IV SAB/Po 69/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-08-30
Skład orzekający: Anna Jarosz, Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w tym fakt, że organ ostatecznie wydał decyzję odmawiającą udostępnienia części informacji. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stwierdził bezczynność, która nie miała rażącego charakteru, i oddalił skargę w pozostałej części.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie kserokopii protokołu z posiedzenia rady pedagogicznej wraz z listą obecności i wskazaniem nauczycieli, którzy zajęli określone stanowisko. Organ poinformował o możliwości przekazania zanonimizowanego wyciągu, a następnie udostępnił zanonimizowany protokół i listę obecności, odmawiając jednocześnie udostępnienia informacji w pozostałym zakresie w drodze pisma, które sąd uznał za decyzję. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. 2. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałej części. 4. Zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi D. C. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku D. C. z dnia [...] maja 2018 r.; 2. stwierdza, że Inne dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku D. C. z dnia 14 maja 2018 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Inne na rzecz Skarżącej D. C. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 14 maja 2018 r. (tego samego dnia złożonym) D. C. (dalej również: Skarżąca albo Wnioskodawczyni) zwróciła się do Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. (dalej również jako: Organ) z wnioskiem o przesłanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii protokołu z posiedzenia rady pedagogicznej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. z dnia [...] kwietnia 2018 r. wraz z listą obecności oraz wskazaniem imienia i nazwiska nauczycieli, którzy zajęli stanowisko uniemożliwiające promowanie [...] do klasy programowo wyższej w bieżącym roku szkolnym.
Pismem z dnia 25 maja 2018 r. Skarżącą poinformowano, że – na jej wniosek – Organ może przekazać wyciąg z protokołu rady pedagogicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r., który nie będzie zawierał danych wrażliwych. W piśmie tym wskazano, że kwestia wniosku o udostępnienie kserokopii protokołu rady pedagogicznej z dnia [...] kwietnia wraz z listą obecności i wskazaniem nazwisk nauczycieli, w oparciu o ustawę z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w kształcie wskazanym we wniosku Skarżącej, jest niemożliwa do zrealizowania.
W dniu 01 czerwca 2018 r. D. C. wniosła do sądu administracyjnego sporządzoną dnia 30 maja 2018 r. skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o informację publiczną z dnia 14 maja 2018 r.
Pismem sporządzonym dnia 15 czerwca 2018 r. (k.29) Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. udostępnił Skarżącej kserokopię zanonimizowanego protokołu posiedzenia rady wydziału wraz z listą obecności nauczycieli. Do pisma załączono Kserokopię Protokołu nr [...] z zebrania Rady Pedagogicznej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. z dnia [...] kwietnia 2018 r. składającego się z 10 stron, przy czym 6 z tych stron (k.139-144 protokołu) stanowiły czyste kartki papieru opieczętowane "Stwierdzam zgodność odpisu z oryginałem" oraz k.145 protokołu, która zawiera 4 zanonimizowane wersy. Jednocześnie, pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. (k. 29 akt sądowych) odmówiono Skarżącej udostępnienia informacji publicznej w pozostałym zakresie. Dyrektor swoją decyzję uzasadnił zaistnieniem przesłanek określonych w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie informacji publicznej. Decyzję tę – jak wynika z przedłożonej Sądowi dokumentacji – nadano w Urzędzie Pocztowym w K. 19 czerwca 2018 r. i doręczono Skarżącej w dniu 21 czerwca 2018 r.(k. 78 i 79 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę Organ wskazał, że pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. udostępnił Wnioskodawczyni zanonimizowany protokół Rady Pedagogicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. Do odpowiedzi na skargę załączono m.in. decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r. Podniesiono, że szkoła jest zasypywana kolejnymi wnioskami Skarżącej, jak również kierowane są pisma do Kuratorium Oświaty w P., w związku z czym Szkoła została powiadomiona o kontroli doraźnej. Wyjaśniono, że w tej sytuacji Szkoła miała ograniczone możliwości ustosunkowania się do wniosków Skarżącej.
W piśmie stanowiącym odpowiedź na odpowiedź na skargę, sporządzonym dnia 20 sierpnia 2018 r. (k. 53 akt sądowych) Wnioskodawczyni wskazała, że kopia protokołu z posiedzenia rady pedagogicznej została jej doręczona wraz z listą obecności i pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. w dniu 21 czerwca 2018 r. Skarżąca podkreśliła, że sporządzone [...] czerwca 2018 r. pismo zostało nadane w urzędzie pocztowym 19 czerwca 2018 r., a doręczone jej 21 czerwca 2018 r., na dowód czego Skarżąca przedłożyła kserokopię koperty w której otrzymała przesyłkę (k.78 akt sądowych) oraz wydruk ze strony monitoring.poczta-polska.pl. [...] podtrzymała wniesioną do Sądu skargę i wskazała, że złożyła zaledwie 5 wniosków o udostępnienie informacji publicznej i nie jest prawdą, aby Organ był zasypywany kolejnymi jej wnioskami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Przystępując do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 – dalej jako: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a ppsa. Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Przedmiotem skargi złożonej w badanej sprawie jest bezczynność Organu w sprawie udzielenia informacji publicznej. Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 – dalej również jako: udip), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 udpi odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 udip. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych, np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02).
Należy wskazać, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy, decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji. Analiza treści art. 6 udip wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Wnioskiem o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi, skierowane do podmiotu zobowiązanego według tej ustawy.
Na gruncie niniejszej sprawy Skarżąca zwróciła się do Organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) protokołu z posiedzenia rady pedagogicznej wraz ze wskazaniem z imienia i nazwiska nauczycieli, którzy zajęli stanowisko uniemożliwiające promowanie jej córki do klasy programowo wyższej w bieżącym roku szkolnym oraz 2) listy obecności nauczycieli obecnych na posiedzeniu rady pedagogicznej w dniu 17 kwietnia 2018 r.
1. Odnosząc się do żądania Wnioskodawczyni - w zakresie udostępnienia listy obecności nauczycieli - należy wskazać, że bezspornie doręczono jej w dniu 21 czerwca 2018 r. listę obecności, zawierającą nazwiska nauczycieli obecnych na zebraniu rady pedagogicznej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. w dniu [...] kwietnia 2018 r. Fakt ten został przez samą Skarżącą również potwierdzony i udokumentowany. Kserokopie tej listy Skarżąca przesłała Sądowi wraz z pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. (k. 66 akt sądowych).
2. Odnosząc się do żądania Skarżącej zawartego we wniosku z dnia 14 maja 2018 r. dotyczącego – udostępnienia protokołu z zebrania rady pedagogicznej wraz ze wskazaniem z imienia i nazwiska nauczycieli, którzy zajęli stanowisko uniemożliwiające promowanie jej córki do klasy programowo wyższej w bieżącym roku szkolnym - należy wskazać, że do pisma doręczonego Wnioskodawczyni w dniu 21 czerwca 2018 r. załączono Kserokopię Protokołu nr [...] z zebrania Rady Pedagogicznej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Kserokopia Protokołu została Skarżącej udostępniona po uprzednim "zanononimizowaniu". Jak wynika z akt sprawy Skarżącej doręczono Kserokopię Protokołu z dnia [...] kwietnia 2018 r. składającego się z 10 stron. Nie ulega jednak wątpliwości, że 6 z tych stron (k.139-144 protokołu) stanowią zupełnie czyste, w żaden sposób niezapisane kartki papieru opieczętowane "Stwierdzam zgodność odpisu z oryginałem" (k. 32-37 akt sądowych) oraz k.145 protokołu, która zawiera 4 zanonimizowane wersy (k. 38 akt sądowych). Dokonując oceny podjętych przez Organ działań – w zakresie przekazania kserokopii Protokołu – Sąd wziął pod uwagę, że anonimizacja jest czynnością o charakterze technicznym (dokonywaną na dokumencie stanowiącym informację publiczną) polegającą na zasłonięciu części tego dokumentu, zawierającej dane nie podlegające udostępnieniu. Anonimizacja nie może jednak prowadzić do udostępnienia tylko części wnioskowanych dokumentów, a jedynie do utajnienia tzw. wrażliwych danych. W pewnych sytuacjach – i taka sytuacja w ocenie Sądu ma miejsce w badanej sprawie - stopień anonimizacji dokumentu może sugerować, że mamy już do czynienia z odmową udostępnienia informacji, ponieważ dokument poddany anonimizacji staje się nieczytelny, a przez to traci przymiot informacyjny, będący podstawą wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Anonimizacja dokumentu nie może tymczasem niweczyć rezultatu, do którego dążył wnioskodawca, przedkładając swój wniosek (vide: wyroku WSA w Gliwicach z dnia 1 października 2013r., IV SAB/Gl 86/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wniosek, że w niniejszej sprawie doszło do odmowy udzielenia informacji publicznej - wprost – potwierdzają przekazane Sądowi dokumenty, jak również Organ, który przekazując Sądowi odpowiedź na skargę wśród załączników wymienił m.in. "decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r."
Należy zauważyć, że decyzję te stanowi pismo Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. z dnia [...] czerwca 2018 r. (k.29 akt sądowych) adresowane do Skarżącej, w którym organ ten wprost odmawia udzielenia informacji w zakresie objętym anonimizacją. Uzasadniając swoje stanowisko co do zakresu udzielonej informacji, Organ wskazał, że kserokopia protokołu rady pedagogicznej została zanonimizowana w zakresie, w jakim obejmuje informacje wrażliwe i dane osobowe ucznia. W tym zakresie Dyrektor swoją decyzję uzasadnił zaistnieniem przesłanek określonych w art. 5 ust. 2 udip. W zakresie żądania wniosku Skarżącej – co do podania z imienia i nazwiska nauczycieli, którzy zajęli stanowisko uniemożliwiające promowanie Jej córki do klasy programowo wyższej, wskazano, że zgodnie z przepisami art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 201 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.) żadna osób biorących udział w radzie pedagogicznej – nie może ujawniać poruszanych na zebraniu rady pedagogicznej spraw, które mogą naruszać dobra osobiste uczniów.
Wobec powyższego Sąd wziął pod uwagę, że załatwienie wniosku Skarżącej powinno nastąpić zgodnie z przepisami udip tj. poprzez udzielenie informacji w drodze czynności materialno - technicznej (art. 7 ust. 1 pkt 2 udip), poprzez odmowę jej udzielenia w drodze decyzji administracyjnej, albo umorzenie postępowania w tej samej formie z przyczyn uregulowanych w przywołanej ustawie (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 udip). Przy czym przez odmowę udzielenia informacji publicznej należy rozumieć sytuację, w której organ posiada informację o charakterze publicznym, ale jej nie udostępnia, ponieważ prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice ustawowo chronione lub ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 udip). Podkreślić trzeba, że dla odmowy udostępnienia informacji publicznej ustawodawca przewidział konkretną formę, zgodnie z czym zaistnienie ograniczeń prawa dostępu do informacji publicznej z art. 5 ust. 2 udip skutkować winno wydaniem decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2018 r. sygn. I OSK 2531/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Czynności tych organ, powinien dokonać w terminie określonym w udip.
W okolicznościach badanej sprawy organ powołując się na art. 5 ust. 2 udip oraz art. 73 ust. 3 Prawa oświatowego odmówił Wnioskodawczyni udzielenia żądanej wnioskiem z dnia 14 maja 2018 r. informacji, ponad informacje które Skarżącej udzielono ("zanonimizowany" protokół oraz lista obecności nauczycieli). Stanowisko Organu zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. jest jednoznaczne. Organ wprost stanął na stanowisku że zaistniały przesłanki odmowy dostępu do części objętych żądaniem wniosku z dnia 14 maja 2018 r. informacji. Analiza pisma z dnia [...] czerwca 2018 r. (nazwanego w odpowiedzi na skargę decyzją) wskazuje, że zawiera ono rozstrzygnięcie w sprawie, jakkolwiek obarczone wadami, gdyż nie odpowiadające formie przewidzianej dla decyzji w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257 – dalej jako: kpa). Nie ulega wątpliwości, że o charakterze decyzji administracyjnej nie przesądza nazwa, ale to czy pismo posiada cechy konstytutywne decyzji administracyjnej, czyli: oznaczenie organu administracyjnego (Dyrektor Zespołu Szkolno–Przedszkolnego w K.), wskazanie adresata aktu ([...]), rozstrzygnięcie o istocie sporu (odmowa udostępnienia informacji w części w jakiej protokół z rady pedagogicznej został zanonimizowany), podpis osoby reprezentującej organ administracyjny (podpis W. S.). W okolicznościach badanej sprawy nie budzi zatem wątpliwości Sądu fakt, że pismo z dnia [...] czerwca 2018 r. wydane zostało przez Dyrektora Zespołu Przedszkolno-Szkolnego w K. oraz, że jego adresatem jest D. C.. Kwestią nie budzącą wątpliwości jest również, że pismo zostało podpisane przez piastuna organu w osobie W. S. oraz, że zawiera ono rozstrzygnięcie odmawiające udostępnienia Wnioskodawczyni protokołu rady pedagogicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. w części w jakiej protokół ten został zanonimizowany, w tym wskazującym, którzy z nauczycieli zajęli stanowisko uniemożliwiające promowanie córki Skarżącej do klasy programowo wyższej. Biorąc zatem pod uwagę, że dokument ten zawiera minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania go jako decyzję, Sąd uznał że w dniu [...] czerwca 2018 r. została wydana decyzja, którą doręczono Skarżącej w dniu 21 czerwca 2018 r.
Dokonując w tej sytuacji merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należało zauważyć, że w myśl art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Nie ulega wątpliwości, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został przez Skarżącą złożony w dniu 14 maja 2018 r. Kwestią bezsporną pozostaje również fakt, że decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej wydano dnia [...] czerwca 2018 r. i doręczono wraz z listą obecności nauczycieli oraz "zanonimizowanym" protokołem w dniu 21 czerwca 2018 r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. na dzień wniesienia skargi dopuścił się zarzucanej bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącej z dnia 14 maja 2018 r. o udzielenie informacji publicznej. Nie ulega, bowiem wątpliwości Sądu, że Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego odpowiedzi na złożony w dniu 14 maja 2018 r. wniosek Skarżącej udzielił z uchybieniem 14-dniowego terminu. Jakkolwiek, do Skarżącej skierowano pismo stanowiące wezwanie do uzupełnienia wniosku złożonego w dniu 14 maja 2018 r., to w ocenie Sądu, wniosek Skarżącej nie wymagał uzupełnienia. Skarżąca w sposób jasny, czytelny i przejrzysty wyartykułowała swoje żądanie zawarte we wniosku z dnia 14 maja 2018 r. Skierowane do niej pismo, mające w istocie służyć skłonieniu Wnioskodawczyni do skorygowania złożonego wniosku poprzez wskazanie, że chodzi o udostępnienie wyciągu z protokołu w żaden sposób nie mogło zatem usprawiedliwić zwłoki w udzieleniu odpowiedzi na złożony przez nią wniosek. Bezczynność organu – co nie może budzić uzasadnionych wątpliwości – istniała w dacie składania skargi w dniu 01 czerwca 2018 r. W dniu wniesienia skargi Organ pozostawał zatem bezczynny. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, Organ załatwił wniosek Skarżącej. Niewątpliwie zatem w dacie wyrokowania przez Sąd, organ nie pozostawał już w bezczynności w odniesieniu do wspomnianego wniosku. W tej sytuacji ustaliwszy, że Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. udzielił Skarżącej odpowiedzi poprzez udostępnienie listy obecności nauczycieli na zabraniu rady pedagogicznej w dniu [...] kwietnia 2018 r. i przekazanie zanonimizowanego protokołu oraz decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. odmówił jej udostępnienia informacji publicznej w pozostałym zakresie wskazanym we wniosku z dnia 14 maja 2018 r. należało stwierdzić, że Organ nie pozostaje już w bezczynności. Z treści decyzji wydanej w dniu [...] czerwca 2018 r., wynika jasno, że Organ uznał, że ziściły się przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej w pozostałym zakresie. Jasno wyrażone stanowisko i powołana podstawa prawna wydanej decyzji nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do stanowiska Organu.
Zaistniała więc przesłanka do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, jako bezprzedmiotowego, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku.
Jak stwierdza się w orzecznictwie, załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu przez stronę do Sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 ppsa, że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 pkt 3 tej ustawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA 2013/1/7, Lex nr 1271778). Z tego względu należało ocenić, czy bezczynność organu miała postać kwalifikowaną. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie dają podstawy do przyjęcia, że bezczynność miała charakter rażący. Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 ppsa, jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). W okolicznościach badanej sprawy, nie sposób zarzucić organowi lekceważenia strony, a aktach sprawy udokumentowano, że Organ zwracał się do samej Wnioskodawczyni, jak również musiał rozważyć zasadność stanowiska nauczycieli wnioskujących o to aby nie ujawniać ich imienia i nazwiska (k.22-28 akt sądowych). Skarżąca ma wiedzę na ten temat, ponieważ tych pism nauczycieli – jak Sądowi wiadomo z urzędu – dotyczył następny wniosek Skarżącej o udzielenie informacji publicznej oraz złożona do Sądu skarga. Nie sposób również stwierdzić oczywistego charakteru stwierdzonej bezczynności, bowiem ocena działania organu w tym kontekście wymagała zbadania i oceny zasadności stanowiska Organu zawartego zarówno w piśmie z dnia [...] maja 2018 r., jak i decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. Sąd miał również na względzie długość samego postępowania (1 miesiąc) i fakt, że długość trwania stanu bezczynności może być dodatkową przesłanką stwierdzenia rażącego charakteru naruszenia prawa.
Jakkolwiek, zatem Sąd stwierdził, że w sprawie doszło to bezczynności, to nie miała ona charakteru rażącego, o czym na podstawie art. 149 § 1a ppsa orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku.
W konsekwencji, skoro stwierdzona po stronie organu bezczynność nie została uznana za mającą charakter rażącego naruszenia prawa, to nie było też zasadne wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Trzeba również podkreślić, że zastosowanie tego środka przez sąd ma charakter fakultatywny. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie Sąd miał na uwadze, że celem skargi na bezczynność jest zwalczenie bezczynności organów oraz doprowadzenie do zakończenia postępowania w sprawie. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. II OSK 54/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze, że choć z uchybieniem terminu, to jednak wniosek Skarżącej został załatwiony, a także mając na uwadze wymiar przekroczenia terminu do rozpoznania wniosku, Sąd na podstawie art. 151 ppsa w pkt. 3 sentencji wyroku orzekł o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz Skarżącej ich zwrot, obejmujący wpis stały w wysokości [...] zł.
Wobec faktu wydania przez Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. w dniu [...] czerwca 2018 r. decyzji pozbawionej wszystkich obligatoryjnych elementów (w tym pouczenia) – Sąd poucza Skarżącą – że przysługuje jej prawo wniesienia odwołania od tej decyzji za pośrednictwem Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w K. . Do odwołania należy załączyć wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, z uwagi na fakt, że strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji braku pouczenia jej o prawie złożenia odwołania. Jako, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest przepisów określających w sposób swoisty organy odwoławcze od decyzji wydawanych na podstawie tej ustawy, należy wskazać, że w sprawach uregulowanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej za organ wyższego stopnia w stosunku do dyrektora publicznej szkoły podstawowej lub gimnazjum uznać należy organ prowadzący daną szkołę. Kompetencje tego organu wykonywać będzie wójt (burmistrz, prezydent miasta) starosta, marszałek województwa (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. I OSK 248/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwagę, że zmianie uległ stan prawny, na podstawie którego w powołanym wyroku wskazano organ wyższego stopnia w stosunku do dyrektora szkoły publicznej, wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018, poz. 996) organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Powyższy przepis pozwala uznać organ prowadzący szkołę za organ nadrzędny nad dyrektorem szkoły publicznej, albowiem pojęcie nadzoru obejmuje zarówno uprawnienie do kontroli, jak i zalecania usunięcia uchybień stwierdzonych w funkcjonowaniu podmiotu poddanego nadzorowi i sprawowania władzy zwierzchniej nad tym podmiotem. Podkreślić w tym miejscu należy, iż sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej należą do spraw administracyjnych, a co za tym idzie objęte są kompetencją nadzorczą organu prowadzącego szkołę. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 4 pkt 16 Prawa oświatowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę należy rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne, przy czym jak wykazano powyżej zakładanie i prowadzenie publicznych gimnazjów należy do zadań własnych gmin, które to jednostki samorządu terytorialnego są organami prowadzącymi tego rodzaju szkoły. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa oświatowego w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w art. 57 tej samej ustawy wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marszałek województwa. Reasumując, w sprawach uregulowanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej za organ wyższego stopnia w stosunku do dyrektora publicznej szkoły podstawowej lub gimnazjum uznaje się organ prowadzący daną szkołę. Kompetencje tego organu wykonywać będzie wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marszałek województwa.
Dopiero w tym postępowaniu, tj. zainicjowanym odwołaniem od decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, będzie możliwe dokonanie oceny zasadności odmowy udostępnienia wszystkich żądanych informacji. Ocena stanowiska Organu w tym zakresie nie była natomiast dopuszczalna w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na bezczynność, dlatego Sąd nie mógł odnieść się do argumentacji kwestionującej zasadność stanowiska Organu zaprezentowanej zarówno w skardze, jak i piśmie z dnia 20 sierpnia 2018 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło