II SA/Gd 371/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-09-18
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Magdalena Dobek-Rak, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu warunków zabudowy na część nieruchomości, która powstała w wyniku podziału działki objętej pierwotną decyzją o warunkach zabudowy, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. przenosząca w części decyzję o warunkach zabudowy na nową działkę powstałą z podziału nie była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Choć co do zasady przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy w części może być niedopuszczalne, w niniejszej sprawie pierwotna decyzja z 2009 r. dotyczyła szeregu działek, które miały powstać w wyniku podziału i określała warunki zabudowy dla każdej z nich, co czyniło przeniesienie w części dopuszczalnym i niepowodującym rażących skutków prawnych.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 8 maja 2018 r., która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. Decyzja Wójta przenosiła w części ostateczną decyzję z 2009 r. o warunkach zabudowy na nową działkę powstałą z podziału. SKO uznało, że przeniesienie decyzji w części jest rażącym naruszeniem prawa. Spółka zarzuciła SKO błędną wykładnię art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2018 r. i zasądza od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie przeniesienia w części decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 maja 2018 r. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. przenoszącej w części ostateczną decyzję Wójta Gminy z dnia 17 czerwca 2009 r. o warunkach zabudowy.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Po rozpatrzeniu wniosku firmy A. Wójt Gminy decyzją z dnia 17 czerwca 2009 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, na każdej wydzielonej działce powstałej z podziału działki nr [..] w miejscowości S., gmina P. wskazując m.in., że minimalna powierzchnia działki budowlanej 1000 m2; dojazd do powstałych po podziale działek z drogi wewnętrznej działką nr [..], [..] z ustanowioną służebnością przechodu i przejazdu. Z akt sprawy wynika, że działka nr [..] miała powierzchnię 0,4003 ha.
Następnie decyzją Wójta Gminy z dnia 3 listopada 2009 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o nr [..] poprzez wydzielenie mi.in. działki o nr [..].
W dniu 30 marca 2016 r. spółka A. dokonała sprzedaży działki o nr [..], na rzecz W. i M. R.
Nabywcy nieruchomości złożyli w dniu 16 października 2017 r. wniosek o przeniesienie na nich ustaleń decyzji Wójta Gminy z dnia 17 czerwca 2009 r. R. J. działający w imieniu spółki A. pismem z dnia 30 marca 2016 r. wyraził zgodę na przeniesienie ustaleń decyzji w zakresie działki nr [..] na nowych właścicieli nieruchomości.
W dniu 2 listopada 2017 r. Wójt Gminy wydał decyzję rozstrzygającą wniosek. Organ w sentencji decyzji orzekł o:
1. przeniesieniu ustaleń decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 17 czerwca 2009 r. na M. i W. R. w części dotyczącej działki nr [..], położonej w miejscowości S., powstałej z podziału działki nr [..], zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy z dnia 3 listopada 2009 r.
2. zmianie oznaczenia działki wskazanej w decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 17 czerwca 2009 r. w części dotyczącej przeniesienia uprawnień na M. i W. R. z nr działki [..] położonej w S. na nr działki [..] położonej w S.;
3. pozostałe ustalenia decyzji o warunkach zabudowy pozostały bez zmian.
W dniu 28 grudnia 2018 r. Starosta zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 17 czerwca 2009 r. oraz decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r.
Decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. w przedmiocie przeniesienia w części decyzji Wójta Gminy z dnia 17 czerwca 2009 r., stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej polega na przeprowadzeniu szczególnego postępowania mającego na celu ustalenie, czy decyzja dotknięta jest kwalifikowanymi wadami prawnymi określonymi w art. 156 § 1 k.p.a..
Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. (art. 157 § 1 k.p.a.).
Wskazał organ na treść przepisu art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1, (o warunkach zabudowy) jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie.
Wyraźnie zdaniem Kolegium wynika z treści powyższego unormowania, że organ jest zobligowany do przeniesienia decyzji ustalającej warunki zabudowy na rzecz innego podmiotu, jeżeli zostaną spełnione przewidziane przez ustawę warunki, tzn. na przeniesienie wyrazi zgodę strona będąca adresatem decyzji, oraz podmiot, który ma się stać nowym adresatem decyzji, przyjmie wszystkie warunki w niej przewidziane.
Przewidziane w art. 63 ust. 5 ustawy następstwo prawne występuje z mocy decyzji administracyjnej, w wyniku której następca wchodzi w indywidualnie oznaczone prawa i obowiązki konkretnego podmiotu wynikające z konkretnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla określonego w niej terenu. Zatem przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy na inny podmiot powoduje, że wstępuje on we wszystkie prawa i obowiązki, które z pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy wynikały dla jej poprzedniego adresata. W konsekwencji staje się on adresatem wydanej uprzednio decyzji ustalającej warunki zabudowy, a więc podmiotem, na którego rzecz decyzja ustalająca warunki zabudowy została wydana.
W świetle powyższego w ocenie Kolegium nie ma prawnej możliwości do przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy tylko do części planowanego przedsięwzięcia i do części terenu, w stosunku do którego wydano decyzję o warunkach zabudowy, tak jak to uczynił Wójt Gminy w przedmiotowej decyzji z dnia 2 listopada 2017 r., nr [..], przenosząc pierwotną decyzję z dnia 17 czerwca 2009 r., nr [..] o ustaleniu warunków zabudowy na działce nr [..] w S. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na każdej wydzielonej działce -w części dotyczącej jedynie działki o nr [..] powstałej w wyniku podziału działki nr [..] w S. Takie orzeczenie pozostaje bowiem w sprzeczności z warunkami przeniesienia decyzji opisanymi w art. 63 ust. 5 ustawy, gdyż brak tu jest przyjęcia przez następcę prawnego adresata pierwotnej decyzji wszystkich warunków zawartych w tej decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy w świetle treści przepisu art. 63 ust. 5 ustawy może być przeniesiona jedynie w takiej postaci, w jakiej została wydana oraz musi się odnosić do całości terenu objętego pierwotną decyzją. Przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy następuje bowiem na rzecz innego podmiotu, a nie na rzecz innej nieruchomości i innego podmiotu. Gdyby zaakceptować wydaną przez Wójta Gminy decyzję z dnia 2 listopada 2017 r., okazałoby się, że przedmiotem przeniesionej decyzji o warunkach zabudowy nie stałaby się decyzja ustalająca warunki zabudowy dla tego samego terenu, ale dla innej działki o mniejszej powierzchni. Okoliczności te nie pozwalają na uznanie, że podmiot przejmujący przyjąłby wszystkie warunki zawarte w decyzji Wójta Gminy z dnia 17.06.2009 r., nr [..].
Kolegium zauważa, że w literaturze przedmiotu przyjęte jest stanowisko, iż niezgodne byłoby przenoszenie decyzji o warunkach zabudowy w częściach na różnych inwestorów, prowadzące do realizacji zabudowy w ramach osobnych inwestycji, na podstawie odrębnych pozwoleń na budowę, wydawanych dla poszczególnych części terenu inwestycji objętego warunkami zabudowy. Dzielenie decyzji o warunkach zabudowy na części jest wprost niezgodne z brzmieniem art. 63 ust. 5, który wymaga, aby osoba przejmująca decyzję, zaakceptowała wszystkie warunki zawarte w tej decyzji, a zatem nie tylko część warunków, dotyczących części terenu inwestycji (Z. Niewiadomski "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz"., wyd. 6, C.H. Beck, s. 540-541 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27.10.2011 r., II SA/Sz 918/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, decyzja Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. nie może zostać oceniona inaczej, niż jako wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiącego podstawę prawną jej wydania, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a..
Analiza stanu prawnego sprawy dała podstawę do wniosku, iż przedmiotowa decyzja organu I instancji z dnia 2 listopada 2017 r. jest dotknięta przesłanką wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tzn. rażącym naruszeniem prawa, natomiast argumenty i wnioski zawarte w piśmie Spółki A. z dnia 4 maja 2018 r. nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.
A. złożyła skargę na powyższe rozstrzygnięcie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia 8 maja 2018 r. w całości, umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z uwagi na jego bezprzedmiotowość oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Spółka przedstawiła następujące zarzuty co do zaskarżonych rozstrzygnięć:
I. naruszenie prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż bezzasadnie uznano, że nastąpiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.- przepisu art. 63 ust. 5 u.p.z.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:
a. przepis ten zabrania dokonywania zmian podmiotowych, polegających na przenoszeniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na nowego właściciela części terenu objętego pierwotną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zarazem na następcę prawnego podmiotu, na rzecz którego wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której poprzednik prawny, w oparciu o dopuszczone w treści decyzji pierwotnej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, warunki podziału nieruchomości, dokonał tego podziału, a następnie sprzedał działkę powstałą w wyniku tego podziału, w sytuacji gdy pierwotna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyła ustalenia warunków zabudowy i możliwości zagospodarowania terenu poprzez budowę maksymalnie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z możliwością wydzielenia działek o pow. nie mniejszej niż 1000 m2 i możliwością zabudowy każdej z działek po podziale domem jednorodzinnym na warunkach wskazanych w ww. decyzji pierwotnej, który to sposób zagospodarowania terenu może być realizowany niezależnymi od siebie etapami;
b. błędnie zrównano pojęcie "obszaru", którego dotyczy decyzja o warunkach zabudowy z pojęciem "warunki" zawarte w decyzji, co w rezultacie doprowadziło do wniosku, że zmiana w zakresie obszaru, uniemożliwia przyjęcie na siebie warunków decyzji prowadząc do niezachowania tożsamości przedmiotu postępowania; spółka wskazała, że w oparciu o prawomocną decyzję pierwotną, w stanie prawnym i faktycznym sprawy, możliwe jest przepisanie decyzji pierwotnej w części dotyczącej działki nr [..] na nowego właściciela tej działki, powstałej w wyniku realizacji pierwotnej decyzji Wójta Gminy, określającej w swej treści warunki podziału nieruchomości, tj. działki nr [..] na mniejsze działki, albowiem należy uwzględnić cel, jakiemu służyło wydanie decyzji pierwotnej i stworzone możliwości zagospodarowania terenu także w wyniku realizacji następczych podziałów geodezyjnych działki nr [..], a zarazem podobieństwo do regulacji art. 40 ust. 1-3 ustawy dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także fakt, że decyzja ta dopuszcza wybudowanie na każdej z nowo wydzielonych działek budynku mieszkalnego jednorodzinnego na warunkach i zasadach określonych ww. decyzji, który to sposób zagospodarowania terenu można realizować niezależnymi etapami w oparciu o warunki zawarte w tej samej decyzji pierwotnej, co przy skonsumowaniu części warunków zawartych w decyzji, w zakresie podziału nieruchomości przez, poprzednika prawnego nabywcy działki powstałej w wyniku podziału, wskazuje, że "obszar" nie jest tożsamy z "warunkami" zawartymi w decyzji, a "warunki" decyzji mogą być realizowane na mniejszym "obszarze" także objętym pierwotną decyzją i m.in. załącznikami graficznymi do niej - bez uszczerbku dla możliwości zagospodarowania pozostałych działek budowlanych powstałych w wyniku realizacji decyzji pierwotnej i niezależnie od nich;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a. art. 156 § 1 pkt. 2 w związku z art. 8 i 16 § 1 w związku z art. 107 § 1-3 k.p.a. i art. 63 ust. 5 u.p.z.p., poprzez: naruszenie trwałości decyzji administracyjnych, poprzez błędne uznanie, że decyzja Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. w sposób rażący narusza prawo, albowiem nie występuje żadna przesłanka stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w sprawie występuje konieczność dokonania wykładni prawa w kontekście stanu faktycznego sprawy, bowiem można interpretować prawo tj. art. 63 ust. 5 u.p.z.p. w sposób wskazany w pkt 1 zarzutów skargi, odwołując się choćby do analogicznej instytucji na gruncie prawa budowlanego, a także do wykładni celowościowej, a przepis art. 63 ust. 5 u.p.z.p. nie wyłącza takiej możliwości; pominięcie faktu, że decyzja wydana w trybie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. ma charakter deklaratoryjny nie tworzy nowego stanu prawnego dla następcy prawnego właściciela nieruchomości, na rzecz którego wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; nieuwzględnienie, że żaden przepis nie określa jak ma być sformułowana decyzja wydana na podstawie art. 63 ust. 5 u.p.z.p., w tym zakresie pozostawione jest to wykładni i dowolności organu wydającego decyzję pierwotną;
b. naruszenie art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1 i § 3, art. 78 § 1 w związku z art. 107 k.p.a., ponieważ nie przeprowadzono oraz nie rozpoznano wniosków dowodowych strony wskazanych w piśmie z dnia 4 maja 2018 r. pkt 2 ppkt 1-4, tym samym niezbadano materiału dowodowego wnioskowanego przez skarżącą, co doprowadziło do błędnych ustaleń w sprawie, w szczególności w zakresie podstawy prawnej decyzji, co do której nieważność stwierdzono, a także do błędnego ustalenia, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa oraz skutkowało tym, że SKO jednostronnie dopatrzyło się innego przedmiotu postępowania niż faktyczny, którego istotą była zmiana podmiotowa polegająca na przeniesieniu pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w części dotyczącej działki nr [..], powstałej z podziału działki nr [..] na nowego nabywcę tej części nieruchomości, na co wprost wskazuje uzasadnienie decyzji będącej przedmiotem postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka dodatkowo rozwinęła sformułowane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. nr 1302), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych kryteriów sąd wojewódzki orzekający w tym składzie uznał, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, a skarga jest zasadna.
Powodem podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. było stwierdzenie przez Kolegium procedujące w trybie nadzoru z urzędu, że decyzja Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. przenosząca ostateczną decyzję tego organu z dnia 17 czerwca 2009 r. w zakresie dotyczącym działki nr [..], wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium za rażące naruszenie prawa uznało sprzeczność z art. 63 ust. 5 u.p.z.p. i innymi unormowaniami u.p.z.p., która to ustawa wyklucza możliwość przeniesienia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w części, na nowy podmiot
- dokonanie niedopuszczalnej zmiany decyzji o warunkach zabudowy w zakresie terenu objętego tą decyzją, co jest sprzeczne z konstrukcją tej decyzji wydawanej po dokonaniu analizy stanu nieruchomości, w tym jej wielkości oraz obszaru sąsiedniego.
Sąd nie ma wątpliwości, że kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r. narusza prawo, ale w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska Kolegium, że wady tej decyzji stanowią o naruszeniu prawa w stopniu kwalifikowanym.
Sąd podkreśla, że nie każde – nawet oczywiste – naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (tak też w wyrokach NSA: z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 725/10, LEX nr 1083380; z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1046/10, LEX nr 1083498). Tak więc stwierdzone naruszenie prawa powinno mieć znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., sygn. akt III SA 1425/96, "Poradnik VAT" 1998, nr 3, s. 24; wyrok SN z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95, OSNAPiUS 1995, nr 24, poz. 297; wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., III SA 1705/93, "Wspólnota" 1994, nr 42, s. 16). Dodatkowo za kryterium rażącego naruszenia prawa w rozumieniu cytowanego przepisu uznać również niemożliwe do zaakceptowania społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2016 r., sygn. II OSK 450/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2006/15 dostępne w CBOSA).
Kierując się tak ugruntowaną wykładnią przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz mając na uwadze zasadę stabilności decyzji ostatecznych statuowaną w art. 16 § 1 k.p.a. sąd zważył, że analizowana decyzja Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2017 r., nie jest dotknięta wadami tej kategorii, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Analizując kolejne przywoływane przez Kolegium argumenty i dokonane ustalenia wskazać należy, że nabywcy nieruchomości – M. R. i W. R. złożyli wniosek na podstawie art. 63 ust. 5 u.p.z.p., składając oświadczenie zgodne z treścią tego przepisu, że przyjmują wszystkie ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 17 czerwca 2009 r. Byli już wówczas właścicielami działki budowlanej nr [..], powstałej wskutek podziału zatwierdzonego decyzją Wójta z dnia 3 listopada 2009 r. Z kolei zgodę na przeniesienie uprawnień z decyzji z dnia 2 czerwca 2011 r. ale tylko w zakresie działki nr [..] wyraziła A., która była adresatem decyzji o warunkach zabudowy.
W dniu 22 września 2015 r. Wójt Gminy wydał decyzję stanowiącą rozpoznanie złożonego wniosku, zgodnie z którą postanowił zmienić ostateczną decyzję z dnia 17 czerwca 2009 r. o warunkach zabudowy i sposobie zagospodarowania terenu wraz z określeniem warunków podziału działki nr [..], położonej w miejscowości S., gmina P., ustaloną dla A., poprzez przeniesienie ustaleń ww. decyzji na M. R. i W. R., zmianę oznaczenia działki z nr [..] na działkę oznaczoną nr [..], która powstała w wyniku podziału, zgodnie z ustaleniami zawartymi w przedmiotowej decyzji oraz na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia 3 listopada 2009 r., zatwierdzającej projekt podziału działki nr [..] oraz wskazał że pozostałe ustalenia decyzji o warunkach zabudowy pozostały bez zmian.
Jako podstawę prawną decyzji Wójt Gminy podał art. 63 ust. 5 u.p.z.p. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przedmiotem wniosku było przeniesienie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki nr [..] w związku z nabyciem przez wnioskodawców działki budowlanej nr [..].
Według przepisu art. 63 ust. 5 u.p.z.p. organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji, a stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie.
Dodatkowo sąd zauważa przy tym pewną sprzeczność intencji stron w związku z wnioskiem o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy, gdyż jak to wynika z ustaleń Kolegium potwierdzonych materiałem dowodowym żądanie nabywców obejmowało zgodę na przeniesienie wszystkich warunków ustalonych decyzją o warunkach zabudowy z dnia 17 czerwca 2009 r., a oświadczenie Spółki wyrażające zgodę obejmowało jedynie zakres dotyczący powstałej w wyniku podziału działki [..]. Niemniej ta wadliwość postępowania miałaby istotne znaczenie tylko w przypadku kontroli instancyjnej przedmiotowej decyzji z dnia 17 czerwca 2009 r. W sytuacji natomiast, gdy decyzja ta stała się ostateczna, to tym samym można stwierdzić, że intencją obu stron było właśnie przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy w części obejmującej działkę nr [..], a w każdym razie uchybienia w postępowaniu w tym zakresie również nie noszą znamiona rażącego.
Biorąc następnie zatem pod uwagę, że analizowana decyzja stanowiła przeniesienie w części decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. rozważyć należało – czy w tym zakresie pozostawała ona w rażącej sprzeczności z unormowaniem zawartym w art. 63 ust. 5 i pozostałymi przepisami u.p.z.p. Nie można przy tym odmówić słuszności Kolegium, że na gruncie u.p.z.p. nie ma możliwości przeniesienia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na nowy podmiot w części, szczególnie w sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy dotyczy nieruchomości stanowiącej jedną działkę. Ocena taka jest oczywista, bowiem warunki zabudowy wydawane są dla konkretnej nieruchomości o określonym obszarze, zatem przeniesienie ich w części skutkowałoby w takim przypadku zmianą zasadniczego elementu decyzji i mogło prowadzić do zniweczenia celu wydania decyzji, jakim jest zapewnienie ładu architektonicznego w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zasada ta nie ma jednak wprost zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Decyzja o warunkach zabudowy z dnia 17 czerwca 2009 r. (zob. w aktach administracyjnych) była bowiem, jak wynika z jej treści, decyzją o warunkach zabudowy z określeniem warunków podziału i dotyczyła nie jednej lecz szeregu działek, które następnie miały zostać wydzielone. W punkcie 2 tej decyzji, wśród warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego w podpunkcie 1 ustalone zostały także warunki podziału, gdzie przyjęto, że dojazd do powstałych po podziale działek odbywał będzie się z drogi wewnętrznej – działka nr [..], [..] z ustanowioną służebnością przechodu i przejazdu, minimalna powierzchnia działki to 1000 m2, po podziale powstałe działki będą stanowić samodzielne działki budowlane."
Według Sądu nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy zawarł w decyzji z dnia 17 czerwca 2009 r. określenie warunków podziału. Decyzja ta została wydana nie dla jednej działki, lecz dla szeregu działek powstałych w wyniku podziału i określono w niej warunki zabudowy dla każdej z działek, jakie powstaną w wyniku podziału. Decyzja ta pozostaje niewątpliwie w obrocie prawnym, wobec czego może prowadzić do realizacji zabudowy w ramach osobnych inwestycji, na podstawie odrębnych pozwoleń na budowę, wydawanych dla poszczególnych części terenu inwestycji objętego warunkami zabudowy. Określenie warunków zabudowy dla szeregu działek było w istocie celem wydania decyzji z dnia 17 czerwca 2009 r., zatem przeniesienie decyzji o warunkach w części na jedną z działek, przy zachowaniu pozostałych postanowień decyzji, nie może być uznane za sprzeczne z tym celem.
Z treści tej decyzji jednoznacznie wynika, że określono w niej parametry zabudowy, takie jak wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki wskaźnik powierzchni terenu biologicznie czynnego itp. w odniesieniu nie do całości powierzchni działki o nr [..], lecz w stosunku do każdej z poszczególnych działek powstałych po podziale. Powstała w wyniku podziału nieruchomości działka nr [..] nie narusza warunków podziału, posiada też niezbędny do zabudowy nieruchomości dostęp do drogi. Na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z dnia 17 czerwca 2009 r. możliwe jest określenie warunków zabudowy tej działki, a zabudowa ta nie jest w żaden sposób uzależniona od zabudowy pozostałych działek powstałych w wyniku podziału, których dotyczy decyzja o warunkach zabudowy.
Jak o tym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz.121), zwanej dalej u.g.n., w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 października 2007 r. i w dacie wydania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu miejscowego – jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu – podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w tej decyzji.
Decyzja o warunkach zabudowy z dnia 17 czerwca 2009 r., ostateczna i będąca w obrocie prawnym, pozostaje poza kontrolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Zatem sąd jedynie ubocznie zwraca uwagę, że w porządku prawnym obowiązującym w dacie jej wydania nie było przepisu prawa, który mógł stanowić postawę dla określenia w tej decyzji zasad podziału nieruchomości. To decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, wydawana podstawie art. 94 ust. 1 pkt 2 u.g.n. (w realiach niniejszej sprawy jest to decyzja z dnia 27 grudnia 2011 r.), bierze pod uwagę zgodność podziału z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdzenie tej zgodności polega na badaniu przez właściwy organ, czy dopuszczalny jest podział nieruchomości z punktu widzenia ustalonych w decyzji zasad zagospodarowania terenu dotyczących realizacji zamierzonej inwestycji. Zasady podziału nie stanowią zaś zasad zagospodarowania terenu, stąd ustalenie zasad podziału w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 17 czerwca 2009 r. jest według sądu obarczone wadą. Niemniej fakt jest taki, że do ustalenia poza warunkami zagospodarowania terenu również warunków podziału doszło już w tej decyzji, a jak wynika z całokształtu okoliczności wydana ona została z góry powziętym zamiarem przeprowadzenia podziału działki nr [..] i zrealizowania na niej kilku odrębnych inwestycji.
W takiej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy w części w istocie dotyczącej działki nr [..] spowoduje skutki społeczne lub ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Dalej idąc, w przedstawionych okolicznościach nie można mówić wobec tego o rażącym naruszeniu art. 63 ust. 5 u.p.z.p. Przeniesienie decyzji w części może być oczywiście wykluczone z uwagi na charakter uprawnienia, jak to ma miejsce w przypadku decyzji o warunkach zabudowy jednej działki, ale sytuacja taka nie występuje jednak w niniejszej sprawie.
Zdaniem sądu naruszenia prawa zaistniałe w badanej w trybie nadzoru decyzji oraz w postępowaniu prowadzonym w celu jej wydania niewątpliwie należy ocenić negatywnie, niemniej nie mają one charakteru rażącego, a przede wszystkim brak jest podstaw do uznania, by decyzja ta wywoływała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządnego państwa.
W związku z uwzględnieniem skargi, sąd na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zgodnie ze złożonym wnioskiem, zasądził od Samorządowego Kolegium odwoławczego na rzecz skarżącej A. zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł, obejmujących kwotę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło