I SAB/Wa 246/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K., K. K., L. M., M. B., M. B., M. B. i P. B. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. (data prezentaty) A. K., K. K., L. M., M. B., M. B., M. B. i P. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w związku z nie rozpatrzeniem i nie wydaniem decyzji w sprawie ich odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...], orzekającej, że nieruchomość położona na terenie miejscowości [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, zapisana uprzednio w księdze wieczystej [...] Tom [...] karta [...] jako własność M. N., podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13 z 1945 r.). Przedmiotowe odwołanie z dnia [...] września 2016 r. wpłynęło do organu w dniu [...] października 2016 r. (data pierwszej prezentaty) i zostało przekazane Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] października 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. (data prezentaty) poinformował strony postępowania, że odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia [...] czerwca 2017 r. - jednocześnie stwierdzając, iż przesuniecie terminu spowodowane jest dużą ilością tego rodzaju spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. Następnie kolejnymi pismami informował strony postępowania o nowych terminach rozpatrzenia odwołania: - pismo z [...] lipca 2017 r. (data prezentaty) - termin rozpatrzenia [...] grudnia 2017 r.; - pismo z [...] stycznia 2018 r. (data prezentaty) - termin rozpatrzenia [...] czerwca 2018 r. - pismo z [...] lipca 2018 r. (data prezentaty) - termin rozpatrzenia [...] grudnia 2018 r.; W dniu [...] lutego 2018 r. (data prezentaty) A. K., K. K., L. M., M. B., M. B., M. B. i P. B. złożyli do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismo wnosząc o ponaglenie w prowadzonym postępowaniu dotyczącym rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] . Następnie pismem z dnia [...] lipca 2018 r. (data prezentaty) wnieśli skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarzucając organowi naruszenie art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego - dalej "k.p.a." - w zw. z art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia niniejszej sprawy oraz art. 37 § 8 k.p.a. poprzez nie załatwienia sprawy niezwłocznie oraz nie podjęcia stosownych środków zapobiegających bezczynności przez organ - pomimo wniesionego w sprawie ponaglenia. W skardze wnosili o: 1) zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia i wydania decyzji w sprawie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w terminie 30 dni lub innym określonym przez Sąd terminie; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie na rzecz każdego ze skarżących kwoty 21 357,55 zł stanowiącej wysokość pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że wobec braku legalnej definicji przewlekłego prowadzenia sprawy można ją określić jako nieuzasadniony brak rozpoznania danej sprawy w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 35 § 3 Kpa w postępowaniu odwoławczym organ powinien załatwić sprawę w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy - art. 36 § 1 Kpa. Z treści powołanego przepisu wynika, że możliwe jest wydłużenie terminu określonego w art. 35 Kpa. Interpretację taką potwierdza brzmienie art. 37 § 1 Kpa, który stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 Kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skoro wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 Kpa jest warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy do sądu administracyjnego, to przy ocenie występowania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia sprawy nie można pominąć faktu, że ustawodawca zrównał niezałatwienie sprawy w terminie kodeksowym (art. 35 Kpa) z niezałatwieniem sprawy w terminie ustalonym przez organ (art. 36 Kpa); tym samym samo wyznaczanie nowych terminów przez organ nie jest objęte negatywną oceną ustawodawcy. Skoro instytucja określona w art. 37 § 1 Kpa ma na celu zwalczanie opieszałości organu, tak jak instytucja skargi na bezczynność lub przewlekle prowadzenie sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) to nie można różnie oceniać takiego samego zachowania organu na gruncie obu instytucji, taki zabieg prowadziłby bowiem do niespójności i nielogiczności działania organów publicznych. W omawianej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydłużył termin załatwienia sprawy, wskazując, że spowodowane jest to dużą liczbą tego typu spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. Reguła ta jest ściśle przestrzegana, należy mieć bowiem na uwadze, iż jednym z zarzutów Najwyższej Izby Kontroli w stosunku do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawartych w "Informacji o wynikach kontroli wykonywania zadań przez Ministra Skarbu Państwa i inne organy administracji rządowej w zakresie reprywatyzacji" sformułowanym w grudniu 2007r. (znak 6/06/049/KGP/41010/06, nr ewid. 125/2007/P06029/KGP) było nierozpatrywanie spraw rewindykacyjnych według kolejności ich wpływu - co zdaniem Najwyższej Izby Kontroli świadczyło o "nierównym traktowaniu wnioskodawców" i "korupcjogennej dowolności postępowania administracji". Na zasadność rozpatrywania spraw według kolejności ich wpływu wskazuje również protokół kontroli Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.10.2009r., nr DKN-583-21(4)/9 przeprowadzonej w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Kolejność wpływu jest jedynym obiektywnym i sprawiedliwym kryterium decydującym o porządku rozpatrywania spraw, stosowanym przez szereg instytucji państwowych, na podstawie regulacji zawartych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, takich jak § 26 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. poz. 1177) czy §3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003r. w sprawie określenia szczegółowych zasad wyznaczania i losowania składu orzekającego (Dz.U. Nr 107, poz. 1007). Również w orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się konieczność załatwiania spraw według kolejności wpływu, a stosowanie się do tej zasady powoduje, że zwłoka w rozpatrzeniu sprawy nie jest nieuzasadniona (postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012r., II FPP 3/12). Rozpatrywanie spraw według kolejności ich wpływu prowadzi do znacznego spadku liczby spraw oczekujących na rozpoznanie w ramach Wydziału Rewindykacji, co w sposób oczywisty ma wpływ na skrócenie czasu ich rozpatrzenia. Tym samym obiektywnie uzasadnione rozpatrzenia wniosku skarżących - przy jednoczesnym informowaniu o przyczynach zwłoki i wskazywaniu nowego terminu rozpoznania sprawy - czyni zarzut bezczynności organu niezasadnym (NSA w wyroku z dnia [...] października 2013r., sygn. akt: I OSK [...], wypowiedział się o przyczynach organizacyjno-technicznych jako przesłance mogącej uzasadniać wyznaczanie nowego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 Kpa, i nakazał sądowi pierwszej instancji uwzględnienie tej okoliczności przy ocenie rażącego naruszenia prawa). Następnie Minister odniósł się do wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżących wskazując, że art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia [...] stycznia 2018r., sygn. akt [...], kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacz to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 wymienionej ustawy oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Pokreślić trzeba, iż przyznanie stronie od organu administracji określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować skarżącemu utratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia również przewidziana w art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwość przyznania przez Sąd sumy pieniężnej z urzędu. Ograniczając w tym zakresie do procesowego aspektu tego zagadnienia stwierdzić należy, że sąd rozpoznający skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (wyrok NSA z dnia 16 maja 2017r., sygn. akt I OSK 2934/16). Podsumowując organ stwierdził, że z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali w związku z ewentualną bezczynnością krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Poza tym, suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, kiedy istnieje uzasadniona obawa, iż bez zastosowania tej sankcji organ sprawy nie załatwi. Taka zaś sytuacja obecnie nie zachodzi. Do dnia [...] września 2018 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca rozpoznania przedmiotowego odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.". W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchybił powołanym na wstępie przepisom - bowiem odwołanie A. K., K. K., M. B., M. B., L. M., M. B. i P. B. z dnia [...] września 2016 r. (które wpłynęło do organu w dniu [...] października 2016 r. i zostało przekazane Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] października 2016 r.) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nie zostało dotychczas rozpoznane. Również przyczyny tego stanu rzeczy (podniesione w odpowiedzi na skargę) nie zasługują na uznanie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za uzasadniony zarzut bezczynności organu przy rozpatrywaniu odwołania. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa". Stosownie do art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, stwierdzając jednocześnie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - bowiem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do skargi) nie podejmował żadnych działań zmierzających do rozpoznania przedmiotowego odwołania, podnosząc, iż sprawy muszą być rozpoznane według kolejności wpływu i uznając jednocześnie, że jest to wystarczające usprawiedliwienie dotychczasowego nie rozpatrzenia odwołania. Powyższe stanowisko nie znajduje aprobaty Sądu, jak również fakt, iż co prawda organ co kilka miesięcy informował strony o kolejnym terminie załatwienia sprawy - lecz go nie dotrzymywał. W ocenie Sądu o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W niniejszej sprawie Minister nie dochował terminów do załatwienia sprawy określonych w kpa, w tym także terminów wyznaczonych przez siebie. Obecnie zaś upływa już prawie dwa lata od daty wpływu odwołania, a organ w dalszym ciągu nie rozpoznał przedmiotowego odwołania. To właśnie powoduje tak kategoryczną ocenę sformułowaną przez Sąd. Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do rozpoznania odwołania. Oznacza to, że w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 kpa. Wyznaczając termin, w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd powinien kierować się interesem strony, ale musi mieć też na względzie możliwość realnego zakończenia w tym okresie postępowania - biorąc pod uwagę specyfikę danej sprawy. Wobec powyższego Sąd uznał, iż termin jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy na rozpoznanie ww. odwołania będzie adekwatny i realny. Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 21 357,55 zł - uznając to żądanie za nieuzasadnione. Wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącym stratę, jaką ponieśli na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia również przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 roku, sygn. akt I OSK 2934/16). Analogiczne stanowisko w sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2017 r. akt I OSK 798/17 oraz z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/16. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze - jako powód żądania przyznania skarżącym od organu sumy pieniężnej - wskazano, iż jest to częściowa rekompensata szkody za nieuzyskanie decyzji w terminie oraz za pogwałcenie praw obywatela w zakresie szybkości prowadzenia postępowania. Zatem z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Jeszcze raz należy podkreślić, że zakwalifikowanie działań Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - jako bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej, bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności organu. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Sąd nie orzekał o zwrocie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego - wobec braku wniosku w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 §1 pkt 1 i §1a, art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 151 orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1