I SA/Rz 443/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi "A" spółka z o.o. sp.k. w R. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z 20 października 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 500/16 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 roku postanawia 1) odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego, 2) zwrócić skarżącej "A" spółka z o.o. sp.k. w R. kwotę 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie. "A" w R. M., reprezentowana przez pełnomocnika, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 500/16, który zapadł w sprawie skargi "A" w R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. Jak wynika z akt sprawy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej [...] czerwca 2013 r. wydał decyzję nr [...] określającą "A" z siedzibą w R. M. (dalej: spółka/skarżąca) w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 13.803.207,00 zł oraz kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości 0,00 zł. Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie a następnie pismem z dnia 2 września 2013 r. cofnęła odwołanie. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie odwoławcze. Spółka wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zarzuciła, że osoba, która złożyła wniosek o cofnięcie odwołania tj. R. R. nie był uprawniony do reprezentowania spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA) wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Rz 1134/13 oddalił wniesioną przez spółkę skargę na powołane rozstrzygnięcie. W dalszym toku zdarzeń Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2015 r. sygn. akt I FSK 831/14, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. NSA orzekł, że umorzenie postępowania odwoławczego dokonane przez organ II instancji było nieuprawnione wobec nieskuteczności czynności cofnięcia odwołania, ponieważ nie dokonała je osoba uprawniona, gdyż uchwała wspólników w zakresie powołania członka zarządu "była nieważna i nie powinna ex tunc wywoływać skutków prawnych, pomimo że nie została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem sądu cywilnego". W tym stanie rzeczy - wobec orzeczonej "nieskuteczności czynności cofnięcia odwołania" - sprawa wróciła do merytorycznego rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej uchylił decyzję organu I instancji w całości i określił spółce w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 13.802.992,00 zł. oraz kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości 0,00 zł. Na powyższą decyzję została skierowana skarga do WSA, który wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 500/16 ją oddalił. Od ww. wyroku wniesiona została skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika spółki - doradcę podatkowego M. M. Po przedstawieniu akt wraz ze skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: NSA) postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. zwrócił skargę kasacyjną Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, gdyż dostrzegł brak formalny skargi tj. brak pełnomocnictwa z którego w sposób niewątpliwy wynikałoby, że doradca podatkowy, który w imieniu spółki sporządził i wniósł skargę kasacyjna był umocowany do dokonania tych czynności procesowych. NSA wskazał, że dołączony do skargi spółki dokument pełnomocnictwa z dnia 6 października 2015 r. jest tzw. pełnomocnictwem substytucyjnym, tj. udzielonym przez pierwotnie umocowanego pełnomocnika, a nie bezpośrednio przez reprezentantów spółki. Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego wzbudziła zarówno treść pełnomocnictwa substytucyjnego, jak i dołączony do akt sprawy dokument pełnomocnictwa głównego, który miał służyć jako podstawa udzielenia tegoż pełnomocnictwa substytucyjnego. NSA zauważył, że przede wszystkim w pełnomocnictwie substytucyjnym zakreślono granice umocowania dla pełnomocnika substytucyjnego jako występowanie przed sądami administracyjnymi "w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2013 r., nr [...]". Podkreślił, że decyzja ta niewątpliwie nie jest decyzją zaskarżoną w sprawie – jest nią decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] – a zatem podpisany pod skargą kasacyjną pełnomocnik, doradca podatkowy M. M., nie wykazał, że może zastępować spółkę w niniejszej sprawie. Ponadto udzielający pełnomocnictwa substytucyjnego doradca podatkowy A. C. jako podstawę do tego działania wskazał pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2013 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwo to upoważnia do działania w imieniu "A" sp. z o.o. S.K.A., a więc poprzednika prawnego skarżącej spółki. NSA podkreślił, że podmiot, do którego zastępowania upoważniony został doradca podatkowy A. C., został wykreślony z rejestru przedsiębiorców KRS-u przed dniem wszczęcia postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie, a nawet przed dniem wydania zaskarżonej w sprawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W ocenie NSA powołanie się na pełnomocnictwo pochodzące od innego podmiotu niż spółka będąca stroną w sprawie, i to podmiotu już nieistniejącego w dacie wniesienia skargi, a zatem pozbawionego zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie może świadczyć o skutecznym wyrażeniu przez skarżącą spółkę woli występowania w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego A. C. Zdaniem NSA nie sposób uznać, że wskazany doradca podatkowy wykazał, że jest pełnomocnikiem strony tego postępowania sądowego, tj. spółki "A" Zdaniem NSA ponieważ dokument z dnia 10 czerwca 2013 r. jest też podstawą udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego, na które powołuje się podpisany pod skargą kasacyjną pełnomocnik, należy uznać, że również z tego względu nie zostało wykazane, że pełnomocnik ten został umocowany do sporządzenia i wniesienia tego środka odwoławczego. W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2017 r. wezwano M. M. o przedłożenie pełnomocnictwa umożliwiającego reprezentowanie "A" , w tym wniesienie skargi kasacyjnej z dnia 19 grudnia 2016r., pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W wykonaniu wezwania doręczonego w dniu 13 lipca 2017 r., pełnomocnik skarżącej wniosła w dniu 20 lipca 2017r. (data stempla pocztowego) pismo, do którego załączyła uwierzytelnioną kopię udzielonego jej pełnomocnictwa substytucyjnego z 19 maja 2016 r. Z treści przedmiotowego pełnomocnictwa wynika, że jest ona umocowana do występowania przed sądami administracyjnymi obu instancji w sprawie ze skargi spółki – "A" z siedzibą w R. M. – która powstała z przekształcenia "A" S.K.A., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r., w wysokości 13.802.992,00 zł oraz kwotę różnicy podatku w wysokości 0,00 zł. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2017 sygn. I SA /Rz 500/16 WSA odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na to, że w jego ocenie pełnomocnik spółki nie przedłożyła prawidłowego pełnomocnictwa. Na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki skierowała zażalenie do NSA. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 r. I FZ 301/17 NSA oddalił zażalenie. W tej sytuacji spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. Skarga została oparta na przesłance określonej w art. 271 pkt 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., p. 1302), określanej dalej w skrócie jako: p.p.s.a. Skarżąca podniosła, że w sprawie w której wydano wyrok w dniu 20 października 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 500/16 orzekał sędzia G. P., który brał udział w wydaniu wcześniejszego wyroku w dniu 18 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Rz 1134/13 a zatem orzekał sędzia wyłączony z mocy art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (a więc "z mocy ustawy"), co stanowi podstawę wznowienia postępowania. Skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 20 października 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 500/16, została oparta również na przesłance określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem spółki w postępowaniu zakończonym tym wyrokiem skarżąca "nie była należycie reprezentowana", co stanowi podstawę wznowienia postępowania. W ocenie spółki dowodem "nienależytej reprezentacji" jest postanowienie NSA z 14 listopada 2017 r., sygn. akt I FZ 301/17. Z postanowienia tego wynika, że osoby faktycznie działające w sprawie, w której wydany został wyrok WSA w Rzeszowie z 20 października 2016 r., nie były uprawnione do reprezentowania skarżącej w tym postępowaniu. Ani doradca podatkowy A. C. (któremu doręczono odpis wyroku WSA w Rzeszowie), ani doradca podatkowy M. M. (która wniosła pismo zawierające skargę i która wniosła pismo procesowe zawierające skargę kasacyjną) nie byli uprawnieni do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym o sygn. akt I SA/Rz 500/16. Spółka podkreśliła, że postanowieniem NSA z 14 listopada 2017 r. uznano za wadliwą reprezentację Spółki na podstawie pełnomocnictwa, które zostało wykorzystane nie tylko do uruchomienia postępowania kasacyjnego, ale również do uruchomienia postępowania przed Sądem pierwszej instancji w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Rzeszowie z 20 października 2016 r. W ocenie Spółki z postanowienia NSA z 14 listopada 2017 r. wynika zatem, że osoby te nie były uprawnione do tego, aby wnieść skargę, ani nie były uprawnione, aby być adresatem doręczenia wyroku WSA w Rzeszowie z 20 października 2016 r. Nienależyta reprezentacja dotyczy zatem zarówno umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej, jak i umocowania do wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji i uczestnictwa w postępowaniu przed WSA w Rzeszowie. Niedostrzeżenie przez WSA w Rzeszowie wadliwej reprezentacji spowodowało, że w tym postępowaniu Skarżąca nie była należycie reprezentowana. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 277 p.p.s.a. 3-miesięczny termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest liczony "gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy". Stało się to w związku z przekazaniem skarżącej w dniu 14 marca 2018 r. uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 5000 zł (w załączeniu przesłała potwierdzony za zgodność z oryginałem dokument potwierdzający zwrot wpisu w dniu 14 marca 2018 r.). Skarżąca podkreśliła, że dopiero 14 marca 2018 r. uzyskała wiedzę, że jej skarga kasacyjna z dnia 19 grudnia 2016 r., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2016 r., sygn. I SA/Rz 500/16 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r., została odrzucona, z uwagi na brak należytej reprezentacji, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z 14 listopada 2017 r., sygn. akt I FZ 301/17. W następstwie zwrotu wpisu sądowego i analizy przyczyn takiego stanu rzeczy, skarżąca dostrzegła, że wyrok WSA w Rzeszowie wydany w dniu 20 października 2016 r., zapadł w składzie sprzecznym z ustawą. Ustalenie to zostało dokonane po przeanalizowaniu stanu sprawy, do której to czynności doprowadził zwrot wpisu sądowego. W ocenie skarżącej tym samym zachowany jest 3-miesięczny termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII powołanej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać między innymi podstawę wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skarżąca wnosząc skargę o wznowienie postępowania z powołaniem się na art. 271 § 1 pkt 2 wskazała na fakt nienależytej reprezentacji spółki. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Przepis art. 281 powołanej ustawy ustanawia bowiem obowiązek zbadania przez sąd w pierwszej kolejności, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednej z tych przesłanek sąd ma obowiązek taką skargę odrzucić. Uruchomienie trybu wznowienia postępowania uzależnione jest zatem od pozytywnego ustalenia istnienia formalnych przesłanek wszczęcia postępowania wznowieniowego, jakimi są: zakończenie postępowania prawomocnym orzeczeniem, złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 cytowanej ustawy oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarga o wznowienie postepowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 500/16 została wniesiona po terminie. Stanowisko skarżącej, iż termin do złożenia tej skargi został zachowany, albowiem powinien być liczony od dnia 14 marca 2018 r., kiedy to otrzymała zwrot wpisu w kwocie 5000 zł nie zasługuje na aprobatę. Sąd zauważa, że w aktach sądowych sprawy o sygn. I SA/Rz 500/16 zalega pełnomocnictwo z dnia 10 sierpnia 2017 r. (k.180) w którym wyraźnie wskazano że Ł. R., działając jako członek Zarządu spółki "A" sp. z o.o. (REGON [...], KRS j, NIP [...]), będącej komplementariuszem spółki "A" (REGON [...], KRS [...], NIP [...]) z siedzibą w R. M. [...], [...] G. M., ustanawia jako pełnomocnika: M. M. - doradcę podatkowego nr wpisu [...] do reprezentowania "A" przed sądami administracyjnymi obu instancji w związku z wydaniem w dniu 28 lipca 2017 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia o sygn. I SA/Rz 500/16 odrzucającego kasacyjną od wyroku z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 500/16, w szczególności wniesienia zażalenia i składania wszelkich pism procesowych. Wobec powyższego należy przyjąć, że od dnia 10 sierpnia 2017 r. spółka była świadoma, że jej pełnomocnik nie był należycie umocowany do jej reprezentowania w sprawie I SA/Rz 500 /16 oraz w ogóle, że w dniu 20 października 2016 r. zapadł wyrok w określonym składzie. W świetle powyższego uznać należy, że o okolicznościach stanowiących, według skarżącej, podstawę wznowienia wiedziała co najmniej od dnia 10 sierpnia 2017 r. Ponieważ skargę wpłynęła do tut. Sądu w dniu 13 czerwca 2018 r., a nadano ją w urzędzie pocztowym 12 czerwca 2018 r., należało ją odrzucić, gdyż została złożona po terminie określonym w art. 277 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów - w oparciu o art. 281 p.p.s.a - Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.