II OZ 1241/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 147/18 odmawiające przywrócenia terminu do złoża skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2018 r. odmówił T. P. przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 9 marca 2018 r. (II SA/Kr 147/18), którym oddalił skargę T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2015 r. ([...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia WSA w Krakowie wskazał, że pismem z dnia 10 marca 2018 r. T. P. zwrócił się o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, dokonując opłaty kancelaryjnej. Wyrok z dnia 9 marca 2018 r. został doręczony w dniu 5 lutego 2018 r. ustanowionemu przez stronę w dniu 15 stycznia 2016 r. pełnomocnikowi (k. 89), r. pr. Ł. P.. Pismem z dnia 14 sierpnia 2018 r. r. pr. Ł. P., działając w imieniu T. P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Uzasadniając wniosek podał, że mimo udzielonego pełnomocnictwa z dnia 15 stycznia 2016 r. dla profesjonalnego pełnomocnika, skarżący od samego początku występował sam, bez udziału pełnomocnika, zgodnie z poczynionymi z nim uprzednio ustaleniami. Podniósł, że skarżący osobiście złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem na jego adres. Przedmiotowy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony jednak pełnomocnikowi skarżącego, bez poinformowania skarżącego o podjętych czynnościach. Jak podał, na skutek interwencji skarżącego, w dniu 7 sierpnia 2018 r. otrzymał on pismo, z którego treści powziął wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę wniosku. Według wnioskodawcy, w okolicznościach niniejszej sprawy na ocenę czy uchybił on terminowi z własnej winy nie powinno rzutować to, że Sąd l instancji wyrok doręczył pełnomocnikowi strony ustanowionemu w postępowaniu kasacyjnym. Formalizm procesowy nie może być wartością bezwzględną gdyż każdy ma prawo sprawiedliwego rozpoznania sprawy, a rolą sądu nie jest wyznaczanie wzorca prawidłowej relacji zachodzącej między stroną, a jej pełnomocnikiem. Formalizm procesowy powinien w takich sytuacjach ustępować prawu strony do sądu. Odmawiając przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej Sąd I instancji stwierdził, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt II FZ 477/12, z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt l OZ 91/15). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2018 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony w dniu 5 lutego 2018 r. Zgodnie bowiem z art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli w postępowaniu sądowoadministracyjnym ustanowiono pełnomocnika, to jemu właśnie należy dokonywać doręczeń. Chociaż więc to rzeczywiście skarżący złożył wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 marca 2018 r., uzasadnienie to doręczono jego pełnomocnikowi. Działanie przed sądem przez pełnomocnika nie oznacza, że zmienia się strona postępowania. Pełnomocnik występuje jedynie w imieniu strony i ze skutkiem dla niej. Skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę. W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Przywołane we wniosku uzgodnienia dokonane pomiędzy T. P. a jego pełnomocnikiem nie mogą mieć znaczenia, skoro nie znalazły odzwierciedlenia w zakresie udzielonego pełnomocnictwa, które jest pełnomocnictwem ogólnym i nie zawiera żadnych wyłączeń. WSA w Krakowie mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 86 §1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T. P., zastępowany przez r. pr. Ł. P., zarzucając naruszenie: - art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż okoliczności przedstawione we wniosku nie uzasadniają przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej; - art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w świetle okoliczności sprawy istniały wątpliwości co do rzeczywistych intencji skarżącego działania z wyłączeniem udziału pełnomocnika, a więc w warunkach, o których mowa w art. 42 § 1 p.p.s.a.; - art. 42 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wszelkie okoliczności wskazywały, iż T. P. wyrażał wolę działania bez udziału uprzednio ustanowionego pełnomocnika; - art. 60 k.c. oraz art. 65 k.c. poprzez ich niezastosowanie do wykładni oświadczeń składanych przez skarżącego T. P. w toku postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli w postępowaniu strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, doręczeń należy dokonywać temu pełnomocnikowi. Przepisy dotyczące doręczeń mają charakter obligatoryjny, co oznacza, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika doręczeń należy dokonywać do jego rąk. Doręczenie dokonane pod adresem strony jest bezskuteczne wobec pełnomocnika i wobec tego nie wywiera skutku procesowego (por. wyrok NSA z 13 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1052/11, LEX nr 1219054). W realiach rozpoznawanej sprawy WSA w Krakowie prawidłowo doręczył odpis wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego. W sytuacji, w której skarżący miał w postępowaniu sądowoadministracyjnym ustanowionego pełnomocnika bez znaczenia procesowego pozostawał fakt, że wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem skarżący złożył osobiście. Ustalenia jakie poczynił skarżący ze swoim pełnomocnikiem co do sposobu występowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie mają wpływu na obligatoryjny charakter przepisów o doręczeniach, w tym na przepis art. 67 § 5 p.p.s.a. W związku z tym to profesjonalny pełnomocnik strony obowiązany jest czuwać nad prawidłowym kontaktem ze swoim mocodawcą. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, aby skarżący dokonał wypowiedzenia pełnomocnictwa i zawiadomił o tym Sąd I instancji stosownie do art. 42 § 1 p.p.s.a. Z faktu, że skarżący złożył osobiście wniosek o przesłanie na jego adres orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie można wywodzić, że doszło do wypowiedzenia pełnomocnictwa. Wypowiedzenie pełnomocnictwa jest oświadczeniem woli, które w każdym czasie może złożyć mocodawca, jak i pełnomocnik. Powinno być ono złożone w tej formie prawnej, w jakiej zostało udzielone pełnomocnictwo, tj. na piśmie lub ustnie do protokołu (tak M. Niezgódka-Medek w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 234). Pismo skierowane do sądu, zawiadamiające o wypowiedzeniu pełnomocnictwa powinno spełniać wymogi wskazane w art. 46 p.p.s.a. Pismo skarżącego, zawierające wniosek o przesłanie na jego adres orzeczenia wraz z uzasadnieniem, nie zawiera w swojej treści zawiadomienia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W związku z tym brak było podstaw uzasadniających przyjęcie, że skarżący wypowiedział pełnomocnictwo. Czym innym natomiast jest wola osobistego działania przez skarżącego. Jednakże tego rodzaju wola nie stanowi sama przez się wypowiedzenia pełnomocnictwa. Natomiast rolą Sądu I instancji nie było prowadzenie dochodzenia co do wewnętrznej umowy pomiędzy skarżącym a jego pełnomocnikiem. Mając powyższe na względzie brak było podstaw pozwalających na uznanie, że Sąd I instancji naruszył zarzucane zażaleniem przepisy. Wobec tego na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a. orzeczono ja w sentencji.