieniu. W piśmie tym zawarto pouczenie, że w przypadku nie wywiązania się niezwłocznie z obowiązku, po dniu [...] lipca 2017 r. "podjęte zostaną przez organ stosowne czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego". W dniu [...] lipca 2017 r. wpłynęło pismo skarżącego, w którym wniósł on o przedłużenie terminu do dnia [...] sierpnia 2017 r. Pomimo tego wniosku, dopiero w dniu [...] września 2017 r. skarżący złożył ekspertyzę kominiarską urządzeń grzewczo-kominowych z dnia [...] lipca 2017 r. (stanowiąca opinię powykonawczą do opinii z dnia [...] lutego 2015 r.). Pismem z dnia [...] września 2017 r. PINB poinformował skarżącego, że powyższa ekspertyza zawiera istotne braki (które zostały szczegółowo opisane) i z tego względu nie może być uznana jako ekspertyza kominiarska wymagana postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. Organ poinformował, że w przypadku braku niezwłocznego przedłożenia wymaganych dokumentów, po [...] października 2017 r. podjęte zostaną czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] listopada 2017 r. wpłynęło pismo skarżącego, w którym zakwestionował stanowisko organu i oświadczył, że zadośćuczynił postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r. i przedłożył wszystkie żądane dokumenty. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. skarżący zażądał od organu załatwienia sprawy. Następnie w pismach z dnia [...] stycznia 2018 r. zgłosił uwagi do protokołu z kontroli z dnia [...] grudnia 2016 r., żądając jego sprostowania w punkcie 5; wystąpił o wydanie kopii protokołu z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz o udzielenie informacji co do prowadzonego przez organ postępowania. Pismami z dnia [...] stycznia 2018 r. PINB udzielił odpowiedzi co do żądania przesłania kopii protokołu z kontroli z dnia [...] grudnia 2016 r. i żądania udzielania informacji co do toczącego się postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] września 2017 r. stwierdzające, że przedłożone dokumenty nie zawierają żądanych przez organ informacji, oraz ustosunkował się do żądania sprostowania protokołu z kontroli spisanego [...] grudnia 2016 r. Poinformował także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni i zgłoszenia swoich uwag i wniosków. W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący zażądał uwierzytelnionych kopii odpisów z akt sprawy, a w dniu [...] stycznia 2018 r. złożył zażalenie do DWINB na niezałatwienie przez PINB sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. PINB odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy, co spotkało się z reakcją skarżącego w postaci zażalenia z dnia [...] lutego 2018 r.
W tych okolicznościach w dniu [...] lutego 2018 r. PINB wydał decyzję na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazującą skarżącemu przeprowadzenie kontroli lokalu w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit.a i c P.b polegającej na sprawdzeniu przewodów kominowych w zakresie ich podłączeń, stanu technicznego urządzenia grzewczego; sporządzenie ekspertyzy technicznej podłączeń do przewodów kominowych zawierającej ocenę drożności i szczelności przewodów kominowych wraz z oceną prawidłowości wyprowadzania przewodów nad dach oraz ocenę stanu technicznego kotła gazowego i sprawności instalacji grzewczej centralnego ogrzewania. Z uzasadnienia decyzji wynika, że – zdaniem organu – w przedmiotowym lokalu brak jest prawidłowej wentylacji nawiewno-wywietrznej. Mieszkanie składające się z 4 pokoi, kuchni z kuchnią gazową czteropalnikową z piekarnikiem elektrycznym i dwóch łazienek, powinno mieć zapewniony nawiew świeżego powietrza w ilości co najmniej 170 m3 /h; powietrze to powinno wentylować wszystkie pomieszczenia mieszkalne i być usuwane z lokalu poprzez kratki wentylacji grawitacyjnej wywiewnej w kuchni i dwóch łazienkach; w chwili obecnej potwierdzone jest działanie tylko wentylacji grawitacyjnej wywiewnej w kuchni wyposażonej w jeden nawiewnik o nieustalonej wydajności. Właściciel lokalu nie przedłożył żadnych dokumentów opisujących sposób wentylacji łazienek, nie przedłożył też dokumentów potwierdzających, właściwy pozbawiony wad stan techniczny kotła gazowego i sprawność instalacji grzewczej w lokalu oraz przydatność części obiektu w obrębie lokalu do użytkowania. Brak tych danych uniemożliwia sformułowanie zakresu robót budowlanych które należy wykonać w celu usunięcia nieprawidłowości mogących stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego lokalu. Zdaniem organu w mieszkaniu jest szczelna stolarka okienna bez wymaganej ilości nawiewników. Przed kontrolą zamontowano jeden nawiewnik , który nie jest wystraczający dla zapewnienia właściwej wentylacji lokalu w którym znajdują się urządzenia gazowe. Niezbędne jest zatem potwierdzenie prawidłowej wentylacji.
W dniu [...] marca 2018 r. wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji, które na dzień wniesienia skargi do Sądu (tj. [...] kwietnia 2018 r.) nie zostało rozpatrzone przez organ II instancji.
Opisany wyżej przebieg zdarzeń i czynności procesowych, zdaniem Sądu, wskazuje, że organowi nie można skutecznie zarzucić przewlekłości postępowania. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania nie jest bez znaczenia stan sprawy administracyjnej w chwili wnoszenia skargi, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w piśmiennictwie (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 5, Warszawa 2017 r. kom. do art. 149, uwaga II.1; por. także A. Kabat, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, s. 648; wyrok NSA z dnia 3 lipca 2018 r. II OSK 3036/17). Dla powyższej oceny istotna jest zatem okoliczność, że w dniu [...] lutego 2018 r. PINB wydał decyzję w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowalnego nakładającą na skarżącego obowiązki w zakresie przeprowadzenia kontroli lokalu w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit.a i c Prawa budowlanego, polegającej na sprawdzeniu przewodów kominowych w zakresie ich podłączeń i stanu technicznego urządzenia grzewczego, jak też sporządzenia ekspertyzy technicznej podłączeń do przewodów kominowych oraz oceny stanu technicznego kotła. Sąd uznał, że pomimo, iż powyższe decyzja nie rozstrzyga co do istoty postępowania zawisłego przed PINB (dotyczącego stanu technicznego budynku w zakresie prawidłowości funkcjonowania wentylacji) ma bowiem ma charter dowodowy, to fakt jej wydania powoduje, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w stanie oczekiwania na wykonanie przez skarżącego nałożonych nią obowiązków w postaci przedłożenia odpowiednich dowodów, bez których nie jest możliwe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy stanowiącej przedmiot postępowania. Na dzień wniesienia do Sądu skargi na przewlekłości PINB tj. na dzień [...] kwietnia 2018 r. (data nadania skargi), skarżący obowiązków tych nie wykonał. Jeżeli więc organ nie dysponuje dowodami koniecznymi dla rozstrzygnięcia sprawy – w postaci wyników kontroli przewodów kominowych w zakresie ich podłączeń oraz ekspertyzy i oceny technicznej - do których przedłożenia zobowiązany jest skarżący, to na ten moment, trudno zarzucać organowi, że nie podejmuje czynności procesowych lub też zobowiązywać go do podjęcia takich czynności. Sąd podziela stanowisko, że zasadniczym celem skargi zarówno na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (jak też na bezczynność organu), jest dyscyplinowanie organu administracji poprzez zwalczanie niepożądanego stanu polegającego na braku należytej aktywności organu oraz braku stosownej dynamiki podejmowanych czynności (por. NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2017 r. II OSK 853/17 dostępny CBOSA, nas.orzeczenia.gov.pl). Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1-3 u.p.p.s.a., uwzględnienie takiej skargi polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, a także - zgodnie z § 1a wskazanego przepisu - stwierdzeniu czy przewlekłość (bezczynność) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy, w chwili wniesienia skargi organ wykonał już niezbędne czynności procesowe, a między stronami toczy się spór co do zasadności wydanej decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. (wszak została ona zaskarżona w trybie odwoławczym), który nie może być rozstrzygany przez sąd administracyjny badający przewlekłość postępowania. Wskazana wyżej funkcja skargi (dyscyplinująca) nie może więc zostać osiągnięta skoro organ podjął już czynność procesową niezbędną dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy natomiast wyraźnie zaakcentować, że nie mieści się w granicach niniejszego postępowania sądowego kontrola legalności decyzji PINB z dnia [...] lutego 2018 r. Decyzja ta podlega bowiem odrębnej kontroli instancyjnej (potem ewentualnie sądowej), którą to kontrolę skarżący zainicjował składając odwołanie.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że również sam przebieg postępowania przed PINB nie wskazuje na zasadność zarzutu przewlekłości. Wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie miało bowiem miejsce już w tym samym dniu, w którym organ przeprowadził kontrolę z udziałem skarżącego i najemców lokalu ([...] grudnia 2016 r.). Również w tym samym dniu, organ wydał postanowienie nakładając na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów (w postaci, między innymi, ekspertyzy kominiarskiej) i zakreślając termin ich złożenia. Skarżący z tego obowiązku się nie wywiązał, najpierw kwestionując postanowienie (pomimo pouczenia o jego niezaskarżalności), co spowodowało wstrzymanie czynności procesowych do czasu rozpatrzenia zażalenia (stwierdzenia jego niedopuszczalności) a następnie składając dowody, które w wyniku oceny organu uznane zostały za niewystarczające (pismo z dnia [...] czerwca 2017 r.). W związku z tym doszło do wyznaczenia kolejnego terminu (do dnia [...] lipca 2017 r.) dla złożenia dokumentów. Skarżący wniósł o jego przedłużenie do dnia [...] sierpnia 2017 r., po czym dopiero w dniu [...] września 2017 r. przedłożył ekspertyzę kominiarską urządzeń grzewczych. Z powyższego wynika, że co najmniej do dnia [...] września 2017 r. na przebieg postępowania istotny wpływ miała sama postawa skarżącego, który poprzez zażalenie na akt niezaskarżalny a następnie przedłużenie terminu dostarczenia żądanych dokumentów, przyczynił się do wydłużenia postępowania. Trzeba dalej zauważyć, że także po złożeniu w dniu [...] września 2017 r. ekspertyzy kominiarskiej, organ niezwłocznie dokonał jej oceny i już [...] września 2017 r. wystosował pismo (z dnia [...] września 2017 r.) informujące o wynikach tej oceny (wskazujące na braki) i zakreślające ponowny termin do uzupełniania dowodów (do [...] października 2017 r.) Dopiero po upływie tego terminu (w piśmie z dnia [...] listopada 2017r.) skarżący rozpoczął polemikę z organem, co do zasadności tej oceny, składając następnie wnioski dotyczące kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2016 r., które również wymagały ustosunkowania się przez organ.
Mając na uwadze przedmiot postępowania jakim jest zagrożenie wynikające z nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji nawiewno –wiewnej, instalacji centralnego ogrzewania z połączeniem z kotłem gazowym w lokalu mieszkalnym, stwierdzić należy, że organ nadzoru budowlanego był uprawniony w świetle przepisów ustawy – Prawo budowalne do żądania od skarżącego stosownych dokumentów specjalistycznych w postaci ekspertyz czy protokołów kontroli.
W tego rodzaju postępowaniach stanowią one bowiem istotny materiał dowodowy dla oceny stanu technicznego obiektu budowlanego i dla ustalenia i czy i jakie roboty należy wykonać w celu uzyskania stanu zgodnego z prawem. Tym samym nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia tych dokumentów nie może być uznane za czynność pozorną i nie istotną dla załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, działania organu były uzasadnione i w znakomitej większości podejmowane terminowo. Poszczególne czynności procesowe świadczą też aktywności organu w dążeniu do załatwienia sprawy. Na długość postępowania niewątpliwie ma wpływ konieczność uzyskania specjalistycznych dowodów, jak też postawa samego skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy wynikających z opisanego wyżej w sposób szczegółowy przebiegu postępowania oraz pomijając przerwy w jego przebiegu niezależne od organu (wynikłe na skutek postawy samej strony) postępowanie to, nie przekraczało znacznie czasu niezbędnego do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.
W przedstawionym stanie sprawy Sąd nie stwierdził przewlekłości postępowania prowadzonego przez PINB. W konsekwencji nie było także podstaw do przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej równej pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło