II SAB/Po 63/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. K. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie uregulowania sposobu użytkowania działki postanawia odrzucić skargę. /-/ E. Podrazik W dniu [...] r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania i bezczynność Prezydenta Miasta, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji merytorycznej i uregulowania sposobu użytkowania działki nr [...] położonej w K., która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego jest drogą publiczną – drogą dojazdową do posesji tak, aby spełniała wymogi zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] r. zwrócił się do Prezydenta Miasta o uporządkowanie drogi numer [...] położonej w K. tak, aby spełniała warunki drogi zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Istniejący stan na nieruchomości [...], a w szczególności zajęcie części drogi przez właścicieli nieruchomości sąsiednich uniemożliwia prawidłowe korzystanie z drogi i stwarza zagrożenie dla ruchu pojazdów. W konsekwencji droga publiczna nie spełnia wymagań drogi zawartych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Następnie skarżący opisał dalszy przebieg postępowania i wskazał, że w dniu [...] r. złożył do Wojewody W. za pośrednictwem Prezydenta Miasta ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Wojewoda uznał się za organ niewłaściwy do jego rozpatrzenia i pismo to przekazał do rozpatrzenia Radzie Miasta K. jako organowi nadrzędnemu. Uchwałą nr [...] Rada Miasta K. po rozpatrzeniu ponaglenia uznała skargę za bezzasadną. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że skarga dotycząca działania Prezydenta Miasta była omawiana na posiedzeniu Komisji Finansów i Komisji Infrastruktury Rady Miasta K. w dniu [...] r., a następnie przedmiotem Sesji Rady Miasta w K. z dnia [...] r. Rada Miasta K. po rozpatrzeniu skargi uznała zarzuty skarżącego za nieuzasadnione (k. 73-76 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). W ramach tej wstępnej kontroli dokonuje przede wszystkim badania swojej właściwości biorąc pod uwagę przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że skarżący wystąpił ze skargą na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie uregulowania sposobu użytkowania działki. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] r. K. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta o uporządkowanie terenu działki nr [...], na której właściciele działek [...] pobudowali ogrodzenia, zawłaszczając część drogi na własny użytek. W trakcie wyjaśniania sprawy strony wymieniały z różną intensywnością liczną korespondencję, a w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. strony spotkały się osobiście. Ostatecznie skarżący w dniu [...] r. złożył do Wojewody W. "ponaglenie i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie", domagając się wydania przez Prezydenta decyzji merytorycznej w sprawie. Wojewoda W. pismem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 231 w zw. z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), przekazał skargę na działania Prezydenta Miasta Przewodniczącemu Rady Miasta K.. W uzasadnieniu wskazano, że sformułowane zarzuty wyczerpują przesłanki skargi na Prezydenta Miasta, a o charakterze pisma nie przesądza jego tytuł, lecz treść. W dniu [...] r. Rada Miasta K. działając na podstawie art. 29 pkt 3 K.p.a., podjęła uchwałę nr [...], uznając skargę na działania Prezydenta Miasta za bezzasadną. Mając na uwadze powyżej zaprezentowane okoliczności należy stwierdzić, że złożona do Sądu skarga dotyczy sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego w przedmiocie uregulowania sposobu użytkowania działki (drogi publicznej) i należy ją zakwalifikować jako skargę, o której mowa w przepisach Działu VIII K.p.a. dotyczącym skarg i wniosków. Należy wyjaśnić, że postępowanie skargowo – wnioskowe uregulowane w dziale VIII K.p.a., ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów działu II K.p.a., ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo – wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo – wnioskowy (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem zaś skargi powszechnej przewidzianej w art. 227 i nast. K.p.a., może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie rozstrzyga się o indywidualnych prawach, a więc nie wydaje się aktów adresowanych do strony skarżącej, a jedynie zawiadamia się ją o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII K.p.a. (art. 221 – 256 K.p.a.) odnoszące się do skarg i wniosków nie mieszczą się zatem w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 § 2 pkt 1-8 P.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1133/06 – wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji ewentualny brak działania organu mający miejsce po złożeniu skargi w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. W orzecznictwie wprost wskazuje się, że ewentualna bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas gdy skarga m.in. dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (tak: J. P. Tarno, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, dostępny w bazie danych LEX – dokument nr 420218). Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem z powyższych rozważań wynika, że bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 i art. 16 § 2 P.p.s.a. odrzucił skargę. /-/ E. Podrazik