I OSK 2368/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-12
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Czesława Nowak-Kolczyńska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji gdy granice nieruchomości stały się sporne, a postępowanie rozgraniczeniowe zostało zainicjowane, można obciążyć kosztami obie strony w równych częściach, czy też należy zastosować inne zasady podziału kosztów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji spornych granic nieruchomości i zainicjowania postępowania rozgraniczeniowego, organy administracji publicznej mogą obciążyć kosztami postępowania obie strony w równych częściach, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 152 Kodeksu cywilnego. Sąd stwierdził, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił postanowienia organów w tej kwestii, błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Wniosek o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego działek W. T. i L. S. zakończył się wydaniem decyzji przez Wójta Gminy Z. ustalającej przebieg granic. Następnie Wójt postanowieniem ustalił koszty postępowania i zobowiązał obie strony do ich uiszczenia w równych częściach, powołując się na uchwałę NSA. L. S. wniosła zażalenie, kwestionując prawidłowość rozgraniczenia i wysokość kosztów, wskazując na wadliwe operaty techniczne i stanowisko Głównego Geodety Kraju sugerujące umorzenie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie Wójta w mocy. L. S. wniosła skargę do WSA, który uchylił postanowienia organów, uznając, że organy nie uwzględniły pisma Głównego Geodety Kraju i nie uzasadniły należycie kosztów. W. T. wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i oddalił skargę L. S. Zasądził od L. S. na rzecz W. T. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 248/16 w sprawie ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) zasądza od L. S. na rzecz W. T. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 18 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 248/16, po rozpoznaniu skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
W. T. wniosła o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego działek o nr [...] (stanowiącej jej własność) i nr [...] (stanowiącej własność L. S.).
Decyzją Wójta Gminy Z. z [...] czerwca 2015 r. nr [...] dokonana rozgraniczenia powyższych nieruchomości od punktu granicznego [...] do punktu granicznego [...] zgodnie ze szkicem granicznym operatu technicznego z rozgraniczenia.
Wójt Gminy [...] postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. nr [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie [...] zł i zobowiązał do ich uiszczenia W. T. w wysokości [...] zł – [...] zł (zaliczka) = [...] zł oraz L. S. w wysokości [...] zł. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 264 §1 i art. 262 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.g.k."
Organ wskazał, że kwota niniejsza obejmuje koszty ogłoszenia w prasie o wyborze geodety oraz koszty jego usługi, które w części zostały zaliczkowo opłacone przez wnioskodawczynię ([...] zł), a w pozostałej części przez Urząd Gminy. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 organ uznał, że koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą wszyscy właściciele nieruchomości rozgraniczanych w częściach równych, gdyż postępowanie to przeprowadzane jest w ich wspólnym interesie. Zgodnie z zasadą określoną w art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121), powoływanej dalej jako "K.c.", właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu i utrzymaniu znaków granicznych.
L. S., reprezentowana przez Z. S., wniosła od powyższego postanowienia zażalenie. Podniosła, że czynności rozgraniczeniowe zostały dokonane wadliwie, gdyż dokumentacja geodezyjna została sporządzona na podstawie wadliwych operatów technicznych. Główny Geodeta Kraju w piśmie z [...] lipca 2015 r. wyraził stanowisko, że sprawa o rozgraniczenie działek o nr [...] i nr [...] jest bezprzedmiotowa i powinna zostać umorzona, gdyż istniały podstawy do wznowienia granic. Zarzuciła również, że winę za spór dotyczący granic działek wywołała W. T., która naruszyła granicę działki skarżącej. Spowodowało to złożenie przez L. S. pozwu o ochronę posiadania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. Kolegium stwierdziło, że wykonane przez geodetę M. D. prace geodezyjne, na podstawie których dokonano rozgraniczenia mocą decyzji z [...] czerwca 2015 r., zostały przyjęte do powiatowego zasobu geodezyjnego i zaewidencjonowane. Z opinii geodety wynika zaś, że rozgraniczenie zostało dokonane w oparciu o dokumenty z operatu technicznego ze scalenia gruntów wsi B. z 1964 r. i operatu technicznego z podziału działki nr [...] z 2013 r. Kolegium uznało również, że ocena Głównego Geodety Kraju, na którą powołuje się wnosząca zażalenie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów tego postępowania.
L. S., reprezentowana przez Z. S., wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zakwestionowała zarówno rozgraniczenie dokonane decyzją z [...] czerwca 2015 r., jak i ustalone koszty rozgraniczenia. Podniosła, że nie było podstaw do wszczęcia takiego postępowania, co potwierdził Główny Geodeta Kraju w piśmie z [...] lipca 2015 r. sugerując jego umorzenie. Skarżąca wskazała, że wymiary i powierzchnia działki nr [...] stanowiącej jej własność, a także granica pomiędzy tą działką a działką nr [...] zostały prawidłowo określone w operacie scaleniowym z 1959 r., a więc nie należało przeprowadzać rozgraniczenia. Przyznała, że od 1993 r. trwa konflikt o granice nieruchomości. Wówczas dokonano podziału jednej z działek, w związku z którym geodeta sporządził wadliwy operat techniczny, który następnie był wykorzystywany przez kolejnych geodetów, w tym w postępowaniu, w którym wydano decyzję o rozgraniczeniu z [...] czerwca 2015 r. Wyjaśniła, że w 2010 r. zainicjowała postępowanie w przedmiocie wznowienia granic, w toku którego geodeta ustalił prawidłowo granicę między działkami nr [...] i nr [...] i którego koszt był znacznie niższy niż w obecnym postępowaniu o rozgraniczenie. Wskazała, że W. T. zainicjowała postępowanie rozgraniczeniowe w celu ustalenia granic w ten sposób, by możliwa była legalizacja samowolnie wybudowanego przez nią na działce nr [...] budynku mieszkalnego mając na uwadze konieczność zachowania wymaganych odległości. Podniosła, że w czerwcu 2013 r. W. T. naruszyła granicę pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] usuwając znaki graniczne poprzez zaoranie miedzy, przez co skarżąca zmuszona była złożyć pozew o ochronę posiadania. Skarżąca uznała, że postanowienie nakładające na nią obowiązek uiszczenia połowy kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest niesprawiedliwe tym bardziej, że na mocy wydanej w jego wyniku decyzji rozgraniczeniowej, straciła część swojej nieruchomości. Natomiast uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, na którą powołują się organy, można stosować tylko w razie podstaw do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w trybie art. 39 ust. 1- 4 P.g.k. Jeśli natomiast postępowanie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, to w świetle art. 262 §1 K.p.a. koszty tego postępowania powinna ponieść wyłącznie wnioskodawczyni.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy Z. z [...] czerwca 2015 r. nr [...] Odnosząc się do cytowanej wcześniej uchwały sygn. akt I OPS 5/06 Sąd wyjaśnił, że nie wynika z niej, a zwłaszcza z użytego tam sformułowania "może", że w realiach konkretnej sprawy nie jest możliwe obciążenie kosztami rozgraniczenia poniesionymi w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym wyłącznie wnioskodawcy, bądź wszystkich lub niektórych stron w różnej wysokości, a więc z pominięciem reguły określonej w art. 152 K.c. Zasady ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego po połowie nie można stosować automatycznie, bez pogłębionej analizy, którą należało przeprowadzić z uwagi na realia niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy powinien uwzględnić pismo Głównego Geodety Kraju z [...] lipca 2015 r. i odnieść się do wskazanych w nim okoliczności, czego nie uczynił, stwierdzając lakonicznie, że nie ma ono znaczenia w sprawie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Z pisma tego zaś wynika, że postępowanie rozgraniczeniowe nie było konieczne, gdyż możliwe było wyłącznie wznowienie granic nieruchomości na podstawie art. 39 P.g.k. - granice nieruchomości zostały bowiem ustalone według dokumentacji scaleniowej, a więc według stanu prawnego określonego w postępowaniu scaleniowym, a zatem postępowanie rozgraniczeniowe powinno być umorzone. Ponadto wnioskodawczyni zobowiązała się we wniosku o rozgraniczenie do pokrycia kosztów wybranego geodety.
Sąd uznał, powołując się na wyrok NSA z 30 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2211/14, że organ wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania musi zawsze brać pod uwagę czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich, czy wszystkie, a w tym ostatnim przypadku w jakim stosunku. Organ powinien więc odnieść się do tych okoliczności, ustalić jaki był faktycznie udział skarżącej w rozgraniczeniu, a następnie rozważyć możliwości rozłożenia kosztów w inny sposób niż po połowie.
Ponadto Sąd uznał, że organy nie uzasadniły należycie ustalonych kosztów, ogólnie wyjaśniając, że kwota [...] zł wynika z faktury przedstawionej przez geodetę, zaś pozostała kwota to koszty ogłoszeń o wyborze geodety. W postanowieniu rozstrzygającym kwestię kosztów niezbędne jest wskazanie ich wysokości, poszczególnych jej składników z rozbiciem na konkretne czynności wraz z podstawą ich ustalenia.
W. T., reprezentowana przez radcę prawnego M. B., wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego - art. 152 K.c. przez jego niezastosowanie i art. 153 K.c. przez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że rozgraniczenie nie jest konieczne, jeżeli granice da się ustalić na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjnej, chociaż stały się one sporne;
2) art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, będących efektem powierzchownego zapoznania się przez Sąd I instancji z aktami sprawy, co miało istotny wpływ na jej wynik;
3) art. 262 §1 pkt 1 K.p.a. przez błędne zastosowanie i art. 262 §1 pkt 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, że okoliczność co do przebiegu granic wynikającego z dokumentów scaleniowych i odnalezionych punktów osnowy geodezyjnej oznacza tylko tyle, że w postępowaniu rozgraniczeniowym możliwe jest ustalenie granic według stanu prawnego. Brak jest podstaw prawnych do wykluczenia możliwości prowadzenia takiego postępowania w sytuacji, gdy zdania stron co do przebiegu granic są rozbieżne i nie ma woli ugodowego zakończenia sporu granicznego. Dodała, że granice pomiędzy nieruchomościami stały się sporne dopiero w 2012 r., kiedy to L. S. zajęła część drogi dojazdowej do działki W. T. zasadzając na niej rząd malin. Wskazała, że to właśnie L. S. jest stroną niezgadzajacą się z kolejnymi opiniami geodetów, którzy wskazywali granice w trakcie postępowania o wznowienie granic i postępowania rozgraniczeniowego. W jej ocenie zasadne było obciążenie przez Wójta Gminy Z. kosztami administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego obu jego stron w równych częściach na podstawie art. 262 §1 pkt 2 K.p.a. Obydwie strony będą miały korzyść z prawidłowego ustalenia, dokąd sięga ich władztwo nad rozgraniczanymi nieruchomościami. Zdaniem skarżącej kasacyjnie na treść orzeczenia Sądu I instancji nie powinno mieć wpływu to, na czyj wniosek zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe.
Podniosła ponadto, że w jej ocenie nie mają uzasadnienia zalecenia Sądu I instancji, aby organ zbadał, czy koszty prac geodezyjnych nie są za wysokie. Wybór geodety odbył się bowiem we właściwym, jawnym trybie, co zostało wykazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. w odpowiedzi na skargę. Poza tym wyrok został wydany bez dokładnej analizy stanu prawnego i faktycznego oraz bez zapoznania się z aktami sprawy.
L. S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną zawartą w piśmie, które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie 8 września 2016 r., wniosła o odrzucenie wniosków skargi kasacyjnej oraz utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku i obciążenie kosztami postępowania sądowego W. T. W uzasadnieniu podniosła, że granica pomiędzy działkami wynika z dokumentów źródłowych, niewygodnych dla geodetów, którzy chcą zmienić jej przebieg. W jej ocenie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie jest prawidłowy i nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia.
Do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej L.S. z [...] kwietnia 2018 r., przy którym załączyła stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego zawarte w piśmie z [...] marca 2018 r., kserokopię strony tytułowej operatu scaleniowego nr [...] i decyzji scaleniowej z 1964 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 §2 wskazanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.
Oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej należało uznać za zasadne te z nich, które zarzucały wadliwą ocenę Sądu I instancji naruszenia przez organ administracyjny art. 152 i art. 153 K.c. oraz art. 262 §1 pkt 2 K.p.a.
Na wstępie należy wyjaśnić, że jakkolwiek zarzut naruszenia art. 262 §1 pkt 2 K.p.a. ujęto w ramy podstawy naruszenia przepisów postępowania, to jednak w istocie przepis ten ma charakter przepisów prawa materialnego, zatem mimo błędnej kwalifikacji dokonanej przez autorkę skargi kasacyjnej, w ramach tej podstawy kasacyjnej je oceniono. Co do charakteru tego przepisu trzeba wyjaśnić, że skoro stanowił on podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, zaś łączne odczytanie norm zawartych w art. 262 §1 pkt 2 K.p.a. i w art. 152 K.c. prowadzi do oczywistej konkluzji, to mimo jego umieszczenia w ustawie procesowej, ma on charakter materialnoprawny (wyrok NSA z 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2832/13).
Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Przepisy P.g.k. nie zawierają regulacji odnośnie do kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Stąd konieczne jest sięgnięcie do art. 262 K.p.a., który reguluje zasady dotyczące rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stroną a organem, a także do art. 264 K.p.a. Dokonując zaś rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego należy uwzględnić także przepisy art. 152-153 K.c. Sąd I instancji wskazał także na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, zgodnie z którą organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 §1 pkt 2 K.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 K.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając to stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: P.g.k. i K.c. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jaki i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 K.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 P.g.k., które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 K.c. stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Sąd wskazał także, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę przywołana uchwała, w kontekście jej motywów, wskazuje regułę, że koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 ust. 2 P.g.k.). Za takim rozumieniem przemawia uzasadnienie powołanej uchwały, w tym stanowisko, że konsekwentnie należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 K.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego zaś, na mocy art. 269 § 1 P.p.s.a., wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2010 r., II FSK 1141/09, CBOSA). Zatem ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2010 r., I FSK 994/09).
Gdyby nawet przyjąć pogląd prezentowany przez Sąd I instancji, wyrażony wcześniej w wyroku NSA z 30 stycznia 2015 r. o sygn. I OSK 2211/14, że we wspomnianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił jedynie możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu, to w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ma on zastosowania.
Orzeczenie o kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie, dotyczące kosztów postępowania powinno zatem uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. Okoliczności rozpoznawanej sprawy nie są tożsame z okolicznościami, które były przedmiotem oceny NSA w orzeczeniu o sygn. akt I OSK 2211/14, gdzie postępowanie rozgraniczeniowe zostało zainicjowane po raz kolejny przez tę samą stronę i gdzie wcześniejszym prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego dokonano ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami. Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie również stwierdzono, że wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nie było uzasadnione, gdyż ustalenie przebiegu granic zostało ustalone w toku postępowania scaleniowego z 1964 r. (pismo Głównego Geodety Kraju z 14 lipca 2015 r.), to jednak z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że później były sporządzane operaty techniczne, które w inny sposób niż operat z 1964 r. określają przebieg granicy między nieruchomościami. Ponadto pomiędzy stronami prowadzony jest spór o naruszenia posiadania, co podnosi skarżąca L. S. W takiej sytuacji nie jest wykluczone prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, zwłaszcza w sytuacji istniejącego sporu granicznego. Dodatkowo też należy wskazać, że Główny Geodeta Kraju w powoływanym przez skarżącą piśmie z [...] lipca 2015 r. stwierdził również, że "granica nieruchomości w przeprowadzonym rozgraniczeniu została ustalona poprawnie, to znaczy według dokumentacji scaleniowej. Identycznie więc byłaby ustalona poprzez wznowienie znaków granicznych".
Wobec powyższego, przyjęte przez organy zasady obciążenia kosztami postępowania rozgraniczającego obu stron tego postępowania nie naruszają przepisów prawa. Stanowisko zaś Sądu I instancji błędnie przyjmuje w okolicznościach rozpoznawanej sprawy możliwość obciążenia stron kosztami rozgraniczenia z pominięciem zasady określonej w art. 152 K.c.
Nie jest zasadny natomiast zarzut kasacyjny naruszenia art. 133 P.p.s.a. Wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone, oznacza konieczność określenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Jeśli dany przepis posiada kilka jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu (wyrok NSA z 29 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 552/12, Legalis). Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, autorka skargi kasacyjnej nie doprecyzowała, naruszenia którego z trzech paragrafów art. 133 P.p.s.a się dopatruje. Argumentacja skargi kasacyjnej zaś przytoczona na poparcie tego zarzutu wskazuje, że kwestionowane są ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji. Tymczasem wynikający z art. 133 §1 P.p.s.a. obowiązek wydania wyroku "na podstawie akt sprawy" oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. Przepis art. 133 §1 P.p.s.a. nie może natomiast służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. W konsekwencji uznać należało, że zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw, bo w tym zakresie nie zostały sprecyzowane granice skargi kasacyjnej, czego wymaga art. 183 §1 P.p.s.a.
Odnosząc się do stanowiska uczestniczki postępowania kasacyjnego zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną podkreślić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie ocena prawidłowości ustalonych kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, a nie kontrola prawidłowości przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. Omawiana argumentacja zatem nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania. Przedmiotowe postępowanie dotyczy kwestii formalnych, o charakterze wpadkowym, powiązanych z postępowaniem rozgraniczeniowym, ale mającymi rozłączny od niego zakres i uregulowany przez przepisy procedury administracyjnej a nie normy materialnoprawne wynikające z przepisów P.g.k.
Wytknięte uchybienia Sądu I instancji były wynikiem błędnej wykładni omawianych przepisów, a istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi. Ze wskazanych powodów okazała się ona niezasadna, zatem podlegała oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 188 w związku z art. 151 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt 2 sentencji, oparte zostało o art. 203 pkt 2 P.p.s.a. w związku z §14 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) i dotyczyło kwoty uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej i kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło