I OZ 738/18

Dnia 8 sierpnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 marca 2018 r. o sygn. akt IV SA/Gl 951/17 odrzucające skargę J.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 13 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie propozycji określającej warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej postanawia: oddalić zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach pismem z 30 maja 2017 r. wydanym na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948 ze zm.) złożył J.S. propozycję określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach i podkreślił, że obowiązują one od 01 czerwca 2017 r. W pouczeniu podał, że wyżej wymieniony może w terminie 14 dni od jego otrzymania złożyć oświadczenie o jego przyjęciu lub odmowie przyjęcia, a niezłożeni stosownego oświadczenia we wskazanym terminie jest równoznaczne z odmowa jego przyjęcia. W przypadku odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia stosunek służbowy wygaśnie po upływie 3 miesięcy, nie później niż 31 sierpnia 2017 r. W propozycji przedstawiono też zasady ustalania wysokości wynagrodzenia przysługującego stronie w następstwie złożonej propozycji. Pismem z dnia 09 czerwca 2017 r. skierowanym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej J.S. wezwał organ do "złożenia propozycji służby". W odpowiedzi z dnia 13 lipca organ wskazał, że złożona skarżącemu propozycja jest zgodna z przepisami prawa. Kolejnym pismem z dnia 7 czerwca 2017 r. J.S. złożył do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej "odwołanie" od propozycji pracy zawartej w piśmie z dnia 30 maja 2017 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W odwołaniu tym wnosił o jej uchylenie i o pozostawienie go w Służbie Celno-Skarbowej. W motywach odwołania podniósł, iż przedłożona propozycja narusza postanowienia Konstytucji RP, a to art. 2, 7 i 60 poprzez zwolnienie go ze służby poprzez przedstawienie propozycji pracy a nie w drodze decyzji zwalniającej. Nadto zarzucił naruszenie art. 165 ust. 3 i 7 i art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajową Administrację Skarbową, art. 6,7,8,9,10,77,80 i 107 § 3 k.p.a. Zaznaczył, że nie przedstawiono jakichkolwiek podstaw i przesłanek do zwolnienia i ucywilnienia. Podkreślił brak podstaw prawnych do złożenia mu propozycji pracy, gdy z przywołanego w podstawie przepisu wynika, że winien otrzymać propozycję służby, jak również nie zastosowanie kryteriów, które we wskazanym przepisie zostały określone. Strona pismem z 09 czerwca 2017 r. złożyła oświadczenie o przyjęciu złożonej propozycji. Pismem z dnia 13 lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na w/w pismo z dnia 07 czerwca 2017 r. poinformował J.S., że z przepisów prawa wynika, iż nie miał obowiązku przedstawienia mu "propozycji służby". Wskazał, że przepisy ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.) nie przewidują trybu odwoławczego od propozycji zatrudnienia, jak również regulacje tej ustawy nie przewidują formy decyzji dla propozycji zatrudnienia. W końcowej części pisma wskazano na możliwość zwrócenia się do Zespołu do spraw monitorowania realizacji Porozumienia w sprawie zabezpieczenia praw i interesów pracowników oraz funkcjonariuszy oraz zabezpieczenia realizacji zadań organów państwa w związku z wdrażaniem Krajowej Administracji Skarbowej. Pismem z dnia 27 sierpnia 2017 r. skarżący J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na złożoną mu przez Dyrektora Izby Administracji w Katowicach pisemną propozycję z dnia z dnia 30 maja 2017 r., określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach, kwalifikując ją jako czynność lub akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r. o sygn. akt IV SA/Gl 951/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę. Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że strona skarżąca przedmiotowa skargę do sądu administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2017 r. wniosła w dacie 31 sierpnia 2017 r. (data na prezentacie organu). Jak wynika z akt sprawy, wyżej wskazana decyzja organu z dnia 13 lipca 2017 r. o numerze [...] nieuwzględniająca odwołania strony z dnia 07 czerwca 2017 r. została doręczona stronie skarżącej w dniu 20 lipca 2017 r. (data na zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma). Po myśli art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zważając na powyższe, oczywistym jest, że termin do skutecznego wniesienia skargi na w/wym. decyzję upłynął w dniu 21 sierpnia 2017 r. Stąd tez skarga złożona po tym terminie jest skargą spóźnioną. Konsekwencją powyższego jest w ocenie Sądu Wojewódzkiego to, że z mocy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przedmiotowa skarga musiała ulec odrzuceniu jako złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł J.S., podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 112 k.p.a. przez uznanie, że skarga powinna ulec odrzuceniu i właściwy jest wniosek o przywrócenie terminu, podczas gdy rozstrzygnięcie organu z dnia 13 lipca 2017 r. nie zawierało jakichkolwiek pouczeń co do sposobu i trybu odwołania, a brak pouczenia co do prawa złożenia odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sadu administracyjnego powoduje, że termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie biegnie, co w konsekwencji miało spowodować odrzucenie skargi zasadnej i wniesionej w terminie, a więc pozbawienie strony skarżącej przysługującego jej prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podzielić należy refleksję autora zażalenia, że na tle art. 112 k.p.a. wskazywano w przeszłości, iż niepouczenie strony w decyzji ostatecznej organu administracji o terminie i trybie zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego powoduje, że 30-dniowy termin do wniesienia skargi na tę decyzję nie biegnie (zob. wyrok NSA z dnia 4 września 1981 r., II SA 505/81, OSP 1982/9-10/170; wyrok NSA z dnia 23 października 1997 r., I SA/Po 845/97). Sąd pierwszej instancji pominął ów pogląd, co trafnie zostało wytknięte w zażaleniu. Należy jednak zaznaczyć, że obecnie wiodące stanowisko judykatury jest zbieżne z zapatrywaniem Sądu Wojewódzkiego i wskazuje, iż brak wymaganego pouczenia o prawie i trybie wniesienia skargi do sądu może być podstawą do przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednak nie powoduje, że termin ten nie biegnie. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 2018 r., II OSK 1364/17), "ochrona wynikająca z art. 112 k.p.a. nie ma charakteru absolutnego. Błędne informacje odnośnie środka zaskarżenia w żaden sposób nie wpływają na bieg ustawowego terminu (nie zawieszają jego biegu)." (por. też wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., II FSK 2125/14). Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 29 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II GSK 3250/15, "w przypadku, gdy organ błędnie objaśnił stronie, że nie przysługuje jej odwołanie, skarga lub powództwo (a taką sytuację uznać należy za równoważną z brakiem pouczenia), zaś strona dowiedziała się o rzeczywistym stanie prawnym już po upływie ustawowego terminu do dokonania takich czynności procesowych, wówczas okoliczność braku pouczenia może jedynie stanowić podstawę do przywrócenia terminu. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest jednak złożenie wniosku w trybie art. 58 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Odmienna sytuacja zachodzi wówczas, gdy błędne pouczenie polegało na wskazaniu stronie innego (dłuższego) terminu niż ustawa wyznacza dla danego środka zaskarżenia. Tylko wówczas przyjmuje się, że wniesienie środka prawnego po terminie należy uznać za skuteczne z mocy samego art. 112 k.p.a., bez konieczności jego przywracania." Mając to na uwadze uznać należało zapatrywanie Sądu Wojewódzkiego w kwestii uchybienia terminowi przez skarżącego za prawidłowe, a zatem zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a. Jednocześnie z uwagi na ramy tego środka zaskarżenia, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był ograniczyć się wyłącznie do kwestii zawartej w zarzucie zażalenia.