II OSK 80/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-28
Skład orzekający: Robert Sawuła, Grzegorz Czerwiński, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając sprawę dotyczącą zmiany sposobu zagospodarowania terenu bez decyzji o warunkach zabudowy, jest związany wcześniejszymi orzeczeniami sądów administracyjnych w tej samej sprawie, nawet jeśli skarżący domaga się rozstrzygnięcia kwestii rejestracji działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji oraz sądy są związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnych orzeczeniach sądów administracyjnych w danej sprawie (art. 153 PPSA). W sytuacji, gdy wcześniejsze orzeczenia wyznaczyły zakres sprawy jako dotyczący wyłącznie zmiany sposobu zagospodarowania terenu, późniejsze postępowanie nie może być rozszerzane na inne kwestie, takie jak rejestracja działalności gospodarczej, jeśli te kwestie zostały już rozstrzygnięte lub nie stanowiły przedmiotu pierwotnego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającą postępowanie w sprawie zmiany zagospodarowania terenu działki bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wcześniejsze postępowania sądowe uchylały decyzje organów, wskazując na potrzebę ustalenia zgodności działalności gospodarczej z planem zagospodarowania przestrzennego. Ostatecznie SKO umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ na dzień orzekania nie stwierdzono prowadzenia uciążliwej działalności gospodarczej. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną R. F., uznając, że sprawa była związana wcześniejszymi orzeczeniami sądowymi dotyczącymi wyłącznie zagospodarowania terenu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 lutego 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 467/18 w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r., II SA/Go 467/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO lub Kolegium) w [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, z inicjatywy I. F. i R. F. toczyło się postępowanie dotyczące zarejestrowania działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę – E. Z. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie w sprawie zmiany zagospodarowania terenu – działki nr [...] w [...], bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, przez E.Z. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Wójt Gminy S. umorzył to postępowanie, a po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. F. SKO w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Dalej wskazano, że na skutek skargi wniesionej przez R. F. wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r., II SA/Go 65/16, WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję SKO w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S.
W uzasadnieniu tego wyroku sąd wojewódzki wskazał na zakres prawny wszczętego postępowania stwierdzając, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm., Upzp). Sąd ten wskazał, że kwestię zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego reguluje art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., uPb). W przywoływanym wyroku za konieczne uznano ustalenie treści obowiązującego w gminie [...] na terenie miejscowości [...] planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie ustalenie czy nastąpiła zmiana użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, polegająca np. na prowadzeniu działalności gospodarczej na działce nr [...] oraz zgodności ewentualnej zmiany z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wyrokujący w sprawie II SA/Go 65/16 sąd wojewódzki uznał, że organy nie dokonały takich ustaleń, a w związku z tym nie mogły dokonać prawidłowej analizy stanu faktycznego, w szczególności zgodności prowadzonej działalności gospodarczej z treścią planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto organy nie wyjaśniły jednoznacznie czy prace związane z prowadzoną działalnością gospodarczą są wykonywane na terenie działki nr [...] w [...].
Wskazując na powyższe uchybienia dowodowe sąd wojewódzki nakazał organom ustalenie, czy prace związane z prowadzoną przez E. Z. działalnością gospodarczą są wykonywane na terenie przedmiotowej nieruchomości, w szczególności czy odbywa się tam cięcie metali, spawanie i lakierowanie, a następnie odniesienie tych ustaleń do postanowień planu zagospodarowania przestrzennego. Wyrok II SA/Go 65/16 stał się prawomocny.
W aktualnie kontrolowanym wyroku przytoczono dalej, że w toku ponownie prowadzonego postępowania Wójt Gminy [...] przeprowadził postępowanie dowodowe przesłuchując świadków na okoliczność zmiany sposobu zagospodarowania terenu – działki nr [...] w [...], poprzez prowadzenie na niej działalności gospodarczej przez jej właściciela. Organ gminy przeprowadził oględziny, a następnie rozprawę administracyjną.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], Wójt Gminy S. nakazał E. Z. wstrzymanie użytkowania terenu działki nr [...] obręb [...] w sposób niezgodny z jego funkcją mieszkaniową oraz zobowiązał do wystąpienia, w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się tej decyzji z wnioskiem o wydanie z kolei decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla tej działki dla wykonywania prac związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli R. F. oraz E. Z.
Z wyroku sądu wojewódzkiego wynika, że decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], powołując się na art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; K.p.a.) SKO w [...] uchyliło w/w decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Kolegium wskazało, że mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego organ I instancji nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, czy prace związane z prowadzoną działalnością gospodarczą wykonywane były na terenie działki nr [...], oraz czy doszło w ten sposób do zmiany sposobu zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium wskazało również na inne uchybienia procesowe, które miały uzasadniać podjęcie decyzji kasacyjnej.
R. F. od powyższej decyzji Kolegium wniósł skargę, którą wyrokiem z dnia 21 września 2017 r., II SA/Go 609/17 WSA w Gorzowie Wlkp. uwzględnił, uchylając decyzję SKO w [...] z dnia [...] maja 2017 r.
W uzasadnieniu tego wyroku sąd wojewódzki nie podzielając zarzutów skarżącego zarazem uznał, że w sprawie brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 K.p.a. nakazując Kolegium merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, z możliwością – w razie potrzeby – uzupełnienia postępowania dowodowego na etapie postępowania odwoławczego. Wyrok II SA/Go 609/17 stał się prawomocny.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania R. F. SKO w [...] powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2018 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2017 r. i umorzyło postępowanie administracyjne prowadzone przed organem I instancji.
Kolegium wskazało, że rozpoznając przedmiotową sprawę miało na względzie wytyczne zawarte w wyrokach wydanych w granicach tej sprawy oraz postanowienia zawarte w art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Kolegium stwierdziło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Upzp.
Powołując się na związanie wynikające z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa) i uzasadnień orzeczeń sądu w sprawach II SA/Go 609/17 i II SA/Go 65/16, Kolegium wskazało na uzupełnione postępowanie dowodowe obejmujące oględziny nieruchomości E. Z. oraz przesłuchania świadków. Świadkowie byli pytani o to czy posiadają wiedzę, czy, ewentualnie od kiedy E. Z. prowadzi działalność gospodarczą na terenie działki nr [...], czy na terenie tej działki, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, wykonywane są prace polegające na cięciu metali, spawaniu, lakierowaniu, szlifowaniu metalu lub jakiekolwiek inne prace, których wykonywanie jest uciążliwe dla sąsiadów lub związane z emisją hałasu, pyłów, dymu lub nieprzyjemnych zapachów; czy którykolwiek z mieszkańców Czechowa skarżył się na działalność prowadzoną przez przedsiębiorcę; czy sąsiedztwo E.Z. jest dla świadka uciążliwe, jeśli tak to z jakiego powodu.
Następnie Kolegium szczegółowo przytoczyło i indywidualnie oceniło zeznania każdego z przesłuchanych świadków wskazując, że nie potwierdzają one by na dzień orzekania na nieruchomości była prowadzona działalność gospodarcza lub inna działalność wykraczająca poza funkcje i przeznaczenie tej nieruchomości, w szczególności zaś działalność uciążliwa dla skarżącego lub innych sąsiadów.
Podsumowując ustalenia faktyczne Kolegium wskazało, że nieruchomość wskazana jest w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jako miejsce głównego prowadzenia działalności gospodarczej przez E. Z. Działalność ta polega na wykonywaniu usług instalacyjnych na terenie nieruchomości klientów, a w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości wykonywanie działalności gospodarczej ogranicza się do składowania elementów metalowych (rusztowań), materiału ociepleniowego i drabin. Na podstawie dowodów, przede wszystkim przeprowadzonych w toku postępowania uzupełniającego, Kolegium uznało, że obecnie na terenie przedmiotowej posesji nie są wykonywane żadne prace związane z działalnością gospodarczą, w szczególności polegające na cięciu metali, spawaniu, lakierowaniu, szlifowaniu metalu lub jakiekolwiek inne prace, których wykonywanie jest uciążliwe dla sąsiadów lub związane z emisją hałasu, pyłów, dymu lub nieprzyjemnych zapachów.
Kolegium podkreśliło, że rozstrzygnięcie nastąpiło z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania, które mogły być odmienne niż w dacie wszczęcia postępowania, a to oznacza, że nie doszło do zmiany zagospodarowania przedmiotowego terenu. W tej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne stało się – w ocenie organu II instancji – prawnie niedopuszczalne, sprawa okazała się bowiem w trakcie postępowania bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Z tych względów Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości w trybie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.
Skargę do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję SKO w [...] złożył R. F., domagając się jej uchylenia w całości oraz uchylenia punktu 2 decyzji Wójta Gminy S. w części zobowiązującej E. Z. do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy do wykonywania na działce nr [...] w [...] działalności gospodarczej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- to, że organ II instancji, związany żądaniem określonym we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne "nie rozważył i nie ocenił, a usankcjonował działanie Wójta Gminy S., który z urzędu zmienił kwalifikację żądania, co w konsekwencji miało wpływ na wydaną decyzję";
- zaniechanie przez organ II instancji podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego dotyczącego rejestracji działalności gospodarczej E. Z., co jest niezgodne z art. 7 i 77 § K.p.a. i niepoddanie ocenie prawnej materiałów w tej sprawie, które zebrał i dołączył do akt sprawy;
- nieuwzględnienie w decyzji faktu dokonanej samowolnie zmiany warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] w [...] w związku z rejestracją na tej działce działalności gospodarczej, wg zapisów w CEIDG;
- nieuwzględnienie w decyzji wytycznych prawomocnych wyroków WSA w Gorzowie Wlkp. i wydanie decyzji, która niesie w sobie wyłącznie cechy dowolności, a które jego zdaniem nie mają nic wspólnego z "zapisami prawa" i stanem faktycznym na działce [...] w [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania – E.Z. – wniósł o oddalenie skargi, wniósł nadto o dopuszczenie dowodu z ekspertyzy technicznej dotyczącej zużycia energii elektrycznej na jego nieruchomości na okoliczność tego, że nie prowadzi tam działalności gospodarczej.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę.
W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki, wpierw dokonując rekapitulacji zapadłych orzeczeń administracyjnych i sądowych, stwierdził, że kontrolując materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz jego ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji, w pełni podzielił stanowisko organu. Organ odwoławczy uzupełnił postępowanie dowodowe w nakazanym mu – wyrokiem z dnia 21 września 2017 r. – zakresie, rozważył i ocenił wszystkie dowody (art. 75 § 1 i 78 § 1 K.p.a.). Wykazał również z jakich przyczyn nie mógł przeprowadzić dowodu z zeznań dwóch świadków (art. 78 § 2 K.p.a.). Kolegium powołało się również na treść oględzin przeprowadzonych w marcu 2018 r. oraz wyniki kontroli PINB w [...] wskazując na ich zgodność co do istotnych elementów.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że każdy z dowodów istotnych dla sprawy został indywidualnie rozważony i szczegółowo omówiony w uzasadnieniu decyzji w związaniu z innymi dowodami (art. 80 art. 107 § 3 K.p.a.). W ocenie tegoż sądu ocena ta jest prawidłowa, gdyż zaktualizowane dowody nie potwierdzają, by na dzień rozstrzygania przez Kolegium sprawy, na nieruchomości była prowadzona działalność gospodarcza lub jakaś inna działalność niezgodna z zagospodarowaniem terenu. Żaden z dowodów nie potwierdza zatem stanu niezgodnego z prawem. Zdaniem sądu a quo postępowanie to zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad określonych w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz pełnej gwarancji jego uczestników.
Sąd wojewódzki wyjaśnił również, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest li tylko historyczna rekonstrukcja stanu faktycznego, lecz ustalenie stanu faktycznego w celu zastosowania instrumentów przeciwdziałających nielegalnym zmianom zagospodarowania terenu. Jeśli na dzień rozstrzygania stanu nielegalnego nie stwierdzono, to nie było podstaw do nałożenia obowiązków.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł R. F., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to orzeczenie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie przepisów:
art. 151 Ppsa w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., poprzez oddalenie skargi, a w konsekwencji uznanie za słuszne stanowiska wyrażonego przez SKO w [...] o konieczności i zasadności umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na jego
bezprzedmiotowość, pomimo iż w toku prowadzonego postępowania nie rozstrzygnięto
zagadnienia stanowiącego przedmiot wniosku R. F. inicjującego wszczęcie postępowania administracyjnego w postaci żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. o zarejestrowaniu działalności gospodarczej o uciążliwym charakterze na działce nr [...] w [...] prowadzonej przez E. Z., a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
art. art. 153 i 134 § 1 Ppsa, poprzez błędną interpretację zasady związania organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego prowadzącą do wniosku, że zasada ta wyłącza zastosowanie przepisu art. 134 § 1 Ppsa przyznającego sądowi administracyjnemu kompetencję i nakazującego rozpoznanie skargi w granicach sprawy, niezależnie od treści i zakresu podnoszonych przez skarżącego zarzutów, konsekwencją czego jest niezasadne przyjęcie, że zakres, przedmiot i granice sprawy wyznaczone zostały wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 marca 2016 r. wydanym w sprawie II SA/Go 65/16, pomimo iż granice te zakreślone zostały żądaniem strony skarżącej z dnia 17 stycznia 2015 r., co wymagało zajęcia przez organy administracji i sąd stanowiska także w przedmiocie decyzji o zarejestrowaniu przez E. Z. działalności gospodarczej, rzutującego na dalszy tok procedowania w niniejszej sprawie, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania, ponadto oświadcza, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Wnosi także o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – E. Z. – wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, podnosząc że zmierza ona wyłącznie do przedłużenia przedmiotowego postępowania i opiera się na osobistej, niesprecyzowanej i niczym nieuzasadnionej niechęci R. F. do E. Z.
Pismem z dnia 24 stycznia 2020 r. pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną oświadczył, że R. F. zmarł w dniu 6 grudnia 2019 r., złożył do akt odpis aktu zgonu i wniósł o zawieszenie postępowania.
Zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do I. F. o wskazanie, w terminie 7 dni, następców prawnych (spadkobierców) zmarłego oraz ich aktualnych adresów zamieszkania.
W odpowiedzi na powyższe pismo I. F. poinformowała, że spadkobiercami po zmarłym R. F. są: 1) żona – I. K. F., 2) syn – A. F. Udzielająca odpowiedzi wskazała, że kwestia stwierdzenia nabycia spadku i ustalenia osób, które dziedziczą po zmarłym mężu, będzie przedmiotem rychłego postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd przyjął, w świetle informacji udzielonej przez I. F., że następcami prawnymi po zmarłym R. F. – skarżącym kasacyjnie – są I. F.i A. Fi. Osoby te nie cofnęły skargi kasacyjnej, przeto wstąpiły do postępowania w miejsce dotychczasowej strony, brak było zatem przesłanek, aby zawieszać postępowanie sądowe, zaś nakaz wynikający z art. 7 Ppsa prowadził do wniosku, aby sprawę rozpatrzyć – zgodnie z żądaniem wyrażonym w skardze kasacyjnej – na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 Ppsa).
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, a będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, wyrok oddalający zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
A. Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 151 Ppsa, to ma on charakter tzw. wynikowy, tj. określa formę orzekania przez sąd administracyjny, który oddala skargę w całości lub w części, jeśli uzna ją za nieuzasadnioną, odpowiednio w całości lub w części. Przepis powyższy zatem ogranicza się do wskazania treści sentencji wyroku, gdy zaistnieje oznaczony stan sprawy w przekonaniu orzekającego sądu administracyjnego. Do jego naruszenia mogłoby dojść, gdyby w motywach wyroku sąd wojewódzki dowodził naruszenia przepisów prawa w takim stopniu, że uprawniać i zarazem zobowiązywać miałyby go do uwzględnienia skargi, a jednak ją by oddalił. Tak jednak w przedmiotowej sprawie nie było.
Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie art. 151 Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd drugiej instancji, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że winny prowadzić do uwzględnienia skargi. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 151 Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.
B. Zarzuty naruszenia przepisów art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 153 i 134 § 1 Ppsa winny podlegać łącznemu rozpoznaniu, albowiem pozostają ze sobą w związku. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje co do reguły zasadność umorzenia postępowania w sprawie, wobec nie rozstrzygnięcia zagadnienia stanowiącego przedmiot wniosku R. F. inicjującego wszczęcie postępowania administracyjnego w postaci żądania "stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. o zarejestrowaniu działalności gospodarczej o uciążliwym charakterze na działce nr [...] w [...] prowadzonej przez E. Z.". Podnosząc z kolei zarzuty naruszenia art. 153 i 134 § 1 Ppsa, poprzez błędną interpretację zasady związania organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego prowadzącą do wniosku, że zasada ta wyłącza zastosowanie przepisu art. 134 § 1 Ppsa przyznającego sądowi administracyjnemu kompetencję i nakazującego rozpoznanie skargi w granicach sprawy, w skardze kasacyjnej wyrażono pogląd, iż sąd pierwszej instancji nietrafnie miał przyjąć, że zakres, przedmiot i granice sprawy wyznaczone zostały wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. wydanym w sprawie II SA/Go 65/16. Strona skarżąca kasacyjnie wywodzi, że granice te zakreślone zostały jej żądaniem z dnia 17 stycznia 2015 r., co wymagało zajęcia przez organy administracji i sąd stanowiska także w przedmiocie decyzji o zarejestrowaniu przez E. Z. działalności gospodarczej, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Tak rozumianych podstaw kasacyjnych Sąd w tym składzie nie podziela.
Trafnie sąd pierwszej instancji eksponował, że przy rozpoznawaniu skargi na decyzję SKO w [...] z dnia [...] maja 2018 r. był związany – na zasadzie art. 153 Ppsa – oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyrokach tegoż sądu wojewódzkiego, które zapadły w granicach danej sprawy. W szczególności związany był wytycznymi określającymi materialnoprawne podstawy sprawy administracyjnej, sprowadzającej się do rozstrzygnięcia w przedmiocie określonym w przepisach art. 59 Upzp. Chodziło zatem wyłącznie o rozstrzygnięcie w kwestii ewentualnej samowolnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu działki należącej do E. Z. Wyrok II SA/Go 65/16, z którego pochodzą owe oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania, jest wyrokiem prawomocnym. Wyrokiem tym były związane orzekające w sprawie organy, był nim związany sąd pierwszej instancji orzekający w sprawie II SA/Go 467/18, jest nim związany także Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu. Podnoszenie przeto zarzutu naruszenia art. 134 § 1 Ppsa, z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak – co do reguły – związany zarzutami i wnioskami skargi, jak również zarzutu naruszenia art. 153 Ppsa, z którego wynika nakaz związania oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu sądu, ocenić należy jako próbę obejścia oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku II SA/Go 65/16. Na niedopuszczalność takiego działania wskazuje bezpośrednio norma wyrażona w art. 170 Ppsa, z którego wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Tym samym dla oceny, że postępowanie w przedmiocie ewentualnego nakazania właścicielowi nieruchomości (E. Z.) wstrzymania użytkowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zobowiązania do uzyskania takiej decyzji stało się bezprzedmiotowe, nie mogło mieć żadnego znaczenia to, że jednocześnie nie rozstrzygnięto żądania E. F. związanego z domaganiem się przezeń wzruszenia decyzji dotyczącej zarejestrowania działalności gospodarczej na działce nr [...] w [...]. Wypadnie przy tym zauważyć, że z motywów decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2017 r. wynika, że Minister Gospodarki w dniu 14 stycznia 2015 r. odmówił wykreślenia z CEIDG przedsiębiorcy – E. Z. Ponadto decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Wójt Gminy S. umorzył postępowanie z wniosku E. F. z dnia 19 stycznia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji tegoż organu dotyczącej zarejestrowania działalności gospodarczej na działce nr [...] w [...]. W skardze kasacyjnej nie wykazano, aby powyższe rozstrzygnięcia zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Z tego względu zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. nie jest trafny.
C. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 Ppsa skargę kasacyjną należało oddalić, jako nie opartą na usprawiedliwionych podstawach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło