I SA/Bd 630/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-09-17

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., mimo że organ pierwszej instancji powołał w uzasadnieniu właściwy przepis prawa materialnego, a dostrzeżona wada dotyczyła braku wskazania tego przepisu w podstawie prawnej decyzji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. i uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Dostrzeżone uchybienie organu pierwszej instancji, polegające na braku wskazania w podstawie prawnej decyzji art. 251 u.f.p., mimo jego powołania w uzasadnieniu, nie stanowiło podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ nie było przeszkodą do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. K. określającej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności. Strona wniosła sprzeciw od decyzji Kolegium, zarzucając niezasadne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Sąd uwzględnił sprzeciw i uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2018r. sprawy ze sprzeciwu C. E. i Z. sp. z o. o. w S. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. K. określił Skarżącej na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3, 5 i 6 oraz art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017r. poz. 2077), dalej: "u.f.p.", w zw. z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", kwotę dotacji w wysokości 36.967,44 zł - jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem oraz kwotę dotacji w wysokości 567,64 zł - jako pobraną w nadmiernej wysokości. Organ ponadto określił termin naliczania odsetek należnych od ww. kwot oraz zobowiązał Stronę do zwrotu dotacji w ww. kwotach wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji organ przywołując treść art. 251 ust. 1 u.f.p. wskazał, że w przedmiotowej sprawie zakwestionowano wydatki w łącznej kwocie 36.408,80 zł dokonane w styczniu 2017r., a rozliczone przez Stronę z dotacji otrzymanej z budżetu Miasta i Gminy w 2016r. Dotację w części przypadającą na ich sfinansowanie uznano za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Ponadto w miesiącu wrześniu 2016r. sfinansowano ze środków dotacji wynagrodzenie, które zostało zawyżone o kwotę 558,64 zł. W październiku i listopadzie 2016r. potrącono z wynagrodzenia pracownika kwotę nadpłaconego we wrześniu 2016r. wynagrodzenia, którą również rozliczono ze środków dotacji. Zarówno finansowanie ze środków dotacji wynagrodzenia w zawyżonej wysokości, jak również kwoty, która w wyniku potrącenia z wynagrodzenia pracownika pozostaje u pracodawcy, nie mieści się w przeznaczeniu dotacji określonych w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015r., poz. 2156 ze zm.), dalej: "u.s.o.". W konsekwencji dotacja w części przypadającej na sfinansowanie nadpłaconego wynagrodzenia, tj. 558,64 zł, uznana została za pobraną w nadmiernej wysokości, natomiast część dotacji, z której środków rozliczono kwotę potrącenia 558,64 zł - jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Organ wskazał również, że ze środków dotacji rozliczono kwotę 187,30 zł, tj. wyższą o 9,00 zł od wydatku poniesionego z tytułu zapłaty za fakturę z dnia 31 maja 2016r., co oznacza, że dotacja ta została pobrana w nadmiernej wysokości. W konsekwencji powyższych ustaleń organ stwierdził, że Strona pobrała i wykorzystała część dotacji w kwocie 36.967,44 zł niezgodnie z przeznaczeniem, natomiast część dotacji w kwocie 567,64 zł pobrała w nadmiernej wysokości, co w świetle przepisów art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p. skutkuje obowiązkiem zwrotu do budżetu Miasta i Gminy S. K. części dotacji w łącznej kwocie 37.535,08 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W odwołaniu Strona zarzuciła naruszenie: art. 6 k.p.a. poprzez wywodzenie nieistniejących skutków prawnych; art. 107 ust. 1 k.p.a. poprzez częściowo nieuzasadnienie zaskarżonej decyzji; art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez przyjęcie, że wydatki dotyczące roku, za który została udzielona dotacja, ale poniesione po jego upływie, stanowią wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem; art. 251 ust. 1 u.f.p. poprzez wywiedzenie, iż pojęcie wykorzystania dotacji z budżetu samorządu terytorialnego do końca roku budżetowego oznacza faktyczne sfinansowanie z niej wydatków, a nie sfinansowanie wydatków dotyczących roku, za który została przyznana dotacja. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3, 5 i 6 oraz art. 67 ust. 1 i ust. 4 u.f.p. Organ pierwszej instancji na podstawie tych przepisów domaga się zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku kalendarzowego, w którym dotacja została udzielona w wysokości 36.967,44 zł oraz kwoty 567,64 zł jako pobranej w nadmiernej wysokości. Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego, zagadnienie dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego reguluje art. 251 ust. 1 i ust. 4 u.f.p., który wprawdzie został przez organ powołany w uzasadnieniu decyzji, jednak nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia decyzji, sentencji decyzji, znacznej części uzasadnienia decyzji - jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy wskazano art. 252 u.f.p. Zatem, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, decyzja organu pierwszej instancji jest dotknięta wadą, której w postępowaniu odwoławczym, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 15 k.p.a., nie można było konwalidować. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na jej wadliwość, nie było możliwe. W takiej sytuacji nie można byłoby również wydać decyzji reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja taka byłaby w istocie pierwszą i jedyną decyzją rozstrzygającą sprawę co do istotny, co stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Od takiego rozstrzygnięcia stronie nie służy już bowiem odwołanie w toku instancji. Mając powyższe na uwadze, Kolegium orzekło na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 15 k.p.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz Miasta i Gminy S. K. rozpozna sprawę w oparciu o właściwą podstawę prawną ustawy o finansach publicznych (w zakresie należności głównej i odsetek), a rozstrzygnięcie uzasadni stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. W sprzeciwie od tej decyzji Strona wniosła o uchylenie jej w całości zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo braku podstaw do zastosowania tego przepisu i istnienia podstaw do wydania decyzji merytorycznej. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 107 ust. 3 k.p.a. poprzez częściowo nieuzasadnienie zaskarżonej decyzji polegające na niewskazaniu, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i jaki jest konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem Skarżącej, brak wskazania w petitum decyzji organu pierwszej instancji, że zostaje ona wydana na podstawie art. 251 ust. 1 i 4 u.f.p. nie stanowi podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie przez Kolegium art. 138 § 2 k.p.a., tym bardziej że przepis ten wymieniony został w uzasadnieniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. K.. Tym samym, zdaniem Spółki, nie zachodziła obawa naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W tym zakresie sądy administracyjne, stosownie do art. 64a p.p.s.a., kontrolują decyzje administracyjne wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., tj. decyzje uchylające decyzje wydane przez organ pierwszej instancji i przekazujące mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, określane mianem decyzji kasacyjnej, rozpatrując złożony od nich sprzeciw. Zakres kontroli przez sąd administracyjny decyzji stanowiącej przedmiot sprzeciwu określony został w art. 64e p.p.s.a., który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Wynika z tego, że instytucja sprzeciwu służy wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja organu odwoławczego została oparta na przesłankach uprawniających do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Jeżeli Sąd uzna, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia przez organ art. 138 § 2 k.p.a., uchyla zaskarżoną decyzję w całości na podstawie art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., natomiast jeżeli stwierdzi zasadność decyzji kasacyjnej, oddala sprzeciw w oparciu o art. 151a § 2 p.p.s.a. Uwzględniając lub oddalając sprzeciw, Sąd nie jest uprawniony do badania innych ewentualnych naruszeń prawa, jakie mogły mieć miejsce w sprawie, a zwłaszcza naruszeń prawa materialnego (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2018r., sygn. akt II SA/Łd 560/18; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 marca 2018r., sygn. akt II SA/Kr 163/18; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2018r., sygn. akt II SA/Wr 11/18 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2017r. sygn. akt IV SA/Wa 2751/17, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając czy w sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej wskazać należy, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przytoczony przepis określa dwie kumulatywne przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj.: 1) przesłankę stwierdzenia przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz 2) przesłankę uznania przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W świetle powyższego, organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną musi wykazać, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i jednocześnie, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sytuacji nieprzeprowadzenia w ogóle przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzania go w takim zakresie i taki sposób, że sprawa została niewyjaśniona w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 1386/15, LEX nr 2292208). Wskazać należy, że regulacja art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a., na podstawie której, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania, ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji w jej całokształcie. Oznacza to zatem, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania - jest podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego, tj. uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji. Jednocześnie ma prawo do tego, aby własne orzeczenie, którego nieodłączną częścią jest uzasadnienie, sformułować w taki sposób, który doprowadzi do usunięcia wad rozstrzygnięcia (wskazanego w osnowie) i uzasadnienia orzeczenia organu pierwszej instancji. Innymi słowy, decyzja kasacyjna może zapaść, jeśli wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014r. sygn. akt II SA/Po 229/14, LEX nr 1582248; WSA w Lublinie z dnia 18 marca 2013r. sygn. akt II SA/Lu 44/13, LEX nr 1340337; WSA we Wrocławiu z dnia 5 września 2013r., sygn. akt II SA/Wr 349/13, LEX nr 1380019). Rozpoznając przedmiotową sprawę w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. z powołaniem się na przyczyny podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z treści decyzji, od której wniesiono sprzeciw wynika, że organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 15 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na dostrzeżony brak powołania się przez organ pierwszej instancji na treść art. 251 ust. 1 i ust. 4 u.f.p., który ma zastosowanie do zakwestionowanych wydatków Spółki w łącznej kwocie 36.408,80 zł dokonanych w styczniu 2017r., a rozliczonych przez Stronę z dotacji otrzymanej z budżetu Miasta i Gminy w 2016r. Kolegium zarzuciło w tym zakresie, że przepis ten wprawdzie został powołany przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji, jednak nie stanowił on podstawy rozstrzygnięcia, gdyż w podstawie prawnej rozstrzygnięcia decyzji, sentencji decyzji, znacznej części uzasadnienia decyzji jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy wskazano art. 252 u.f.p. Analizując treść decyzji pierwszoinstancyjnej należy zauważyć, że Burmistrz Miasta i Gminy S. K. w jej podstawie prawnej (na pierwszej stronie decyzji) powołał: art. 60 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3, 5 i 6 oraz art. 67ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ zatem nie wskazał w podstawie prawnej art. 251 u.f.p. Przepis ten jednak przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnosząc go do wydatków dokonanych przez Spółkę w styczniu 2017r., a rozliczonych z dotacji otrzymanej z budżetu Miasta i Gminy w 2016r. Organ na str. 7 wskazał bowiem: "Tymczasem, zgodnie z art. 251 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, a zatem wydatki dokonane na początku roku budżetowego 2017, nawet jeśli dotyczą zdarzeń mających miejsce w roku poprzednim, winny być zaliczone do wydatków bieżącego roku i nie powinny być rozliczone z dotacji przyznanej w poprzednim roku budżetowym. W konsekwencji wydatki w łącznej kwocie 36.408,80 zł dokonane w styczniu 2017, a rozliczone przez Stronę z dotacji otrzymanej z budżetu Miasta i Gminy w 2016 roku zakwestionowano, a dotację w części przypadającą na ich sfinansowanie uznano za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem." Na podstawie powyższego nie budzi wątpliwości, że organ pierwszej instancji zakwestionował podany wydatek Spółki odwołując się również do art. 251 ust. 1 u.f.p. W ocenie Sądu, dostrzeżone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybienie nie stanowi podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. oraz uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie wskazał takiego naruszenia przepisów postępowania, którego dopuścić się miał Burmistrz Miasta i Gminy S. K., a które wiązałoby się z koniecznością wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie wskazał ani jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez organ pierwszej instancji z tej przyczyny, jak również nie wskazał, w jakim koniecznym zakresie należy sprawę nadal wyjaśnić. Organ prezentuje błędne stanowisko, że dostrzeżonej wady w postaci braku wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie można było usunąć w ramach postępowania odwoławczego, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności z art. 15 k.p.a. W tym kontekście podnieść należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie stwierdza, iż właśnie - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności - niedopuszczalne jest wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2018r., sygn. akt II SA/Ol 379/18, LEX nr 2528422; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 lipca 2018r., sygn. akt II SA/Gd 450/18, LEX nr 2537146; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 maja 2018r., sygn. akt III SA/Gd 265/18, LEX nr 2489919). Zdaniem Sądu, organ odwoławczy przed wydaniem orzeczenia w sprawie winien rozważyć charakter i istotę wad zaistniałych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz możliwość ich naprawienia w postępowaniu odwoławczym. W tym zakresie organ powinien przestrzegać nie tylko zasady dwuinstancyjności postępowania, na którą się powołuje, ale powinien mieć na uwadze również inne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego. Z pola widzenia organu nie może umknąć zasada praworządności nakazująca organom publicznym działanie na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) oraz załatwianie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej powinny starać się działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 k.p.a.). Nadto, organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie zaskarżonej decyzji, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji nie jest dotknięte istotnymi brakami, a ocena organu odwoławczego w tym zakresie nie znalazła odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), zgodnie z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Powyższe zasady, zdaniem Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zostały przez organ odwoławczy naruszone. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zastosuje się do powyższej oceny prawnej i wskazań Sądu, a swoje stanowisko uzasadni z zachowaniem wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Jeżeli - zdaniem organu odwoławczego - zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy, to organ wyraźnie wskaże ten zakres, mając na uwadze, że wybierając odstępstwo od zasady wydania decyzji merytorycznej przewidzianej w art. 138 § 1 k.p.a., musi kierować się nie tylko stwierdzeniem istnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a., ale też podać, dlaczego na tle stanu konkretnej sprawy nie było zasadne rozstrzygnięcie merytoryczne (na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.) przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wynikających z art. 136 k.p.a. możliwości ewentualnego uzupełnienia tego materiału. Tut. Sąd podkreśla, że na tle przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Przyczyny zatem podane w zaskarżonej decyzji nie stanowią tych, które wymagane są do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, wobec stwierdzenia braku przesłanek do zastosowania przez organ art. 138 § 2 k.p.a., Sąd uwzględnił sprzeciw i na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło