VI SA/Wa 515/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi B.K.,M. K., B. M. i P. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji i ustalenia opłaty za użytkowanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r, poz. 1204, z póżn. zm., dalej także "u.o.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania B. K., B. M., P. M. i M. K. prowadzących wspólnie z W. M. działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej o nazwie M., dalej "skarżący", "strona", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] nakazującą rejestrację 21 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za ich używanie w kwocie 14 301,00 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy. Z akt sprawy wynika, że w dniu 30 marca 2017 r. na podstawie załączonych imiennych upoważnień wskazane w nich osoby przeprowadziły kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu pod adresem: ul. K. [...][...] S., zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej Hotel "[...]", będącym własnością wspólników M. spółki cywilnej. Kontrola została przeprowadzona w obecności menadżera obiektu – K. B.. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który został podpisany bez złożenia zastrzeżeń przez menadżera hotelu oraz osoby kontrolujące. W wyniku kontroli ujawniono 21 odbiorników telewizyjnych różnych marek, z czego 20 w pokojach hotelowych oraz 1 na siłowni, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, jednakże ich kontrola nie była możliwa z powodu wynajęcia pokojów przez gości hotelowych lub ich sprzątania, co wynika z oświadczenia menadżera. Menadżer hotelu wskazał także na okres używania ww. odbiorników. Organ pismem z dnia 8 sierpnia 2017 r. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników TV oraz o prawie wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszenia żądań. Pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka K. B. oraz strony M. K. na okoliczność braku używania odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach hotelowych oraz braku podłączenia tych odbiorników do anteny naziemnej. W treści pisma podniesiono, że stan 20 odbiorników telewizyjnych w pokojach hotelowych nie umożliwiał natychmiastowego odbioru programu. Pismem z dnia 28 września 2017 r. organ odniósł się do wniosku o przeprowadzenie wskazanych dowodów. Następnie w tak ustalonym stanie faktycznym, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. wydał w dniu [...] listopada 2017 r. decyzję nakazującą rejestrację 21 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za ich używanie w kwocie 14.301,00. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że na podstawie art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Wskazał również na to kiedy powstaje obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej, jakie urządzenia rozumiane są jako odbiorniki podlegające rejestracji, a także, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą, zobowiązane są do rejestracji każdego użytkowanego odbiornika i wnoszenia opłat za ich użytkowanie. Dalej organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono niewykonanie przez skarżącą obowiązku rejestracji 21 odbiorników telewizyjnych wobec czego nakazał ich rejestrację oraz ustalił opłatę za ich używanie. Wysokość opłaty została ustalona poprzez wyliczenie trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej za każdy odbiornik z pomnożeniem tej opłaty przez ilość odbiorników. Od powyższej decyzji B. K., B. M., P. M. i M. K. prowadzący wspólnie z W. M. działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej M., pismem z dnia 7 grudnia 2017 r. złożyli odwołanie, w którym wnieśli o uchylenie powyższej decyzji w całości, podnosząc zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka K. B. i strony M. K., podczas gdy przesłuchanie to było niezbędne celem dokonania ustaleń mających istotne znaczenie dla sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Po rozpoznaniu odwołania, skarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji odniósł się do wyjaśnień zawartych w treści odwołania. Powołując się na treść normy wynikającej z art. 2 ust. 1 u.o.a. przypomniał, iż za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy domniemywa się, że osoba która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, faktycznie używa tego odbiornika. W świetle tych uregulowań prawnych organ uznał, że odbiorniki były używane, a ich właściciele byli obowiązani do ich zarejestrowania i wniesienia opłaty abonamentowej. Organ podkreślił, że obecny podczas czynności kontrolnych menadżer hotelu miał możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli, czy też okoliczności wskazanych w protokole lub oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. Tymczasem, podpisał protokół bez składania zastrzeżeń, a także złożył oświadczenie wiedzy o ilości odbiorników telewizyjnych w hotelu i okresie ich użytkowania, wobec czego Minister uznał, że organ I instancji miał prawo stwierdzić, że dysponował on niezbędną wiedzą do ustalenia okoliczności faktycznych spraw, stanowiących podstawę wydania decyzji. Analizując treść protokołu organ II instancji doszedł do wniosku, że menadżer w pełni rozumiał znaczenie składanych oświadczeń, które nie zostały później ani zmienione, ani odwołanie, dlatego też mogły stanowić podstawę do ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych sprawy. Odnosząc się do argumentacji skarżącej organ II instancji wskazał, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego, nie stanowi ona też kontroli w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w związku z czym nie jest konieczne, aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania strony, czego również nie wymaga żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych. Organ podniósł, iż wynik kontroli stanowi podstawę dla wszczęcia postępowania, które zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Ponadto zauważył, iż protokół z kontroli jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, oględzin czy przesłuchaniem świadka lub strony, w rozumieniu przepisów k.p.a. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu organ wskazał, że okoliczności sprawy nie budziły żadnych wątpliwości, dlatego organ I instancji nie miał podstaw, ani potrzeby przeprowadzenia innych dowodów. Ocenił, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a strona miła zapewniony w nim udział. Organ odwoławczy podkreślił także rolę protokołu jako dokumentu urzędowego, który potwierdza ustalenia dokonane przez organ, a wynikające ze standardu hotelu oraz ze strony internetowej obiektu. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw, żeby kwestionować oświadczenie osoby uczestniczącej w kontroli, albowiem nie sposób zakładać, żeby wiedza menadżera hotelu nie obejmowała tak elementarnych dla funkcjonowania hotelu informacji, jak rodzaj i standard oferowanych w nim usług, który wyznaczają m.in. elementy wyposażenia udostępnianych klientom pomieszczeń, a telewizory są właśnie istotnym elementem. Stwierdził ponadto, że organ I instancji nie ma obowiązku przeprowadzania oględzin odbiorników co do których ustalono, iż nie są zarejestrowane. Zdaniem organu okoliczności sprawy nie budziły żadnych wątpliwości dlatego też organ I instancji nie miał podstaw ani potrzeby poszukiwania innych dowodów w tej sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyli B. K., B. M., P. M. i M. K., zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie jak również decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie jej wykonania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art, 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka K. B. oraz z przesłuchania skarżącego – M. K., w sytuacji gdy wobec zakwestionowania przez skarżących informacji zawartych w protokole kontroli z dnia 30 marca 2017 r. oraz w oświadczeniu załączonym do tego protokołu, przesłuchanie wyżej wymienionych osób stało się niezbędne celem dokonania ustaleń mających istotne znaczenie dla sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący rozszerzyli argumentację przedstawioną w odwołaniu, zwracając ponownie uwagę, na okoliczność, że organ kontrolujący nieprawidłowo ustalił, iż odbiorniki telewizyjne w liczbie 21, znajdujące się w posiadaniu skarżącej umożliwiały natychmiastowy odbiór programów, a także że były używane od lipca 2015 r. Podnieśli, że do ustalenia stanu faktycznego sprawy nie może służyć jedynie protokół kontroli, szczególnie w sytuacji, w której informacje w nim zawarte są kwestionowane przez skarżących. Dlatego też niezbędnym w sprawie było wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez przeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów. Skarżący wyjaśnili też, że odbiorniki znajdujące się w hotelu nie zostały podłączone do anteny naziemnej, ani innego urządzenia, które umożliwiłoby odbiór programów, na potwierdzenie czego przywołali stosowne dowody, których organ odmówił przeprowadzenia. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa podtrzymał prezentowane wcześniej stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2018 r., oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] listopada 2017 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie przyjęły, iż skarżący: B. K., B. M., P. M. i M. K. prowadzący wspólnie z W. M. działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej M. w ramach Hotelu "[...]", położonego pod adresem ul. K. [...][...] S., nie dopełnili obowiązku rejestracji 21 odbiorników telewizyjnych, jak również nie uiścili opłaty za ich korzystanie. Okoliczność ta stała się podstawą do nałożenia stosownej kary pieniężnej zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Należy zauważyć, że przepis art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych stanowi, iż za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Z kolei jak wynika z treści ust. 2 cytowanego przepisu, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 5 cytowanego przepisu. Jak wynika ponadto z treści art. 5 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r. poz. 1676), rejestracji odbiorników dokonuje operator wyznaczony, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki, w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników. W myśl z kolei art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, a określonej zgodnie z zapisami ustawy w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 18 maja 2016 roku w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2017 roku (Dz, U. 2016 poz. 737). W myśl art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych, kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. Należy zwrócić uwagę, że kontrola ta nie jest kontrolą w rozumieniu przepisów obowiązującej w dniu kontroli i orzekania ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. nr 173 poz. 1807 ze zm.). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, reguluje ona podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zadania organów w tym zakresie. Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2 ustawy). Tymczasem kontrola, jaka została przeprowadzona u skarżącej nie dotyczyła prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a jedynie wykonania obowiązku rejestracyjnego. Organ kontrolujący (operator publiczny) działając stosownie do ustawy o opłacie abonamentowej skontrolował spełnienie obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 92/12, wyrok NSA z 13 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 1422/16, czy też wyrok NSA z 7 października 2014 r. sygn. akt: II GSK 1264/13, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego należy uznać, że strona skarżąca nie musiała być obecna w toku przeprowadzonej kontroli, jak również nie było wymagane przekazania upoważnienia menadżerowi hotelu do złożenia oświadczenia o ilości posiadanych na terenie hotelu odbiorników TV, co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Należy również zauważyć, że protokół kontroli zalicza się do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. W świetle tego przepisu, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W tej sprawie protokół kontroli został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora COF Poczty Polskiej S.A., tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązków rejestracji odbiorników RTV. W ocenie Sądu, w toku postępowania zgromadzony został wystarczający materiał dowodowy, który w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że w ww. hotelu znajdowały się odbiorniki w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów TV. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez K. B. – menadżera Hotelu "[...]", a zatem osobę kompetentną, która rozumiała znaczenie swoich słów i jednocześnie powinna, z racji sprawowanej funkcji, być świadoma rzeczywistego stanu i wyposażenia pokoi oraz innych pomieszczeń hotelowych. Podpisała ona protokół bez składania uwag, a także nie zmieniła, ani nie odwołała swoich zeznań, nie zeznała również, że nie posiada wiedzy w tym zakresie. Oświadczenie to należy zatem uznać za miarodajne źródło dowodowe zwłaszcza, że czynności tej nie można było już później przeprowadzić, gdyż dotyczyłaby ona innego okresu, tj. w którym nie byłaby przeprowadzona kontrola. W ocenie Sądu, brak jest w niniejszej sprawie podstaw do stwierdzenia, aby menadżer hotelu nie posiadał stosownej wiedzy na temat standardu oferowanych usług hotelowych. Ponadto, na co słusznie wskazał organ, twierdzenia menadżera Hotelu "[...]" potwierdzają również informacje znajdujące się na stronie internetowej tego obiektu, a także wymogi jakie musi spełniać taki obiekt, aby móc zostać sklasyfikowanym, jako obiekt "trzygwiazdkowy". Skarżąca nie przedstawiła na etapie postępowania odwoławczego żadnych dowodów mogących świadczyć, że ustalenia protokołu kontroli są nieprawidłowe. takie dowody nie można uznać wniesienia o ponowne przesłuchanie w charakterze świadka menadżera hotelu, a także jednego z właścicieli. Nie przedstawiła także dokumentacji technicznej na potwierdzenie braku możliwości odbioru programu TV, ze względu na planowane podłączenie do telewizji satelitarnej. Prawidłowo zatem organ uznał, że domniemanie wynikające z art. 2 ust. 2 u.o.a. nie zostało przez skarżącą w tej sprawie skutecznie obalone. Wskazać ponadto należy, iż dowody zebrane w aktach stanowią kompletny i spójny materiał dowodowy, wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych, istotnych w sprawie. Organy nie miały zatem obowiązku poszukiwania dalszych dowodów w tej sprawie. Nie było w szczególności powodu przesłuchiwania skarżących jako stron, gdyż nie wystąpiły przesłanki z art. 86 k.p.a. Przepis ten dopuszcza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja w niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie wystąpiła. Niewątpliwie okazanie w trakcie kontroli pokojów hotelowych i urządzeń w nich umieszczonych, byłoby najlepszym dowodem na ustalenie ilości odbiorników będących w stanie natychmiastowego odbioru programu, jednakże ustawa o opłatach abonamentowych nie daje kontrolerom prawa żądania wstępu do pomieszczeń celem sprawdzenia posiadania w nich urządzeń wymagających rejestracji i opłat. Skoro nie okazano pomieszczeń hotelowych kontrolerom z uwagi na przebywających tam gości, bądź ich sprzątanie, należy uznać, że organ w sposób wystarczający przeprowadził postępowanie dowodowe opierając się na oświadczeniu wiedzy menadżera hotelu, a zatem osoby w ocenie Sądu bez wątpienia zorientowanej w standardzie oferowanych w hotelu usług i wyposażenia pokoi. Należy również stwierdzić, że zebrane w sprawie dowody zostały szczegółowo przeanalizowane przez organ, co stanowiło realizację obowiązku wynikającego z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca, co odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.